Conseil d'État de Belgique — Raad van State — ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.684 (2026-05-13)
Samenvatting (NL) :
Arrest nr 266.684 van 13 mei 2026 Overheidsopdrachten en openbare werken
- Overheidsopdrachten Beslissing : Bevolen Inwilliging tussenkomst
--- TEXTE INTÉGRAL DE L'ARRÊT ---
RAAD VAN STATE, AFDELING BESTUURSRECHTSPRAAK
VOORZITTER VAN DE XIVe KAMER
ARREST
nr. 266.684 van 13 mei 2026
in de zaak A. 247.926/XIV-40.149
In zake:
de NV E.
bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaten Jens Mosselmans, Stef Feyen, Mathijs Van Haver en
Daniel Cortez Cazas
kantoor houdend te 1000 Brussel
Terhulpsesteenweg 120
bij wie woonplaats wordt gekozen
tegen:
de stad GENT
bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaten Gitte Laenen en Robin Depoorter
kantoor houdend te 2800 Mechelen
Antwerpsesteenweg 16-18
bij wie woonplaats wordt gekozen
Tussenkomende partij:
de SA A.
bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaten Nathanaëlle Kiekens, Ian Arnouts en Elise Myin
kantoor houdend te 1000 Brussel
Loksumstraat 25
bij wie woonplaats wordt gekozen
-------------------------------------------------------------------------------------------------I. Voorwerp van de vordering
1.
De vordering, ingesteld op 17 april 2026, strekt tot schorsing bij
uiterst dringende noodzakelijkheid van de tenuitvoerlegging van “de beslissing van
de stad Gent d.d. 2 april 2026 om de opdracht van diensten (‘raamovereenkomst
voor de collectieve hospitalisatieverzekering’) te gunnen aan [de SA A.]”.
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.684
XIV-40.149-1/19
II. Verloop van de rechtspleging
2.
Bij beschikking van 20 april 2026 werd, in samenspraak met het
aangeduide lid van het auditoraat, de procedurekalender vastgesteld.
De verwerende partij heeft een nota en een administratief dossier
ingediend.
Met een verzoekschrift van 29 april 2026 heeft de SA A.
gevraagd om in het administratief kort geding te mogen tussenkomen.
De partijen zijn opgeroepen voor de terechtzitting, die heeft
plaatsgevonden op 6 mei 2026 om 11 uur.
Staatsraad Inge Vos heeft verslag uitgebracht.
Advocaten Stef Feyen en Mathijs Van Haver, die verschijnen
voor de verzoekende partij, advocaat Robin Depoorter, die verschijnt voor de
verwerende partij en advocaten Ian Arnouts en Elise Myin, die verschijnen voor de
tussenkomende partij, zijn gehoord.
Eerste auditeur Thomas Maes heeft een met dit arrest
eensluidend advies gegeven.
Er is toepassing gemaakt van de bepalingen op het gebruik der
talen, vervat in titel VI, hoofdstuk II, van de wetten op de Raad van State,
gecoördineerd op 12 januari 1973.
III. Feiten
3.1.
De verwerende partij schrijft een overheidsopdracht voor
diensten uit met als voorwerp ‘raamovereenkomst voor de collectieve
hospitalisatieverzekering’. Zij treedt daarbij bij op als aanbestedende overheid en
als aankoopcentrale voor andere entiteiten/aanbestedende overheden.
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.684
XIV-40.149-2/19
De opdracht beoogt het sluiten van een raamovereenkomst met
één deelnemer.
Als
plaatsingsprocedure
wordt
gekozen
voor
de
mededingingsprocedure met onderhandeling.
De opdracht wordt nationaal en Europees bekendgemaakt.
3.2.
Met de selectieleidraad nodigt de aanbestedende overheid
geïnteresseerde partijen uit om een aanvraag tot deelneming voor de opdracht in te
dienen.
3.3.
Drie kandidaten, onder wie de verzoekende partij en de
verzoekende partij tot tussenkomst, dienen een aanvraag tot deelneming in.
3.4.
Op 16 oktober 2025 beslist het college van burgemeester en
schepenen van de verwerende partij om de drie kandidaten te selecteren en uit te
nodigen om een offerte in te dienen.
3.5.
In het op de opdracht toepasselijke bijzonder bestek wordt het
voorwerp ervan als volgt nader omschreven:
“Met deze raamovereenkomst wenst de Stad Gent een collectieve
hospitalisatieverzekering af te sluiten voor verschillende entiteiten van de
Groep Gent en AZ Jan Palfijn en AZ Sint-Lucas. Het gaat om circa 9900
medewerkers (hoofdverzekerden), 3000 gepensioneerden en 6500
nevenverzekerden en 1300 nevenverzekerden van gepensioneerden, voor
wat betreft de entiteiten die in ieder geval zullen afnemen van de
raamovereenkomst (vaste afnemers; zie hierna II.2 Aanbestedende overheid
– Aankoopcentrale). De bedoeling van de Stad Gent is om met deze
raamovereenkomst:
- aan de personeelsleden (de hoofdverzekerden) van de Stad Gent, OCMW
Gent en andere entiteiten van de Groep Gent, AZ Sint Lucas en AZ Jan
Palfijn (zie hierna II.2) een hospitalisatieverzekering aan te bieden waarop
zij op vrijwillige basis kunnen aansluiten.
