Conseil d'État de Belgique — Raad van State — ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.661 (2026-05-12)
Samenvatting (NL) :
Arrest nr 266.661 van 12 mei 2026 Ruimtelijke ordening, stedenbouw, leefmilieu
en aanverwante aangelegenheden - Wegenwezen Beslissing : Vernietiging
--- TEXTE INTÉGRAL DE L'ARRÊT ---
RAAD VAN STATE, AFDELING BESTUURSRECHTSPRAAK
Xe KAMER
ARREST
nr. 266.661 van 12 mei 2026
in de zaak A. 242.796/X-18.817
In zake :
- B.P.
- de NV B.
bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaten Peter Flamey en Glenn Declercq
kantoor houdend te 2000 Antwerpen
Bouwmeestersstraat 11
bij wie woonplaats wordt gekozen
tegen :
de GEMEENTE STABROEK
bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaten Reiner Tijs en Joram Maes
kantoor houdend te 2000 Antwerpen
Stijfselrui 48 bus 101
bij wie woonplaats wordt gekozen
-------------------------------------------------------------------------------------------------I. Voorwerp van het beroep
Het beroep, ingesteld op 22 augustus 2024, strekt tot de
nietigverklaring van het besluit van de gemeenteraad van de gemeente Stabroek
van 24 juni 2024 tot afkeuring van het rooilijnplan en het wegtracé in het kader van
een omgevingsvergunningsaanvraag voor het verkavelen van gronden gelegen
tussen de Pauwelsdreef en de Akkerstraat te Stabroek.
II. Verloop van de rechtspleging
De verwerende partij heeft een memorie van antwoord ingediend
en de verzoekende partijen hebben een memorie van wederantwoord ingediend.
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.661
X-18.817-1/8
Adjunct-auditeur Evelien De Taeye heeft een verslag opgesteld.
De verwerende partij heeft een laatste memorie ingediend. De
verzoekende partijen hebben een laatste memorie ingediend.
De partijen zijn opgeroepen voor de terechtzitting, die heeft
plaatsgevonden op 27 februari 2026.
Kamervoorzitter Jan Clement heeft verslag uitgebracht.
Advocaat Margot Dehaen, die loco advocaten Peter Flamey en
Glenn Declercq verschijnt voor de verzoekende partijen, en advocaat Roxane
Rouffart, die loco advocaten Reiner Tijs en Joram Maes verschijnt voor de
verwerende partij, zijn gehoord.
Adjunct-auditeur Evelien De Taeye heeft een met dit arrest
eensluidend advies gegeven.
Er is toepassing gemaakt van de bepalingen op het gebruik der
talen, vervat in titel VI, hoofdstuk II, van de wetten op de Raad van State,
gecoördineerd op 12 januari 1973.
III. Feiten
3.1.
Op 9 maart 2023 dienen de verzoekende partijen een
omgevingsvergunningsaanvraag in voor het verkavelen van gronden gelegen
tussen de Pauwelsdreef en de Akkerstraat te Stabroek, met 26 loten voor
ééngezinswoningen, drie loten voor drie vrijstaande meergezinswoningen per lot
en – wat de zaak der wegen betreft – de aanleg van een nieuwe ontsluitingsweg,
een publieke groenzone en voet- en fietsverbindingen.
3.2.
Tijdens het openbaar onderzoek, dat wordt georganiseerd van
14 april tot 13 mei 2023, worden 73 bezwaarschriften ingediend.
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.661
X-18.817-2/8
3.3.
In zijn advies van 5 juni 2023 weerlegt de gemeentelijk
omgevingsambtenaar de bezwaren met betrekking tot de zaak van de wegen.
Voorgesteld wordt het rooilijnplan en de aanleg van de nieuwe ontsluitingsweg, de
publieke groenzone en de voet- en fietsverbindingen goed te keuren.
3.4.
Met een besluit van 28 augustus 2023 keurt de gemeenteraad van
de gemeente Stabroek het rooilijnplan, de aanleg van de nieuwe ontsluitingsweg,
de publieke groenzone en de voet- en fietsverbindingen niet goed (hierna: het
gemeenteraadsbesluit van 28 augustus 2023).
In de overwegingen van dit gemeenteraadsbesluit wordt bij de
weerlegging van de bezwaren gesteld dat er geen mobiliteitsproblemen te
verwachten zijn. Daarbij wordt onder meer overwogen dat de bezwaarindieners
“niet gevolgd [kunnen] worden alwaar zij […] voorhouden dat de verkeerswegen
in de omgeving reeds danig verzadigd zouden zijn dat het beperkt aantal
bijkomende verkeersbewegingen ten gevolge van de aangevraagde verkaveling
plots problematisch zou zijn”.
3.5.
Op 18 oktober 2023 stellen de verzoekende partijen een
bestuurlijk beroep in tegen het gemeenteraadsbesluit van 28 augustus 2023.
3.6.
Met een besluit van 15 december 2023 vernietigt de Vlaamse
minister van Mobiliteit en Openbare Werken het gemeenteraadsbesluit van
28 augustus 2023.
