Conseil d'État de Belgique — Raad van State — ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.733 (2026-05-20)
Samenvatting (NL) :
Arrest nr 266.733 van 20 mei 2026 Justitie - Kansspelen Beslissing : Verwerping
--- TEXTE INTÉGRAL DE L'ARRÊT ---
RAAD VAN STATE, AFDELING BESTUURSRECHTSPRAAK
XIVe KAMER
ARREST
nr. 266.733 van 20 mei 2026
in de zaak A. 240.457/XIV-39.925
In zake :
de BV G.
bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaat Yves Van Damme
kantoor houdend te 8000 Brugge
Werfstraat 5
bij wie woonplaats wordt gekozen
tegen :
de stad GEEL
bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaat Jonas De Wit
kantoor houdend te 2800 Mechelen
Antwerpsesteenweg 16-18
bij wie woonplaats wordt gekozen
-------------------------------------------------------------------------------------------------I. Voorwerp van het beroep
Het beroep, ingesteld op 9 november 2023, strekt tot de
nietigverklaring van “het besluit van 4 september 2023 van de gemeenteraad van
de stad Geel met referentie 2023_GR_00194 waarbij een convenant met betrekking
tot de uitbating van een vaste kansspelinrichting klasse IV gelegen te 2440 Geel,
[…] wordt geweigerd”.
II. Verloop van de rechtspleging
De verwerende partij heeft een memorie van antwoord ingediend
en de verzoekende partij heeft een memorie van wederantwoord ingediend.
Eerste auditeur Wendy Depester heeft een verslag opgesteld.
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.733
XIV-39.925-1/14
De verzoekende partij heeft een verzoek tot voortzetting van het
geding en een laatste memorie ingediend. De verwerende partij heeft een laatste
memorie ingediend.
De partijen zijn opgeroepen voor de terechtzitting, die heeft
plaatsgevonden op 11 maart 2026 om 14:00 uur.
Staatsraad Inge Vos heeft verslag uitgebracht.
Advocaat Joris Claes, die loco advocaat Yves Van Damme
verschijnt voor de verzoekende partij, is gehoord.
Eerste auditeur Wendy Depester heeft een met dit arrest
eensluidend advies gegeven.
Er is toepassing gemaakt van de bepalingen op het gebruik der
talen, vervat in titel VI, hoofdstuk II, van de wetten op de Raad van State,
gecoördineerd op 12 januari 1973.
III. Feiten
3.1.
Op 27 juli 2023 richt de verzoekende partij een aanvraag tot de
stad Geel om voor de exploitatie van een wedkantoor, gelegen te 2440 Geel, […],
een convenant te sluiten zoals wordt vereist door artikel 43/4, § 1, vierde lid, van
de wet van 7 mei 1999 ‘op de kansspelen, de weddenschappen, de kansspelinrichtingen en de bescherming van de spelers’ (hierna: de wet van 7 mei 1999).
3.2.
Met een beslissing van 4 september 2023 weigert het college van
burgemeester en schepenen van de stad Geel het gevraagde convenant te sluiten.
Deze beslissing is als volgt gemotiveerd:
“[…]
Argumentatie
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.733
XIV-39.925-2/14
Sinds 13 mei 2020 wordt de kansspelinrichting klasse IV gelegen […] te 2440 Geel
uitgebaat. Hiervoor geldt een kansspelvergunning F2 die hernieuwd moet worden.
De hernieuwing van de kansspelvergunning F2 gebeurt driejaarlijks.
Voorafgaandelijk moet nu een convenant afgesloten worden met de stad zoals
bepaald in de wijzigingswet van 7 mei 2019.
De voorwaarden waar de aanvrager conform artikel 43/5 van de Kansspelwet aan
moet voldoen om een kansspelvergunning F2 te kunnen verkrijgen, gelden eveneens
voor het hernieuwen van dergelijke vergunning.
Het gegeven dat er reeds een kansspelvergunning werd uitgereikt, doet geen afbreuk
aan het feit dat er thans, na inwerkingtreding van de artikelen 43/4, §1 en 43/5, 6°,
alsnog een convenant moet worden afgesloten.
Aangezien deze wetswijziging pas in werking trad nadat de eerdere
kansspelvergunning werd uitgereikt, behoudt de gemeente zijn discretionaire
bevoegdheid te beslissen of en onder welke voorwaarden er thans een convenant
wordt afgesloten. Het is immers pas na deze wetswijziging dat de gemeente door de
convenantverplichting de bevoegdheid heeft gekregen daadwerkelijk een rol te
spelen in de verkrijgingsprocedure voor een kansspelvergunning.
Artikel 43/5, 5° van de Kansspelwet bepaalt ondubbelzinnig dat ‘de aanvrager van
het convenant ervoor moet zorgen dat een kansspelinrichting klasse IV niet
gevestigd wordt in de nabijheid van onderwijsinstellingen, ziekenhuizen, plaatsen
die vooral door jongeren worden bezocht, zulks behoudens met redenen omklede
afwijking die door de gemeente wordt toegestaan.’