- aan de ex-personeelsleden van de entiteiten in punt 1), die op datum van
inwerkingtreding van de nieuwe polis gepensioneerd zijn en al aangesloten
zijn bij de huidige hospitalisatieverzekering, evenals hun nevenverzekerden
(i.e. echtgenoten/levenspartners én kinderen) een hospitalisatieverzekering
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.684
XIV-40.149-3/19
aan te bieden op eigen kosten. Zij worden mee overgedragen naar de nieuwe
polis, tenzij de verzekerde uitdrukkelijk vraagt om dit niet te doen.
3) aan de hoofdverzekerden die op pensioen worden gesteld na
inwerkingtreding van de polis, de mogelijkheid te bieden om op eigen kosten
de hospitalisatieverzekering zelf verder te zetten. Ingevolge pensionering
worden deze hoofdverzekerden dan nevenverzekerden.
4) Aan de echtgenoten/levenspartners en kinderen (nevenverzekerden) van
de hoofdverzekerden, de mogelijkheid te bieden om op eigen kosten tot deze
polis toe te treden. Reeds aangesloten nevenverzekerden worden mee
overgedragen naar de nieuwe polis, tenzij de verzekerde uitdrukkelijk vraagt
om dit niet te doen. Stad Gent treedt op als aanbestedende overheid én
aankoopcentrale (zie II.2). Er zijn een hele reeks vaste afnemers maar VZW
Amal en VZW REGent kunnen optioneel ook toetreden als deelnemers.
[…]”.
De raamovereenkomst heeft een looptijd van 6,5 jaar met ingang
van 1 juli 2026.
De maximale waarde van de raamovereenkomst over de totale
maximale looptijd van 6,5 jaar bedraagt 55 miljoen euro.
Het bestek vermeldt als gunningscriteria: ‘Prijs’ (weging 70
punten), ‘Kwaliteit van het dienstverleningsvoorstel (weging 15 punten) en
‘Meerwaarde van het voorstel inzake bijkomende waarborgen/minwaarde voor
bijkomende uitsluitingen (weging 15 punten).
Het
tweede
gunningscriterium
‘Kwaliteit
van
het
dienstverleningsvoorstel’ wordt in het bestek als volgt omschreven:
“De dienstverlening moet sowieso beantwoorden aan de minimumvereisten
beschreven in IV – Technische bepalingen. Het louter beantwoorden aan
deze technische bepalingen levert geen punten op.
Om de kwaliteit van de dienstverlening die de inschrijver aanbiedt te
beoordelen, voegt de inschrijver een nota toe van maximum 15 bladzijden
(lettertype 10) waarin hij zijn dienstverlening beschrijft minstens met
betrekking tot volgende aspecten (niet limitatief):
• Qua dienstverlening ten aanzien van de verzekerden (weging 10 punten):
- aan de hand van een stappenplan, de wijze waarop een schadegeval wordt
ingediend en afgehandeld;
- welke termijnen en doorlooptijden hij toepast bij elke stap (welke SLA’s
zijn er?) en snelheid van terugbetaling van pre- en
posthospitalisatiekosten en waarborgen ernstige ziekten in het bijzonder;
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.684
XIV-40.149-4/19
de
informatieverstrekking
aan
de
verzekerden
inclusief
bereikbaarheid/aanspreekbaarheid van (vaste) dossierbeheerders;
- wijze van digitale dienstverlening ten aanzien van verzekerden
(webtoepassingen, mail, etc.);
- wijze van analoge dienstverlening ten aanzien van de verzekerden (vb.
telefonische bijstand, wekelijkse/tweewekelijkse/maandelijkse zitdag in
het stadskantoor).
• Qua dienstverlening ten aanzien van de verzekeringnemers (weging 5
punten):
[…]
Bij de beoordeling van dit kwalitatieve criterium zal de aanbestedende
overheid onder meer rekening houden met het gebruiksgemak, de
klantvriendelijkheid van het voorstel en de mate waarin het voorstel SMART
(specifiek, meetbaar, acceptabel, realistisch en tijdsgebonden) is.
De presentatie van de offerte (cfr. rubriek II.6 hierna) zal meegenomen
worden bij de beoordeling van dit kwalitatieve criterium.
Die twee subcriteria zullen in eerste instantie allebei gequoteerd worden op
10 punten op basis van onderstaande beoordelingsschaal. Vervolgens wordt
de score omgerekend naar de juiste weging.
- slecht - van 0/10 tot en met 2/10
-onvoldoende - van 3/10 tot en met 4/10
-voldoende – van 5/10 tot en met 6/10
-goed – van 7/10 tot en met 8/10
- zeer goed – 9/10
-uitmuntend -10/10”
Onder punt IV. ‘Technische bepalingen’, bevat het bestek de
volgende inleidende bepaling:
“De verzekering dient minimaal te beantwoorden aan het basispakket aan
voorwaarden en verplichte opties zoals hieronder beschreven.