In dit ministerieel besluit wordt onder meer het volgende
overwogen:
“Het is […] hoogst tegenstrijdig te noemen dat [het gemeenteraadsbesluit
van 28 augustus 2023] bij de weerlegging van de bezwaren aangeeft dat er
geen mobiliteitsproblemen verwacht worden, om dan vervolgens […] te
stellen dat de mobiliteit een probleem is.
[…]
[In de slotoverwegingen van het gemeenteraadsbesluit van 28 augustus
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.661
X-18.817-3/8
2023] wordt […] onverwachts, aangegeven dat de voorliggende aanpassing
aan het gemeentelijk wegennet een ‘overkill’ naar mobiliteit toe zou
inhouden en dat er ‘problemen met mobiliteit’ zijn. Terwijl in de bestreden
beslissing zelf geen enkel motief terug te vinden is dat deze motieven
ondersteunt of onderschrijft.”
3.7.
Op 2 juni 2024 dienen de verzoekende partijen bij de deputatie
een gewijzigde projectinhoud in, waarbij het aantal wooneenheden wordt
gereduceerd.
3.8.
Met het bestreden besluit van 24 juni 2024 keurt de
gemeenteraad van de gemeente Stabroek de zaak der wegen opnieuw af (hierna:
het bestreden gemeenteraadsbesluit) op grond van de volgende motivering:
“De gemeenteraad neemt kennis van het wijzigingsverzoek en de
adviesvraag, d.d. 7 juni 2024, van de Deputatie van de Provincie Antwerpen
over projectinhoudversie 2 m.b.t. de omgevingsvergunningsaanvraag met
kenmerk 118/301 voor het verkavelen van gronden in 26 loten voor
eengezinswoningen, 3 loten voor 3 vrijstaande meergezinswoningen per lot
en de aanleg van een nieuwe wegenis, publieke groenzone en voet- en
fietsverbindingen […].
De gemeenteraad weigert met eenparigheid van stemmen het rooilijnplan
[…] en het tracé der wegen, zoals voorzien in deze
omgevingsvergunningsaanvraag, ingediend door zelfde landmeter, voor
voornoemde verkaveling […] om volgende redenen:
Deze verkaveling grenst aan het centrum van Hoevenen dat al jaren
kampt met toenemend verkeer en een fileprobleem kent richting de
autosnelweg. De nieuwe site Schoem met eengezinswoningen,
meergezinswoningen en een ontmoetingscentrum, de aanpalende woonwijk
De Rekke, 2 scholen en de sportaccommodatie Attenhoven ontsluiten
allemaal langs dezelfde gewestweg N114 Kerkstraat, welke bovendien niet
voorzien is van een fietspad. Deze toekomstige verkaveling zal tevens via de
Pauwelsdreef ontsluiten langs voornoemde drukke gewestweg en zal de
verkeersveiligheid niet ten goede komen.
Een bijkomende uitbreiding van het wegennet nabij het centrum van
Hoevenen zal een impact hebben op de ontsluiting van de aangrenzende
woonwijken en zal nog meer verkeer de gewestweg opsturen. De
verkeersdoorstroming is nu al problematisch.”
3.9.
Over het op 2 juni 2024 gewijzigde project wordt een openbaar
onderzoek georganiseerd van 11 juni tot 17 juli 2024.
Er worden meerdere bezwaren ingediend over de zaak der
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.661
X-18.817-4/8
wegen. Deze bezwaren zijn niet door de gemeenteraad beoordeeld, daar het
bestreden gemeenteraadsbesluit dateert van vóór het einde van het laatstgenoemde
openbaar onderzoek.
IV. Onderzoek van het eerste middel
Standpunt van de partijen
4.1.
In het eerste middel wordt onder meer de schending aangevoerd
van het zorgvuldigheids- en materiëlemotiveringsbeginsel als algemene beginselen
van behoorlijk bestuur
4.2.
De verzoekende partijen stellen dat nergens uit de stukken van
het dossier – met uitzondering van het voorwaardelijk gunstige advies van de
gemeentelijke mobiliteitscommissie van 4 juni 2023 – blijkt dat er een probleem
zou zijn wat de congestie in de onmiddellijke omgeving van het
verkavelingsproject betreft. Zij lichten toe dat er vóór de wijziging van de
projectinhoud van 2 juni 2024 werd uitgegaan van een invulling met
138 wooneenheden. Ten gevolge van de op 2 juni 2024 doorgevoerde reductie gaat
het echter nog slechts om 108 wooneenheden. Het advies van de gemeentelijke
mobiliteitscommissie is derhalve niet meer actueel, zodat de gemeenteraad een
nieuw advies had moeten vragen naar aanleiding van de gewijzigde projectinhoud
met een beduidend kleiner bouwprogramma.
In haar memorie van antwoord voert de verwerende aan dat, in
tegenstelling tot wat de verzoekende partijen poneren, het bestreden
gemeenteraadsbesluit wel degelijk gebaseerd is op een eigen onderzoek van de
gemeente
Stabroek.
