Conseil d'État de Belgique — Raad van State — ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.735 (2026-05-20)
Samenvatting (NL) :
Arrest nr 266.735 van 20 mei 2026 Economische zaken - Varia (economische
zaken) Beslissing : Vernietiging
--- TEXTE INTÉGRAL DE L'ARRÊT ---
RAAD VAN STATE, AFDELING BESTUURSRECHTSPRAAK
XIVe KAMER
ARREST
nr. 266.735 van 20 mei 2026
in de zaak A. 243.487/XIV-39.677
In zake:
de NV F.
bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaten Gilles Vandewiele, Toon De Graeve De Schrijver,
Pieter Callens, Bart Martel, Kristof Caluwaert en Jan Bocken
kantoor houdend te 1050 Brussel
Louizalaan 99
bij wie woonplaats wordt gekozen
tegen:
de BELGISCHE STAAT, vertegenwoordigd door
de minister van Werk, Economie en Landbouw
bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaten Jean-François De Bock en Joy Moens
kantoor houdend te 1180 Brussel
Bosveldweg 70
bij wie woonplaats wordt gekozen
-------------------------------------------------------------------------------------------------I. Voorwerp van het beroep
Het beroep, ingesteld op 12 november 2024, strekt tot de
nietigverklaring van “de beslissing dd. 10 september 2024 (kenmerk AP-SC0038[XX]) van de Dienst Sancties en Juridische Geschillen bij de Algemene
Directie Economische Inspectie van de Federale Overheidsdienst KMO,
Middenstand en Energie betreffende het opleggen van een administratieve
geldboete aan [de verzoekende partij]”.
II. Verloop van de rechtspleging
De verwerende partij heeft een memorie van antwoord ingediend
en de verzoekende partij heeft een memorie van wederantwoord ingediend.
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.735
XIV-39.677-1/50
Eerste auditeur Alexander Van Steenberge heeft een verslag
opgesteld.
De verwerende partij heeft een verzoek tot voortzetting van het
geding en een laatste memorie ingediend. De verzoekende partij heeft een laatste
memorie ingediend.
De partijen zijn opgeroepen voor de terechtzitting, die heeft
plaatsgevonden op 22 april 2026.
Staatsraad Kaat Leus heeft verslag uitgebracht.
Advocaten Gilles Vandewiele, Toon De Graeve De Schryver en
Quinten Jacobs, die verschijnen voor de verzoekende partij en advocaat JeanFrançois De Bock, die verschijnt voor de verwerende partij, zijn gehoord.
Eerste auditeur Alexander Van Steenberge heeft een met dit
arrest eensluidend advies gegeven.
Er is toepassing gemaakt van de bepalingen op het gebruik der
talen, vervat in titel VI, hoofdstuk II, van de wetten op de Raad van State,
gecoördineerd op 12 januari 1973.
III. Feiten
3.1.
De verzoekende partij is, zo stelt zij, “een overkoepelende
vennootschap die drie modeketens van Belgische oorsprong groepeert, met name
[X, Y en Z]. Elk van deze ketens is actief in de multimerken-verkoop van kleding
(inclusief schoenen) aan Belgische en buitenlandse consumenten, en dit zowel
online (via webshops) als in fysieke winkelpunten” (zie nog infra, punt 3.7).
3.2.
Bij beslissing van 10 september 2024 wordt aan de verzoekende
partij een administratieve geldboete opgelegd van 48.000 euro wegens de
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.735
XIV-39.677-2/50
overtreding van artikel VI.25, § 1 van het Wetboek van economisch recht (hierna:
“WER”).
Dit is de bestreden beslissing.
Deze beslissing omvat 36 pagina’s waarvan de te dezen
relevante bepalingen, zowel wat de feiten als het procedureverloop betreft
(dewelke niet worden betwist), als volgt luiden:
“Gelet op de gecoördineerde wetten van 18 juli 1966 op het gebruik van de talen in
bestuurszaken;
Gelet op het Wetboek van economisch recht (hierna afgekort tot ‘WER’) - Boek VI
- Titel 2 - Hoofdstuk 6 - Promoties inzake prijzen;
Gelet op de artikelen XV.60/4 tot en met XV.60/21 en XV.62/2 tot en met XV.62/6
van het WER;
Gelet op de controles die op 26/06/2023 en in de periode 08/12/2023 - 05/01/2024
uitgevoerd werden door bevoegde controleagenten van de Algemene Directie
Economische Inspectie van de FOD Economie;
Gelet op het proces-verbaal met referentie CAS-69203-R5L[xxx]/PJ1, op
03/07/2023 opgesteld door een bevoegde controleagent van de Algemene Directie
Economische Inspectie van de FOD Economie, en op 24/07/2023 aangetekend
verstuurd naar [de verzoekende partij];
Gelet op het aangetekend schrijven d.d. 13/09/2023 dat de advocaten Gilles
Vandewiele en Pieter Callens namens [de verzoekende partij] als reactie op
voornoemd proces-verbaal d.d. 03/07/2023 indienden bij de Algemene Directie
Economische Inspectie van de FOD Economie;
Gelet op de verzending van voornoemd proces-verbaal aan het openbaar ministerie
en de mededeling van het openbaar ministerie d.d. 09/10/2023 betreffende het afzien
van het instellen van een strafvervolging;
Gelet op het proces-verbaal met referentie CAS-70906-P1Z[xxx]/PJ1, op
18/01/2024 opgesteld door een bevoegde controleagent van de Algemene Directie
Economische Inspectie van de FOD Economie, en op 19/01/2024 aangetekend
verstuurd naar [de verzoekende partij];
Gelet op het aangetekend schrijven d.d. 18/03/2024 dat de advocaten Gilles
Vandewiele en Pieter Callens namens [de verzoekende partij] als reactie op
voornoemd proces-verbaal d.d. 18/01/2024 indienden bij de Algemene Directie
Economische Inspectie van de FOD Economie;
Gelet op het verzoek om verweermiddelen in te dienen, op 03/04/2024 aangetekend
verstuurd naar [de verzoekende partij] en genotificeerd op 04/04/2024;
Gelet op het op datum van 06/05/2024 schriftelijk bij de agenten van de ‘dienst
sancties en juridische geschillen’ van de Algemene Directie Economische Inspectie
ingediende verweerschrift;
De agenten van de ‘dienst sancties en juridische geschillen’ van de Algemene
Directie Economische Inspectie hebben onpartijdig en onafhankelijk een beslissing
genomen over de administratieve sanctie.
I. Feiten en procedures
A. Feiten
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.735
XIV-39.677-3/50
[De verzoekende partij] ingeschreven in de Kruispuntbank van ondernemingen
(hierna: ‘KBO’) onder het nummer 0553.[xxx.xxx], is een Naamloze vennootschap
(hierna: ‘nv’) met zetel op het adres [xxx] te 1785 Merchtem.
[De verzoekende partij] werd opgericht op 26/05/2014 en is actief op het vlak van
de groothandel in andere consumentenartikelen, n.e.g. (Nacebelcode 46499),
overige ondersteunende activiteiten in verband met financiële diensten, exclusief
verzekeringen en pensioenfondsen, n.e.g. (Nacebelcode 66199) en activiteiten van
hoofdkantoren (Nacebelcode 70100).
[De verzoekende partij] maakt deel uit van de [X]-groep, een Belgische modeketen
die zowel online actief is (www.[X].be) als via fysieke kledingwinkels kledij te koop
aanbiedt.
De jaaromzet van [de verzoekende partij] betreffende de periode 01/08/2022 tot
31/07/2023, zoals blijkt uit de recentste jaarrekening van deze onderneming die
online raadpleegbaar is via de door de Nationale Bank van België beheerde
Balanscentrale, bedraagt 35.183.837 euro. In dezelfde periode bedroeg haar
balanstotaal volgens deze jaarrekening 134.715.073 euro en beschikte zij volgens
dezelfde jaarrekening over een gemiddeld aantal voltijdse equivalenten van 197,8.
Aldus kan zij als zeer grote onderneming beschouwd worden.
[…]
Op 26/06/2023 heeft een controleagent van de Algemene Directie Economische
Inspectie van de FOD Economie (hierna afgekort tot ‘Economische Inspectie’)
vastgesteld dat op de website https://www.[X].be/nl/ de vermelding ‘nu al solden
tot -50% voor dames en heren bij [X]!’ werd weergegeven in een banner bovenaan
de website.
Op 27/12/2023 heeft een controleagent van de Economische Inspectie vastgesteld
dat:
• bovenaan de website https://www.[X].be/nl/home-heren een kleine oranje banner
weergegeven werd met de vermelding ‘Solden tot -70% voor dames en heren bij
[X]!’ en dat de grote reclamefoto de slogan ‘Sale tot -70%’ vermeldde met
daaronder in kleine letters de vermelding ‘Op geselecteerde artikelen. Kortingen
geldig bij aankoop van min. 2 artikelen’;
• bovenaan de website https://www.[X].be/fr/accueil-femmes/ een kleine oranje
banner weergegeven werd met de vermelding ‘Soldes jusqu'à -70% pour femmes et
hommes chez [X]’ en dat de grote reclamefoto de slogan ‘Soldes jusqu'à -70%’
vermeldde met daaronder in kleine letters de vermelding ‘Sur une sélection
d'articles. Réductions valables à l'achat de min. 2 articles’.
Op 05/01/2024 ontving een controleagent van de Economische Inspectie een
schermafdruk van de website https://www.[X].be/nl/ waarop de boodschap ‘Nu al
solden tot -50%’ vermeld stond, met daaronder in kleine letters de vermelding ‘Op
geselecteerde artikelen. Kortingen geldig bij aankoop van min. 2 artikelen’.
De controleagent van de Economische Inspectie concludeerde in het proces-verbaal
d.d. 03/07/2023 met referentie CAS-69203-R5L[xxx]/PJ1, dat op 24/07/2023
aangetekend verstuurd werd naar [de verzoekende partij], alsook in het procesverbaal d.d. 18/01/2024 met referentie CAS-70906-P1Z[xxx]/PJ1, dat op
19/01/2024 aangetekend verstuurd werd naar [de verzoekende partij], dat deze
vaststellingen wijzen op door deze onderneming gepleegde inbreuken op artikel
VI.25, §1 WER.
B. Procedure
Per aangetekende zending van 03/04/2024 hebben de agenten van de ‘dienst sancties
en juridische geschillen’ van de Economische Inspectie [de verzoekende partij]
uitgenodigd om binnen een termijn van dertig dagen te rekenen van de dag van de
aanbieding van deze aangetekende zending haar verweermiddelen mondeling of
schriftelijk bij dezelfde dienst in te dienen.
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.735
XIV-39.677-4/50
Naast de uitnodiging om haar verweermiddelen in te dienen, werd [de verzoekende
partij] in deze brief enerzijds in kennis gesteld van haar recht om zich tijdens een
eventueel mondeling verweer te laten bijstaan door de raadsman van haar keuze, en
anderzijds van haar recht om het administratieve dossier in te kijken en daarvan een
afschrift te krijgen.
Tot slot staat in deze brief vermeld dat, bij gebreke aan reactie van [de verzoekende
partij] binnen de bovengenoemde termijn, de agenten van de ‘dienst sancties en
juridische geschillen’ van de Economische Inspectie ervan zullen uitgaan dat
betrokkene afziet van haar recht op verweer en een beslissing zullen nemen op basis
van de elementen die zij ter beschikking hebben.
Het aangetekend schrijven d.d. 03/04/2024 werd op 04/04/2024 in ontvangst
genomen door [de verzoekende partij].
Per aangetekend schrijven d.d. 06/05/2024 hebben de advocaten Gilles Vandewiele
en Pieter Callens namens [de verzoekende partij] een schriftelijk verweer ingediend
bij de ‘dienst sancties en juridische geschillen’ van de Economische Inspectie.
[…]”.
3.3.
De Dienst ‘Sancties en Juridische Geschillen’ van de Algemene
Directie ‘Economische Inspectie’ van de FOD Economie (hierna: ‘Economische
Inspectie’) legt de administratieve geldboete van 48.000 euro op aan de
verzoekende partij wegens inbreuken op artikel VI.25, § 1, van het WER. Dit
artikel verbiedt het gebruik van de term “solden” of gelijkwaardige benamingen
voor verkoopacties buiten de wettelijke solden periodes (3-31 januari en 1-31 juli,
met aanpassingen bij zondagen).
Daarbij stelt de Economische Inspectie inbreuken vast tijdens
controles op 26 juni 2023 en in de periode van 8 december 2023 tot 5 januari 2024.
Op 26 juni 2023 toonde de website https://www.[X].be/nl/ een
banner met “nu al solden tot -50% voor dames en heren bij .[X]!”, wat een
overtreding was vóór de soldenperiode van juli 2023.
Op 27 december 2023 werd op de Nederlandstalige
(https://www.[X].be/nl/home-heren)
en
Franstalige
(https://www.[X].be/fr/
accueil-femmes/) versies van de [X]-website een banner gezien met “Solden tot 70% voor dames en heren bij [X]!” en “Soldes jusqu'à -70% pour femmes et
hommes chez [X]”, met de vermelding dat kortingen golden op geselecteerde
artikelen bij aankoop van minimaal twee stuks.
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.735
XIV-39.677-5/50
Op 5 januari 2024 ontving de Inspectie een schermafdruk van de
Nederlandstalige website met “Nu al solden tot -50%”, opnieuw buiten de
soldenperiode van januari 2024.
Deze overtredingen zijn vastgelegd in processen-verbaal (CAS69203-R5L[xxx]/PJ1) van 3 juli 2023 en (CAS-70906-P1Z[xxx]/PJ1) van 18
januari 2024.
3.4.
De Economische Inspectie geeft in de bestreden beslissing een
overzicht van het verweer van de verzoekende partij tijdens de bestuurlijke
procedure. Eén van die verweermiddelen is de vermeende strijdigheid van artikel
VI.25 van het WER dat het gebruik van “solden” buiten de wettelijke periodes
verbiedt, met de Europese Richtlijn 2005/29/EG van het Europees Parlement en de
Raad van 11 mei 2005 ‘betreffende oneerlijke handelspraktijken van
ondernemingen jegens consumenten op de interne markt en tot wijziging van
Richtlijn 84/450/EEG van de Raad, Richtlijnen 97/7/EG, 98/27/EG en 2002/65/EG
van het Europees Parlement en de Raad en van Verordening (EG) nr. 2006/2004
van het Europees Parlement en de Raad’ (hierna: ‘Richtlijn oneerlijke
handelspraktijken’).
3.5.
De Economische Inspectie verwerpt de verweermiddelen van de
verzoekende partij waaronder de vermeende strijdigheid met de ‘Richtlijn
oneerlijke handelspraktijken’. De inspectie is namelijk de mening toegedaan,
samengevat, dat het verbod in artikel VI.25 van het WER primair is gericht op het
verzekeren van eerlijke marktpraktijken tussen ondernemingen, niet op
consumentenbescherming waardoor dit verbod buiten het toepassingsgebied van
de Richtlijn oneerlijke handelspraktijken valt, die handelspraktijken jegens
consumenten reguleert. Daarover stelt de bestreden beslissing (na weglating van
voetnoten) het volgende:
“II. Motivering van de beslissing
[…]
Verweermiddel inzake de onafdwingbaarheid van artikel VI.25, § 1 WER gelet op
de strijdigheid hiervan met de Europese richtlijn 2005/29/EG inzake oneerlijke
handelspraktijken
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.735
XIV-39.677-6/50
Overwegende dat [de verzoekende partij] in haar verweerschrift van oordeel is dat
het verbod op het gebruik van de benaming ‘solden’ en eender welke wettelijke
beperking op het gebruik van deze benaming strijdig zou zijn met de Europese
richtlijn inzake oneerlijke handelspraktijken (2005/29/EG) die de oneerlijke
handelspraktijken maximaal harmoniseert, zoals reeds herhaaldelijk bevestigd zou
zijn door Europese en Belgische rechtspraak en dat dit verbod derhalve
onafdwingbaar zou zijn;
Overwegende dat [de verzoekende partij] van oordeel is dat dit in casu betekent dat
de toelaatbaarheid van tekoopaanbiedingen onder de benaming ‘solden’ in geen
geval aan bepaalde specifieke periodes onderworpen kan zijn, en ook niet aan een
voorwaarde om er de aanvangsdatum bij te vermelden;
Overwegende dat [de verzoekende partij] uit deze vermeende strijdigheid met het
Europees recht afleidt dat er geen sanctioneerbare inbreuk voorligt;
Overwegende dat [de verzoekende partij] in dit verband benadrukt dat het verbod
op het gebruik van de benaming ‘solden’ (cfr. artikel VI.25, § 1 WER), evenals
voorwaarden om er een aanvangsdatum bij te vermelden (cfr. artikel VI.27 WER),
niet voorzien zijn door de maximaal geharmoniseerde Richtlijn oneerlijke
handelspraktijken en dat dergelijke beperkende regels bijgevolg strijdig zijn met het
Europees recht;
Overwegende dat [de verzoekende partij] meent dat dit impliceert dat, zelfs als
zouden de handelingen van [de verzoekende partij] gevat zijn door het wettelijke
verbod opgenomen in artikel VI.25, § 2 WER en zelfs al zou de toelating voorzien
in artikel VI.27 WER om ook buiten de soldenperiodes de benaming ‘solden’ te
gebruiken in casu niet spelen (bij gebrek aan vermelding van een correcte
aanvangsdatum), het verbod nog steeds niet kan worden toegepast, laat staan dat het
gehandhaafd of gesanctioneerd zou kunnen worden;
Overwegende dat [de verzoekende partij] in dit verband verwijst naar rechtspraak
van het Hof van Justitie (beschikkingen van 30 juni 2011 en 15 december 2011),
van het Hof van Cassatie (arresten van 2 november 2012 en 29 oktober 2015) en
van het Hof van Beroep van Gent en van oordeel is dat de redenering die de hoven
in deze zaken maakten met betrekking tot de sperperiode, mutatis mutandis ook
geldt met betrekking tot het verbod op de benaming ‘solden’ of enige andere
beperking op het gebruik ervan;
Overwegende dat het Hof van Justitie zowel in de beschikking van 30 juni 2011 als
in de beschikking van 15 december 2011 enkel tot een strijdigheid met richtlijn
2005/29/EG inzake oneerlijke handelspraktijken concludeerde voor zover de
bestreden bepaling de bescherming van de consumenten beoogt;
Overwegende dat het Hof van Justitie in beide beschikkingen echter ook wijst op
het feit dat nationale wettelijke regelingen betreffende oneerlijke handelspraktijken
die ‘alleen’ de economische belangen van concurrenten schaden of betrekking
hebben op transacties tussen handelaren, uitgesloten zijn van de werkingssfeer van
de richtlijn oneerlijke handelspraktijken;
Overwegende dat ook in de door [de verzoekende partij] in haar verweerschrift
aangehaalde arresten van het Hof van Cassatie van 2 november 2012 (C.09.0436.N)
en van 29 oktober 2015 (C.14.0305.N) expliciet gewezen wordt op overweging
nummer (6) bij richtlijn 2005/29 betreffende oneerlijke handelspraktijken waarin
expliciet staat te lezen dat deze richtlijn niet van toepassing of van invloed is op de
nationale wetten betreffende oneerlijke handelspraktijken die alleen de
economische belangen van concurrenten schaden of betrekking hebben op
transacties tussen handelaren;
Overwegende dat ook in het door [de verzoekende partij] aangehaalde arrest van het
Hof van Cassatie van 16 september 2016 verwezen wordt naar de hierboven
vermelde rechtspraak van het Hof van Justitie waaruit volgt dat, van zodra een
nationale wettelijke regeling naast de economische belangen van de concurrenten
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.735
XIV-39.677-7/50
ook de belangen van consumenten beoogt te beschermen tegen oneerlijke
handelspraktijken die de belangen van consumenten schaden, ook al is zulks slechts
onrechtstreeks, deze regeling onderworpen is aan de voorschriften van de Richtlijn
oneerlijke handelspraktijken;
Overwegende dat het door [de verzoekende partij] in haar verweerschrift
aangehaalde arrest van het Hof van Beroep van Gent van 3 februari 2020
(2016/AR/988) geen afbreuk doet aan de conclusie dat uit de rechtspraak van het
Hof van Justitie en van het Hof van Cassatie volgt dat richtlijn 2005/29 betreffende
oneerlijke handelspraktijken niet van toepassing is op nationale wetten die enkel de
(economische) belangen van ondernemingen beschermen;
Overwegende dat in casu in artikel VI.25, § 1 WER slechts een doelstelling
opgenomen is, met name ‘Teneinde eerlijke marktpraktijken te verzekeren tussen
ondernemingen’;
Overwegende dat dit tot gevolg heeft dat artikel VI.25, § 1 WER van de
werkingssfeer van de richtlijn oneerlijke handelspraktijken uitgesloten is vermits
deze bepaling niet de bescherming van de consumenten beoogt;
Overwegende dat [de verzoekende partij] in haar verweerschrift dus ten onrechte
van oordeel is dat het door artikel VI.25, § 1 WER gereglementeerde gebruik van
de benaming ‘solden’ de bescherming van consumenten beoogt en derhalve onder
de werkingssfeer van de richtlijn oneerlijke handelspraktijken zou vallen;
Overwegende dat de verwijzingen door [de verzoekende partij] in dit verband naar
de voorbereidende werken van de vroegere soldenreglementering niet relevant zijn
vermits artikel VI.25, § 1 WER en de specifieke doelstelling van deze bepaling in
het WER ingevoegd werden bij wet van 21/12/2013 en voor de interpretatie van
deze bepaling derhalve naar de voorbereidende werken bij deze wet gekeken moet
worden;
Overwegende dat in de Memorie van Toelichting bij deze wet van 21/12/2013 meer
bepaald het volgende te lezen staat:
‘In hoofdstuk 6, afdeling 3, ten opzichte van de WMPC worden de regels over
de solden en de sperperiode op een aantal vlakken aangepast en
vereenvoudigd.