Naast deze verplichte minimumvereisten, mogen de inschrijvers in hun
offerte bijkomende waarborgen en risicodekkingen voorstellen evenwel
zonder daar een meerprijs aan te koppelen. Met andere woorden moeten deze
extra’s zijn inbegrepen in de aangeboden premie. Dit aanbod, zoals eventueel
aangepast ingevolge onderhandeling, wordt bindend door de goedkeuring
van de definitieve offerte.
Tijdens de looptijd van het verzekeringscontract kunnen de voorwaarden
door de opdrachtnemer/verzekeraar niet worden aangepast, tenzij een
wetswijziging dit noodzakelijk zou maken.
De opdrachtnemer heeft tijdens de looptijd van de raamovereenkomst niet
het recht om hoofdverzekerden of nevenverzekerden uit te sluiten.”
Onder punt IV.12 ‘Basisdienstverlenging’ bepaalt het bestek:
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.684
XIV-40.149-5/19
“Volgende dienstverlening moet voorzien worden binnen het aangeboden
tarief:
[…]
COMMUNICATIE en BEHEER
[…]
Afhandeling
schadedossiers, Inbegrepen
rechtstreeks met de verzekerde via
een online platform voor aangifte
en opvolging van aansluiting en
schade voor de verzekerden
Analoge/telefonische
Inbegrepen
dienstverlening met dezelfde
kwaliteitswaarborgen als de digitale
dienstverlenging voor verzekerden
die minder digitaal vaardig zijn
Mogelijkheid voor verzekerden om Inbegrepen
hun onkosten per post in te dienen
Mogelijkheid voor verzekerden om Inbegrepen
hun onkosten persoonlijk op
papier in te dienen via een goed
bereikbare
brievenbus
op
grondgebied van Stad Gent
Organiseren van een zitdag in het Optioneel
stadskantoor
”
3.6.
Drie inschrijvers, onder wie de verzoekende partij en de
verzoekende partij tot tussenkomst, dienen een eerste offerte in.
3.7.
Zowel de verzoekende partij als de verzoekende partij tot
tussenkomst wordt vervolgens door de verwerende partij, in toepassing van artikel
76, § 4, van het koninklijk besluit van 18 april 2017 ‘plaatsing overheidsopdrachten
in de klassieke sectoren’ en punt II.6 van het bestek, uitgenodigd om een
substantiële onregelmatigheid in de initiële offerte te regulariseren. De drie
inschrijvers worden ook uitgenodigd tot de presentatie van hun offerte.
3.8.
Op 4 en 18 februari 2026 worden nog een aantal vragen gesteld
aan de inschrijvers waarna zij op 4 maart 2026 worden uitgenodigd om een finale
offerte (BAFO) in te dienen.
3.9.
De drie inschrijvers dienen een finale offerte in.
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.684
XIV-40.149-6/19
3.10.
Op 30 maart 2026 wordt een gunningsverslag opgesteld. Daarin
wordt de finale offertes van de drie inschrijvers regelmatig bevonden en getoetst
aan de gunningscriteria, hetgeen leidt tot de volgende samenvattende puntentabel:
““
Nr.
1
2
3
inschrijver
[SA A.]
[derde
[verzoekende
inschrijver]
partij]
Totaalprijs (70 ptn)
64,9
54,35
69,65
Hoofdverzekerden (42 ptn)
40,45
26,35
42
Nevenverzekerden (28 ptn)
24,45
28
27,65
Kwaliteit dienstverlening (15 ptn)
14,5
8,5
12
T.a.v. verzekerden (10 ptn)
10
6
8
T.a.v. verzekeringsnemers (5 ptn)
4,5
2,5
4
13,5
8,5
6
92,9
71,35
87,65
Extra
waarborgen/uitsluitingen
(15 ptn)
Totaal
”
Besloten wordt tot gunning van de opdracht aan de SA A.
3.11.
Op 2 april 2026 besluit het college van burgemeester en
schepenen van de stad Gent om het gunningsverslag goed te keuren en de
overheidsopdracht van diensten hospitalisatieverzekering voor medewerkers,
gepensioneerden en nevenverzekerden te gunnen aan de SA A.
Dit is de bestreden beslissing.
3.12.
Met een aangetekend schrijven en e-mailbericht van 2 april 2026
wordt aan de verzoekende partij meegedeeld dat haar offerte niet werd gekozen en
wordt haar een kopie bezorgd van de gunningsbeslissing en het gunningsverslag.
IV. Tussenkomst
4.
De SA A. blijkt voordeel te halen uit de bestreden beslissing en
heeft er belang bij dat de vordering wordt afgewezen. Bijgevolg wordt haar verzoek
tot tussenkomst ingewilligd.
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.684
XIV-40.149-7/19
V. Verzoek tot vertrouwelijke behandeling van bepaalde stukken
5.
Alle partijen vragen om de vertrouwelijke behandeling van
bepaalde door hen neergelegde stukken die zij in de inventaris als vertrouwelijk
aanduiden en waarbij zij ook de redenen opgeven waarom zij om die
vertrouwelijke behandeling vragen.
Er zijn geen gronden aangevoerd door de partijen om het
aangevoerde vertrouwelijk karakter ervan, althans in deze fase van het geding, te
lichten.