Op
4
juni
2023
verstrekte
de
gemeentelijke
mobiliteitscommissie immers een advies waarin in fine wordt gesteld dat de
verkeersgeneratie van de aangevraagde verkaveling “een negatieve impact zal
hebben op de huidige fileproblematiek”. De stelling van de verzoekende partijen
dat de verkeersafwikkeling op de ontsluitende wegen in de bestaande situatie “vlot
verloopt” is een “losse bewering” die niet gebaseerd blijkt op daadwerkelijk
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.661
X-18.817-5/8
onderzoek. De N114 kampt op heden wel degelijk met een structurele
vertraging/verzadiging, zoals blijkt uit de in de memorie van antwoord opgenomen
uittreksels uit Google Maps waarop delen van de N114 tijdens de spitsuren geel
zijn ingekleurd (schaal van “snel” naar “langzaam” met vier kleuren: groen, geel,
oranje en rood). Bovendien gaan de verzoekende partijen eraan voorbij dat de
milieuraad van de gemeente Stabroek op 15 mei 2023 een negatief advies heeft
gegeven over de aangevraagde verkaveling omdat “in de ruime omgeving
verkeersproblemen mogen verwacht worden”. Dit negatief advies wordt
woordelijk geciteerd in het bestreden gemeenteraadsbesluit en de verzoekende
partijen laten na hieromtrent enige wettigheidskritiek te formuleren.
In haar laatste memorie benadrukt de verwerende partij dat het
advies van de gemeentelijke mobiliteitscommissie van 4 juni 2023 – ook al wordt
het in het bestreden gemeenteraadsbesluit bestempeld als “gunstig” – in
werkelijkheid negatief is, gelet op de finale opmerking dat de aangevraagde
verkaveling “een negatieve impact zal hebben op de huidige fileproblematiek”.
Beoordeling
Het zorgvuldigheidsbeginsel houdt in dat het bestuur zijn
beslissing op zorgvuldige wijze moet voorbereiden. Dit impliceert dat de beslissing
dient te steunen op werkelijk bestaande en concrete feiten die met de vereiste
zorgvuldigheid werden vastgesteld. De overheid is onder meer verplicht om
zorgvuldig te werk te gaan bij de voorbereiding van de beslissing en de feitelijke
en juridische aspecten van het dossier deugdelijk te onderzoeken, zodat zij met
kennis van zaken kan beslissen.
De
materiëlemotiveringsplicht
houdt
in
dat
iedere
administratieve rechtshandeling moet steunen op motieven waarvan het feitelijk
bestaan naar behoren is bewezen en die in rechte ter verantwoording van die
handeling in aanmerking kunnen worden genomen.
Het bestreden gemeenteraadsbesluit leidt uit het advies van de
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.661
X-18.817-6/8
gemeentelijke mobiliteitscommissie van 4 juni 2023 en het advies van de
gemeentelijke milieuraad van 15 mei 2023 af dat de aangevraagde verkaveling
door haar omvang een te grote mobiliteitsdruk zal veroorzaken op de omliggende
wegen, in het bijzonder de N114.
Er moet worden vastgesteld dat de verwerende partij zich aldus
heeft gesteund op niet-actuele gegevens, daar de voornoemde adviezen van de
mobiliteitscommissie en de milieuraad dateren van vóór de wijziging van de
projectinhoud van 2 juni 2024 waarbij het aantal wooneenheden substantieel is
gereduceerd. Het blijkt niet dat de verwerende partij rekening heeft gehouden met
deze reductie, wat nochtans van een zorgvuldig handelend bestuur kon worden
verwacht.
Aan de laatstgenoemde vaststelling wordt geen afbreuk gedaan
door de door de verwerende partij aangebrachte elementen, zoals de in de memorie
van antwoord opgenomen uittreksels uit Google Maps.
Het middel is in de aangegeven mate gegrond.
BESLISSING
-
De Raad van State vernietigt het besluit van de gemeenteraad van de
gemeente Stabroek van 24 juni 2024 tot afkeuring van het rooilijnplan en het
wegtracé in het kader van een omgevingsvergunningsaanvraag 118/301 voor
het verkavelen van gronden gelegen tussen de Pauwelsdreef en de
Akkerstraat te Stabroek.
-
De verwerende partij wordt verwezen in de kosten van het beroep tot
nietigverklaring, begroot op een rolrecht van 400 euro, een bijdrage van
24 euro en een rechtsplegingsvergoeding van 770 euro, die verschuldigd is aan
de verzoekende partijen gezamenlijk.
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.661
X-18.817-7/8
Dit arrest is uitgesproken te Brussel, op twaalf mei tweeduizend zesentwintig, door
de Raad van State, Xe kamer, samengesteld uit:
Jan Clement,
kamervoorzitter,
Stephan De Taeye,
staatsraad,
David D’Hooghe,
staatsraad,
bijgestaan door
Karin Meerschaut,
griffier.
De griffier
De voorzitter
Karin Meerschaut
Jan Clement
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.661
X-18.817-8/8