Deze wijzigingen die er niet toe strekken de belangen van de consument te
beschermen (vertegenwoordigers van de consumenten pleiten voor de
afschaffing van de sperperiode omdat dit de vrije mededinging aanzienlijk
zou afremmen, ten nadele van de consumenten — zie o.a. advies Raad voor
het Verbruik nr. 227 van 27 juni 2000), maar wel de belangen van de kleinere
detailhandelszaken — zijn ingegeven door de praktijkervaringen sedert de
inwerkingtreding van de WMPC. Ondertussen zijn er zes soldenperioden
geweest. De basisprincipes die een correcte mededinging en eerlijke
marktpraktijken tussen ondernemingen moeten waarborgen, zijn evenwel
behouden. De solden- en pre-soldenregels worden op die manier
doorzichtiger voor de ondernemingen die ze moeten toepassen. Opdat er geen
enkele twijfel meer blijft bestaan over de finaliteit die de
soldenreglementering nastreeft en om te antwoorden op de bemerking van de
Raad van State vermeldt artikel VI. 25. § 1 uitdrukkelijk zijn ratio legis.
De sperperiode die de solden voorafgaat en waarbinnen geen enkele
prijsvermindering mag worden aangekondigd in de sectoren van de kleding,
de schoenen en de lederwaren, wordt behouden. Het gaat er hier om de
traditionele detailhandelszaken te beschermen die het hoofd moeten bieden
aan promotionele acties van grotere ondernemingen, die hen, dankzij hun
belangrijke economische macht, in grote moeilijkheden kunnen brengen.
Deze kleinhandelszaken beschikken vaak niet over de capaciteit en
voldoende financiële middelen om ze met dezelfde wapens te beconcurreren.
Het verbod om prijsverminderingen aan te kondigen tijdens de sperperiode
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.735
XIV-39.677-8/50
beoogt dus uitsluitend een gezonde mededinging tussen professionelen te
waarborgen.
De regels die zijn gericht op de consumentenbescherming, meer bepaald deze
die hem waarborgen dat hij effectief een prijsvoordeel doet en dat hij juist
wordt geïnformeerd over dit prijsvoordeel, zijn de regels die algemeen
gedurende gans het jaar en voor alle aankondigingen van
prijsverminderingen. Ze zijn terug te vinden in artikel VI.18.
De soldenperiodes, voorzien in artikel VI. 25, blijven ongewijzigd. Het blijft
mogelijk bij koninklijk besluit deze periodes te verleggen, maar met die
beperking dat ze hoe dan ook niet langer mogen zijn dan een maand. In het
belang van de ondernemingen, in het bijzonder de zelfstandige
ondernemingen en de kmo's, is het verantwoord te voorzien dat
soldenverkopen zich niet over langere perioden spreiden. Deze beperking
bestaat vandaag niet en zou ertoe kunnen leiden dat verkoop met verlies over
veel langere periodes mogelijk wordt. Deze ingreep verzekert een evenwicht
ten aanzien van de aanpassing die aan de regels inzake verkoop met verlies
wordt aangebracht (zie artikel VI. 116).’ (eigen onderlijning).
Overwegende dat uit deze Memorie van Toelichting, samen gelezen met de ratio
legis die in artikel VI.25, § 1 WER ingeschreven werd (‘Teneinde eerlijke
marktpraktijken te verzekeren tussen ondernemingen’), duidelijk blijkt dat artikel
VI.25 WER enkel de bescherming van de belangen van ondernemingen tot doel
heeft, in het bijzonder de zelfstandige ondernemingen en de kmo's, en dus niet de
bescherming van de belangen van consumenten beoogt;
Overwegende dat [de verzoekende partij] in haar verweerschrift van oordeel is dat
het huidig wettelijk verbod nog steeds onder het toepassingsgebied van de richtlijn
oneerlijke handelspraktijken zou vallen vermits de hoger vermelde ratio legis die
opgenomen is in artikel VI.25, § 1 WER (‘Teneinde eerlijke marktpraktijken te
verzekeren tussen ondernemingen’) niet als uitsluitende doelstelling opgenomen
zou zijn in dit artikel en het Hof van Justitie bevestigd heeft dat een regel over
handelspraktijken enkel buiten het toepassingsgebied van de Richtlijn oneerlijke
handelspraktijken valt wanneer hij uitsluitend de relaties tussen handelaars regelt;
Overwegende dat [de verzoekende partij] in haar verweerschrift voorts wijst op het
feit dat artikel VI.25, § 1 WER nergens stelt dat de bescherming van de consument
niet (meer) tot de doelstelling van dit artikel zou behoren en dat aangenomen zou
mogen worden dat de wetgever het niet nodig achtte om dit (expliciet) te herhalen
vermits hij ‘dertig jaar lang duidelijk heeft verkondigd dat de regel beoogde de
consument te beschermen (terwijl hij in het verleden nooit gezegd heeft dat de
doelstelling (ook) was de ‘eerlijke marktpraktijken tussen ondernemingen te
verzekeren (...)’;
Overwegende dat uit de hierboven geciteerde Memorie van Toelichting bij artikel
VI.25, § 1 WER echter wel degelijk blijkt dat dit artikel enkel de bescherming van
de belangen van ondernemingen tot doel heeft, in het bijzonder de zelfstandige
ondernemingen en de kmo's, en dus niet de bescherming van de belangen van
consumenten beoogt;
Overwegende dat [de verzoekende partij] in haar verweerschrift argumenteert dat
de wetgever dertig jaar lang heeft verkondigd dat de regel over het gebruik van het
woord ‘solden’ beoogt de consument te beschermen, dat niet ingezien kan worden
waarom en hoe hij op dat standpunt zou kunnen terugkomen en dat zelfs al zou
artikel VI.25, § 1 WER vanaf de inwerkingtreding van Boek VI WER uitsluitend
tot doel hebben de eerlijke marktpraktijken tussen ondernemingen te verzekeren,
hiermee geen rekening gehouden kan worden ‘nu de wetgever over dezelfde regel
jarenlang precies het tegenovergestelde heeft gezegd’;
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.735
XIV-39.677-9/50
Overwegende dat [de verzoekende partij] dit standpunt onderbouwt met verwijzing
naar het advies van de Raad van State bij Wetsontwerp houdende invoeging van
boek VI ‘Marktpraktijken en consumentenbescherming’ in het Wetboek van
economisch recht en houdende invoeging van de definities eigen aan boek VI, en
van de rechtshandhavingsbepalingen eigen aan boek VI, in de boeken I en XV van
het Wetboek van economisch recht (Parl.St. Kamer 2012-2013, nr. 53-3018/001);
Overwegende dat de Raad van State in dit advies inderdaad de vraag stelt of de
verduidelijking dat de nieuwe regels inzake de solden en de sperperiode er niet toe
strekken om de belangen van de consument te beschermen [louter] via een
vermelding in de memorie van toelichting volstaat om te besluiten dat er geen
probleem van overeenstemming meer zou zijn met de richtlijn oneerlijke
handelspraktijken;
Overwegende dat de wetgever aan deze bekommernis tegemoetgekomen is door in
de wettekst van artikel VI.25, § 1 WER zelf uitdrukkelijk de doelstelling ‘Teneinde
eerlijke marktpraktijken te verzekeren tussen ondernemingen’ op te nemen;
Overwegende dat [de verzoekende partij] in haar verweerschrift ten onrechte van
oordeel is dat de wetgever aan de richtlijn oneerlijke handelspraktijken zou willen
ontsnappen door ‘door plots te verkondigen dat een regel een andere doelstelling
heeft gekregen, zonder dat de essentie van de regel zelf wordt gewijzigd’;
Overwegende dat in casu geen sprake is van een ‘plotse verkondiging’ van een
andere doelstelling, maar dat het een gewijzigd inzicht van de wetgever betreft,
waarbij de wetgever rekening gehouden heeft met de sinds het jaar 2000 herhaalde
adviezen van de vertegenwoordigers van de consumentenorganisaties en de
vertegenwoordigers van de productie, de distributie en de middenstand;
Overwegende dat het consumentengedrag de voorbije decennia immers grondig
gewijzigd is, onder meer ingevolge de digitalisering, waardoor consumenten op
heden eerder voorstander zijn van flexibiliteit dan van vaste soldenperiodes;
Overwegende dat de bescherming van consumenten via vaste soldenperiodes ook
aan belang inboette door de evolutie waarbij veel ondernemingen (zowel online als
in fysieke winkels) doorheen het hele jaar kortingen aanbieden onder diverse
benamingen (‘Midseason aanbiedingen, Black Friday deals, ...);
Overwegende dat in dit verband verwezen kan worden naar de hierboven geciteerde
Memorie van Toelichting bij deze wet van 21/12/2013 waarin te lezen staat dat de
wetgever zich onder meer baseerde op het advies van de Raad voor het Verbruik
nummer 227 van 27 juni 2000 teneinde in artikel VI.25, § 1 WER op te nemen dat
de doelstelling erin bestaat om de eerlijke marktpraktijken tussen ondernemingen te
verzekeren;
Overwegende dat de vertegenwoordigers van consumentenorganisaties zich in een
advies van de Raad voor het Verbruik van 6 november 2008 nogmaals verzet hebben
tegen het behoud van vaste soldenperiodes:
‘De vertegenwoordigers van de consumentenorganisaties betreuren het feit
dat de auteur deze vaste soldenperiodes wenst te behouden en dat dergelijke
piste door de administratie overwogen is geweest op het consumentenatelier
van 7.12.2007.
Ze verwijzen naar een vroeger advies van de Raad voor het Verbruik en
pleiten voor het opheffen van de vaste soldenperiodes. Vooreerst stellen zij
vast dat in het verleden de data reeds herhaaldelijk gewijzigd werden, maar
dat ze steeds opnieuw tot ontevredenheid leiden. Dit is ook niet meer dan
normaal, aangezien elke handelaar redeneert in functie van zijn assortiment
van producten. Een winkelier van bad- en strandmode, tuinartikelen, zal
bijvoorbeeld liever niet tussen 1 juli en 31 juli zijn producten willen
opruimen, evenmin als een winkelier van skiuitrusting dit zal willen doen
tussen 3 januari en 31 januari. Tijdens voormelde periodes draait de verkoop
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.735
XIV-39.677-10/50
van hun artikelen in principe op volle toeren zodat de handelaar in kwestie
dan nog niet echt de behoefte zal voelen om zijn producten op te ruimen.
Het probleem is echter dat deze handelaars alsook alle andere handelaars die
producten aanbieden waarvoor de eventuele nood voor een
seizoensopruiming zich voordoet buiten de vastgestelde koopjesperiodes,
niet meer de kans krijgen om tot een seizoensopruiming over te gaan. Zij
zullen dit slechts kunnen doen in het kader van de gewone
prijsverminderingen. Dit betekent ook dat zij gebonden zullen zijn door het
verbod van verkoop met verlies, het verbod om de benaming ‘Opruiming’,
‘Solden’ of een andere gelijkwaardige benaming te gebruiken. Een stelsel van
vaste soldenperiodes miskent, volgens deze vertegenwoordigers, de
verscheidenheid en de eigen dynamiek van de handel.
Deze vertegenwoordigers zijn van mening dat de solden moeten worden
teruggebracht tot hun oorspronkelijke bedoeling, met name een antwoord
bieden op de noodzaak die zich bij bepaalde handelaars voordoet om aan het
einde van het seizoen de onverkochte goederen binnen een kort tijdsbestek te
verkopen.
Om dit mogelijk te maken, vragen zij dat elke handelaar zelf zijn
soldenperiodes zou kunnen bepalen in functie van de seizoensgebonden aard
van de producten die hij aanbiedt, mits een minimum aan grond- en
vormvoorwaarden te eerbiedigen, te weten: een verplichting tot voorafgaande
kennisgeving (een maand vooraf) aan de FOD Economie.’ (eigen
onderlijning)
Overwegende dat de vertegenwoordigers van consumentenorganisaties in een
advies van de Raad voor het Verbruik van 26 januari 2017 opnieuw gepleit hebben
voor een flexibel systeem voor de organisatie van solden en dat hieruit duidelijk
blijkt dat het actuele artikel VI.25 WER niet (meer) in hun belang is:
‘De vertegenwoordigers van de consumentenorganisaties zijn geen
voorstander van een verschuiving van de soldenperiode en geven aan dat zij
van oordeel zijn dat er nood is aan een meer flexibel systeem voor de
organisatie van solden. Zij menen inderdaad dat het huidige systeem moet
worden versoepeld door te voorzien in een ‘a la carte’ systeem afhankelijk
van de sectoren en producten in kwestie. Zo kan bv. de soldenperiode voor
kleding, lederwaren en schoenen verschillen van die van elektrische
huishoudapparaten. De handelaar zou deze periodes vrij moeten kunnen
bepalen wat een betere mededinging zou bevorderen. Bovendien
onderstrepen deze vertegenwoordigers dat een consument in februari geen
afgeprijsde wintervest meer zal kopen en geen afgeprijsde bikini in augustus.’
(eigen onderlijning)
Overwegende dat de vertegenwoordigers van de productie, de distributie en de
middenstand zich daarentegen expliciet voor het behoud van vaste soldenperiodes
uitgesproken hebben:
‘De auteur suggereert om de soldenperiode vast te leggen op twee
afzonderlijke momenten van het jaar, namelijk van 3 tot 31 januari en van 1
tot 31 juli.
Volgens de vertegenwoordigers van de productie, de distributie en de
middenstand is het systeem van de solden omwille van commerciële en
economische redenen gerechtvaardigd voor de ondernemingen, en tegelijk
ook voordelig voor de consument.
De vertegenwoordigers van de productie en de distributie juichen de
voorstellen tot vereenvoudiging van de soldenreglementering toe. Ze steunen
het voorstel om de solden open te trekken naar alle producten. De solden
kennen in België een groot succes, zowel bij de consument als bij de
handelaars. Van een noodzaak (vernieuwing van de voorraad) zijn ze tot een
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.735
XIV-39.677-11/50
reëel commercieel evenement geworden. Hun succes is gedeeltelijk te danken
aan het feit dat de periodes door de wet worden vastgesteld en de jongste jaren
op een uitzondering na, naar aanleiding van de Euro, niet meer werden
gewijzigd.
De vertegenwoordigers van de productie, de distributie en de middenstand
staan achter de argumenten van [H.D.B.], om twee vaste soldenperioden te
behouden. Toestaan dat op eender welk tijdstip solden of opruimingen
worden georganiseerd komt erop neer, dat het verkopen met verlies op elk
ogenblik wordt toegestaan. Behoudt men het verbod van verkopen met
verlies, dan moet de mogelijkheid van soldenverkoop ook duidelijk in de tijd
worden afgebakend. Het is moeilijk, en in feite onmogelijk, om op efficiënte
wijze te controleren of deze beperkingen worden nageleefd, als de handelaar
zelf kan kiezen wanneer hij met verlies mag verkopen. Het is al evenmin
mogelijk een systeem van kennisgeving in te voeren, zoals gebruikelijk voor
de uitverkoop, want het aantal verkopers dat een soldenverkoop wenst te
organiseren is veel groter dan het aantal verkopers dat een uitverkoop
organiseert of mag organiseren. (eigen onderlijning)’.