In het verzoekschrift tot tussenkomst wordt op verschillende
plaatsen geciteerd uit de initiële en finale offerte van de gekozen inschrijver, zodat
de tussenkomende partij mag worden geacht zelf het vertrouwelijk karakter van de
offertes op deze punten te hebben gelicht.
Voorts valt op te merken dat, aangezien de stukken waarvoor
men zich op de vertrouwelijkheid beroept volledig werden meegedeeld aan de
Raad van State, hij van deze informatie kennis kan nemen en deze in zijn
beoordeling kan betrekken.
VI. Herinnering aan de schorsingsvoorwaarden
6.
Krachtens artikel 17, §§ 1, 5 en 6, van de gecoördineerde wetten
op de Raad van State, gelezen in samenhang met de artikelen 15 en 31 van de wet
van 17 juni 2013 ‘betreffende de motivering, de informatie en de rechtsmiddelen
inzake overheidsopdrachten, bepaalde opdrachten voor werken, leveringen en
diensten en concessies’ (hierna: wet van 17 juni 2013), moet enkel worden
onderzocht of in de voorliggende vordering tot schorsing die is ingesteld volgens
de procedure bij uiterst dringende noodzakelijkheid, een ernstig middel waarvan
het onderzoek zich leent voor een versnelde behandeling of een klaarblijkelijke
onwettigheid wordt aangevoerd.
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.684
XIV-40.149-8/19
VII. Onderzoek van de middelen
Tweede middel
Standpunt van de partijen
7.
In het tweede middel voert de verzoekende partij de schending
aan van artikel 76 van het koninklijk besluit van 18 april 2017 ‘plaatsing
overheidsopdrachten in de klassieke sectoren’ (hierna: koninklijk besluit van 18
april 2017) en het beginsel patere legem quam ipse fecisti.
De verzoekende partij vat (haar uiteenzetting bij) het middel als
volgt samen:
“Substantiële onregelmatigheid. Doordat de BAFO van [de SA A.] niet
voldoet aan de minimumvereisten van het bestek (minstens wat de verplichte
brievenbus op het grondgebied van de stad Gent […] betreft), had de
aanbestedende overheid de offerte van [de SA A.] substantieel onregelmatig
moeten verklaren.
Doordat de offerte van [de SA A.] hierin regelmatig wordt bevonden, schendt
de bestreden beslissing artikel 76 KB Plaatsing, in samenhang gelezen met
het adagium patere legem.”
8.
De verwerende partij vat haar verweer in de nota met
opmerkingen als volgt samen:
“Verwerende Partij betwist dat de offerte van [de SA A.] substantieel
onregelmatig zou zijn wegens het ontbreken van een ‘goed bereikbare
brievenbus’ op het grondgebied van de Stad Gent.
Zij stelt dat het essentieel karakter van de besteksvereiste functioneel moet
worden benaderd: de doelstelling is dat verzekerden persoonlijk en op papier
hun onkosten kunnen indienen in Gent.
[De SA A.] voorziet wekelijkse consultatiemomenten in de kantoren van de
Stad Gent, zodat verzekerden hun onkosten persoonlijk op papier kunnen
indienen, wat verder gaat dan een loutere brievenbus aangezien dit ook
begeleiding bij het indienen van de claims biedt.
De vereiste moet in het licht van de wensen en de doelstelling van
Verwerende Partij gelezen te worden.
Niet elke technische vereiste vormt een ‘minimale eis’ in de zin van artikel
76 KB Plaatsing. Het begrip moet als een essentiële bestekbepaling worden
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.684
XIV-40.149-9/19
begrepen, waarbij de aanbestedende overheid over een ruime discretionaire
bevoegdheid beschikt.
Nu de functionele doelstelling bereikt is, kan van een substantiële
onregelmatigheid geen sprake zijn.”
9.
De tussenkomende partij vat haar argumentatie als volgt samen
in haar verzoekschrift tot tussenkomst:
“Wat betreft de kritiek dat [de SA A.] geen verplichte brievenbus op het
grondgebied van de stad Gent zou hebben aangeboden, is dit feitelijk niet
correct. De verzoekende partij bezondigt zich ter zake sowieso aan een
fishing expedition (vrije vertaling: een ‘hengelactie’), aangezien zij dit
zonder meer meent te kunnen afleiden uit één erg indirecte aanleiding die
geenszins met deze vereiste verband houdt. Dit volstaat niet om Uw Raad
a.h.w. te verzoeken de beoordeling over te doen in de plaats van de stad Gent.
De beweerdelijk geschonden vereiste wordt bovendien ten onrechte beperkt
tot enkel het aanbieden van een brievenbus. Het bestek legt vooreerst de
nadruk op de mogelijkheid om ‘persoonlijk op papier’ onkosten in te dienen.
[de SA A.] heeft reeds in diens eerste offerte ingeschreven met een ‘[SA A.]kantoor’, waar papieren claims kunnen worden overhandigd aan de
medewerker van [de SA A.]. In de BAFO is dit verder geconcretiseerd in een
permanente fysieke aanwezigheid, onder meer voor de afhandeling van
papieren claims. In het bureau zal uiteraard – als deel van de
basisdienstverlening gevraagd in het bestek en inbegrepen binnen het
aangeboden tarief – ook een brievenbus ter beschikking staan. Uit de offerte
en BAFO van [de SA A.] blijkt dan ook nergens dat zij geen brievenbus zou
voorzien als deel van haar dienstverlening.”