De parlementaire voorbereiding stipuleert verder dat: ‘Dat convenant bepaalt waar
de kansspelinrichting wordt gevestigd, inzonderheid rekening houdend met
onderwijsinstellingen, ziekenhuizen, plaatsen die vooral door jongeren worden
bezocht, plaatsen waar erediensten worden gehouden en gevangenissen.’ De
concrete omstandigheden die een weigering om een convenant te kunnen sluiten,
kunnen verantwoorden zijn derhalve niet beperkt tot de inrichtingen die
uitdrukkelijk vermeld staan in hoger geciteerd artikel uit de Kansspelwet. Dit werd
bevestigd door een arrest van het Grondwettelijk Hof van 9 december 2021 (arrest
nr. 177/2021).
Er moet bij de beoordeling om al dan niet over te gaan tot het afsluiten van een
convenant nagegaan worden of de voorgestelde locatie al dan niet in de nabijheid
van dergelijke inrichtingen is gelegen. De ingevoerde bepaling strekt ertoe om de
risico’s in verband met de ligging van een vaste kansspelinrichting klasse IV te
beperken en de spelers te beschermen. Dergelijk nabijheidsonderzoek is een
determinerend motief in de afweging van de gemeente om in een individueel dossier
te beslissen om al dan niet het convenant af te sluiten.
Stad Geel draagt al meer dan honderd jaar de titel van ‘Barmhartige stede’. Dit is
een verdienste die voortkomt uit de eeuwenoude zorgvolle opvang van
geesteszieken. In het hedendaagse leven uit zich dat in de Geelse Gezinsverpleging
die nog altijd bestaat en waarbij psychiatrische patiënten opgevangen worden bij
Geelse gastgezinnen. Daarnaast staat Geel ook bekend om zijn Openbaar
Psychiatrisch Zorgcentrum. Een groot complex binnen de ring met meerdere
afdelingen om allerlei soorten psychiatrisch zieken op te vangen en te behandelen.
Sinds 15 december 2020 draagt stad Geel ook met trots het label ‘Kindvriendelijke
stad’. Het stadsbestuur engageert zich om dagelijks werk te maken van
kindvriendelijkheid door in te zetten op vier thema’s: 1. Mobiliteit, 2. Openbare
Ruimte, 3. Goed in je vel, 4. Communicatie en participatie.
Onder de thema’s ‘2. Openbare Ruimte’ en ‘3. Goed in je vel’ wil het stadsbestuur
o.a. dat kinderen en jongeren elkaar op een (fysiek en mentaal) veilige manier
kunnen ontmoeten in de stad en dat ze zich goed kunnen voelen. Uit het traject bleek
dat de groep jongeren met problemen steeds groter wordt. Jongeren zelf geven aan
dat ze niet steeds weten waar ze terecht kunnen met hun hulpvraag. Gebruik van
verslavende middelen komt ook steeds meer voor én vaak op jongere leeftijd. Dit is
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.733
XIV-39.925-3/14
iets wat het stadsbestuur bezighoudt en waar het heel alert voor wil zijn. Gamen en
gokken, fysiek of online, zijn gedragsverslavingen die best preventief en bij de
wortel aangepakt kunnen worden. Zeker in een compacte stad als Geel waar
patiënten van het Openbaar Psychiatrisch Centrum en schoolgaande kinderen en
jongeren zich veelvuldig en zelfstandig in het stadscentrum begeven.
Onderzoek toont aan dat het in contact komen met middelen of verslavende
gedragingen op jonge leeftijd, het risico op verslaving op latere leeftijd verhoogt.
Dit heeft te maken met de ontwikkeling van de hersenen: ‘Hoe eerder iemand begint,
hoe meer invloed dit heeft op de ontwikkeling van de hersenen, hoe impulsiever
iemand wordt, wat dan weer de kans op verslaving verhoogt. Dit is voor gokken net
zo: problematische gokkers bleken telkens vroeger te zijn gestart met gokken – vaak
al rond de leeftijd van 10 jaar – dan leeftijdsgenoten die (niet problematisch)
gokken.’ (Shead, Derevensky & Gupta, 2010, Geel en Fisher in Bowden-Jones &
Georges, 2015).
Geel is een middelgrote, Kempense stad en heeft heel wat lagere, middelbare en
hogere scholen op het grondgebied. De middelbare scholen trekken leerlingen aan
van verschillende omliggende gemeenten. De straat Dokter Van de Perrestraat is
daarbij een veelgebruikte (fiets)as om het stadscentrum te doorkruisen van en naar
school, en tegelijkertijd de route van- en naar het NMBS-station en de busstelplaats.