Overwegende dat de wetgever, door het behoud van vaste soldenperiodes en de
opname van de doelstelling ‘Teneinde eerlijke marktpraktijken te verzekeren tussen
ondernemingen’ in artikel VI.25, § 1 WER, dus tegemoetgekomen is aan de
verwachtingen van de vertegenwoordigers van de productie, de distributie en de
middenstand en niet meer de belangen van de consumenten heeft willen
beschermen;
Overwegende dat de wetgever hiermee ook gehoor heeft gegeven aan de vraag van
de vertegenwoordigers van consumentenorganisaties door enkel nog te stipuleren
dat artikel VI.25, § 1 WER de eerlijke marktpraktijken tussen ondernemingen wil
verzekeren;
Overwegende dat de stijgende aandacht voor de bescherming van de belangen van
ondernemingen overigens ook blijkt uit andere recente wetgevingen die o.m. in het
Wetboek van economisch recht opgenomen werden;
Overwegende dat uit dit alles geconcludeerd moet worden dat de opname van de
aanhef ‘Teneinde eerlijke marktpraktijken te verzekeren tussen ondernemingen’ in
artikel VI.25, § 1 WER geen louter formele ingreep betreft, dat de wetgever hiermee
daadwerkelijk beoogt om enkel de eerlijke marktpraktijken tussen ondernemingen
te verzekeren en dat de bescherming van de belangen van [de] consument geenszins
een doelstelling van artikel VI.25 WER (meer) is;
Overwegende dat de conclusie die [de verzoekende partij] trekt uit de hierboven
vermelde rechtspraak van het Hof van Justitie, het Hof van Cassatie en het Hof van
Beroep van Gent betreffende de sperperiode (strijdigheid met de richtlijn oneerlijke
handelspraktijken) derhalve niet mutatis mutandis toegepast kan worden op de
regels die opgenomen zijn in het actuele artikel VI.25 WER vermits die rechtspraak
betrekking heeft op wetgeving die (onder meer) de bescherming van de
consumenten beoogt terwijl het actuele artikel VI.25 WER uitsluitend de eerlijke
marktpraktijken tussen ondernemingen wil verzekeren;
Overwegende dat [de verzoekende partij] in haar verweerschrift tevens verwijst naar
rechtspraak betreffende het verbod op de verkoop met verlies maar dat deze
rechtspraak betrekking heeft op wettelijke bepalingen die, rechtstreeks of
onrechtstreeks, de belangen van consumenten beschermen;
Overwegende dat hierboven reeds uitvoerig beargumenteerd werd dat het actuele
artikel VI.25, § 1 WER niet tot doel heeft om de belangen van consumenten te
beschermen, zodat de conclusies uit deze rechtspraak betreffende de verkoop met
verlies niet gelden voor de regels opgenomen in artikel VI.25, § 1 WER;
Overwegende dat [de verzoekende partij] in dit verband verwijst naar het feit dat
ook in artikel VI.116 WER betreffende de verkoop met verlies, inmiddels een
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.735
XIV-39.677-12/50
aanhef luidende ‘Teneinde eerlijke marktpraktijken te verzekeren tussen
ondernemingen’ ingevoerd werd doch dat zij geen enkele rechtspraak aanhaalt
waaruit zou blijken dat dit artikel VI.116 WER strijdig zou zijn verklaard met de
richtlijn oneerlijke handelspraktijken, ook al is dit artikel reeds sinds 31/05/2014 in
werking getreden;
Overwegende dat [de verzoekende partij] wijst op het feit dat ‘zelfs de indiener van
de klacht van 12 december 2023 in bijlage 1 van uw proces-verbaal weet dat
‘verkoopperiodes zijn gereguleerd om eerlijke concurrentie te garanderen en de
rechten van consumenten te beschermen’, en dit ondanks de wetswijziging.’;
Overwegende dat het loutere feit dat een klager zonder verdere motivering schrijft
dat de regulering van de verkoopperiodes o.m. de rechten van consumenten beoogt
te beschermen, geen afbreuk doet aan bovenstaande uitvoerige motivatie waaruit
blijkt dat het actuele artikel VI.25, § 1 WER niet (meer) tot doel heeft om de
belangen van consumenten te beschermen;
Overwegende dat [de verzoekende partij] in haar verweerschrift voorts verwijst naar
rechtsleer die haar bezwaren tegen artikel VI.25, § 1 WER volledig zou
onderschrijven;
Overwegende dat zij in dit verband echter slechts een bron vermeldt;
Overwegende dat het geciteerde artikel bovendien geenszins (specifiek) over het
actuele artikel VI.25, § 1 WER gaat, maar dat de auteurs hierin de Belgische
regeling inzake de sperperiode, de aankondiging van prijsverminderingen tijdens
een bepaalde periode en de verkoop met verlies bespreken in het licht van de
(mogelijke) strijdigheid met de richtlijn oneerlijke handelspraktijken;
Overwegende dat de auteurs in het geciteerde artikel, met verwijzing naar de
hierboven reeds aangehaalde INNO-beschikking van het Hof van Justitie, wijzen op
het feit dat een strikte ‘doel’-benadering, waarbij enkel het formele door de
wetgever vooropgestelde doel telt, niet gevolgd kan worden en op het feit dat het de
taak van de nationale rechter is om na te gaan of de maatregel de
consumentenbescherming beoogt;
Overwegende dat deze auteurs voorts van mening zijn dat de nationale rechter
hierbij kan teruggrijpen naar de eerdere verklaringen van de wetgever tijdens
voorbereidende werkzaamheden, te rade kan gaan bij de rechtspraak en de rechtsleer
die hierover in het verleden (overvloedig) is verschenen, rekening kan houden met
het standpunt dat de Europese Commissie in het verleden reeds heeft ingenomen,
enz...;
Overwegende dat de nationale rechter in casu, in het kader van het achterhalen van
de werkelijke doelstelling van artikel VI.25 WER, in het bijzonder de hierboven
geciteerde adviezen van de Raad voor het Verbruik kan consulteren;
Overwegende dat uit deze adviezen, zoals hoger reeds uitvoerig beargumenteerd,
duidelijk blijkt dat de werkelijke bedoeling van het actuele artikel VI.25 WER er
niet (meer) in bestaat om de belangen van consumenten te beschermen vermits de
vertegenwoordigers van consumentenorganisaties zich sinds het jaar 2000
herhaaldelijk verzet hebben tegen het behoud van vaste soldenperiodes;
Overwegende dat bepaalde rechtsleer zelfs van oordeel is dat het volstaat om in
artikel VI.25, § 1 WER in te schrijven dat de doelstelling erin bestaat om eerlijke
marktpraktijken te verzekeren tussen ondernemingen om buiten het
toepassingsgebied van de richtlijn oneerlijke handelspraktijken te vallen:
‘Die bepaling staat in een afdeling over ‘Opruimingen of solden’, dat met de
volgende bepaling begint (art. VI.25, § 1): ‘Teneinde eerlijke
marktpraktijken te verzekeren tussen ondernemingen zijn
tekoopaanbiedingen en verkopen onder de benaming ‘opruimingen’, ‘soldes’,
‘Schlussverkauf’ of onder enige gelijkaardige benaming, enkel toegelaten
voor de tekoopaanbieding en de verkoop van goederen aan verminderde prijs
tijdens de volgende periodes (...)’ (mijn benadrukking).
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.735
XIV-39.677-13/50
Dit is duidelijk en bevestigt dat de solden- en sperperiodes enkel de
bescherming van concurrenten beoogt. De bedoeling is duidelijk deze
regelingen buiten het harmonisatieveld van de richtlijn oneerlijke
handelspraktijken te houden en hun voortbestaan in het licht van die richtlijn
te verzekeren. Zoals hoger aangegeven heeft de wetgever hetzelfde gedaan
t.a.v. de door de Commissie (en de advocaat-generaal bij het Hof van Justitie)
op de korrel genomen regeling inzake aankondiging van prijsverminderingen.
De vraag kan worden gesteld of dit volstaat. Meerdere rechters hebben
immers al vastgesteld dat de bestaande regeling - die inhoudelijk op geen
enkel punt gewijzigd wordt - formeel ook de bescherming van de consument
beoogt. Vanuit de hoger verdedigde opvatting dat volgens de rechtspraak van
het Hof van Justitie enkel de formele doelstelling van een wettelijke bepaling
ter zake relevant is, moet echter worden geconcludeerd dat een formele
aanpassing van de ratio legis volstaat om de regeling buiten het
toepassingsgebied van de richtlijn te brengen. Men zou kunnen vinden dat
wat de Belgische wetgever doet een ‘truuk’ is, ja zelfs een ontduiking van de
rechtspraak van het Hof, maar m.i. zal het Hof een dergelijke houding niet
gemakkelijk als strijdig met het Unierecht bestempelen, nu het Hof zich
buiten de discussie over het oogmerk van een nationale regeling wil houden.
(eigen onderlijning).’
Overwegende dat in casu echter zowel de formele ratio legis van artikel VI.25, § 1
WER als de werkelijke bedoeling van de wetgever er enkel in bestaat om eerlijke
marktpraktijken te verzekeren tussen ondernemingen (cfr. o.m. hoger geciteerde
adviezen van de Raad voor het Verbruik waarmee de wetgever rekening hield);”
3.6.
De Economische Inspectie concludeert vervolgens in de
bestreden beslissing dat de inbreuken op artikel VI.25, § 1, van het WER voldoende
zijn aangetoond. Er wordt geen kwade trouw vastgesteld bij de verzoekende partij,
en het bedrijf levert geen bewijs van regularisatie van de inbreuken. De
Economische Inspectie acht de verweermiddelen van het bedrijf ongegrond, zowel
juridisch als feitelijk, en stelt dat de overtredingen concurrentievervalsing
veroorzaakten door het ongeoorloofde gebruik van de term “solden” op een website
met landelijk bereik.
3.7.
De Economische Inspectie baseert de boete van 48.000 euro op
artikel XV.60/2, van het WER, dat ambtenaren van de Algemene Directie
‘Economische Inspectie’ machtigt om administratieve geldboeten op te leggen, en
artikel XV.70, § 1, 2°, van het WER, dat inbreuken op artikel VI.25 van datzelfde
wetboek classificeert als een sanctie van niveau 2 (minimum 26 euro, maximum
10.000 euro of 4% van de jaaromzet).
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.735
XIV-39.677-14/50
3.8.
Volledigheidshalve wordt nog opgemerkt dat op 10 september
2024 de Dienst ‘Sancties en Juridische Geschillen’ bij de Algemene Directie
‘Economische Inspectie’ van de FOD Overheidsdienst KMO, Middenstand en
Energie nog twee beslissingen heeft genomen waarbij deze een administratieve
geldboete heeft opgelegd omwille van gelijkaardige feiten/eenzelfde inbreuk. Eén
van die beslissingen betreft de bv W., (thans, na fusie, de nv F., dit is de
verzoekende partij); de andere de nv E. Tegen deze beslissingen werd eveneens
een beroep ingediend bij de Raad van State. Deze zaken zijn bij de Raad van State
gekend onder de rolnummers A. 243.490/XIV-39.678 respectievelijk en A.
243.492/XIV-39.679.
Omwille van hun samenhang zijn de drie zaken opgeroepen om
te worden behandeld op de zitting van 22 april 2026. Er wordt in beide zaken een
arrest uitgesproken op dezelfde dag als het in de voorliggende zaak te nemen arrest.
IV. Regelmatigheid van de rechtspleging
Artikel 2, § 1, derde lid, van het besluit van de Regent van 23
augustus 1948 ‘tot regeling van de rechtspleging voor de afdeling
Bestuursrechtspraak
van
de
Raad
van
State’
(hierna:
de
algemene
procedureregeling) voorziet dat een verzoekschrift een samenvatting van het
middel moet bevatten als voor het middel een verdere uiteenzetting nodig is.
Luidens voornoemd artikel 2, § 1, derde lid, kan de ontstentenis
van de samenvatting van de grief niet leiden tot de niet-ontvankelijkheid van het
middel, maar luidens het verslag aan de Koning bij het koninklijk besluit van 21
juli 2023 ‘tot wijziging van diverse besluiten betreffende de procedure voor de
afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State’ dat deze verplichting invoert,
heeft “die ontstentenis […] als enig mogelijk gevolg voor de verzoeker dat de
draagwijdte van zijn grief niet correct samengevat en dus begrepen wordt in het
verslag van de auditeur en in het arrest” (BS 26 juli 2023, 62630).
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.735
XIV-39.677-15/50
Te dezen, bevat het verzoekschrift geen samenvatting van de
middelen in de zin van artikel 2, § 1, derde lid, van de algemene procedureregeling,
terwijl de verzoekende partij wel aan de hand van een verdere uiteenzetting nader
ingaat op de argumenten die volgens haar het middel ondersteunen. Haar
uiteenzettingen bij de middelen, onderverdeeld in talrijke middelonderdelen,
omvatten zeer uitvoerige opmerkingen, verspreid over meerdere bladzijden, waarin
zij gedetailleerd en concreet ingaat op de argumenten die haar standpunt moeten
schragen. Het komt aan de Raad van State niet toe om, in de plaats van deze partij,
te doen wat die partij moet doen. Wel stelt de Raad van State te dezen vast dat de
verzoekende partij in haar memorie van wederantwoord alsnog een samenvatting
van haar middelen heeft gegeven. Uit wat voorafgaat, volgt dat de verzoekende
partij moet verdragen dat de Raad van State de grieven begrijpt zoals deze – de
hiervoor bedoelde samenvatting in de memorie van wederantwoord in acht
genomen –, in het auditoraatsverslag en zoals hierna weergegeven, zijn begrepen.
V. Ontvankelijkheid van het beroep
Exceptie wegens gebrek aan (wettig) belang
De verwerende partij roept in de memorie van antwoord een
exceptie wegens gebrek aan een wettig en geoorloofd belang in, waarin ze in haar
laatste memorie “volhardt” en verwijst naar de uiteenzetting ter zake in de memorie
van antwoord. In laatst vermeld procedurestuk zet de verwerende partij uiteen dat
een partij geen voordeel mag halen uit een onwettige situatie. De verzoekende
partij kreeg een boete van 48.000 euro voor het gebruik van de vermelding “nu al
solden tot –50%” op haar website op 26 juni 2023 en 05 januari 2024, dit is buiten
de wettelijke solden periodes. Door te verwijzen naar de solden periode die
concurrenten naleven, terwijl ze deze zelf overtreedt, probeert de verzoekende
partij een ongeoorloofd concurrentievoordeel te behalen. Deze handelspraktijk is
onwettig, niet alleen door het negeren van een wettelijk voorschrift, maar ook door
het nastreven van oneerlijke concurrentie. Het streven naar nietigverklaring van de
boete dient, aldus de verwerende partij, om deze onwettige situatie te bestendigen.
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.735
XIV-39.677-16/50
De verzoekende partij weerlegt de exceptie dat haar beroep
onontvankelijk is omdat ze voordeel zou halen uit een onwettige situatie. Zij stelt
in de memorie van wederantwoord – hetgeen ze herneemt in de laatste memorie –
, slachtoffer te zijn van een onwettige situatie omdat aan haar een boete van 48.000
euro is opgelegd op basis van een soldenregeling (artikel VI.25 van het WER) die
naar het oordeel van de verzoekende partij strijdig is met hogere Europese normen,
zoals de Richtlijn oneerlijke handelspraktijken. Zij stelt dan ook belang te hebben
bij het betwisten van deze onwettige regeling. De vraag of de soldenregeling wettig
en afdwingbaar is – en de niet-naleving ervan aanleiding kan geven tot
sanctionering –, betreft de grond van de zaak en mag niet worden betrokken bij de
beoordeling van de ontvankelijkheid van het beroep. De verwerende partij
vermengt ten onrechte de (on)gegrondheid van het voorliggende beroep met de
(niet)-ontvankelijkheid ervan.
Beoordeling
Gelet op artikel 19, eerste lid, van de gecoördineerde wetten op
de Raad van State kan het beroep tot nietigverklaring bedoeld bij artikel 14 van
deze wet, voor de afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State worden
gebracht “door elke partij welke doet blijken van een benadeling of van een
belang”. Die vereiste is erop gericht de rechtszekerheid te dienen en een goede
rechtsbedeling te verzekeren (RvS (A.V.) 22 maart 2019, nr. 244.015, Moors,
ECLI:BE:RVSCE:2019:ARR.244.015).
Een verzoekende partij beschikt over dit rechtens vereiste belang
indien twee voorwaarden vervuld zijn: vooreerst dient zij door de bestreden
administratieve rechtshandeling een persoonlijk, rechtstreeks, zeker, actueel en
wettig nadeel te lijden; voorts moet de eventueel tussen te komen nietigverklaring
van die rechtshandeling haar een direct en persoonlijk voordeel verschaffen, hoe
miniem ook (RvS (A.V.) 15 januari 2019, nr. 243.406, Van Dooren,
ECLI:BE:RVSCE:2019:ARR.243.406).
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.735
XIV-39.677-17/50
Het belang moet niet alleen bestaan bij het instellen van het
beroep maar moet voortduren tot aan de sluiting van het debat (RvS (A.V.)
22 maart 2019, nr. 244.015, Moors).
Het staat aan de Raad van State te oordelen of de verzoekende
partij die een zaak voor de Raad brengt, doet blijken van een belang bij haar beroep.
De Raad van State dient er over te waken dat het belangvereiste niet op een
buitensporig restrictieve of formalistische wijze wordt toegepast (GwH
30 september 2010, nr. 109/2010, punt 4.3; EHRM 17 juli 2018, Vermeulen t.
België, punten 42 e.v., ECLI:BE:GHCC:2010:ARR.109).
Zoals reeds uit het auditoraatsverslag blijkt, wordt te dezen aan
de verzoekende partij een administratieve geldboete opgelegd omdat zij in strijd
handelde met de soldenregels en meer bepaald met artikel VI.25 van het WER,
regels die volgens de verzoekende partij strijdig zijn met de hogere Europese
rechtsregels.
Wie een administratieve geldboete opgelegd krijgt wegens een
beweerd onwettig handelen, wat de verzoekende partij betwist, heeft evident een
geoorloofd en wettig belang bij het instellen van een beroep tot nietigverklaring.
Zulks volstaat. Dat de nietigverklaring beweerdelijk zou leiden tot een
“ongeoorloofd” concurrentieel voordeel, doet daar niets aan af.
De exceptie is ongegrond.
VI. Onderzoek van het eerste en het tweede middel
Eerste en tweede middel
Standpunt van de partijen
De verzoekende partij voert in het eerste middel – dat zij over
ruim 70 pagina’s uiteenzet en in niet minder dan dertien “middelonderdelen”
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.735
XIV-39.677-18/50
opsplitst –, aan dat de bestreden beslissing, evenals het in artikel VI. 25, § 1, van
het WER vervatte soldenverbod waarop de bestreden beslissing steunt, de Richtlijn
oneerlijke handelsprakijken schendt. Volgens de verzoekende partij ligt een
schending van de betrokken richtlijn voor aangezien de verwerende partij met de
bestreden beslissing een wetskrachtige regeling handhaaft, te dezen artikel VI.25,
§ 1, van het WER die beoogt de consument te beschermen. Zij stelt dat, anders dan
de verwerende partij betoogt, de bestreden beslissing, evenals het kwestieuze
artikel VI.25, § 1, van het WER er wel degelijk toe strekken om
consumentenbelangen te beschermen en dus een regeling handhaven (en in stand
houden) die manifest in strijd is met de Richtlijn oneerlijke handelspraktijken.
Volgens de verzoekende partij kan geen enkele van de motieven van de bestreden
beslissing volstaan om die beslissing te schragen. De gegrondheid van elk van de
middelonderdelen die zij aanvoert, volstaat reeds, afzonderlijk genomen, om tot de
gegrondheid van het eerste middel en de vernietiging van de bestreden beslissing
te besluiten.
In het auditoraatsverslag wordt het eerste middel, rekening
houdende met eensdeels de inhoudstafel van de verzoekende partij en anderdeels
de samenvatting van de (13) “middelonderdelen” in de memorie van
wederantwoord (cfr. supra, punt 4), als volgt weergegeven:
“II.A.1. Eerste middelonderdeel: dat de bestreden beslissing (en artikel VI.25 WER)
de consumentenbescherming beoogt volgt uit een veelheid van uiteenlopende
criteria andere dan het louter formele doel.
De memorie van wederantwoord bevat de volgende samenvatting: ‘Een enkele
verwijzing naar het louter formele doel volstaat niet om te bepalen of een nationale
maatregel al dan niet consumentenbescherming beoogt. Ook uit een hele resem
andere criteria kan, en moet, de daadwerkelijke consumentenbeschermende
doelstelling blijken, wat voor artikel VI.25, §1 WER het geval is. Dat volstaat om
die bepaling onder het toepassingsgebied van de Richtlijn Oneerlijke
Handelspraktijken te brengen.’
II.A.2. Tweede middelonderdeel: zoals de rechtspraak en Verweerster zelf in de
bestreden beslissing bevestigen, moet, om te besluiten dat een nationale bepaling
geenszins beoogt consumenten te beschermen, zowel het formele als het
(daad)werkelijke doel om consumenten te beschermen uitgesloten zijn.
De memorie van wederantwoord bevat de volgende samenvatting: ‘Van zodra een
bepaling formeel of daadwerkelijk gedeeltelijk consumentenbescherming beoogt,
valt zij onder de personele werkingssfeer van de Richtlijn Oneerlijke
Handelspraktijken. Zulks blijkt uit de rechtspraak van het Hof van Cassatie en wordt
in de bestreden beslissing ook erkend door de Belgische Staat zelf (zie randnummer
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.735
XIV-39.677-19/50
154 van het Verzoekschrift). Enkel een volledige afwezigheid van enig formeel of
daadwerkelijk consumentenbeschermend oogmerk plaatst een nationale maatregel
buiten het toepassingsgebied van de Richtlijn Oneerlijke Handelspraktijken.’
II.A.3. Derde middelonderdeel: uw Raad (afdeling wetgeving) heeft Verweerster al
tot tweemaal toe expliciet gewaarschuwd voor strijdigheden met de Richtlijn
Oneerlijke Handelspraktijken.
De memorie van wederantwoord bevat de volgende samenvatting: ‘Na reeds in
advies 47.034/1 van 17 september 2009, in aanloop naar de WMPC 2010, gewezen
te hebben op de strijdigheid van de soldenregels met de Richtlijn Oneerlijke
Handelspraktijken, waarschuwde uw Raad Verweerster bij advies 53.085/1 van 3
mei 2013 nogmaals expliciet voor diezelfde schijnbare onverzoenbaarheid met de
sperperiode, met expliciete verwijzing naar het feit dat de wetgever opteerde voor
de ‘handhaving van de essentie van het bestaande wettelijk kader’. Daarmee doelde
uw afdeling wetgeving duidelijk op de ongewijzigde, onderliggende maatregel, met
name de vaste soldenperiode, en niet louter op de wettekst of de woordelijke
uitlatingen in de parlementaire voorbereiding.’