Beoordeling
10.
In het tweede middel voert de verzoekende partij in essentie de
schending aan van artikel 76 van het koninklijk besluit van 18 april 2017 en het
beginsel ‘patere legem’ doordat de BAFO van de gekozen inschrijver door de
verwerende partij regelmatig werd bevonden, terwijl deze niet voldoet aan de
minimumvereisten van het bestek, minstens wat de verplichte brievenbus op het
grondgebied van de stad Gent betreft, en dus substantieel onregelmatig had moeten
worden verklaard.
11.
De tussenkomende partij werpt op dat de verzoekende partij zich
bezondigt aan een niet-toegelaten informatiejacht of fishing expedition aangezien
zij de vermeende onregelmatigheid zonder meer meent te kunnen afleiden uit één
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.684
XIV-40.149-10/19
erg indirecte overweging uit het gunningsverslag die geenszins met de litigieuze
bestekvereiste verband houdt, hetgeen volgens de verzoekende partij niet volstaat
om de Raad van State te verzoeken de beoordeling over te doen in de plaats van de
verwerende partij.
Deze argumentatie wordt niet bijgevallen en voor zover
zij als een exceptie van niet-ontvankelijkheid van het middel kan worden
beschouwd, wordt zij verworpen. Het middel is immers afdoende duidelijk
toegelicht in het verzoekschrift en steunt op een concrete grief inzake de
regelmatigheid van de finale offerte van de gekozen inschrijver, hetgeen geenszins
als een louter speculatief hengelen naar mogelijke onwettigheden in de bestreden
beslissing lijkt te kunnen worden aangemerkt. Waar in het verzoekschrift wordt
gesteld dat “moet worden nagegaan of de offerte(s) van [de gekozen inschrijver]
(adequaat) voorzien in de mogelijkheid om ‘onkosten persoonlijk op papier in te
dienen via een goed bereikbare brievenbus op grondgebied van de stad Gent’”, lijkt
dit voort te vloeien uit de legitieme veronderstelling van de verzoekende partij dat
die offerte door de verwerende partij als vertrouwelijk stuk zou worden neergelegd
zodat zij, behoudens in geval van het lichten van het vertrouwelijk karakter ervan,
niet door de verzoekende partij, maar wel door het auditoraat en de Raad kon
worden ingezien. Hieruit kan niet worden afgeleid dat de verzoekende partij het
aan de bestuursrechter wenste over te laten om zelf, in haar plaats, een middel te
construeren op basis van het administratief dossier.
12.
Artikel 76 van het koninklijk besluit 18 april 2017 bepaalt:
Ҥ 1. De aanbestedende overheid gaat na of de offertes regelmatig zijn.
De offerte kan substantieel of niet substantieel onregelmatig zijn.
[…]
De volgende onregelmatigheden worden met name als substantieel
beschouwd :
1° […]
2° […]
3° de niet-naleving van de minimale eisen en de vereisten die als substantieel
worden aangemerkt in de opdrachtdocumenten.
§ 2. De offerte die slechts een of meer niet-substantiële onregelmatigheden
bevat die, zelfs gecumuleerd of gecombineerd, niet de in paragraaf 1, derde
lid, bedoelde gevolgen teweeg brengen, wordt niet nietig verklaard.
§ 3. Wanneer gebruik wordt gemaakt van een openbare of niet-openbare
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.684
XIV-40.149-11/19
procedure, verklaart de aanbestedende overheid de substantieel
onregelmatige offerte nietig. Dit is ook het geval voor een offerte die
meerdere niet-substantiële onregelmatigheden bevat wanneer de cumulatie
of combinatie ervan de in paragraaf 1, derde lid, bedoelde gevolgen teweeg
brengt.
§ 4. De onderhavige paragraaf is van toepassing op het
regelmatigheidsonderzoek van de offertes die geen finale offertes zijn bij de
opdrachten met een geraamde waarde gelijk aan of hoger dan de drempel
voor de Europese bekendmaking waarbij gebruik wordt gemaakt van een
procedure waarin onderhandelingen toegelaten zijn en onverminderd artikel
39, § 7, tweede lid, van de wet. Wanneer het een finale offerte betreft is
paragraaf 3 van toepassing.
Wanneer een offerte die meerdere niet substantiële onregelmatigheden bevat
die door hun cumulatie of combinatie de in paragraaf 1, derde lid, bedoelde
gevolgen teweeg brengen, verschaft de aanbestedende overheid de
inschrijver de mogelijkheid om deze onregelmatigheden te regulariseren
vóór de onderhandelingen worden aangevat.
De aanbestedende overheid verklaart de offerte die een substantiële
onregelmatigheid bevat nietig, behalve indien anders is bepaald in de
opdrachtdocumenten. In dat laatste geval verschaft zij de inschrijver de
mogelijkheid om een substantiële onregelmatigheid te regulariseren vóór de
onderhandelingen worden aangevat, tenzij de aanbestedende overheid ten
aanzien van de betreffende onregelmatigheid heeft aangegeven dat deze geen
voorwerp kan uitmaken van regularisatie.
§ 5 […]”.