Geld inzetten op sportwedstrijden is de gokvorm die het meest frequent wordt
beoefend door de Vlaamse studenten, zo blijkt uit onderzoek van de VAD. (Van
Damme et al., 2022). Nog problematischer, hoewel gokken onder de 18 jaar
verboden is, is de vaststelling dat 0,9% van de middelbare school jongeren een
regelmatige speler is bij sportweddenschappen en 7,7% aangeeft ooit te hebben
gespeeld. (Rosiers, VAD Webinar, 2021, 19:38). Er kan bijgevolg niet aan
voorbijgegaan worden dat hier zeer strikt op moet toegezien worden.
Het wedkantoor […] wil eventueel verhuizen van het oude adres […], waarvoor de
gemeenteraad op 22 juni 2023 weigerde om een convenant af te sluiten op basis van
een omgevingsonderzoek, naar een nieuw adres […] te 2440 Geel.
Concreet onderzoek toont aan dat de eventuele nieuwe locatie voor het
wedkantoor […] zich in de nabijheid van diverse onderwijsinstellingen bevindt
in Geel.
Tijdens het College van Burgemeester en Schepenen op 21 november 2022 besliste
het bestuur over de ‘Ruimtelijke visie centralisatie SAIO – Toekomstige site SAIO
– locatie’. SAIO is de School voor Aangepast en Individueel Onderwijs. Het
onderwijsaanbod is gericht op leerlingen type basisaanbod, type 3 en type 9. De
koepel maakt deel uit van het stedelijk buitengewoon basisonderwijs in Geel. Het
College van Burgmeester en Schepenen heeft op 21 november 2022 besloten om de
toekomstige SAIO-site uit te bouwen […]. Op deze site zullen leerlingen
buitengewoon basisonderwijs volgen. De raad van bestuur van IOK ging op 5
november 2021 reeds eenparig principieel akkoord met de terbeschikkingstelling
van de site voor de herlokalisatie van SAIO. De toekomstige SAIO-site […] ligt op
minder dan 750 meter wandelafstand van het wedkantoor.
Stedelijke Basisschool Katersberg […] ligt op 950 meter wandelafstand van het
wedkantoor. Deze school biedt basisonderwijs aan voor kleuters en leerlingen van
3 tot 12 jaar.
[De bv G.] beweert in haar nieuwe, tweede aanvraag dat ‘het (nieuwe) adres
beantwoordt aan de criteria die zijn bepaald in de Kansspelwet’. Uiteraard kon de
aanvrager niet op de hoogte zijn van de plannen van het stadsbestuur voor de nieuwe
SAIO-site, maar over SBS Katerberg werd met geen woord gerept in het
aanvraagdossier.
KOGEKA Sint-Jozef Geel is gelegen […] op 800 meter wandelafstand van het
wedkantoor. Deze school biedt middelbaar onderwijs aan voor leerlingen van de
tweede en derde graad. Op [die straat] bevindt zich de hoofdingang van de school.
Een groot deel van de leerlingen bereikt de school via de achteringang […], op 500
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.733
XIV-39.925-4/14
meter van het wedkantoor. In de nabije toekomst plant het stadsbestuur tevens de
creatie van een ‘trage weg’ naar de achteringang van de school […], om de
leerlingen, […] zo vlot en veilig mogelijk op school te laten komen.
In bijlage is een overzichtsplan gevoegd waarop de nabijheid tevens visueel wordt
voorgesteld.
Het wedkantoor is gelegen nabij diverse onderwijsinstellingen voor basis,
buitengewoon en middelbaar onderwijs, wat op zich volstaat om het convenant te
weigeren op grond van artikel 43/5, 5° van de Kansspelwet.
Dit wordt tevens bevestigd door rechtspraak van de Raad van State:
“Te dezen vermeldt de bestreden beslissing de afstanden van de
onderwijsinstellingen tot de kansspelinrichting en aldus doet zij blijken van een in
concreto onderzoek. Het nabijheidsverbod voor onderwijsinstellingen wil de
scholieren behoeden voor de verleiding om een speelautomatenhal op te zoeken
omdat zij de inrichting niet ver verwijderd weten of omdat het slechts een minimale
inspanning vergt om ze te bereiken. De concrete beoordeling van de nabijheid
betreft ipso facto de aantrekkingskracht van de kansspelinrichting en van de
inspanning om er te geraken. De gedetailleerde opgave van de afstand tot de
kansspelinrichting voor wat onder meer een aantal onderwijsinstellingen betreft,
volstaat om te gewagen van een aantrekkingskracht die van de kansspelinrichting
op die scholieren uitgaat. (…)
De verzoekende partij maakt ook niet aannemelijk dat de vermelde afstanden
voldoende ruim zijn opdat de scholieren een zekere inspanning moeten doen om de
kansspelinrichting te bereiken.