II.A.4. Vierde middelonderdeel: Verweerster bevestigt zelf dat het doel van de
soldenregels moet uitgelegd worden aan de hand van de memorie van toelichting
bij vroegere, overeenstemmende of gelijkaardige bepalingen.
De memorie van wederantwoord bevat de volgende samenvatting: ‘Verweerster
bevestigt in de motivatie van de bestreden beslissing zelf dat de voorbereidende
werken van een gelijkluidende wettelijke bepaling uit een vroegere wet relevant zijn
voor de interpretatie van die recentere bepaling, met name waar zij positie inneemt
met betrekking tot de interpretatie van huidig artikel VI.27 WER (dat diezelfde
soldenregeling betreft en op basis waarvan Verzoekster een administratief
verweermiddel formuleerde). Verweerster weerlegt het argument van Verzoekster
immers door te verwijzen naar de memorie van toelichting van de vorige, identieke
bepaling (het artikel 27 van de WMPC 2010).’
II.A.5. Vijfde middelonderdeel: de ontstaansgeschiedenis, achtergrond en
parlementaire voorbereiding van de maatregel vervat in artikel VI.25 WER (dat de
bestreden beslissing handhaaft) lopen over van de expliciete en met redenen
onderbouwde bevestigingen dat hij de bescherming van consumenten (of
‘verbruikers’) beoogt, en dat sinds 1935.
De memorie van wederantwoord bevat de volgende samenvatting: ‘Menige (in het
Verzoekschrift geciteerde) passages uit de voorbereidende werken van het KB nr.
121 van 1935, de WHP 1971, de WHPC 1991 en de WMPC 2010 getuigen dat de
Belgische soldenregeling beoogt consumenten te beschermen. Aangezien de norm
in het WER minstens in essentie dezelfde is gebleven, kan niet worden ontkend dat
het Belgische soldenverbod onder de Richtlijn Oneerlijke Handelspraktijken valt,
en daarmee strijdig is.’
II.A.6. Zesde middelonderdeel: Verweerster erkent dat de formele en werkelijke
doelstelling steeds in consumentenbescherming heeft bestaan, maar haalt enkel de
niet gevolgde, achterhaalde en irrelevante zienswijze van bepaalde
vertegenwoordigers van consumentenorganisaties aan om te betogen dat de
wetgever zulks met ingang van het WER voortaan als doel zou hebben willen
uitsluiten.
De memorie van wederantwoord bevat de volgende samenvatting: ‘De Belgische
Staat slaagt er niet in om het consumentenbeschermend oogmerk – waarvan zij in
de bestreden beslissing middels systematisch gebruik van de bewoordingen ‘niet
(meer)’ heeft erkend dat het vroeger heeft bestaan – te weerleggen op grond van
geselecteerde uitlatingen van bepaalde vertegenwoordigers van de
consumentenorganisaties binnen de Raad voor het Verbruik, welke zij betrok in de
voorbereidende werken van het WER. […] Integendeel, zowel op principieel,
chronologisch, temporeel als inhoudelijk vlak, blijkt uit de betrokken adviezen van
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.735
XIV-39.677-20/50
de Raad voor het Verbruik dat deze het betoog van Verweerster veeleer
tegenspreken.’
II.A.7. Zevende middelonderdeel: de rechtsleer en rechtspraak zijn unaniem over de
vaststelling dat de soldenregels vandaag nog steeds beogen consumenten te
beschermen, terwijl de geïsoleerde doctrine aangehaald door Verweerster onjuist en
achterhaald is.
De memorie van wederantwoord bevat de volgende samenvatting: ‘De enige
doctrine (STUYCK) die de Belgische Staat in de bestreden beslissing aanhaalt ter
ondersteuning van haar zienswijze is (i) onjuist (ii) strijdig met de navolgende,
hogere Belgische rechtspraak en (iii) reeds uitgebreid weerlegd door alle overige
rechtsleer.’
II.A.8. Achtste middelonderdeel: dat de consumentenbelangen reeds door andere
bepalingen zouden worden beschermd, is irrelevant.
De memorie van wederantwoord bevat de volgende samenvatting: ‘Het standpunt
in de bestreden beslissing dat de consument geen bescherming via de vaste soldenen sperperiode meer zou behoeven vermits de prijsreferentieregel hem reeds
voldoende bescherming biedt, kan niet gevolgd worden. Verzoekster gaf daarvoor
vier aparte redenen, die elk werden bevestigd in de rechtsleer en de conclusies van
de advocaat-generaal bij het cassatiearrest in de Inno-zaak.’
II.A.9. Negende middelonderdeel: Uit de wettekst en de parlementaire
voorbereiding volgt, zelfs louter formeel, niet dat de wetgever de
consumentenbescherming met ingang van het Boek VI WER (volledig) heeft
uitgesloten als doelstelling van artikel VI.25 WER.
De memorie van wederantwoord bevat de volgende samenvatting: ‘De wetgever
voegde in artikel VI.25, §1 WER de aanhef ‘teneinde eerlijke marktpraktijken te
verzekeren tussen ondernemingen’ in, met het oog op het ontlopen van het
maximaal harmoniserend karakter van de Richtlijn Oneerlijke Handelspraktijken.
Verweerster leidt in de bestreden beslissing uit die nieuwe aanhef en uit de
voorbereidende werken van Boek VI van het WER af dat het verbod om de
benaming solden te gebruiken met ingang van 31 mei 2014 uitsluitend de
bescherming van (kleine) ondernemingen, en niet (meer) – zelfs niet gedeeltelijk –
de bescherming van de consument zou beogen. Echter volgt dergelijke formele
doeluitsluiting daar, specifiek m.b.t. de soldenregel, niet uit. Eerder integendeel,
want:
i het doel om ‘eerlijke marktpraktijken’ te beschermen kan niet los gezien
worden van de bescherming van de consument;
ii de aanhef van artikel VI.25, §1 WER sluit geenszins uit dat er (ook) (nog
steeds) mee wordt beoogd consumenten te beschermen;
iii een formele doelwijziging m.b.t. de sperperiode staat niet gelijk aan een
formele doelwijziging m.b.t. de soldenperiode (hoewel Verweerster dit tracht
te ensceneren); en
iv alleen over de nieuwe regels ten opzichte van de WMPC 2010 wordt in de
memorie van toelichting beweerd dat zij uitsluitend zouden beogen
ondernemingen te beschermen en niet de consument.’
II.A.10. Tiende middelonderdeel: Het gebruik van de benaming ‘solden’ beïnvloedt
de economische besluitvorming van de consument minstens potentieel, zodat
dergelijke praktijk intrinsiek onder de Richtlijn Oneerlijke Handelspraktijken
ressorteert.
De memorie van wederantwoord bevat de volgende samenvatting: ‘Vermits het
gebruik van de benaming ‘solden’ raakt aan het besluit over een transactie van een
consument, en dus aan diens economisch gedrag (of de eventuele verstoring)
daarvan, beoogt het soldenverbod de economische belangen van consumenten te
beschermen in de zin van de Richtlijn Oneerlijke Handelspraktijken. Bijgevolg valt
de nationale maatregel onder het personele toepassingsgebied van de richtlijn.’
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.735
XIV-39.677-21/50
II.A.11. Elfde middelonderdeel – ondergeschikt: de beperkingen op het gebruik van
de soldenbenaming beogen net als het verliesverkoopverbod onrechtstreeks
consumentenbelangen te beschermen, hetgeen eveneens volstaat opdat artikel VI.25
onder de werkingssfeer van de Richtlijn Oneerlijke Handelspraktijken valt.
De memorie van wederantwoord bevat de volgende samenvatting: ‘Zelfs indien zou
worden geoordeeld dat de consumentenbescherming niet (meer) tot de
rechtstreekse, reële of formele doelstellingen van de soldenreglementering zou
behoren (quod non), dan volgt uit de rechtspraak omtrent het verliesverkoopverbod
en uit de verbondenheid van de soldenregeling met datzelfde verbod dat artikel
VI.25, §1 WER onrechtstreeks consumentenbelangen beoogt te beschermen.
Bijgevolg valt de soldenregeling binnen de werkingssfeer van de Richtlijn
Oneerlijke Handelspraktijken.
Immers:
i. Ook een onrechtstreeks doel om de belangen van consumenten te
beschermen volstaat om onder de werkingssfeer van de Richtlijn Oneerlijke
Handelspraktijken te vallen, conform de Belgische cassatierechtspraak.
ii. De Belgische Staat beoogde met de beperkingen op het gebruik van de
benaming ‘solden’ (al te lange perioden van) verkoop met verlies tegen te
gaan.
iii. Het Belgisch verbod van verkoop met verlies, alsmede de soldenperiode
als corollarium daarvan, beogen minstens onrechtstreeks de belangen van
consumenten te beschermen middels de bescherming van het voortbestaan
van de gespecialiseerde kleinhandel.
iv. Dat het verbod van verkoop met verlies consumentenbelangen beoogt te
beschermen werd zelfs wanneer Verweerster deze doelstelling reeds formeel
ontkende nog bevestigd door de rechtspraak (onder meer in het Euronicsarrest).
v. Ook de Europese wetgevende instanties hebben reeds herhaaldelijk
erkend dat verkoop met verlies de consumentenbelangen kan schaden en/of,
omgekeerd, dat een (nationaal) verbod van verkoop met verlies de
consumentenbelangen beoogt te beschermen.
vi. De rechtsleer benadrukt de repercussie van de Euronics-rechtspraak op de
discussie inzake solden- en sperperiodes.
vii. In ieder geval bevestigt de conclusie van de advocaat-generaal, welke
door het Hof van Cassatie gevolgd werd in het Euronics-arrest, dat de nieuwe
formele ratio legis van artikel VI.116 WER, nadrukkelijk wordt afgewezen.’
II.A.12. Twaalfde middelonderdeel – meer ondergeschikt: de Belgische Staat geeft
in de overwegingen bij de boetebeslissing zelf herhaaldelijk te kennen dat de
gehandhaafde soldenregels consumenten(belangen) beogen te beschermen.
De memorie van wederantwoord bevat de volgende samenvatting: ‘In het arrest
Europamur oordeelde het Hof van Justitie dat bij de beoordeling van het
consumentenbeschermend oogmerk van een nationale maatregel, de
overwegingen van de sanctionerende overheid bij de handhaving ervan in
aanmerking moeten worden genomen. De Belgische Staat erkent middels de
volgende elementen in de bestreden boetebeslissing het consumentenbeschermend
doel van de vaste soldenperiode:
- Het onderzoek werd geïnitieerd ingevolge een klacht van een consument
die zijn belangen geschaad achtte door de niet-naleving van de
soldenmaatregelen.
- De Belgische Staat houdt rekening met de sociale impact van de
boetebeslissing.
- Of de schade voor consumenten werd beperkt of verholpen vormt blijkbaar
een criterium voor matiging van de boete.
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.735
XIV-39.677-22/50
- De Belgische Staat onderzocht niet op welke wijze de
concurrentiebelangen van andere ondernemingen zouden zijn geschaad door
de beweerde overtreding.
- Verweerster vermeldt dat de consumentenbescherming via vaste
soldenperiodes aan belang zou hebben ‘ingeboet’ sinds de invoering van het
WER, maar daaruit volgt dat het doel vandaag nog steeds in bepaalde mate
aanwezig is.
- De boetebeslissing wijst onder verwijzing naar artikel VI.27 WER op het
belang van een duidelijke mededeling van de aanvangsdatum voor de solden,
opdat het voor consumenten duidelijk zou zijn wanneer de solden juist van
kracht zijn.’
II.A.13. Dertiende middelonderdeel – uiterst ondergeschikt: de Belgische Staat
heeft de toepasselijkheid van de Richtlijn Oneerlijke Handelspraktijken op
praktijken m.b.t. aankondigingen van prijsverminderingen uitdrukkelijk erkend in
de voorbereidende werken van de Wet van 26 oktober 2015.
De memorie van wederantwoord bevat de volgende samenvatting: ‘Bij arrest van
10 juli 2014 veroordeelde het Hof van Justitie de Belgische Staat wegens nietomzetting van de Richtlijn Oneerlijke Handelspraktijken. De Belgische Staat
remedieerde deze onwettigheid bij wet van 26 oktober 2015, en erkende in de
voorbereidende werken daarvan dat ‘praktijken m.b.t. aankondigingen van
prijsverminderingen (…) het verbod van oneerlijke handelspraktijken ten aanzien
van consumenten [moeten] eerbiedigen’ Door te stellen dat het verbod van
oneerlijke handelspraktijken van de artikelen VI.92 e.v. van het WER ter zake van
toepassing is, erkende Verweerster expliciet dat de sper- en soldenperiode onder de
Richtlijn Oneerlijke Handelspraktijken vallen. De artikelen VI.92 e.v. WER vormen
immers een omzetting van diezelfde Richtlijn.’”.
Met het tweede middel voert de verzoekende partij in het
verzoekschrift aan dat de bestreden beslissing en artikel VI.25, § 1, van het WER
dat met de bestreden administratieve sanctie wordt gehandhaafd, “de primauteit
van het Unierecht, het principe van volle werking (“effet utile”) daarvan evenals de
loyale samenwerkingsplicht waartoe de Belgische Staat gehouden is op grond van
de Europese verdragen, [schenden]”.
In het auditoraatsverslag wordt het tweede middel, rekening
houdende met de samenvatting ervan in de memorie van wederantwoord, als volgt
weergegeven:
“In haar Verzoekschrift (randnummers 318 en v.) heeft Verzoekster uitvoerig
aangetoond dat Verweerster het soldenverbod niet kon handhaven, laat staan
toepassen, zonder (met name) de Unierechtsbeginselen van voorrang, loyale
samenwerking en volle werking (effet utile) te schenden. Dit blijkt overduidelijk uit
de in middel 1 aangehaalde Europese rechtspraak in prejudiciële zaken, zoals de
Inno- en Wamo-beschikkingen, en geldt des te meer wanneer Verweerster, zoals in
casu, in het verleden al door het Hof van Justitie is veroordeeld wegens schending
van het Unierecht van een nationale maatregel die onlosmakelijk verbonden is met
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.735
XIV-39.677-23/50
de vaste soldenperiodes en waarop die rechtspraak principieel van toepassing is.
Gelet op de veelvuldige bevestigingen van het feit dat het nationale soldenverbod
de Richtlijn Oneerlijke Handelspraktijken schendt omdat het consumenten beoogt
te beschermen (waaronder meerdere erkenningen van de Belgische Staat zelf), kan
niet worden ontkend dat hier een intentioneel element mee gepaard gaat.”
In haar laatste memorie herhaalt de verzoekende partij haar
argumenten wat het eerste en het tweede middel betreft, waarbij zij haar standpunt
betreffende de verschillende middelonderdelen van het eerste middel nogmaals
beklemtoont en adstrueert in functie van het verweer in de laatste memorie van de
verwerende partij. Specifiek wat het tweede – nevengeschikte - middel betreft dat
in het auditoraatsverslag – weliswaar in het kader van de bespreking van het derde
criterium (parlementaire voorbereidingen) van het eerste middel – gegrond wordt
beoordeeld, merkt de verzoekende partij nog op dat de verwerende partij er zich in
haar laatste memorie toe beperkt te verwijzen naar eerdere argumenten, zonder
enige bijkomende reactie op de vaststelling dat de bestreden beslissing en artikel
VI.25 van het WER de primauteit van het Unierecht en het principe van volle
werking (“effet utile”) schenden.
In de memorie van antwoord stelt de verwerende partij dat geen
enkel middelonderdeel van het eerste middel gegrond is. Het eerste middel dient in
zijn geheel te worden verworpen. Zij vat haar verweer, wat het eerste middel
betreft, onder punt ‘4.1.3 Samenvatting van de weerlegging van het eerste middel’
in de memorie van antwoord als volgt samen:
“- Voor wat betreft het eerste middelonderdeel
o De bedoeling van de wetgever blijkt duidelijk uit de tekst van art. VI.25, §1 WER
en de parlementaire voorbereidingen;
o Bij dergelijke duidelijkheid, dient niet naar andere instrumenten gekeken te
worden om de bedoeling van de wetgever te achterhalen.
- Voor wat betreft het tweede middelonderdeel:
o De wetgever streeft slecht één enkel doel na, zijnde het verzekeren van de eerlijke
marktpraktijken tussen ondernemingen;
o De daadwerkelijke bedoeling van de wetgever stemt overeen met de formele
bedoeling van de wetgever;
o Het volstaat dat verwerende partij aantoont dat er slechts één doelstelling wordt
nagestreefd; indien verzoekende partij meent dat er daarnaast een andere
doelstelling wordt nagestreefd, is het aan haar dit te bewijzen; zij doet dit evenwel
niet.
- Voor wat betreft het derde middelonderdeel:
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.735
XIV-39.677-24/50
o De wetgever heeft een correct gevolg gegeven aan het advies nr. 53.085/1 van de
Afdeling Wetgeving van Uw Raad;
o Verzoekende partij geeft, door het frame van de ‘formele vs. de werkelijke
doelstelling’ toe te passen op dit advies, hieraan een verkeerde lezing.
- Voor wat betreft het vierde middelonderdeel:
o Er is geen sprake van een tweespalt in het standpunt van verwerende partij omtrent
de interpretatie die aan art. VI.27 WER en aan art.VI.25 WER gegeven moet
worden;
o Art. VI.27 WER werd overgenomen uit de WMPC; art. VI.25 WER houdt
daarentegen een wijziging in ten opzichte van de tekst onder de WMPC en
bovendien wordt de doelstelling van de wetgever uitdrukkelijk toegelicht in de
parlementaire voorbereiding;
o Dit verschil maakt dat voor art. VI.27 WER naar de voorbereidende werken van
de WMPC gekeken kan worden en dat dit voor VI.25 WER niet mag.
- Voor wat betreft het vijfde middelonderdeel:
o Het is niet pertinent om naar de voorbereidende werken van vroegere wetten te
kijken om de bedoeling van de wetgever inzake art. VI.25 WER te interpreteren;
o De voor verzoekende partij geciteerde rechtspraak en rechtsleer stellen geenszins
dat het pertinent / aangewezen zou zijn om naar de parlementaire voorbereidingen
van de vroegere wetten te kijken;
o Uit het historisch overzicht dat verzoekende partij schetst blijkt dat de
parlementaire voorbereidingen van de vroegere wetgeving geenszins aantonen dat
de wetgever beoogde de consumenten te beschermen met de vaste soldenregeling;
o Uit dit historisch overzicht blijkt daarentegen dat de consumenten meermaals
hebben aangegeven tegen het behoud van de vaste soldenperiodes te zijn;
o De door verzoekende partij geciteerde rechtspraak bevestigt geenszins dat de
wetgever in het verleden de bedoeling had om de consumenten te beschermen nu
deze rechtspraak geen betrekking had op de vaste soldenperiode.
- Voor wat betreft het zesde middelonderdeel:
o In 2013 preciseert de wetgever zowel in de parlementaire voorbereidingen als in
de wettekst de ratio legis van de vaste soldenperiode; hiermee gaat hij in op wat
anno 2013 leeft in de samenleving en creëert hij duidelijkheid in de wetgeving;
o Er is geen sprake van een kunstmatige poging om de Belgische soldenregeling
buiten de werkingssfeer van de richtlijn oneerlijke handelspraktijken te plaatsen en
het inschrijven van de doelstelling van de wetgever in de tekst van artikel VI.25, §1
WER komt dan ook niet uit het niets; Het tegendeel lijkt het geval te zijn: door
citaten uit de parlementaire voorbereidingen uit hun context te halen, door ze
onterecht te koppelen aan de soldenperiode en door zinnen en stukken uit citaten
weg te laten, tracht verzoekende partij op artificiële wijze de
consumentenbescherming als doelstelling aan de wetgever toe te schrijven;
o De adviezen van de Raad voor het Verbruik waarnaar verwezen wordt in de
bestreden beslissing zijn pertinent;
o Het advies van de Raad voor het Verbruik waarnaar verzoekende partij verwijst
is dat niet.