Uit artikel 76, § 4, eerste lid, blijkt dat paragraaf 4, die betrekking
heeft op de opdrachten met een geraamde waarde gelijk aan of hoger dan de
drempel voor de Europese bekendmaking waarbij gebruik wordt gemaakt van een
procedure waarin onderhandelingen toegelaten zijn, enkel van toepassing is op het
regelmatigheidsonderzoek van de offertes die geen finale offertes zijn. Wanneer
het een finale offerte betreft, zoals te dezen, is paragraaf 3 van toepassing luidens
hetwelk de aanbestedende overheid de substantieel onregelmatige offerte nietig
verklaart.
Het staat in de eerste plaats aan de aanbestedende overheid om
de technische specificaties in het bestek vast te stellen en te interpreteren. Het is
immers zij die haar behoeften bepaalt. Evenzeer staat het in de eerste plaats aan de
aanbestedende overheid om te interpreteren of een afwijking de niet-naleving
betreft van een minimale eis of een vereiste dat als substantieel wordt aangemerkt
in de opdrachtdocumenten waarbij het evenwel de Raad van State toekomt te
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.684
XIV-40.149-12/19
onderzoeken of de aanbestedende overheid aan die begrippen zijn juiste
draagwijdte en betekenis heeft gegeven.
Het beginsel patere legem quam ipse fecisti verplicht het bestuur
de algemene regels die het zelf heeft vastgesteld te eerbiedigen bij de concrete
toepassing ervan. Daaruit vloeit voort dat de verwerende partij bij de beoordeling
van de offertes gebonden is door de regels die hieromtrent in het bestek zijn
vastgesteld.
13.
De vraag in hoeverre uit de opdrachtdocumenten minimale eisen
of substantiële vereisten kunnen worden afgeleid, waarvan de niet-naleving
aanleiding geeft tot het substantieel onregelmatig verklaren van de offerte, moet
worden beantwoord aan de hand van de tekst van die documenten, bekeken in het
licht van hun context.
Te dezen wordt in het op de opdracht toepasselijke bestek in het
kader van de omschrijving van het tweede gunningscriterium ‘Kwaliteit van het
dienstverleningsvoorstel’ uitdrukkelijk bepaald dat de door de inschrijvers
aangeboden
dienstverlening
“sowieso
[moet]
beantwoorden
aan
de
minimumvereisten beschreven in IV - Technische bepalingen”.
Ook onder punt IV. ‘Technische bepalingen’ bepaalt het bestek:
“De verzekering dient minimaal te beantwoorden aan het basispakket aan
voorwaarden en verplichte opties zoals hieronder beschreven. Naast deze
verplichte minimumvereisten, mogen de inschrijvers in hun offerte
bijkomende waarborgen en risicodekkingen voorstellen evenwel zonder daar
een meerprijs aan te koppelen. […].
Tijdens de looptijd van het verzekeringscontract kunnen de voorwaarden
door de opdrachtnemer/verzekeraar niet worden aangepast, tenzij een
wetswijziging dit noodzakelijk zou maken.
[…]”
Onder ‘IV.12 Basisdienstverlening’ bepaalt het bestek (p. 44)
onder meer:
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.684
XIV-40.149-13/19
“Volgende dienstverlening moet voorzien worden binnen het aangeboden
tarief:
[…]
COMMUNICATIE en BEHEER
[…]
Mogelijkheid voor verzekerden om hun onkosten persoonlijk op papier in
te dienen via een goed bereikbare brievenbus op het grondgebied van Stad
Gent”
Over deze dienstverlening wordt daarbij nogmaals uitdrukkelijk
aangegeven dat zij moet zijn “inbegrepen”.
Daarnaast wordt er in dezelfde opsomming bepaald dat ook
“analoge/telefonische dienstverlening met dezelfde kwaliteitswaarborgen als de
digitale dienstverlening voor verzekerden die minder digitaal vaardig zijn” en de
“mogelijkheid voor verzekerden om hun onkosten per post in te dienen”
inbegrepen moet zijn in het aangeboden tarief en dat er “optioneel” voorzien mag
worden in het “organiseren van een zitdag in het stadskantoor”.
14.
Op het eerste gezicht lijken de bewoordingen van het bestek zich
aldus te verzetten tegen de interpretatie die de verwerende partij aan de betrokken
bestekbepalingen geeft in de nota met opmerkingen en waarbij zij voorhoudt dat
het voorzien in een mogelijkheid voor verzekerden om hun onkosten persoonlijk
op papier in te dienen via een goed bereikbare brievenbus op het grondgebied van
de Stad Gent geen minimale eis betreft in de zin van voormeld artikel 76, § 1,
vierde lid, 3°, van het koninklijk besluit van 18 april 2017.
De bewoordingen van het bestek zijn op het eerste gezicht
duidelijk: het betreft één van de “minimumvereisten” beschreven in punt IV –
Technische bepalingen waaraan de dienstverlening “sowieso” moet beantwoorden
en die ‘inbegrepen’ dient te zijn in de offerte. Het vereiste maakt deel uit van “het
basispakket aan voorwaarden” waaraan het aanbod “minimaal [dient] te
beantwoorden”, en dus de “verplichte minimumvereisten”. In die zin verschilt de
voorliggende zaak op het eerste gezicht dan ook van de zaak die geleid heeft tot
arrest nr. 259.840 van 24 mei 2024, ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.840, dat de
verwerende partij aanhaalt.