Het motief betreffende de nabijheid van onderwijsinstellingen, dat de
wettigheidstoetsing heeft doorstaan, volstaat op zich om de weigering van het
gevraagde convenant te verantwoorden.” (RvS, nr. 208.789 van 9 november 2010).
Verder dient erop toegezien te worden dat de vooropgestelde locatie niet in de
nabijheid is gelegen van plaatsen die vooral door jongeren worden bezocht.
Het NMBS-treinstation en de stelplaats van de bussen liggen op 450m
wandelafstand. Tijdens het schooljaar passeren hier dagelijks honderden kinderen,
jongeren en studenten van het basis, middelbaar en hoger onderwijs.
In bijlage is een overzichtsplan gevoegd waarop de nabijheid tevens visueel wordt
voorgesteld.
Daarnaast toont concreet onderzoek aan dat de eventuele nieuwe locatie voor het
wedkantoor […] zich in de nabijheid van zorginstelling DAC Ouderen Statie
bevindt. DAC Ouderen Statie is een afdeling van het Openbaar Psychiatrisch
Zorgcentrum Geel. Dit dagopvangcentrum richt zich op oudere patiënten met een
hoge fysieke en mentale kwetsbaarheid.
Een dagactiviteitencentrum is een plek waar deelnemers samen met begeleiders op
een kwaliteitsvolle wijze samen de dag doorbrengen. Er wordt gewerkt vanuit een
herstelgericht en participatief model. Het aanbod richt zich op vier levensdomeinen:
ontmoeting, activering, zelfzorg en leren. DAC Ouderen Statie is gelegen […] 230
meter wandelafstand van het wedkantoor.
De Geelse Gezinsverpleging is een tak van het Openbaar Psychiatrisch
Zorgcentrum. Een uniek systeem waarin een psychiatrische patiënt in een
pleeggezin opgevangen wordt met ondersteuning van professionele begeleiders van
het OPZ. In Geel en de buurgemeenten maken meer dan 150 psychisch kwetsbare
mensen deel uit van een gewoon gezin.
In bijlage is een overzichtsplan gevoegd waarop de nabijheid tevens visueel wordt
voorgesteld.
Aan de aanwezigheid van hogervermelde scholen, verzamelplaatsen voor kinderen
en jongeren en instellingen en/of opvangmogelijkheden gericht op volwassenen met
een mentale en/of psychiatrische problematiek kan dus niet voorbijgegaan worden.
De nabijheid van elk van deze plaatsen, waar tevens veel jongeren en/of personen
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.733
XIV-39.925-5/14
met een specifieke kwetsbaarheid samenkomen, volstaat om het sluiten van het
convenant te weigeren.
Vanwege de nagestreefde sociale bescherming van kinderen, jongeren en
psychiatrisch kwetsbare bevolkingsgroepen betreft de aangevraagde
vestigingsplaats aldus een ongeschikte locatie gezien de wet uitdrukkelijk verbiedt
dat kansspelinrichtingen gelegen zijn in de buurt van plaatsen die vooral door
jongeren worden bezocht. Dit wordt ok uitdrukkelijk door de Raad van State
bevestigd:
“Tevergeefs brengt verzoekster tegen die beoordeling in dat er dan blijkbaar geen
enkele locatie in het centrum van Kortrijk aan de voorwaarden voor […] het sluiten
van een convenant kan voldoen. Daargelaten de feitelijke juistheid hiervan, gaat
verzoekster er blijkbaar vanuit dat een kansspelinrichting in het centrum mogelijk
moet zijn. De Raad van State is geen dergelijk voorschrift bekend. Daarentegen
bestaat er wel een wetsvoorschrift dat kansspelinrichtingen in de buurt van plaatsen
die vooral door jongeren worden bezocht, verbiedt. (…)
Wanneer dan ook de weigering op dat motief berust, volstaat het ten aanzien van de
formele motiveringseis dat de prohibitieve nabijheid afdoende met redenen wordt
omkleed. Te dezen is daaraan voldaan. Immers preciseert de bestreden beslissing
welke door het voorschrift bedoelde inrichtingen of plaatsen te dicht bij de
vestigingsplaats van verzoekster zijn gelegen en waarom, namelijk op welke afstand
ze zich ten opzichte van de kansspelinrichting (slechts) bevinden.” (RvS nr. 197.781
van 13 november 2009).
De nabijheid van elk van bovengenoemde plaatsen, waar tevens veel jongeren en/of
personen met een specifieke kwetsbaarheid samenkomen, volstaat derhalve om het
sluiten van het convenant te weigeren op grond van artikel 43/5, 5° van de
Kansspelwet.
In dit verband dient ook gewezen te worden op eerdere bekommernissen van de
Bestendige Deputatie (PSTV2018-00) inzake de geografische ligging van het
wedkantoor in het licht van de doelstellingen van de Kansspelwet. In deze beslissing
werd ook verwezen naar de aanwezigheid van verschillende scholen en de
deontologische bezwaren inzake de inplanting van een wedkantoor in een buurt
waar veel kwetsbare mensen verblijven.