- Voor wat betreft het zevende middelonderdeel:
o De formele ratio legis en de daadwerkelijke bedoeling van de wetgever stemmen
volledig met elkaar overeen;
o De door verzoekende partij geciteerde doctrine heeft betrekking op de sperperiode
en is dus niet relevant;
o Het algemeen doel van de wetgeving kan in casu geen indicatie vormen voor de
bedoeling van de wetgever bij het invoeren van één specifieke regel;
o Verzoekende partij brengt geen rechtspraak bij die betrekking heeft op de vaste
soldenperiodes;
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.735
XIV-39.677-25/50
o De Europese Commissie heeft in het verleden geen standpunt ingenomen over de
vaste soldenperiodes;
o Het artikel van professor Stuyck en de verwijzing ervan door verwerende partij in
de bestreden beslissing wordt niet correct gelezen door verzoekende partij.
- Voor wat betreft het achtste middelonderdeel:
o De overweging dat de consumenten reeds beschermd worden door andere regels
dan de vaste soldenperiode is correct en pertinent.
- Voor wat betreft het negende middelonderdeel:
o De doelstelling van de wetgever kan niet anders begrepen worden dan dat de
individuele belangen van de ondernemingen beschermd worden;
o Wanneer de aanhef van art. VI.25, §1 WER samen met de toelichting van de
Minister in de voorbereidende werken gelezen wordt, is wel degelijk duidelijk dat
de bescherming van de consumenten als doelstelling volledig uitgesloten is;
o Er is geen sprake van een ‘plotse wijziging’ in hoofde van de wetgever maar er is
sprake van een gerijpt inzicht in de noden en wensen van de consument, die door de
digitalisering, mondialisering en het feit dat heden ten dagen te allen tijde kortingen
aangeboden kunnen worden, hun gedrag aanzienlijk gewijzigd hebben en nog meer
voorstander werden van flexibiliteit ter zake;
o De verwijzingen naar aanpassingen in de referentieprijsregel zijn niet pertinent;
o De verwijzing naar verklaringen van voormalig Minister Peeters is evenmin
pertinent.
- Voor wat betreft het tiende middelonderdeel:
o Een handelspraktijk is niet oneerlijk van zodra zij een risico op verstoring van het
economisch gedrag van de gemiddelde concurrent teweegbrengt; het vermogen van
de consument om een geïnformeerd besluit te nemen moet bovendien merkbaar
beperkt worden;
o Het gebruik van het woord solden zal niet het vermogen van de consument om
een geïnformeerd besluit te nemen, merkbaar beperken;
o Het is niet omdat het gebruik van het woord ‘solden’ de consument kan
beïnvloeden bij het nemen van een besluit over een transactie, dat de wetgever de
bedoeling had om dit te vermijden door het invoeren van vaste soldenperiodes in
art. VI.25, §1 WER.
- Voor wat betreft het elfde middelonderdeel:
o Verzoekende partij vertrekt van de verkeerde premisse dat de vaste soldenperiode
tot doel heeft de verkoop met verlies te beperken;
o De verwijzing naar rechtsleer en rechtspraak over artikel 101 WMPC is niet
pertinent gelet op de wijziging van deze bepaling bij invoeging in art. VI.116 WER;
o In ieder geval is art. VI.116 WER enkel ingegeven door de wil een gezonde en
loyale concurrentie tussen ondernemingen te waarborgen;
o De stelling dat de consument ondanks deze duidelijke doelomschrijving toch
beschermd zou worden door het verbod op verkoop met verlies, wordt niet
aangetoond;
o Het feit dat de verkoop met verlies verboden blijft in B2C relaties, toont geenszins
aan dat de consument beschermd zou worden;
o De verwijzing naar Europese wetgevende initiatieven is niet pertinent.
- Voor wat betreft het twaalfde middelonderdeel:
o Het is niet omdat een klager stelt dat de regulering van de soldenperiodes beoogt
de consument te beschermen, dat dit correct is of dat de verwerende partij het hier
eens mee is; het tegendeel blijkt uit de bestreden beslissing;
o De beoordeling van het criterium ‘ernst van de inbreuk’ werd toegepast teneinde
het risico op concurrentievervalsing door de handelswijze van verzoekende partij te
evalueren;
o Dat de bestreden beslissing spreekt over het criterium ‘maatregelen die genomen
werden om de door de consumenten geleden schade te beperken of te verhelpen’
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.735
XIV-39.677-26/50
toont niet [aan] dat beoogd wordt de consumenten te beschermen, wel integendeel
nu uit de bestreden beslissing blijkt dat dit criterium niet ingevuld kon worden;
o In de bestreden beslissing wordt wel degelijk onderzocht hoe de andere
ondernemingen in hun concurrentiebelangen geschaad werden door de handelingen
van verzoekende partij;
o Het feit dat in de bestreden beslissing vermeld wordt dat de bescherming van de
consumenten via vaste soldenperiodes aan belang inboette, wordt verkeerd
gelezen/geïnterpreteerd.
- Voor wat betreft het dertiende middelonderdeel:
o Het door verzoekende partij geciteerde arrest van het Hof van Justitie was beperkt
tot de principes inzake aankondigingen van prijsverminderingen, zoals vervat in
artikel 20, 21 en 29 WMPC;
o Er kan op geen enkele wijze in de parlementaire voorbereidingen bij de wet van
29 oktober 2015 gelezen worden dat de wetgever zou erkennen dat de vaste
soldenregeling in strijd is met de richtlijn oneerlijke handelspraktijken.”
In de memorie van antwoord acht de verwerende partij ook
het tweede middel ongegrond. Zij vat haar verweer wat de weerlegging van het
tweede middel betreft als volgt samen:
“- Uit de weerlegging van het eerste middel blijkt dat er geen sprake is van enige
kwade trouw in hoofde van de wetgever; de elementen die verzoekende partij in het
tweede middel bijbrengt, tonen het tegendeel niet aan;
- De verklaringen van de Minister in de voorbereidende werken bij de wet van 21
december 2013 getuigen van een volledige transparantie; zijn antwoord is pertinent,
correct en transparant;
- De verwijzing naar de overwegingen van de wetgever naar aanleiding van de wet
van 26 oktober 2015 overtuigt evenmin;
- De aangehaalde rechtsleer is niet pertinent, aangezien de auteurs zich evenmin
uitspreken over de vaste soldenperiode”.
In haar laatste memorie herhaalt de verwerende partij in essentie
wat zij reeds eerder heeft uiteengezet. Zij benadrukt nog, wat het eerste middel
betreft, dat de bestreden beslissing enkel is gesteund op artikel VI.25, § 1, van het
WER, en dus “niet op de soldenregeling in haar geheel” (noch, in het bijzonder, op
de artikelen VI.26 tot VI.28 van het WER), wat volgens haar een belangrijke
precisering is aangezien het feit dat er een bepaalde samenhang tussen de
verschillende bepalingen van de soldenregeling bestaat, niet wegneemt dat iedere
bepaling op zich bestaat en ook een eigen doelstelling heeft, die (deels) verschilt
van de doelstellingen van de andere bepalingen. De kernvraag in deze zaak is dan
ook niet of “de soldenregels” mede de consument beogen te beschermen, maar wel
of artikel VI.25, § 1 van het WER mede de consument beoogt te beschermen.
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.735
XIV-39.677-27/50
De verwerende partij erkent weliswaar dat om na te gaan “of
artikel VI.25, §1 WER (en enkel en alleen artikel VI.25, §1 WER)” daadwerkelijk
beoogt om de consumenten te beschermen rekening moet worden gehouden met
de volgende vijf criteria: (i) het algemene doel van de wetgeving en aard van de
maatregel (ii), de ontstaansgeschiedenis van artikel VI.25 WER, (iii) de
parlementaire voorbereiding bij artikel VI.25 WER, (iv) de rechtspraak en (v) de
rechtsleer; doch meent dat uit geen van die criteria kan worden afgeleid dat artikel
VI.25 van het WER consumentenbescherming zou beogen waarvoor zij is essentie
verwijst naar de memorie van antwoord.
Wat het eerste criterium betreft, benadrukt de verwerende partij
nog dat niet kan worden ingezien hoe het in de tijd beperken van het gebruik van
de term “solden” de consument kan beschermen of hoe dit de consument een
voordeel zou opleveren, wat volgens haar ook niet wordt aangetoond door de
verzoekende partij. Evenmin kan uit het onderbrengen van artikel VI.25, § 1 in
afdeling 3 van Boek IV ‘Marktpraktijken en consumentenbescherming’ van het
WER doen besluiten dat deze bepaling beoogt de consumenten te beschermen.
Artikel VI.25, § 1 viseert (enkel) de marktpraktijken waarbij de verwerende partij
preciseert dat marktpraktijken uiteraard ook in een louter B2B context kunnen
worden gesitueerd. Wat het tweede criterium (dat betrekking heeft op de
ontstaansgeschiedenis van de kwestieuze bepaling) betreft, herhaalt zij dat op het
ogenblik van de totstandkoming van het WER (2013) de situatie fundamenteel was
gewijzigd waarbij (online en fysieke) ondernemingen het hele jaar door allerlei
kortingen- en promotiecampagnes aanbieden, onder uiteenlopende vormen en
benamingen (koppelverkoop, “flash sales”, Black Friday kortingen,…). Die
gewijzigde situatie zou de (eveneens) gewijzigde houding verklaren van de
consumentenorganisaties, die net “flexibiliteit” vragen en de vaste soldenperioden
niet langer zien als een “voordeel”. De “duidelijkheid” die men in de voormalige
wetgeving aan de consument beoogde te geven, kan in ieder geval geen te bereiken
doelstelling meer zijn terwijl zij wel speelt in het voordeel van de handelaars, hetzij
omdat deze anders met onverkoopbare voorraden dreigt te blijven zitten, hetzij
omdat deze liquiditeiten willen creëren om hun assortiment te vernieuwen. Dat in
artikel VI.25 WER een voorwaarde van de solden wordt opgenomen (“voor de
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.735
XIV-39.677-28/50
tekoopaanbieding en de verkoop van goederen aan verminderde prijs”) dient eerder
gelezen te worden als een omschrijving van het begrip ‘solden’ doch niet als een
consumentenbeschermende voorwaarde die zijn opgenomen in artikel VI.26 (en
niet in artikel VI.25). Wat het derde criterium betreft (parlementaire
voorbereiding), herhaalt de verwerende partij dat er geenszins sprake is van een
kunstmatige constructie van de wetgever om te ontsnappen aan het
toepassingsgebied van de richtlijn oneerlijke handelspraktijken. Het beste bewijs
hiervoor is, dat in de parlementaire voorbereiding zelf aangegeven wordt dat de
wetgever zich baseert op het advies van de Raad voor het Verbruik nr. 227 van 27
juni
2000
waarin
vertegenwoordigers
van
de
consumentenorganisaties
uitdrukkelijk de afschaffing van de vaste soldenperiodes bepleiten. De
consumenten willen immers op elk moment korting krijgen. Derhalve, dat enkel
tijdens de vaste soldenperiode met verlies mag worden verkocht, strekt er eveneens
toe om de kleine ondernemingen te beschermen. In zoverre in het
auditoraatsverslag wordt gesteld dat de parlementaire voorbereiding impliciete
aanwijzingen
bevat
dat
er
wel
sprake
is
van
een
consumentenbeschermingsoogmerk waarbij wordt verwezen naar artikel VI.18 van
het WER, hoewel de bestreden beslissing daarop niet berust, repliceert de
verwerende partij dat dat standpunt niet kan worden bijgevallen. Volgens de
verwerende partij volstaat het immers hierop te antwoorden dat deze stelling enkel
betrekking heeft op artikel VI.18 van het WER en niet op artikel VI.25 WER wat
nochtans de enige bepaling is waarop de bestreden beslissing is gesteund. Tot slot,
volhardt de verwerende partij, wat het vierde en het vijfde criterium betreft, in
hetgeen zij eerder in haar memorie van antwoord heeft uiteengezet.
Beoordeling
Het past om het eerste en het tweede middel samen te
beoordelen.
I. Vooraf: situering
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.735
XIV-39.677-29/50
Het voorwerp van het beroep betreft de beslissing waarbij de
verzoekende partij een administratieve geldboete wordt opgelegd wegens
inbreuken op artikel VI.25, § 1, van het WER.
Deze bepaling verbiedt het gebruik van de term “solden” of
gelijkwaardige benamingen voor verkoopacties buiten de wettelijke (vastgelegde)
soldenperiodes, wat de (wederrechtelijke) inbreuk vormt die met de bestreden
beslissing wordt gehandhaafd. Volgens de verzoekende partij valt dit algemene
verbod – dat van toepassing is op alle sectoren waarin goederen worden
aangeboden aan consumenten, en dit ongeacht het kanaal waarlangs die benaming
wordt gebruikt, met inbegrip van online en offline communicaties, en ongeacht de
gebruikte techniek (bv. door affichering of digitaal) en dat zich opdringt aan alle
zowel binnenlandse als buitenlandse ondernemingen –, onder de materiële en
personele werkingssfeer van de Richtlijn oneerlijke handelspraktijken en is het
daarmee in strijd. Volgens haar voorziet deze richtlijn in een verbod van oneerlijke
handelspraktijken, waarvan de toetsing moet gebeuren “van geval tot geval,
rekening houdend met de concrete omstandigheden daarvan”. Daarnaast voorziet
deze richtlijn in de Bijlage 1 ervan, weliswaar in een lijst van (misleidende en
agressieve) handelspraktijken welke “in alle omstandigheden (‘per se’)” verboden
zijn. Een verbod op het gebruik van de benaming ‘solden’ of enige concrete
(temporele of andere) beperking wat aankondigingen van prijsverminderingen
betreft komt daarin, in absolute termen dan wel onder bepaalde voorwaarden,
evenwel niet voor. Concreet, verwijt de verzoekende partij de verwerende partij
dat zij, door de toevoeging van de aanhef “Teneinde eerlijke marktpraktijken te
verzekeren tussen ondernemingen” in artikel VI.25, § 1 (alsook in artikel VI.116,
§ 1) van het WER heeft getracht om het Belgische soldenverbod en
verliesverkoopverbod te situeren buiten de werkingssfeer van die richtlijn door op
kunstmatige
wijze
–
en
onterecht
–
aan
die
bepalingen
elke
consumentenbeschermende doelstelling te ontzeggen.
De verzoekende partij wijdt in een aanzienlijk aantal pagina’s,
middelen en middelonderdelen uit om de Raad van State ervan te overtuigen dat
de regelgeving inzake ‘solden’ mede beoogt de consument te beschermen in welk
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.735
XIV-39.677-30/50
geval het verbod op het gebruik van de term ‘solden’ buiten de wettelijke periodes
onverenigbaar is met de Richtlijn oneerlijke handelspraktijken, die een volledige
harmonisatie van de regelgeving inzake oneerlijke handelspraktijken van
ondernemingen jegens consumenten tot stand brengt. Lidstaten kunnen dan ook
geen strengere nationale maatregelen vaststellen dan die welke in die richtlijn zijn
neergelegd, zelfs niet met het oog op een “versterkte” consumentenbescherming.
Schending van de betrokken richtlijn zal er dan ook toe leiden dat artikel VI.25 van
het WER buiten toepassing moet worden gelaten waardoor de bestreden beslissing
rechtsgrond ontbeert.
Elk van de 13 onderdelen die de verzoekende partij aanziet als
een “middelonderdeel”, bevat in wezen een argument ter ondersteuning van het
hiervoor uiteengezette standpunt van de verzoekende partij dat de Belgische
soldenregeling
onder
de
werkingssfeer
van
de
Richtlijn
oneerlijke
handelspraktijken valt. Het past om deze argumenten – die overigens niet los van
elkaar staan, met elkaar in verband kunnen worden gebracht en soms ook elkaar
overlappen –, als een omvattende argumentatie te beschouwen teneinde te
beoordelen of deze aangevoerde argumentatie, ervan kan overtuigen of de
Belgische soldenregeling (en dus (ook) artikel VI.25, § 1 van het WER) – al dan
niet – mede een consumentenbeschermend oogmerk heeft, en zulks zonder dat er
nood is aan een afzonderlijke, achtereenvolgende bespreking van elk van deze
argumenten.
II. Toetsing van artikel VI.25 van het WER aan de Richtlijn oneerlijke
handelspraktijken.
Het komt de Raad van State in het kader van de wettigheidstoets
van de bestreden beslissing toe desgevraagd na te gaan of het in artikel VI.25 van
het WER vervatte verbod bestaanbaar is met direct werkende bepalingen van
Europees recht waarbij ingeval van strijdigheid, het Unierecht voorrang heeft op
alle strijdige nationale bepalingen, inclusief het kwestieuze verbod, vanwege de
bijzondere aard van het Unierecht. Het legt lidstaten immers de verplichting op om
volle werking te verlenen aan het Unierecht en de uitvaardiging van met het
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.735
XIV-39.677-31/50
Unierecht strijdige nationale bepalingen te vermijden en bestaande strijdige
bepalingen te wijzigen of af te schaffen (HvJ 15 juli 1964, 6/64, (EU:C:1964:66),
Costa). Uit deze voorrang vloeit volgens het Simmenthal-arrest voort dat de
nationale rechter verplicht is om strijdige nationale bepalingen buiten toepassing
te laten (HvJ 9 maart 1978, 106/77 (ECLI:EU:C:1978:49), Simmenthal), zonder
verplichting eerst een prejudiciële vraag aan het Hof te stellen (HvJ 19 januari
2010, C-555/07 (ECLI:EU:C:2010:21), Kücükdeveci, punt 53). Zoals bevestigd in
Grote Kamer door het Hof van Justitie van de Europese Unie in het arrest Thelen
Technopark Berlin GmbH, moet de nationale rechter eerst proberen het nationale
recht richtlijnconform uit te leggen, mits dit geen contra legem uitlegging oplevert.
Indien dat niet mogelijk is, dient de rechter (op eigen gezag) zo nodig elke, zelfs
later strijdige bepaling van de nationale wettelijke regeling buiten toepassing te
laten (HvJ 18 januari 2022, C-261/20 (ECLI:EU:C:2022:33), Thelen Technopark
Berlin GmbH, punten 25-30).
Artikel 288, derde lid, van het Verdrag van 25 maart 1957
‘betreffende de werking van de Europese Unie’ (hierna: VWEU) bepaalt dat een
richtlijn, anders dan een verordening, verbindend is “voor elke lidstaat waarvoor
zij bestemd is”. Herhaaldelijk heeft het Hof van Justitie van de Europese Unie
geoordeeld dat het onverenigbaar zou zijn met de verbindende werking die artikel
288 VWEU aan richtlijnen toekent, om de mogelijkheid uit te sluiten dat
particulieren zich kunnen beroepen op de bij een dergelijk instrument aan de
lidstaten
opgelegde
verplichtingen
(HvJ
4
december
1974,
41/74
(EU:C:1974:133), Van Duyn; HvJ en 5 april 1979, 148/78 (EU:C:1979:110),
Ratti). Lidstaten mogen immers geen voordeel ontlenen aan hun eigen nalatigheid
bij de omzetting van een richtlijn in nationaal recht. Daardoor kunnen particulieren
zich – ter ondersteuning van hun vorderingen of tot hun verweer – rechtsgeldig
beroepen op duidelijke, nauwkeurige en onvoorwaardelijke bepalingen van niet
(correct) omgezette richtlijnen in het kader van geschillen met de autoriteiten van
de lidstaat die heeft nagelaten de richtlijn (correct) om te zetten (Concl. Adv.Gen.
Emiliou, 16 november 2023, C-316/22 (ECLI:EU:C:2023:885), Gabel Industria
Tessile SpA e.a, punt 33; HvJ 11 april 2024, C-316/22 (ECLI:EU:C:2024:301),
Gabel Industria Tessile SpA e.a., punt 26).