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.684
XIV-40.149-14/19
Ook bekeken in het licht van de overige bestekbepalingen lijkt
het duidelijk te gaan om één van de minimale eisen die de verwerende partij zelf
in het bestek heeft vooropgesteld om ten behoeve van de verzekerden, onder wie
een grote groep gepensioneerden, naast de digitale dienstverlening, ook de analoge
dienstverlening te blijven waarborgen. Het vereiste van de “mogelijkheid voor
verzekerden om hun onkosten persoonlijk op papier in te dienen via een goed
bereikbare brievenbus op grondgebied van Stad Gent” (waarbij zowel de woorden
“persoonlijk op papier” als “brievenbus” in het bestek vetgedrukt worden
weergegeven) blijkt daarbij ook als een afzonderlijke minimale eis te worden
gesteld wat de analoge basisdienstverlening inzake communicatie en beheer
betreft, naast de minimale vereisten van “analoge/telefonische dienstverlening met
dezelfde kwaliteitswaarborgen als de digitale dienstverlening voor verzekerden die
minder digitaal vaardig zijn” en “de mogelijkheid voor verzekerden om hun
onkosten per post in te dienen”. Het bestek blijkt daarbij ook zelf een onderscheid
te maken tussen, enerzijds, de voormelde minimumvereisten inzake analoge
dienstverlening en, anderzijds, de optie voor het organiseren van een zitdag in het
stadskantoor.
16.
Ook de argumentatie van de verwerende partij dat het voormelde
bestekvereiste ‘functioneel moet worden benaderd’ en dat het zou volstaan dat de
gekozen inschrijver in een wekelijks consultatiemoment voorziet, waarop de
verzekerden persoonlijk en op papier hun onkosten kunnen indienen, kan op het
eerste gezicht niet worden bijgevallen.
Als in een bestek op de aangehaalde manier welbepaalde
technische vereisten worden opgelegd met bewoordingen zoals ‘verplichte
mimimumvereisten’, waaraan de dienstverlening ‘minimaal’ ‘moet’ beantwoorden
en die in elk geval ‘inbegrepen’ dient te zijn, dan lijken deze vereisten niet te mogen
worden gerelativeerd zoals de verwerende partij dat nu pleegt te doen.
De verwerende partij overtuigt er ook niet van dat een dergelijk
consultatiemoment zonder meer kan worden beschouwd als gelijkwaardig aan een
fysieke brievenbus die verzekerden toelaat om op een snelle, eenvoudige, kosteloze
en laagdrempelige wijze onkosten op papier te deponeren. Een zitdag in het
stadskantoor gedurende een halve dag per week biedt weliswaar een fysiek,
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.684
XIV-40.149-15/19
persoonlijk contact, dat meteen ook begeleiding bij het indienen van de claims
toelaat, maar lijkt ook te veronderstellen dat de verzekerde zich op dat welbepaald
tijdstip vrijmaakt en zich persoonlijk aanbiedt. Dat het gaat om twee verschillende
vormen van analoge dienstverlening lijkt ook bevestiging te vinden in het bestek
zelf waar de verwerende partij het vereiste van een goed bereikbare brievenbus op
het grondgebied van Stad Gent als minimumvereiste heeft gesteld en daarnaast het
organiseren van een zitdag in het stadskantoor vermeldt als optionele
dienstverlening die in het kader van de beoordeling van het tweede
gunningscriterium wordt gewaardeerd. De verwerende partij maakt op het eerste
gezicht dan ook niet aannemelijk dat de doelstelling van een goed bereikbare
brievenbus op het grondgebied van de Stad Gent waar verzekerden hun onkosten
persoonlijk op papier kunnen indienen, bereikt is door het organiseren van een
zitdag in het stadskantoor gedurende een halve dag per week.
17.
Dat noch de initiële offerte, noch de finale offerte van de gekozen
inschrijver uitdrukkelijk voorziet in een “mogelijkheid voor verzekerden om hun
onkosten persoonlijk op papier in te dienen via een goed bereikbare brievenbus op
grondgebied van Stad Gent” wordt door de verwerende en tussenkomende partij
niet betwist.
Uit de finale offerte, die als vertrouwelijk werd neergelegd en die
de Raad van State heeft kunnen inzien, blijkt op het eerste gezicht enkel dat deze
inschrijver voorziet in een wekelijkse consultatieochtend of -namiddag, en dus een
halve dag per week, waarbij “voor verzekerden die de voorkeur geven aan of
aangewezen zijn op een papieren werkwijze, voorzien [wordt] in de mogelijkheid
om claims fysiek te overhandigen en te verwerken”.
18.
De tussenkomende partij verklaart in het verzoekschrift tot
tussenkomst dat wel degelijk met een fysieke brievenbus zoals vereist in het bestek
zal worden gewerkt. Zij betoogt ook dat nergens uit haar eerste offerte en finale
offerte blijkt dat zij geen brievenbus zou voorzien als deel van haar dienstverlening
zodat niet valt in te zien waarom een inschrijver dergelijk vereiste niet zou naleven.