De fysieke nabijheid of makkelijke beschikbaarheid van gokgelegenheden verhoogt
de kans dat de bewoners uit de buurt participeren aan gokken. Zij zouden volgens
wetenschappelijk onderzoek meer geld uitgeven aan gokspelen, alsook de
prevalentie van problematisch gokgedrag zou toenemen (Vasiliadis, Jackson,
Christensen & Francis, 2013; St-Pierre, Walker, Derevensky & Gupta, 2014). De
aanwezigheid van tal van kwetsbare inrichtingen in de omgeving van het
wedkantoor betreffen concrete lokale omstandigheden die de stad Geel ertoe
dwingen om het afsluiten van een convenant met [de verzoekende partij] voor de
exploitatie van een kansspelinrichting klasse IV, […] te 2440 Geel, te weigeren.”
Dit is de bestreden beslissing.
IV. Onderzoek van het enig middel
Vooraf
Het past om eerst het derde onderdeel van het enig middel te
beoordelen.
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.733
XIV-39.925-6/14
Derde onderdeel van het enig middel
Uiteenzetting van het derde onderdeel van het enig middel
In een enig middel voert de verzoekende partij de schending aan
van de artikelen 43/4, § 1, vierde lid, en § 4, 43/5, 5 en 6 van de wet van 7 mei
1999,
“het
beginsel
van
behoorlijk
bestuur,
in
het
bijzonder
de
formelemotiveringsplicht, de materiëlemotiveringsplicht, het zorgvuldigheidsbeginsel en het redelijkheids- of evenredigheidsbeginsel” en de artikelen 2 en 3
van de wet van 29 juli 1991 ‘betreffende de uitdrukkelijke motivering van de
bestuurshandelingen’ (hierna: wet van 29 juli 1991).
Het derde onderdeel van het middel wordt door de verzoekende
partij als volgt samengevat:
“De bestreden beslissing schendt artikel 43/5.5 van de Kansspelwet en het
rechtsbegrip “ziekenhuizen” door te beslissen dat de zorginstelling DAC
Ouderen Statie en de Geelse Gezinsverpleging ziekenhuizen zijn. Bovendien
breidt de bestreden beslissing de prohibitieve nabijheid in artikel 43/5.5 van
de Kansspelwet onwettig uit tot dagactiviteitencentra en pleeggezinnen voor
psychiatrische patiënten.”
6.
Het lid van het auditoraat vat de essentie van de repliek van de
verzoekende partij in de memorie van wederantwoord als volgt samen in haar
verslag:
“In haar memorie van wederantwoord stelt verzoekster dat in weerwil tot wat
verweerster voorhoudt artikel 43/5, eerste lid, 5°, van de wet van 7 mei 1999
weldegelijk een limitatieve opsomming bevat van instellingen waaraan het
lokaal bestuur de nabijheid van het wedkantoor dient te toetsen. Deze wet is
van openbare orde en moet dan ook strikt worden geïnterpreteerd.
Het lokaal bestuur kan het wedkantoor enkel toetsen aan de nabijheid van
‘onderwijsinstellingen, ziekenhuizen of plaatsen die vooral door jongeren
worden bezocht’ en, wat betreft ‘ziekenhuizen’, enkel ‘ziekenhuizen waar
inzonderheid personen worden behandeld wegens spelgerelateerde
problemen’. Verweerster zou volgens verzoekster niet alleen niet bewijzen
dat de aangehaalde instellingen ziekenhuizen zijn, laat staan dat deze
instellingen een behandeling geven, maar daarenboven al evenmin dat deze
instellingen personen behandelen wegens spelgerelateerde problemen. De
bestreden beslissing zou de prohibitieve nabijheid in artikel 43/5, eerste lid,
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.733
XIV-39.925-7/14
5°, van de wet van 7 mei 1999 onwettig uitbreiden met ‘dagactiviteitencentra
en pleeggezinnen voor psychiatrische patiënten’”.
7.
In haar laatste memorie verwijst de verzoekende partij naar de
parlementaire voorbereiding van de wet van 7 mei 1999 waarin wordt verduidelijkt
dat “evenzo […] een wedkantoor niet [mag] worden gevestigd in de nabijheid van
ziekenhuizen
waar
inzonderheid
personen
worden
behandeld
wegens
spelgerelateerde problemen.” (Parl. St. Kamer, 2018-19, nr. 3327/00, 2018-19, p.