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.735
XIV-39.677-32/50
III. Werkingssfeer van de Richtlijn oneerlijke handelspraktijken
Volgens artikel 1 van de Richtlijn oneerlijke handelspraktijken
strekt deze richtlijn ertoe “bij te dragen aan de goede werking van de interne markt
en een hoog niveau van consumentenbescherming tot stand te brengen door de
wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen van de lidstaten inzake oneerlijke
handelspraktijken die de economische belangen van de consumenten schaden, te
harmoniseren”. De richtlijn bewerkstelligt een volledige harmonisatie op Europees
niveau. Zoals artikel 4 ervan uitdrukkelijk bepaalt, mogen de lidstaten geen
strengere maatregelen invoeren dan die welke in de richtlijn zijn opgenomen, zelfs
niet met het oog op een hogere consumentenbescherming. Het Hof van Justitie van
de Europese Unie heeft dit beginsel herhaaldelijk bevestigd en benadrukt dat
lidstaten
geen
aanvullende
beperkingen
mogen
opleggen
binnen
het
geharmoniseerde domein (HvJ 10 juli 2014, C-421/12 (ECLI:EU:C:2014:2064),
België, punt 55; HvJ 14 januari 2010, C-304/08, Zentrale zur Bekämpfung
unlauteren Wettbewerbs eV, punt 41; HvJ 23 april 2009, C-261/07 en C-299/07,
VTB-VAB nv, (ECLI:EU:C:2009:244), punt 52).
Hieruit volgt dat in die gevallen waarin de kwestieuze regeling
niet van het toepassingsgebied van de richtlijn wordt uitgesloten, de
verenigbaarheid met de richtlijn oneerlijke handelspraktijken moet worden
onderzocht in het licht van de vooropgestelde maximumharmonisatie. Krachtens
artikel 2, lid 1 van deze richtlijn “[zijn] oneerlijke handelspraktijken verboden”.
De Richtlijn oneerlijke handelspraktijken voorziet aldus in een algemeen verbod
op oneerlijke handelspraktijken die het economische gedrag van consumenten
verstoren. Dit algemene verbod wordt verder uitgewerkt in regels betreffende de
twee soorten handelspraktijken die veruit het meeste voorkomen, namelijk
“misleidende handelspraktijken” en “agressieve handelspraktijken”. De richtlijn
voorziet aldus in één regelgevend kader en legt criteria vast aan de hand waarvan
kan worden bepaald of een praktijk oneerlijk is (cfr. artikelen 5 tot 9). De Richtlijn
oneerlijke handelspraktijken bevat, met het oog op een grotere rechtszekerheid, in
de bijlage I ervan (ook) een uitputtende lijst van 31 handelspraktijken die “onder
alle omstandigheden als oneerlijk worden beschouwd”. Deze lijst is van toepassing
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.735
XIV-39.677-33/50
in alle lidstaten en mag alleen worden aangepast door wijziging van de Richtlijn
oneerlijke handelspraktijken (cfr. artikel 5, lid 5). Bijgevolg kunnen enkel deze
handelspraktijken oneerlijk worden geacht (en verboden) zonder een individuele
toetsing aan het bepaalde in de artikelen 5 tot en met 9 van de richtlijn, zoals
uitdrukkelijk is gepreciseerd in overweging 17 ervan. Handelspraktijken die niet
worden genoemd in bijlage I bij deze richtlijn kunnen (slechts) worden verboden
wanneer zij, na een individuele toetsing aan het bepaalde in de artikelen 5 tot 9 van
de richtlijn, oneerlijk blijken te zijn, dat wil zeggen “na de noodzakelijkerwijs op
basis van de feitelijke context van elk geval te verrichten toetsing of een
handelspraktijk ‘oneerlijk’ is volgens de in de artikelen 5 tot en met 9 van de
richtlijn
geformuleerde
criteria”
(HvJ
10
juli
2014,
C-421/12
(ECLI:EU:C:2014:2064), België, punt 55; HvJ 14 januari 2010, C-304/08,
Zentrale zur Bekämpfung unlauteren Wettbewerbs eV, punt 41; HvJ 23 april 2009,
C-261/07 en C-299/07, VTB-VAB NV, (ECLI:EU:C:2009:244), punt 52).
Wanneer de betrokken (verbods)regeling niet van het
toepassingsgebied van de richtlijn wordt uitgesloten, moet de verenigbaarheid met
de Richtlijn oneerlijke handelspraktijken worden onderzocht in het licht van de
vooropgestelde maximumharmonisatie.
Krachtens artikel 3 van de Richtlijn oneerlijke handelspraktijken
is zij van toepassing op oneerlijke handelspraktijken van ondernemingen jegens
consumenten, zoals omschreven in artikel 5, vóór, gedurende en na een
commerciële transactie met betrekking tot een product. Deze richtlijn wordt aldus
gekenmerkt door een bijzonder ruime materiële werkingssfeer, die elke
handelspraktijk omvat die rechtstreeks verband houdt met de verkoopbevordering,
verkoop of levering van een product aan consumenten. Artikel 2, d) van de richtlijn
definieert het begrip “handelspraktijken” dan ook bijzonder breed als “iedere
handeling, omissie, gedraging, voorstelling van zaken of commerciële
communicatie, met inbegrip van reclame en marketing, van een handelaar, die
rechtstreeks verband houdt met de verkoopbevordering, verkoop of levering van
een product aan consumenten”.
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.735
XIV-39.677-34/50
Om onder de personele werkingssfeer van de richtlijn te vallen,
moet een nationale regeling tot doel hebben de consument te beschermen. In het
arrest Mediaprint heeft het Hof van Justitie van de Europese Unie geoordeeld dat
een nationale regeling ook onder de personele werkingssfeer van de richtlijn valt
wanneer zij niet uitsluitend, maar mede beoogt consumenten te beschermen.
Hoewel de richtlijn primair gericht is op consumentenbescherming, draagt zij
indirect ook bij aan eerlijke concurrentie door praktijken te verbieden die de markt
kunnen verstoren. (HvJ 9 november 2010, C-540/08, (ECLI:EU:C:2010:660),
Mediaprint Zeitungs- und Zeitschriftenverlag, punten 21-24; zie ook HvJ 17
januari 2013, C-206/11 (ECLI:EU:C:2013:14), Georg Köck, punt 31).
Daartegenover staat dat nationale bepalingen die uitsluitend de
belangen van concurrenten beschermen of enkel transacties tussen handelaren
regelen, buiten het toepassingsgebied van de richtlijn vallen (Beschikking HvJ 4
oktober 2012, C-559/11, ECLI:EU:C:2012:615, Pelckmans Turnhout nv, punt 20;
HvJ
14
januari
2010,
C-304/08,
(ECLI:EU:C:2010:12à,
Plus
Warenhandelsgesellschaft, punten 39-40).
Op grond van de rechtspraak van het Hof van Justitie van de
Europese Unie oordeelt het Hof van Cassatie “aldus kennelijk dat van zodra een
nationale wettelijke regeling naast de economische belangen van de concurrenten,
ook de belangen van de consumenten beoogt te beschermen tegen oneerlijke
handelspraktijken die de belangen van de consumenten schaden, ook al is zulks
slechts onrechtstreeks, deze regeling onderworpen is aan de voorschriften van de
Richtlijn oneerlijke handelspraktijken en dat slechts de nationale wettelijke
regelingen betreffende oneerlijke handelspraktijken die ‘alleen’ de economische
belangen van concurrenten schaden of betrekking hebben op transacties tussen
handelaars uit de werkingssfeer van de richtlijn zijn gesloten” (Cass. (1e k.) AR
C.15.0116.N, 16 september 2016, ECLI:BE:CASS:2016:ARR.20160916.4,
Euronics Belgium cvba / Kamera Express bv, Kamera Express Belgium bvba,).
Tot slot, herinnert het Hof van Justitie van de Europese Unie er
aan dat het aan de nationale autoriteiten en de rechtbanken staat om vast te stellen
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.735
XIV-39.677-35/50
of een nationale bepaling “daadwerkelijk de bescherming van de consumenten
beoogt,” om na te gaan of deze bepaling binnen het toepassingsgebied van de
richtlijn oneerlijke handelspraktijken kan vallen (beschikking HvJ Wamo,
C-288/10, (ECLI:EU:C:2011:443), (punt 28), beschikking HvJ 8 september 2015,
C-13/15, (ECLI:EU:C:2015:560), Cdiscount, punten 28-29).
Om vast te stellen of een nationale bepaling “daadwerkelijk de
bescherming van de consumenten beoogt”, d.w.z. of de bepaling enige vorm van
consumentenbescherming tot doel heeft, volstaat het niet om enkel het formele doel
of de aard van de maatregel in overweging te nemen doch is een globale
benadering/beoordeling vereist aan de hand van relevante factoren waaronder de
achtergrond en de totstandkomingsgeschiedenis, de parlementaire voorbereiding,
de algemene context van de wetgeving en de heersende rechtspraak en rechtsleer
(zie voor deze globale benadering o.m. Concl. Adv.Gen. HvJ 24 maart 2010, C540/08, (ECLI:EU:C:2010:161), Mediaprint, punten 55-58, Concl. Ad.Gen. HvJ
29 juni 2017, C-295/16, (ECLI:EU:C:2017:506), Europamur Alimentación SA,
punt 38 ; zie ook Cass. (verenigde kamers) AR C.14.0305.N, 29 oktober 2015, Inno
nv/Unizo, Arr.Cass. 2015, ECLI:BE:CASS:2015:CONC.20151029.9, afl. 10,
2463, concl. A. Van Ingelgem en Cass. (1e k.) AR C.15.0116.N, 16 september
2016, ECLI:BE:CASS:2016:ARR.20160916.4, Euronics Belgium cvba / Kamera
Express bv, Kamera Express Belgium bvba, punt 7).
IV. Toepassing in casu
18.
Nadat in het auditoraatsverslag de te dezen van toepassing zijnde
beginselen (zoals die hiervoor, samengevat, onder de punten 14 tot 17, in
herinnering zijn gebracht) werden uiteengezet, worden het eerste en het tweede
middel in de hierna aangegeven mate gegrond bevonden omwille van de volgende
overwegingen:
“IV.Artikel VI.25, § 1, WER
18. De bestreden boetebeslissing is opgelegd wegens inbreuk op artikel VI.25, § 1,
WER, dat luidt als volgt (eigen benadrukking):
‘§1. Teneinde eerlijke marktpraktijken te verzekeren tussen ondernemingen
zijn tekoopaanbiedingen en verkopen onder de benaming ‘opruimingen’, ‘solden’,
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.735
XIV-39.677-36/50
‘soldes’, ‘Schlussverkauf’ of onder enige gelijkaardige benaming, enkel toegelaten
voor de tekoopaanbieding en de verkoop van goederen aan verminderde prijs tijdens
de volgende periodes:
1° van 3 januari tot en met 31 januari; wanneer 3 januari op een zondag valt, vangt
de periode aan op 2 januari;
2° van 1 juli tot en met 31 juli; wanneer 1 juli op een zondag valt, vangt de periode
aan op 30 juni’.
19. De regels inzake solden (artikelen VI.25 t.e.m. VI.28 WER) hebben een lange
voorgeschiedenis. Een belangrijke wijziging van de regels werd doorgevoerd in
2010 bij de invoering van de wet van 6 april 2010 ‘betreffende marktpraktijken en
consumentenbescherming’ (hierna: ‘Wet Marktpraktijken’ of ‘WMPC’). Het
toepassingsgebied van de soldenreglementering werd verduidelijkt en de
voorwaarden voor soldenverkoop werden versoepeld. Tevens werd gesleuteld aan
de regeling inzake de sperperiode (thans art. VI.29-30 WER), traditioneel
beschouwd als sluitstuk van de soldenreglementering.[…]
20. Sinds de hervorming van 2010 bevat de wet geen definitie van het begrip
‘solden’ meer. Het gebruik van deze of gelijkwaardige termen is enkel toegelaten
voor de tekoopaanbieding en verkoop van goederen tegen een verminderde prijs
tijdens januari en juli. […] Drie cumulatieve voorwaarden zijn vereist: (1) gebruik
binnen de wettelijke periodes, (2) enkel voor goederen in voorraad, en (3) toepassing
van een reële prijsvermindering.[…]
- Het gebruik van het begrip ‘solden’ of een gelijkwaardige benaming is
slechts toegelaten voor tekoopaanbiedingen en verkopen gedurende de
soldenperiodes.[…] Het is op grond van artikel VI.27 WER de onderneming
wel toegelaten reclame te maken voor tekoopaanbiedingen en verkopen onder
de benamingen bedoeld in artikel VI.25, § 1, vóór de aanvang van de
soldenperiodes, op voorwaarde dat deze reclame de aanvangsdatum ervan
vermeldt.
- Enkel goederen, zijnde lichamelijke roerende goederen, komen voor
soldenverkoop in aanmerking. […] Op grond van artikel VI.26 WER mogen
bovendien enkel goederen die een onderneming voorheen reeds te koop heeft
aangeboden en die bij het begin van de soldenperiode nog in haar bezit zijn,
het voorwerp zijn van een soldenverkoop (art. VI.26 WER).
- Het begrip solden of gelijkaardige benamingen mogen slechts worden
gebruikt voor tekoopaanbiedingen of verkopen van goederen tegen een
verminderde prijs. […]
- De kernvraag in deze zaak is of de soldenregels (en het gebruiksverbod van de
term ‘solden’ buiten de periodes) mede de consument beogen te beschermen. Indien
dit het geval is, valt artikel VI.25 WER onder de personele werkingssfeer van de
richtlijn oneerlijke handelspraktijken (OHP), en mag België geen strengere
nationale bepalingen hanteren dan de richtlijn voorziet.
21.1. Uit de parlementaire voorbereiding bij artikel 27 […] en artikel 29 […] van de
Wet Marktpraktijken, thans hernomen in het WER, blijkt dat de wetgever formeel
een dubbele doelstelling voor ogen had: zowel bescherming van ondernemingen als
consumenten (eigen benadrukking) […] […].
Dit artikel herhaalt de huidige vaste periodes gedurende dewelke een
soldenverkoop mag worden gehouden. De vraag stelde zich of vaste
soldenperiodes aangewezen zijn, dan wel of men het aan de onderneming zelf
mag overlaten om te kiezen wanneer zij een soldenverkoop organiseert.
Voorstanders van de laatste optie verwijzen naar het feit dat het tijdstip
waarop men nood heeft aan liquiditeiten, kan verschillen van onderneming
tot onderneming, alsmede naar het feit dat de periode waarin de vraag naar
een goed sterk terugloopt kan verschillen van goed tot goed. Om misbruiken
tegen te gaan zou dan kunnen worden gedacht aan een systeem van
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.735
XIV-39.677-37/50
voorafgaande melding aan de minister van Economie, zoals dat het geval is
voor de uitverkoop.
Argumenten om een onderneming toe te staan zelf te bepalen wanneer zij een
soldenverkoop wil houden, werden in het verleden echter van de hand
gewezen omwille van de duidelijkheid voor de consument (Gedr. St. Kamer,
92/93, 1158/003, 10).
Toelaten dat gelijk wanneer solden worden gehouden, betekent toelaten dat
gelijk wanneer met verlies wordt verkocht. Indien het verbod van verkoop
met verlies wordt behouden, moet bijgevolg de mogelijkheid van
soldenverkoop door een onderneming in de tijd beperkt worden. Een
efficiënte controle op het respecteren van die beperking lijkt bijzonder
moeilijk, zoniet onmogelijk, wanneer elke onderneming zelf het ogenblik zou
mogen kiezen waarop zij met verlies mag verkopen. De vergelijking met het
notificatiesysteem aan de overheid zoals dat van toepassing is voor
uitverkoop, gaat niet op omdat het aantal ondernemingen dat een
soldenverkoop wenst te organiseren veel groter is dan het aantal
ondernemingen dat een uitverkoop organiseert.
Een onderneming twee maal per jaar gedurende telkens een vaste periode van
één maand toelaten voorraden van de hand te doen aan verlieslatende prijzen,
hetzij omdat de onderneming anders met onverkoopbare voorraden dreigt te
blijven zitten, hetzij omdat zij liquiditeiten wil creëren om haar assortiment
te vernieuwen, is redelijk, en verkieslijk boven een systeem waarbij elke
onderneming zelf die periodes zou mogen kiezen. Het is een aanvaardbare
aanvulling van de meer persoonsgebonden omstandigheden waarin een
onderneming met verlies mag verkopen, nl. de omstandigheden waarin zij
mag overgaan tot een uitverkoop. Bovendien blijken, op de
consumentenorganisaties na, de meeste andere organisaties voorstander van
het behoud van de huidige vaste periodes.
Het eerste lid van artikel 27 legt de data van de soldenperiodes vast. Deze
lopen respectievelijk van 3 januari tot 31 januari, en van 1 juli tot 31 juli. Valt
de eerste dag op een zondag, dan begint de soldenperiode een dag eerder.
Hiermee wordt de bestaande situatie bestendigd.
De huidige regels laten niet toe om een soldenverkoop voorafgaandelijk aan
te kondigen. Vóór de aanvang van een soldenperiode was het dus niet
mogelijk om de consument te informeren over het feit dat men van plan was
een soldenverkoop te houden. Het wetsontwerp laat dit uitdrukkelijk wel toe.
Men ziet inderdaad niet in waarom de consument niet voorafgaandelijk zou
mogen geïnformeerd worden over een toekomstige soldenverkoop.
Net zoals het huidige regime voorziet het wetsontwerp dat de termen
opruiming, solden, soldes of schlußverkauf, of gelijkwaardige benamingen,
enkel mogen worden gebruikt in de mate dat voldaan is aan de voorwaarden
van onderafdeling 3. De soldenverkoop verwijst immers naar vaste periodes
die bij wet zijn vastgesteld, alsmede naar het vervuld zijn van een aantal
voorwaarden die de consument moeten garanderen dat het daadwerkelijk gaat
om een vermindering van voorheen toegepaste prijzen.
[…]
Deze regels laten toe om een soldenverkoop te houden op een andere plaats
dan waar de goederen voorheen te koop werden aangeboden, terwijl de
consument de garantie heeft dat de aangekondigde soldenprijs effectief een
verlaagde prijs is ten opzichte van de voorheen toegepaste prijs.
Net zoals dit het geval is voor gewone aankondigingen van
prijsverminderingen en bij uitverkoop, moet ook bij vermelding van de
soldenprijs, de prijs ten opzichte waarvan de vermindering werd toegepast
conform de voorgaande regels, vermeld worden, minstens moet de
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.735
XIV-39.677-38/50
consument geïnformeerd worden op een wijze die toelaat dat hij de
referentieprijs onmiddellijk en gemakkelijk kan berekenen.’
[…]
21.2. Thans geeft artikel VI.25 WER expliciet aan dat de soldenregeling is opgesteld
‘[t]eneinde eerlijke marktpraktijken te verzekeren tussen ondernemingen’. In de
parlementaire voorbereiding wordt daarbij uitdrukkelijk aangegeven dat deze
regeling geenszins de belangen van de consument wenst te beschermen (eigen
benadrukking). […]
In hoofdstuk 6, afdeling 3, ten opzichte van de WMPC worden de regels over
de solden en de sperperiode op een aantal vlakken aangepast en
vereenvoudigd.
Deze wijzigingen die er niet toe strekken de belangen van de consument te
beschermen (vertegenwoordigers van de consumenten pleiten voor de
afschaffing van de sperperiode omdat dit de vrije mededinging aanzienlijk
zou afremmen, ten nadele van de consumenten — zie o.a. advies Raad voor
het Verbruik nr. 227 van 27 juni 2000), maar wel de belangen van de kleinere
detailhandelszaken — zijn ingegeven door de praktijkervaringen sedert de
inwerkingtreding van de WMPC. Ondertussen zijn er zes soldenperioden
geweest. De basisprincipes die een correcte mededinging en eerlijke
marktpraktijken tussen ondernemingen moeten waarborgen, zijn evenwel
behouden. De solden- en pre-soldenregels worden op die manier
doorzichtiger voor de ondernemingen die ze moeten toepassen. Opdat er geen
enkele twijfel meer blijft bestaan over de finaliteit die de
soldenreglementering nastreeft en om te antwoorden op de bemerking van de
Raad van State vermeldt artikel VI. 25. § 1 uitdrukkelijk zijn ratio legis.