Ook deze argumentatie wordt niet bijgevallen.
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.684
XIV-40.149-16/19
Op het eerste gezicht blijkt nergens uit het gunningsverslag dat
de verwerende partij de finale offerte van de tussenkomende partij in die zin heeft
begrepen en op grond daarvan tot regelmatigheid van deze offerte heeft besloten.
Ook in de nota met opmerkingen verwijst de verwerende partij in dit verband enkel
naar de wekelijkse consultatiemomenten in de kantoren van de stad Gent en niet
naar een brievenbus voor het indienen van claims. In zoverre de tussenkomende
partij verklaart dat wel degelijk met een fysieke brievenbus zoals vereist in het
bestek zal worden gewerkt lijkt het op het eerste gezicht te gaan om een verklaring
post factum die door de verwerende partij niet in aanmerking kon worden genomen
bij de beoordeling van de regelmatigheid van de finale offerte.
Zelfs indien zou worden aangenomen dat het voldoen aan een
minimale eis impliciet uit een offerte kan blijken, lijkt dit in elk geval niet mogelijk
te zijn indien er sprake is van tegenindicaties in de offerte zelf, zoals te dezen het
geval lijkt te zijn.
Zo
wordt
in
het
gunningsverslag
inzake
de
analoge
dienstverlening uit de finale offerte van de gekozen inschrijver niet alleen
opgemerkt dat deze zich ertoe engageert “om vaste zitdagen te organiseren in de
stadskantoren”, maar ook dat “deze [wel zullen] worden geëvalueerd om frequentie
en noodzaak te bepalen”. Uit de finale offerte die als vertrouwelijk werd
neergelegd, maar die de Raad van State heeft kunnen inzien, blijkt dat de gekozen
inschrijver, op dezelfde pagina waarop hij uiteenzet dat hij voorziet in een
wekelijkse halve dag fysieke aanwezigheid voor het indienen van papieren
documenten, zich uitdrukkelijk het recht voorbehoudt om die dienstverlening,
weliswaar in overleg met de aanbestedende overheid, ‘te herzien en geleidelijk af
te bouwen’ indien het gebruik van de wekelijkse consultatiemomenten structureel
en duurzaam laag blijft.
Aldus lijkt de finale offerte van de gekozen inschrijver niet alleen
af te wijken van de uitdrukkelijke minimumvereiste inzake een goed bereikbare
fysieke brievenbus, maar tevens een voorbehoud te bevatten ten aanzien van de
wijze waarop beweerdelijk wél nog aan de door de aanbestedende overheid vereiste
papieren indieningsmogelijkheid zou worden voldaan. Waar het bestek
uitdrukkelijk een gedurende de gehele looptijd van de opdracht beschikbare
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.684
XIV-40.149-17/19
brievenbusmogelijkheid tot indiening van papieren documenten op het
grondgebied van de stad Gent verplicht stelt als onderdeel van de
basisdienstverlening aan de verzekerden, lijkt de gekozen inschrijver slechts een
afwijkende, beperkte, periodieke en bovendien voor herziening vatbare
dienstverlening inzake het indienen van papieren documenten op het grondgebied
van de stad Gent aan te bieden. In de gegeven omstandigheden kan de
tussenkomende partij op het eerste gezicht ook bezwaarlijk voorhouden dat
impliciet maar zeker uit haar finale offerte blijkt dat de verzekerden gedurende de
volledige looptijd van de opdracht over de mogelijkheid zullen beschikken om hun
onkosten persoonlijk op papier in te dienen via een goed bereikbare brievenbus op
het grondgebied van de Stad Gent.
19.
Uit wat voorafgaat volgt dat de verwerende partij, door de finale
offerte van de gekozen inschrijver als regelmatig te beschouwen, bij de aanname
van de bestreden beslissing op het eerste gezicht gehandeld heeft in strijd met
artikel 76 van het koninklijk besluit van 18 april 2017 en het beginsel patere legem
quam ipse fecisti.
Het tweede middel is in de aangegeven mate ernstig.
VIII. Besluit
20.
Het tweede middel is in de aangegeven mate ernstig gebleken.
De vordering tot schorsing bij uiterst dringende noodzakelijkheid wordt dan ook
ingewilligd.
BESLISSING
- Het verzoek van de SA A. tot tussenkomst in het administratief kort geding
wordt ingewilligd.
- De Raad van State beveelt de schorsing van de tenuitvoerlegging bij uiterst
dringende noodzakelijkheid van de beslissing van het college van
burgemeester en schepenen van de stad Gent van 2 april 2026, waarbij de
overheidsopdracht
van
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.684
diensten
–
hospitalisatieverzekering
voor
XIV-40.149-18/19
medewerkers, gepensioneerden en nevenverzekerden, wordt gegund aan de
SA A.
Dit arrest is uitgesproken te Brussel, op dertien mei tweeduizend zesentwintig, door
de Raad van State, XIVe kamer, samengesteld uit:
Inge Vos,
staatsraad, waarnemend voorzitter,
bijgestaan door
Joris Casneuf,
griffier.
De griffier
De voorzitter
Joris Casneuf
Inge Vos
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.684
XIV-40.149-19/19