13 en 14). Zij betoogt dat “inzonderheid” staat voor “in het bijzonder” of
“specifiek”, zodat een wedkantoor niet mag worden gevestigd in de nabijheid van
ziekenhuizen waar “in het bijzonder” of “specifiek” personen worden behandeld
wegens spelgerelateerde problemen. Zij merkt ook op dat in het auditoraatsverslag
er weliswaar wordt op gewezen dat het OPZ Geel onder meer een gespecialiseerd
zorgaanbod voor verslaafden heeft, maar daarbij niet vermeldt dat dit zorgaanbod
gebeurt via vzw ’t Kader (Kempense Aanpak Drugs en Rehabilitatie), dat dit
zorgaanbod residentieel is en een opname van een 6-tal weken kent, en dat de
opnames gebeuren op de Site Berkven, […], gelegen op 3,9 km wandelafstand van
het wedkantoor […]. Noch het DAC ouderen Statie, noch de Geelse
Gezinsverpleging zijn volgens haar gerelateerd aan de verslavingsbehandeling van
het OPZ Geel op de site Berkven. Bovendien is een afstand van 3,9 km geenszins
in de nabijheid te noemen.
Beoordeling
Artikel 43/4, § 1, vierde lid, van de wet van 7 mei 1999 kent aan
de gemeente een discretionaire bevoegdheid toe die onder meer betrekking heeft
op de beoordeling van de plaats waar een kansspelinrichting kan worden gevestigd.
Op grond van voormelde bepaling moet de exploitatie van een vaste
kansspelinrichting klasse IV immers geschieden krachtens een convenant dat
“voorafgaandelijk wordt gesloten tussen de gemeente van vestiging en de uitbater”
waarin wordt bepaald “waar de kansspelinrichting wordt gevestigd”, alsook
waarbij “de nadere voorwaarden, de openings- en sluitingsuren, de openings- en
sluitingsdagen […] en wie het gemeentelijk toezicht waarneemt” worden
vastgesteld. De beoordelingsbevoegdheid van de gemeente houdt in wezen in dat
op grond van een in concreto onderzoek van de eigen en particuliere
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.733
XIV-39.925-8/14
omstandigheden van elke zaak, geval per geval wordt uitgemaakt of al dan niet een
convenant kan worden gesloten.
Naar luid van artikel 43/5, eerste lid, punt 5, van de kansspelwet
moet de aanvrager om een vergunning klasse F2 te kunnen verkrijgen “ervoor
zorgen dat de kansspelinrichting klasse IV niet gevestigd wordt in de nabijheid van
onderwijsinstellingen, ziekenhuizen, plaatsen die vooral door jongeren worden
bezocht, zulks behoudens met redenen omklede afwijking die door de gemeente
wordt toegestaan”. Het nabijheidsverbod voor onderwijsinstellingen, ziekenhuizen
en plaatsen die vooral door jongeren worden bezocht, strekt ertoe bepaalde
kwetsbare categorieën van personen te beschermen tegen de verleiding om een
wedkantoor op te zoeken omdat zij de inrichting niet ver verwijderd weten of
omdat het slechts een minimale inspanning vergt om ze te bereiken.
In dit geval wordt er in de bestreden beslissing onder meer op
gewezen dat de “Stad Geel ]…] al meer dan honderd jaar de titel van ‘Barmhartige
stede’ draagt. Dit is een verdienste die voortkomt uit de eeuwenoude zorgvolle
opvang van geesteszieken. In het hedendaagse leven uit zich dat in de Geelse
Gezinsverpleging die nog altijd bestaat en waarbij psychiatrische patiënten
opgevangen worden bij Geelse gastgezinnen. Daarnaast staat Geel ook bekend om
zijn Openbaar Psychiatrisch Zorgcentrum. Een groot complex binnen de ring met
meerdere afdelingen om allerlei soorten psychiatrisch zieken op te vangen en te
behandelen.”
De weigeringsbeslissing is gestoeld op een in concreto
onderzoek van de nabijheid van het wedkantoor waarbij onder meer het volgende
wordt vastgesteld:
“Daarnaast toont concreet onderzoek aan dat de eventuele nieuwe locatie
voor het wedkantoor […] zich in de nabijheid van zorginstelling DAC
Ouderen Statie bevindt. DAC Ouderen Statie is een afdeling van het
Openbaar Psychiatrisch Zorgcentrum Geel. Dit dagopvangcentrum richt zich
op oudere patiënten met een hoge fysieke en mentale kwetsbaarheid.
Een dagactiviteitencentrum is een plek waar deelnemers samen met
begeleiders op een kwaliteitsvolle wijze samen de dag doorbrengen. Er wordt
gewerkt vanuit een herstelgericht en participatief model. Het aanbod richt
zich op vier levensdomeinen: ontmoeting, activering, zelfzorg en leren. DAC
Ouderen Statie is gelegen […], op 230 meter wandelafstand van het
wedkantoor.”
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.733
XIV-39.925-9/14
In de bestreden beslissing wordt er voorts op gewezen dat aan de
aanwezigheid van verschillende instellingen en/of opvangmogelijkheden gericht
op volwassenen met een mentale en/of psychiatrische problematiek niet
voorbijgegaan kan worden en dat onder meer de nabijheid van elk van deze
plaatsen, waar personen met een specifieke kwetsbaarheid samenkomen, volstaat
om het sluiten van het convenant te weigeren.