De sperperiode die de solden voorafgaat en waarbinnen geen enkele
prijsvermindering mag worden aangekondigd in de sectoren van de kleding,
de schoenen en de lederwaren, wordt behouden. Het gaat er hier om de
traditionele detailhandelszaken te beschermen die het hoofd moeten bieden
aan promotionele acties van grotere ondernemingen, die hen, dank zij hun
belangrijke economische macht, in grote moeilijkheden kunnen brengen.
Deze kleinhandelszaken beschikken vaak niet over de capaciteit en
voldoende financiële middelen om ze met dezelfde wapens te beconcurreren.
Het verbod om prijsverminderingen aan te kondigen tijdens de sperperiode
beoogt dus uitsluitend een gezonde mededinging tussen professionelen te
waarborgen.
De regels die zijn gericht op de consumentenbescherming, meer bepaald deze
die hem waarborgen dat hij effectief een prijsvoordeel doet en dat hij juist
wordt geïnformeerd over dit prijsvoordeel, zijn de regels die algemeen gelden
gedurende gans het jaar en voor alle aankondigingen van
prijsverminderingen. Ze zijn terug te vinden in artikel VI. 18.
De soldenperiodes, voorzien in artikel VI. 25, blijven ongewijzigd. […] In
het belang van de ondernemingen, in het bijzonder de zelfstandige
ondernemingen en de kmo’s, is het verantwoord te voorzien dat
soldenverkopen zich niet over langere perioden spreiden. Deze beperking
bestaat vandaag niet en zou er toe kunnen leiden dat verkoop met verlies over
veel langere periodes mogelijk wordt. Deze ingreep verzekert een evenwicht
ten aanzien van de aanpassing die aan de regels inzake verkoop met verlies
wordt aangebracht (zie artikel VI. 116).
Artikel VI. 26 verduidelijkt de regels die gelden voor de bepaling van de
referentieprijs. Deze verduidelijkingen sluiten volledig aan bij de standpunten
die de administratie heeft ingenomen. Op die manier wordt ervoor gezorgd
dat alle ondernemingen op een gelijklopende manier de kortingen die ze
tijdens de solden verlenen, vaststellen.
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.735
XIV-39.677-39/50
De artikelen VI. 27 en VI. 28 hernemen de overeenstemmende bepalingen
van de WMPC.
De afdeling Wetgeving plaatste [in zijn advies 53.085/1 van 3 mei 2013 bij het
voorontwerp van wet ‘houdende invoeging van Boek VI 'Marktpraktijken en
consumentenbescherming' in het Wetboek van economisch recht en houdende
invoeging van de definities eigen aan boek VI, en van de
rechtshandhavingsbepalingen eigen aan boek VI, in de boeken I en XV van het
Wetboek van economisch recht’, punt 7] vraagtekens bij de uitsluiting in de
parlementaire voorbereiding van het oogmerk om consumenten te beschermen. […]
‘De bepalingen die inzake solden en de sperperiode zijn opgenomen in het
ontworpen hoofdstuk 6, afdeling 3, van titel 2 van Boek VI, stemmen in ruime
mate overeen met de overeenkomstige artikelen 27 tot 32 van de wet van 6
april 2010, zij het dat die bepalingen op sommige punten zijn aangepast en
vereenvoudigd.
In advies 47.034/1 van 17 september 2009 over een voorontwerp van wet
dat de wet van 6 april 2010 is geworden, wees de Raad van State, afdeling
Wetgeving, er al op dat ‘ook de bijkomende voorwaarden waarin de artikelen
27 en volgende van het ontwerp voorzien inzake opruimingen of solden (…)
op gespannen voet [staan] met de richtlijn oneerlijke handelspraktijken.’[…]
Ook het Hof van Justitie van de Europese Unie heeft zich reeds in twee
beschikkingen uitgesproken over de sperperiode, zij het weliswaar zoals deze
was geregeld in de vroegere wet van 14 juli 1991 ‘betreffende de
handelspraktijken en de voorlichting en bescherming van de consument’. In
beide beschikkingen […] stelde het Hof:
‘Richtlijn 2005/29/EG van het Europees Parlement en de Raad van 11 mei
2005 betreffende oneerlijke handelspraktijken van ondernemingen jegens
consumenten op de interne markt en tot wijziging van richtlijn 84/450/EEG
van de Raad, richtlijnen 97/7/EG, 98/27/EG en 2002/65/EG van het Europees
Parlement en de Raad en van verordening (EG) nr. 2006/2004 van het
Europees Parlement en de Raad („richtlijn oneerlijke handelspraktijken’),
moet aldus worden uitgelegd dat zij zich verzet tegen een nationale bepaling
als die welke in het hoofdgeding aan de orde is, die op algemene wijze
aankondigingen van prijsverminderingen en suggesties daarvan tijdens de
sperperiode verbiedt, voor zover deze bepaling de bescherming van de
consumenten beoogt. Het staat aan de verwijzende rechter om te beoordelen
of zulks het geval is in het hoofdgeding.’
Ten gevolge van de beschikking van 15 december 2011 oordeelde het Hof
van Cassatie bij arrest van 2 november 2012 […] dat artikel 53, § 1, eerste lid,
van de wet van 14 juli 1991 binnen het toepassingsveld van richtlijn
2005/29/EG viel. Het Hof baseerde dit oordeel, enerzijds, op de vaststelling
dat de wetgever met het invoeren van voormeld artikel 53, § 1, eveneens
beoogde de consument te beschermen en, anderzijds, op het standpunt van
het Hof van Justitie dat slechts de nationale wettelijke regelingen betreffende
oneerlijke handelspraktijken die ‘alleen’ de economische belangen van
concurrenten schaden of die betrekking hebben op transacties tussen
handelaars, uitgesloten zijn van de werkingssfeer van richtlijn 2005/29/EG.
Vergelijkt men het bepaalde in het vroegere artikel 53, § 1, van de wet van
14 juli 1991 met de regeling die inzake solden en sperperiode is vervat in de
wet van 6 april 2010, zoals die in ruime mate wordt overgenomen in de
ontworpen regeling, dan blijft de vaststelling overeind dat die regeling op dat
punt op gespannen voet staat met richtlijn 2005/29/EG.
In de commentaar die in de memorie van toelichting wordt gegeven bij de
ontworpen bepalingen van hoofdstuk 6, afdeling 3, van titel 2 van boek VI,
wordt er op gewezen dat ‘het verbod om prijsverminderingen aan te kondigen
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.735
XIV-39.677-40/50
tijdens de sperperiode [dus uitsluitend beoogt] een gezonde mededinging
tussen professionelen te waarborgen’ en dat de wijzigingen ‘er niet toe
strekken de belangen van de consument te beschermen’. Vraag is evenwel of
dergelijke verduidelijking in de memorie van toelichting volstaat om te
besluiten dat er geen probleem van overeenstemming meer bestaat met
richtlijn 2005/29/EG, temeer daar het bestaande wettelijke kader in essentie
gehandhaafd blijft in het wetboek’.
Na dit advies heeft de wetgever in artikel VI.25 WER de doelstelling toegevoegd
(Teneinde eerlijke marktpraktijken te verzekeren tussen ondernemingen).
V. De Belgische soldenregels hebben het oogmerk om de consumenten te
beschermen.
Inleiding
22. Zoals hiervoor is gesteld, dient niet louter naar het formele doel of het
daadwerkelijk beschermend effect van de soldenregels te worden gekeken. De Raad
van State moet nagaan of deze regeling — zelfs zijdelings — daadwerkelijk beoogt
om consumenten te beschermen. Dit vereist een grondige analyse van het algemene
doel van de wetgeving, haar achtergrond en totstandkomingsgeschiedenis, de
parlementaire voorbereiding, rechtsleer en rechtspraak.
23. In het bestreden besluit en in de memorie van antwoord stelt de verwerende
partij dat de rechtspraak en -leer omtrent de sperperiode, de aankondiging van
prijsverminderingen tijdens een bepaalde periode en de verkoop met verlies niet
relevant zijn om te achterhalen of artikel VI.25, § 1, WER onder de personele
werkingssfeer van de Richtlijn OHP valt.
Deze stelling miskent evenwel de samenhang tussen die bepalingen. De rechtspraak
en rechtsleer over deze verwante onderwerpen zijn wél relevant voor het beoordelen
van het oogmerk tot consumentenbescherming. De sperperiode gaat de
soldenperiode vooraf en vormt een onlosmakelijk onderdeel van de
soldenregeling.[…] In de sectoren van kleding, lederwaren en schoenen is het
verboden om prijsverminderingen aan te kondigen die uitwerking hebben tijdens de
sperperiode. Deze samenhang is des te pertinenter in de onderhavige zaak, nu de
verzoekende partij in de sperperiode heeft aangekondigd dat de solden reeds waren
aangevangen. Ook de rechtspraak en rechtsleer inzake verkoop met verlies is
relevant, aangezien soldenverkoop impliceert dat artikelen aan verlieslatende
prijzen kunnen worden verkocht. De aankondigingen hieromtrent dienen om
klanten naar de winkel te lokken.
Eerste criterium: algemene doel van de wetgeving en aard van de maatregel
24. Solden hebben betrekking op het te koop aanbieden en verkopen van goederen
tegen verminderde prijzen tijdens welbepaalde periodes. Deze aanbiedingen en
verkopen richten zich steeds tot consumenten (business to consumer – B2C)[…] en
vallen onder het materiële toepassingsgebied van Richtlijn OHP.[…]
De kernvoorwaarde van de soldenreglementering in artikel VI.25 WER is dat het
begrip ‘solden’ of gelijkaardige benamingen enkel mag worden gebruikt voor
aanbiedingen of verkopen tegen een verminderde prijs (art. VI.25, § 1, lid 1 WER).
Dit wijst, ondanks de poging van de wetgever om van het tegendeel te overtuigen,
duidelijk op een deels consumentenbeschermend doel.[…] Zij biedt de consument
immers de garantie dat de aangekondigde soldenprijs daadwerkelijk lager is dan de
vooraf toegepaste prijs. De aard van deze voorwaarde heeft onmiskenbaar een
consumentenbeschermende strekking.[…]
Het algemene verbod op het gebruik van de term ‘solden’ of vergelijkbare
benamingen buiten de wettelijke soldenperiodes verhindert dat winkels deze termen
aanwenden om prijsverminderingen buiten die periodes aan te kondigen.
Consumenten associëren de term ‘solden’ met kortingen op een substantieel deel
van het assortiment van een winkel. Solden en de aankondiging ervan zijn erop
gericht om consumenten aan te trekken en hen aan te zetten tot aankoop van
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.735
XIV-39.677-41/50
afgeprijsde producten. Zij beïnvloeden dus rechtstreeks het aankoopgedrag van de
consument. Dit vormt een belangrijke aanwijzing dat de soldenregeling in haar
geheel, en het specifieke verbod op het gebruik van de term ‘solden’ buiten de
wettelijke periodes in het bijzonder, een consumentenbeschermend doel nastreven.
Dit blijkt uit de opname van de soldenregels onder afdeling 3 in Boek VI.
‘Marktpraktijken en consumentenbescherming’ van de WER.
25. Artikel VI.25 WER wordt ingeleid met ‘Teneinde eerlijke marktpraktijken te
verzekeren
tussen
ondernemingen’.
De
loutere
verwijzing
naar
ondernemingsbelangen sluit evenwel niet uit dat de soldenregels impliciet – in
neven- of ondergeschikte orde – ook de bescherming van consumenten beogen.[…]
Tweede criterium: ontstaansgeschiedenis
26. Uit de wetsgeschiedenis van de soldenregeling voorafgaand aan de opname in
artikel VI.25 e.v. WER blijkt duidelijk dat de wetgever naast de belangen van
detailhandelaars ook de bescherming van de consument voor ogen had. Verwezen
wordt naar randnummer 21.1 van dit verslag.
Derde criterium: parlementaire voorbereiding bij artikel VI.25 WER
27. In de parlementaire voorbereiding bij de bepalingen inzake solden en
sperperiode in artikelen VI.25 e.v. WER stelt de wetgever expliciet dat deze regels
enkel zouden zijn ingegeven door overwegingen van ondernemingsbelangen.
Daarmee tracht hij uit te sluiten dat deze bepalingen een
consumentenbeschermingsoogmerk zouden hebben, wat hun onderwerping aan de
Richtlijn OHP zou uitsluiten.
Hierbij dienen twee kanttekeningen te worden gemaakt:
27.1. Zoals hiervoor is gesteld, volstaat het formeel doel van de wet niet om na te
gaan of een nationale regeling wel of niet onder het personele toepassingsgebied
van de Richtlijn OHP valt.
De enkele verwijzing naar ondernemingsbelangen verhindert niet dat de
soldenregels in werkelijkheid ook gericht kunnen zijn op consumentenbescherming.
Gelet op de beginselen van voorrang en volle werking van het Unierecht kan de
toepassing van de richtlijn niet worden uitgesloten op grond van een parlementaire
toelichting die stelt dat de regeling ‘niet [strekt] tot bescherming van de consument
[…], maar wel van de kleinere detailhandelszaken’, zeker wanneer vroegere
parlementaire documenten erkenden dat dezelfde regeling wél op
consumentenbescherming was gericht.
Zoals advocaat-generaal Van Ingelem bij het Hof van Cassatie opmerkte: ‘lijkt het
op zijn minst kunstmatig dat de wetgever als zodanig een regel zou kunnen
onttrekken aan het geharmoniseerd toepassingsgebied van de richtlijn, door een
eenvoudige aanpassing van de memorie van toelichting, die verklaart dat de regel
voortaan uitsluitend tot bescherming van de eerlijke concurrentie strekt’.[…]
27.2. De parlementaire voorbereiding bevat overigens impliciete aanwijzingen dat
wél sprake is van een consumentenbeschermingsoogmerk. Zo wordt gesteld: ‘De
regels die zijn gericht op de consumentenbescherming, meer bepaald deze die hem
waarborgen dat hij effectief een prijsvoordeel doet en dat hij juist wordt
geïnformeerd over dit prijsvoordeel, zijn de regels die algemeen gelden gedurende
gans het jaar en voor alle aankondigingen van prijsverminderingen. Ze zijn terug
te vinden in artikel VI. 18.’
Het argument dat de consumentenbeschermende bepalingen reeds elders in het
WER (zoals artikel VI.18) zijn opgenomen, is niet overtuigend. De wetgever lijkt
zich hier te beroepen op het criterium van het daadwerkelijke effect, dat – zoals
hoger uiteengezet – achterhaald is.[…]
Impliciet wordt erkend dat de soldenregeling wel degelijk een
consumentenbeschermende doelstelling heeft, maar dan overlappend met andere
wetsbepalingen.[…]
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.735
XIV-39.677-42/50
Voor de volledigheid zij opgemerkt dat de wetgever na het arrest Commissie tegen
België […] artikel VI.18 WER heeft opgeheven.[…] Nadien is in het kader van de
omzetting van de Omnibusrichtlijn opnieuw een specifieke regeling in artikel VI.18
WER ingevoerd.[…] Zou men vertrekken van het criterium van het daadwerkelijke
effect, dan zou dit betekenen dat de solden- en sperperioderegels tussen 2014 en
2018 wel onder de Richtlijn OHP vielen, maar voordien en nadien niet – een
juridische ongerijmdheid die de onhoudbaarheid van dit criterium illustreert.
28. De verwerende partij wijst op het gewijzigde inzicht van de wetgever doordat
consumentenorganisaties voorstander zouden zijn van meer flexibiliteit in plaats
van vaste soldenperiodes. Het voorstel van consumentenorganisaties voor een
andere regeling verhindert niet dat er van een consumentenbeschermingsoogmerk
sprake kan zijn. Zo heeft de wetgever bij de invoering van de Wet Marktpraktijken
aan
het
behoud
van
vaste
soldenperiodes
expliciet
een
consumentenbeschermingsoogmerk gekoppeld, met het oog op duidelijkheid en
vertrouwen in de aangekondigde prijsverminderingen.[…]
Vierde criterium: rechtspraak
29. De rechtspraak heeft duidelijk het consumentenbeschermend oogmerk van
solden- en sperperioderegels aanvaard.
Het Hof van Cassatie heeft als volgt geoordeeld in 201[2] [Cass.2 november 2012
(ECLI:CASS:2012:ARR.20121102.7), punten 1 en 3].
Het onderdeel voert aan dat het bestreden arrest ten onrechte oordeelt dat het
verbod ingesteld door het artikel 53, § 1, eerste lid, van de wet van 14 juli
1991 betreffende de handelspraktijken en de voorlichting en bescherming van
de consument (hierna: WHPC), zoals hier van toepassing, niet onder het
toepassingsveld valt van de richtlijn oneerlijke handelspraktijken.
[…] Uit de vaststelling dat de wetgever met de invoering van artikel 53, § 1,
eerste lid, WHPC, mede boogde de consument te beschermen, enerzijds, en
het antwoord van het Hof van Justitie dat slechts de nationale wettelijke
regelingen betreffende oneerlijke handelspraktijken die ‘alleen’ de
economische belangen van concurrenten schaden of betrekking hebben op
transacties tussen handelaars uit de werkingssfeer van de richtlijn zijn
gesloten, anderzijds, volgt dat voormelde bepaling onder het toepassingsveld
van de richtlijn valt.
Het Hof van Cassatie heeft als volgt geoordeeld in 2015 [Cass. 29 oktober 2015,
(ECLI:BE:CASS:2015:ARR.20151029.9), punten 2, 4 en 5]
Krachtens artikel 53, § 1, derde lid, WHPC is het, vóór een sperperiode
verboden om aankondigingen evenals suggesties van prijsverminderingen te
verrichten, die uitwerking hebben gedurende deze sperperiode.
[…] Uit de wetsgeschiedenis blijkt dat de wetgever niet alleen formeel een
dubbele doelstelling vooropstelde, maar ook daadwerkelijk en met opgave
van redenen beoogde, naast de economische belangen van de concurrenten,
de consument te beschermen en in te lichten door de doorzichtigheid en
juistheid te verzekeren van de prijzen zoals die onmiddellijk vóór en tijdens
de opruimingsperiodes worden toegepast’;
[…] Hieruit volgt dat artikel 53, § 1, WHPC tevens beoogt de consument te
beschermen en dat de krachtens die bepaling verboden aankondigingen van
prijsverminderingen en suggesties niet buiten het toepassingsgebied van
voormelde Richtlijn 2005/29/EG vallen.
Het Hof van Beroep te Gent heeft zich in 2020 op dezelfde lijn als het Hof van
Cassatie gezet [Gent 3 februari 2020, Inno nv/Unizo, jb.Markt. 2020, afl. 1, 60 e.v.].
Ook met betrekking tot de regeling inzake verkoop met verlies heeft het Hof van
Cassatie erkend dat deze mede beoogt de consument te beschermen, zodat zij onder
het toepassingsgebied van de richtlijn oneerlijke handelspraktijken valt [Cass. 16
september 2016 (ECLI:BE:CASS:2016:ARR.20160916.4), punt 7].
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.735
XIV-39.677-43/50
Uit de wetsgeschiedenis blijkt dat de wetgever met artikel 101, § 1, van de
Wet
van
6
april
2010
betreffende
marktpraktijken
en
consumentenbescherming niet alleen formeel een dubbele doelstelling
vooropstelde, maar ook daadwerkelijk en met opgave van redenen beoogde,
naast de economische belangen van de concurrenten, de consumenten te
beschermen. Er werd daarbij uiteengezet dat verkoop met verlies wordt
toegepast door grotere ondernemingen die de verlieslatende prijs hanteren om
aan de klanten, die zij eerst naar hun winkels hebben gelokt met hun lage
verlieslatende prijs, andere goederen met een hogere winstmarge te kunnen
verkopen, dat deze praktijk kan leiden tot het verdwijnen van de
speciaalzaken, dat de consument er belang bij heeft dat er voldoende
alternatieve distributiekanalen beschikbaar blijven, inzonderheid de
speciaalzaken waar de nadruk wordt gelegd op een betere dienstverlening, en
dat het verbod van verkoop met verlies daartoe kan bijdragen.