De verzoekende partij betwist niet dat het wedkantoor zich
bevindt in de nabijheid van het dagactiviteitencentrum DAC Ouderen Statie,
afdeling van het Openbaar Psychiatrisch Zorgcentrum (OPZ), meer bepaald in
dezelfde straat, op een wandelafstand van 230 meter.
Wel betoogt zij dat het dagactiviteitencentrum DAC Ouderen
Statie geen ziekenhuis is in de zin van artikel 43/5, eerste lid, punt 5, van de wet
van 7 mei 1999 en dat de bestreden beslissing de prohibitieve nabijheid in
voormelde bepaling aldus onwettig uitbreidt tot dagactiviteitencentra.
In de mate dat de verzoekende partij zich daarvoor in de eerste
plaats steunt op de omschrijving van het begrip “ziekenhuis” in artikel 2, § 1, van
de gecoördineerde wet van 10 juli 2008 ‘op de ziekenhuizen en andere
verzorgingsinrichtingen’ (hierna: gecoördineerde wet van 10 juli 2008), valt op te
merken dat de nauwkeurige definitie in artikel 2, § 1, van de voormelde wet,
volgens die bepaling zelf slechts geldt met het oog op de toepassing van deze wet.
Anders dan de verzoekende partij het ziet blijkt voorts nergens
uit artikel 43/5, eerste lid, punt 5, van de wet van 7 mei 1999, noch uit de
parlementaire voorbereiding bij deze bepaling, dat hieronder enkel ziekenhuizen
in de zin van “code 86.10 van de Economische activiteitennomenclatuur NACEBEL 2008”, dan wel artikel 2, § 1, van de gecoördineerde wet van 10 juli 2008
begrepen kunnen worden, laat staan enkel ziekenhuizen “waar specifiek personen
worden behandeld wegens spelgerelateerde problemen”. Wel blijkt uit de
parlementaire voorbereiding bij deze bepaling dat voor deze voorwaarde
aansluiting wordt gezocht bij de voorwaarde die reeds bestond voor de aanvragers
van een vergunning klasse B zoals vervat in artikel 36, punt 4 van de wet van 7 mei
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.733
XIV-39.925-10/14
1999 waarin eveneens op algemene wijze het begrip “ziekenhuizen” wordt
gehanteerd (Parl. St. Kamer, 2018-2019, nr. 54-3327/001, 13-14). Het enkele
gegeven dat er in de parlementaire voorbereiding bij artikel 43/5, eerste lid, punt
5, van de wet van 7 mei 1999 wordt op gewezen dat in ziekenhuizen
“inzonderheid” (in de Franse tekst: “notamment”) personen worden behandeld
wegens spelgerelateerde problemen, doet daar niet aan af.
Uit de niet-betwiste stukken van de zaak blijkt dat het
dagactiviteitencentrum DAC Ouderen Statie één van de twee dagactiviteitencentra
is van het Openbaar Psychiatrisch Zorgcentrum Geel, dat een psychiatrisch
ziekenhuis is in de zin van de ziekenhuiswetgeving met onder meer een
gespecialiseerd zorgaanbod voor verslaafden. Ook blijkt eruit dat het DAC
Ouderen Statie een afdeling van voormeld psychiatrisch ziekenhuis is en een
specifiek dagactiviteitencentrum betreft, waar dagzorg wordt geboden voor
ouderen met een psychiatrische kwetsbaarheid die nood hebben aan een herstelondersteunende daginvulling. Dat het OPC Geel daarnaast op andere locaties ook
psychiatrische zorg organiseert die residentieel van aard is, doet daar niet aan af.
Anders dan de verzoekende partij het ziet, kan het DAC Ouderen State dan ook
niet zonder meer met een regulier dagactiviteitencentrum worden gelijkgesteld, nu
het kadert in het specifiek zorgaanbod van het Openbaar Psychiatrisch
Zorgcentrum Geel, waarvan het mee deel uitmaakt.
Uit de parlementaire voorbereiding blijkt voorts dat het vereiste
van het sluiten van een convenant met de gemeente en het nabijheidsverbod voor
onderwijsinstellingen, ziekenhuizen en plaatsen die vooral door jongeren worden
bezocht ertoe strekt de rol van de gemeenten bij het toezicht op de vaste
kansspelinrichtingen klasse IV te versterken en de sociale risico’s in verband met
de ligging ervan te beperken en dat deze voorwaarden aansluiten bij het algemene
doel van bescherming van de spelers (Parl. St., Kamer, 2018-2019, nr. 543327/001, pp. 12-14).