Hieruit volgt dat de praktijk van verkoop met verlies de belangen van de
consumenten schaadt en dat de uitgevaardigde maatregel kan bijdragen tot de
door de wetgever beoogde bescherming van de consumenten.
Vijfde criterium: rechtsleer
30. Uit de heersende rechtsleer blijkt dat, hoewel het formele doel van de artikelen
VI.25 e.v. WER beperkt is tot de bescherming van de (detail)handelaar, deze
bepalingen in werkelijkheid ook de bescherming van de belangen van de consument
beogen en bijgevolg onder het toepassingsgebied van de richtlijn oneerlijke
handelspraktijken vallen.[…]
Zo stellen Janssens en De Meese (in verband met de sperperiode):[…]
70. Uit de INNO-beschikking blijkt immers in de eerste plaats dat het Hof
van Justitie zich er niet tegen verzet dat de nationale rechter de betrokken
maatregel op een andere manier uitlegt dan de nationale wetgever. Uit de
rechtspraak van het Hof van Justitie kan met andere woorden niet worden
afgeleid dat een strikte ‘doel’-benadering, waarbij enkel het formele door de
wetgever vooropgestelde doel telt, moet worden gevolgd.
71. Bovendien is het, luidens het criterium van het Hof van Justitie, de taak
van de nationale rechter om na te gaan of de maatregel de
consumentenbescherming beoogt. Dit is o.i. overigens ook de enige manier
om de volle werking van de richtlijn te verzekeren en te vermijden dat de
lidstaten op louter formele gronden de toepassing van de richtlijn zouden
kunnen uitsluiten.
72. In dit opzicht kan de Belgische rechter er niet om heen dat (i) de huidige
regeling inzake de sperperiode niet wezenlijk verschilt van de vorige versies,
(ii) de wetgever bij deze vorige versies (en in tempore non suspecto) wél
uitdrukkelijk aangaf dat de maatregel een dubbele doelstelling nastreefde, en
(iii) de ingreep van de wetgever enkel is ingegeven door de wens om deze
regeling te kunnen behouden. Indien de rechter de werkelijke strekking van
de maatregel wenst te achterhalen, wetende dat deze niet noodzakelijk gelijk
loopt met het formele doel van de wetgever, kan hij in principe dan ook
teruggrijpen naar de eerdere verklaringen van de wetgever tijdens
voorbereidende werkzaamheden, te rade gaan bij de rechtspraak en de
rechtsleer die hierover in het verleden (overvloedig) is verschenen, rekening
houden met het standpunt dat de Europese Commissie in het verleden reeds
heeft ingenomen, enz.
Zo stelt Z. Vanhoyland (in verband met solden- en sperperiode): […]
[…] De vraag rijst of het louter aanpassen van de formele ratio legis in de
memorie van toelichting hiervoor voldoende is. Wanneer men uit
hogervermelde rechtspraak zou afleiden dat enkel en alleen de formele
doelstelling van een nationale bepaling relevant is, zou een formele
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.735
XIV-39.677-44/50
aanpassing daarvan moeten volstaan om de bepaling buiten het
toepassingsgebied van de Richtlijn te houden.
26. Deze louter formele benadering staat echter open voor misbruiken en
nationale ‘truukjes’. Zo zou om het even welke bepaling die betrekking heeft
op B2C handelspraktijken (bv. een per se verbod) uit het toepassingsgebied
van de Richtlijn geëvacueerd kunnen worden en zodoende in de nationale
rechtsorde behouden of (her)ingevoerd kunnen worden, zolang slechts het
formeel doel ervan niet de bescherming van de consument zou vermelden.
Dergelijke misbruikmogelijkheid kan de maximumharmonisatiedoelstelling
van de Richtlijn volledig onderuithalen, waardoor een andere dan deze louter
formele benadering zich opdringt.
27. Mijns inziens moet er nagegaan worden wat de daadwerkelijke
doelstellingen van een nationale bepaling zijn om na te gaan of de bepaling
al dan niet onder het toepassingsgebied van Richtlijn 2005/29/EG valt. In de
zaak Cdiscount oordeelt het Hof van Justitie namelijk, net zoals in de Wamo
beschikking, dat de verwijzende rechter moet nagaan of de nationale bepaling
daadwerkelijk de bescherming van consumenten beoogt. Een beoordeling
louter en alleen op grond van de formele ratio legis is m.i. te beperkend. De
daadwerkelijke doelstellingen kunnen, zoals reeds aangegeven door de
Europese Commissie in 2009102, óók afgeleid worden uit het algemene doel
van de wetgeving, de achtergrond en ontstaansgeschiedenis, de
voorbereidende documenten en de doctrine. Deze zienswijze komt tegemoet
aan het mogelijk misbruik van de wetgever doordat de opgegeven
doelstellingen in de voorbereidende werken getoetst kunnen worden aan
andere aanknopingspunten. Deze zienswijze is verenigbaar met het
hogervermelde tweede cassatiearrest (2015) en met het geannoteerde arrest
van het hof van beroep te Gent (2020). Het Hof van Cassatie bepaalt namelijk
uitdrukkelijk dat de wetgever niet alleen formeel een dubbele doelstelling
vooropstelde, maar ook daadwerkelijk en met opgave van redenen beoogde
de consument te beschermen103, terwijl het hof van beroep te Gent expliciet
de aanknopingspunten, zoals aangegeven door de Europese Commissie,
vooropstelt om het daadwerkelijke doel van een bepaling te achterhalen.
[…]
30. Wanneer deze redenering toegepast wordt op de sperperioderegeling zou
men tot het besluit kunnen komen dat, zelfs onder Boek VI van het WER, de
sperperioderegeling consumentenbescherming beoogt, onder het
toepassingsgebied van de Richtlijn valt en daarmee bijgevolg onverenigbaar
is. Hoewel de wetgever in de memorie van toelichting weliswaar expliciet het
consumentenbeschermend doel uitgesloten heeft, moet er ook gekeken
worden naar de andere aanknopingsfactoren die wél het
consumentenbeschermend doel van de regeling onderstrepen. In de
rechtspraak kan verwezen worden naar het arrest van het Arbitragehof, de
twee arresten van het Hof van Cassatie en het geannoteerde arrest van het hof
van beroep te Gent. Daarnaast erkent de meerderheid in de rechtsleer, zoals
supra uiteengezet, het consumentenbeschermend doel van de regeling.
Bovendien, wanneer gekeken wordt naar de achtergrond en
ontstaansgeschiedenis van de sperperioderegeling, kan niet ontkend worden
dat bij het ontstaan een duidelijk consumentenbeschermend doel
vooropgesteld werd. Het feit dat de regeling ondertussen ondergebracht is in
het WER doet hier niets aan af aangezien de regeling doorheen de tijd niet
relevant gewijzigd is. De sperperioderegeling draagt al vanaf haar ontstaan
de stempel ‘consumentenbescherming’ met zich mee en die kan niet aan de
kant geschoven worden louter door een formele aanpassing van de ratio legis.
Zo stelt T. Baes hieromtrent:[…]
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.735
XIV-39.677-45/50
De door de wetgever gekozen optie is echter voor kritiek vatbaar, omdat op
die manier om het even welke bepaling ter reglementering van
handelspraktijken ingevoerd of herschreven kan worden, waarbij dan telkens
de bescherming van de consument uitdrukkelijk wordt uitgesloten als
doelstelling. De richtlijn oneerlijke handelspraktijken riskeert zo haar
doelstelling van volledige harmonisatie te missen. We belanden zo mogelijks
terug in een situatie van totale differentiatie van reglementeringen inzake
handelspraktijken binnen de EU. Dit was nooit de bedoeling en kon ook nooit
de bedoeling zijn, althans niet van de Europese wetgever.
D. Bruloot stelt dat er nagenoeg eensgezindheid bestaat in de juridische
literatuur over de onverenigbaarheid:[…]
15 In hoeverre de Belgische soldenreglementering verenigbaar is met de
Europese Richtlijn Oneerlijke Handelspraktijken, is een discussie die
ondertussen reeds lange tijd woedt en tot op vandaag blijft voortleven. […]
Het concept ‘handelspraktijk’ wordt daarbij zeer ruim gedefinieerd, zodat in
ieder geval ook soldenverkopen als een handelspraktijk in de zin van de
richtlijn kunnen worden beschouwd. De enige vraag is bijgevolg nog in
hoeverre de Belgische soldenreglementering (mede) gericht is op de
bescherming van de belangen van consumenten. Slechts wanneer dat niet het
geval is en de regeling uitsluitend de eerlijke concurrentie tussen
ondernemingen wil vrijwaren, valt deze buiten het geharmoniseerde gebied
en doet er zich geen probleem van onverenigbaarheid voor.
Het is tegen deze achtergrond dat de ingreep van de wetgever moet worden
gezien om bij de integratie van de WMPC in het Wetboek van Economisch
Recht in de aanhef van artikel VI.25 WER uitdrukkelijk toe te voegen dat de
regeling er is ‘[t]eneinde eerlijke marktpraktijken te verzekeren tussen
ondernemingen’.
16 In de juridische literatuur bestaat er ondertussen eigenlijk nagenoeg
eensgezindheid over dat er effectief van een onverenigbaarheid sprake is. Op
een aantal specifieke punten van de regelingen uit de oude WHPC en WMPC
werd dit ook reeds uitdrukkelijk door het Hof van Justitie bevestigd (cf. infra).
De vraag blijft evenwel het Belgische maatschappelijke debat beroeren en de
Belgische wetgever heeft er in 2013 dan ook voor gekozen om een nieuwe
poging te ondernemen om de regelen bij te stellen. Het lijkt er evenwel sterk
op dat het Hof van Justitie bij een nieuwe beoordeling nog steeds tot de
onverenigbaarheid zou besluiten. In het belang van de rechtszekerheid en het
vrijwaren van een gelijke concurrentiepositie voor alle Belgische
ondernemingen, dringt een structurele oplossing, hetzij op Belgisch niveau,
hetzij op Europees niveau, zich absoluut op.
J. Stuyck vertrekt vanuit het formeel doel van de wet en meent dat de formele
aanpassing van de ratio legis volstaat om de regeling buiten het toepassingsgebied
van de richtlijn te brengen.[…]
Meerdere rechters hebben immers al vastgesteld dat de bestaande regeling –
die inhoudelijk op geen enkel punt gewijzigd wordt – formeel ook de
bescherming van de consument beoogt. Vanuit de hoger verdedigde opvatting
dat volgens de rechtspraak van het Hof van Justitie enkel de formele
doelstelling van een wettelijke bepaling ter zake relevant is, moet echter
worden geconcludeerd dat een formele aanpassing van de ratio legis volstaat
om de regeling buiten het toepassingsgebied van de richtlijn te brengen. Men
zou kunnen vinden dat wat de Belgische wetgever doet een ‘truuk’ is, ja zelfs
een ontduiking van de rechtspraak van het Hof, maar m.i. zal het Hof een
dergelijke houding niet gemakkelijk als strijdig met het Unierecht
bestempelen, nu het Hof zich buiten de discussie over het oogmerk van een
nationale regeling wil houden.
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.735
XIV-39.677-46/50
Zoals hiervoor is gesteld, dient te worden gekeken naar wat de wetgever
daadwerkelijk beoogt. De loutere formele inperking van de doelstelling om aan de
toepassing van de richtlijn oneerlijke handelspraktijken te ontsnappen, kan
bijgevolg niet worden aangenomen.
Conclusie
31. Uit het voorgaande volgt dat artikel VI.25 WER met het algemeen verbod op
het gebruik van de term ‘solden’ of gelijkwaardige benamingen voor verkoopacties
buiten de wettelijke soldenperiodes, onder de personele werkingssfeer van de
Richtlijn OHP valt.
Aangezien deze richtlijn, die een volledige harmonisatie beoogt, niet voorziet in een
dergelijk verbod, is artikel VI.25 WER strijdig met de richtlijn en dient het door de
Raad van State buiten toepassing te worden gelaten.[…]
Hierdoor steunt het bestreden boetebesluit op een onwettige rechtsgrond en dient
het te worden vernietigd.
32. Zoals hiervoor is gesteld[…] komt het volgens het Hof van Justitie aan de
nationale rechter toe om te achterhalen of de nationale regels een
consumentenbeschermingsoogmerk hebben. De door de verzoekende partij – in
ondergeschikte orde – opgeworpen prejudiciële vragen, dienen niet te worden
gesteld.”
Na kennisneming van het verslag van het auditoraat, heeft de
verwerende partij niet de gelegenheid benut die een laatste memorie biedt om nog
een andere visie op de beoordeling door het auditoraat weer te geven. Zij beperkt
zich ertoe, wat het eerste middel betreft, te herhalen of nogmaals te beklemtonen
wat zij reeds eerder heeft uiteengezet zonder, inhoudelijk, een nieuw licht op de
zaak te werpen. Wat het tweede middel betreft – namelijk de door de verzoekende
partij ingeroepen schending van de ‘primauteit van het Unierecht’ en het ‘principe
van de volle werking’ door de bestreden beslissing en artikel VI.25 van het WER
–, verzuimt zij om nog op het auditoraatsverslag (cfr. punt 27.1 van het
auditoraatsverslag zoals hiervoor weergegeven onder punt 17), te reageren.
In de mate de verwerende partij in haar laatste memorie
nogmaals tracht te bepleiten dat het “enkele feit dat er een samenhang bestaat
tussen de verschillende bepalingen van de soldenregeling in haar geheel” niet tot
gevolg kan hebben dat de rechtspraak, rechtsleer en parlementaire werken van de
artikelen VI.26 WER tot VI.28 WER mutatis mutandis kunnen worden toegepast
op artikel VI.25 WER om na te gaan of deze laatste bepaling de
consumentenbescherming beoogt en dat ook moet worden nagegaan of artikel
VI.25, § 1 WER “en enkel en alleen artikel VI.25, §1 WER” daadwerkelijk beoogt
om de consumenten te beschermen, wordt zij niet bijgevallen. Wanneer de rechter
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.735
XIV-39.677-47/50
teneinde een zinvolle betekenis te geven aan artikel VI.25 kijkt naar haar doel van
de regeling, te dezen met inachtneming van de vijf hiervoor vermelde criteria
waaronder haar (wetshistorische) ontstaansgeschiedenis en het begrip ervan in de
rechtspraak en rechtsleer, is hij er uiteraard niet van ontslagen om de betrokken
wettelijke bepaling – te dezen artikel VI.25, § 1, van het WER – te situeren binnen
het grotere geheel en de samenhang met andere wettelijke bepalingen, te dezen de
ermee samenhangende bepalingen zoals de artikelen VI.26 tot VI.28 binnen (een
en) hetzelfde Boek (VI), eenzelfde Titel ( II), eenzelfde Hoofdstuk (6) en eenzelfde
Afdeling (3 ‘Opruimingen of solden’) van dat WER. Het zou immers geheel
kunstmatig, zo niet ongerijmd, zijn artikel VI.25 van de onmiddellijk
daaropvolgende bepalingen die overigens specifiek op de in artikel VI.25 bedoelde
soldenperiodes (waarvan de vaste periodes, duur en data zijn bepaald) betrekking
hebben, te isoleren of ervan los te koppelen, wat de verwerende partij dan ook niet
ernstig kan (blijven) volhouden.
Uit de wetsgeschiedenis waarnaar de verwerende partij (ook) in
haar laatste memorie verwijst, blijkt overigens dat de artikelen VI.26 en 27 van het
WER (die ook een onderlinge samenhang hebben en niet van elkaar kunnen worden
geïsoleerd) beogen de consument te informeren over een toekomstige
soldenverkoop waarbij de benaming ‘solden’, of gelijkwaardige benamingen,
enkel mogen worden gebruikt in de mate dat voldaan is aan bepaalde voorwaarden.
De soldenverkoop verwijst immers naar vaste periodes die bij wet zijn vastgesteld,
alsmede naar het vervuld zijn van een aantal voorwaarden (= meervoud) “die de
consument moeten garanderen dat het daadwerkelijk gaat om een vermindering
van voorheen toegepaste prijzen” en waarbij het goederen betreft die de
onderneming bij aanvang van de in artikel VI.25 bedoelde periodes in bezit heeft
en die zij voorheen minstens gedurende dertig dagen te koop heeft aangeboden. Dit
strekt wel degelijk tot bescherming van de consument, met name een garantie op,
wat de (naleving tijdens soldenverkopen van die) voorwaarden betreft, eerlijke
handelspraktijken. Dergelijke bepalingen gelden niet, laat staan uitsluitend, in het
voordeel van de handelaars, hetzij omdat deze anders met onverkoopbare
voorraden dreigen te blijven zitten, hetzij omdat zij liquiditeiten willen creëren om
hun assortiment te vernieuwen. Dat vandaag (online en fysieke) ondernemingen
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.735
XIV-39.677-48/50
“het hele jaar door allerlei kortingen- en promotiecampagnes aanbieden, onder
uiteenlopende vormen en benamingen (koppelverkoop, ‘flash sales’, Black Friday
kortingen, Ciber Monday kortingen, ‘Back to school’ acties, ‘mid season
sales’,…)”, doet daaraan niet af.
Dat, tot slot, ook artikel VI.18 van het WER een
consumentenbeschermend oogmerk heeft – namelijk door de consument, gans het
jaar door, te waarborgen dat hij effectief een prijsvoordeel doet en dat hij juist
wordt geïnformeerd over dit prijsvoordeel voor alle aankondigingen van
prijsverminderingen – doet er niets aan af dat ook het betwiste artikel VI.25 (mede)
dat consumentenbeschermend oogmerk heeft. Het is overigens in dat verband dat
er in het auditoraatsverslag terecht op wordt gewezen dat indien in de benadering
van de verwerende partij zou worden meegegaan ter bepaling van het
toepassingsgebied
van
de
Richtlijn
oneerlijke
handelspraktijken,
de
soldenmaatregel tussen 2014 en 2018 (in de tijdelijke afwezigheid van artikel
VI.18 WER) wel onder de Richtlijn oneerlijke handelspraktijken zou hebben
gevallen omdat dan zogezegd alleen artikel VI.25 de consumentenbescherming
garandeerde maar vanaf 2018 – dit is na invoering van de referentieprijsregel op
Europees niveau –, niet meer omdat vanaf dan artikel VI.18 WER weer de
consumentenbescherming garandeerde, dergelijke benadering zou leiden tot een
onhoudbare hypothese (cfr. punt 27.2 van het auditoraatsverslag).
In die omstandigheden en na een eigen onderzoek, ziet de Raad
van State geen reden om het anders te zien dan het auditoraat en bevindt aldus, de
redenering van het auditoraatsverslag bijvallend, dat artikel VI.25 van het WER
strijdig is met de Richtlijn oneerlijke handelspraktijken en derhalve buiten
toepassing moet worden gelaten, zodat de bestreden beslissing op een onwettige
rechtsgrond steunt. De Raad van State bevindt aldus, de redenering van het
auditoraat bijvallend, het eerste en het tweede middel in de aangegeven mate
gegrond.
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.735
XIV-39.677-49/50
BESLISSING
-
De Raad van State vernietigt de beslissing van 10 september 2024 van de
Dienst Sancties en Juridische Geschillen bij de Algemene Directie
Economische Inspectie van de Federale Overheidsdienst KMO, Middenstand
en Energie betreffende het opleggen van een administratieve geldboete aan de
verzoekende partij.
-
De verwerende partij wordt verwezen in de kosten van het beroep tot
nietigverklaring, begroot op een rolrecht van 200 euro, een bijdrage van 24
euro en een rechtsplegingsvergoeding van 770 euro, die verschuldigd is aan de
verzoekende partij.
Dit arrest is uitgesproken te Brussel, op twintig mei tweeduizend zesentwintig,
door de Raad van State, XIVe kamer, samengesteld uit:
Geert Debersaques,
kamervoorzitter,
Kaat Leus,
staatsraad,
Inge Vos,
staatsraad,
bijgestaan door
Joris Casneuf,
griffier.
De griffier
De voorzitter
Joris Casneuf
Geert Debersaques
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.735
XIV-39.677-50/50