Mede in het licht van het doel van het nabijheidsverbod is het
dan ook niet onredelijk om het DAC Ouderen Statie, als afdeling van voormeld
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.733
XIV-39.925-11/14
psychiatrisch ziekenhuis, te kwalificeren als een ziekenhuis in de zin van artikel
43/5, eerste lid, punt 5, van de wet van 7 mei 1999.
De ligging van het wedkantoor in de nabijheid van het DAC
Ouderen Statie, afdeling van voormeld psychiatrisch ziekenhuis, volstaat te dezen
om het sluiten van het gevraagde convenant te weigeren.
In die omstandigheden is het niet nodig ook de kritiek op het
motief aangaande de nabijheid van de Geelse Gezinsverpleging te onderzoeken.
De kritiek op overtollige weigeringsmotieven kan immers niet tot de
nietigverklaring van de bestreden beslissing leiden.
Het derde onderdeel van het enig middel is niet gegrond.
Eerste, tweede, vierde en vijfde onderdeel van het enig middel
Uiteenzetting van het eerste, tweede, vierde en vijfde onderdeel
van het enig middel
In het eerste onderdeel van het enig middel uit de verzoekende
partij in essentie kritiek op de kwalificatie door de verwerende partij van de
toekomstige
SAIO-site
en
de
Stedelijke
Basisschool
Katersberg
als
“onderwijsinstellingen” in de zin van artikel 43/5, eerste lid, punt 5, van de wet van
7 mei 1999.
In een tweede onderdeel uit de verzoekende partij kritiek op de
kwalificatie door de verwerende partij van het NMBS-treinstation en de stelplaats
van de bussen als “plaatsen die vooral door jongeren worden bezocht” in de zin
van artikel 43/5, eerste lid, punt 5, van de wet van 7 mei 1999.
In een vierde onderdeel stelt de verzoekende partij nog dat de
verwerende partij “de concrete feiten en omstandigheden die pertinent zijn om de
prohibitieve nabijheid van het KOGEKA Sint-Jozef Geel/het NMBS-station en de
stelplaats voor bussen te beoordelen, niet deugdelijk en zorgvuldig [heeft]
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.733
XIV-39.925-12/14
vastgesteld en onderzocht […]” (1.) “[i]n zoverre de bestreden beslissing steunt op
het [onjuist] motief dat tijdens het schooljaar dagelijks honderden kinderen,
jongeren en studenten van het basis, middelbaar en hoger onderwijs op weg van
het NMBS-station en de busstelplaats naar hun scholen het wedkantoor (moeten)
passeren”; en (2.) in zoverre “de school [lees: KOGEKA Sint-Jozef Geel] via de
achteringang via Stationsstraat 158, op 500 meter van het wedkantoor gelegen zou
zijn”.
In een vijfde onderdeel van het middel bekritiseert de
verzoekende partij de invulling die de verwerende partij geeft aan het begrip
“nabijheid”, specifiek voor wat betreft de op 800 meter wandelafstand van het
wedkantoor gelegen KOGEKA Sint-Jozef Geel.
Beoordeling
Uit de beoordeling van het tweede middel is gebleken dat het
motief waarbij het sluiten van het convenant wordt geweigerd omwille van de
nabijheid van het DAC Ouderen Statie, afdeling van het OPC Geel, overeind blijft
en volstaat om de bestreden beslissing te dragen.
Bijgevolg heeft de verzoekende partij geen belang bij de kritiek
die zij in de overige onderdelen van het enig middel doet gelden op het gegeven
dat de verwerende partij haar weigeringsbeslissing mede laat steunen op het
gegeven dat het wedkantoor in de nabijheid is gelegen van o.m. de toekomstige
SAIO-site, de Stedelijke Basisschool Katersberg, het KOGEKA Sint-Jozef Geel,
het NMBS-treinstation en de stelplaats van de bussen, omdat het overtollige
motieven betreft. De gebeurlijke gegrondheid van de kritiek op deze motieven kan
niet leiden tot de nietigverklaring van de bestreden beslissing.
Het eerste, tweede, vierde en vijfde onderdeel van het enig
middel zijn niet-ontvankelijk.
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.733
XIV-39.925-13/14
BESLISSING
-
De Raad van State verwerpt het beroep.
-
De verzoekende partij wordt verwezen in de kosten van het beroep tot
nietigverklaring, begroot op een rolrecht van 200 euro, een bijdrage van
24 euro en een rechtsplegingsvergoeding van 770 euro, die verschuldigd is aan
de verwerende partij.
Dit arrest is uitgesproken te Brussel, op twintig mei tweeduizend zesentwintig,
door de Raad van State, XIVe kamer, samengesteld uit:
Geert Debersaques,
kamervoorzitter,
Kaat Leus,
staatsraad,
Inge Vos,
staatsraad,
bijgestaan door
Johan Pas,
griffier.
De griffier
De voorzitter
Johan Pas
Geert Debersaques
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.733
XIV-39.925-14/14