Conseil d'État de Belgique — Raad van State — ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.752 (2026-05-21)
Samenvatting (NL) :
Arrest nr 266.752 van 21 mei 2026 Justitie - Kansspelen Beslissing : Verwerping
--- TEXTE INTÉGRAL DE L'ARRÊT ---
RAAD VAN STATE, AFDELING BESTUURSRECHTSPRAAK
XIVe KAMER
ARREST
nr. 266.752 van 21 mei 2026
in de zaak A. 240.545/XIV-39.926
In zake :
de NV B.
bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaten Luc Wynant en Alexei Loubkine
kantoor houdend te 1050 Brussel
Louizalaan 221
bij wie woonplaats wordt gekozen
tegen :
de GEMEENTE MOL
bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaat Jonas De Wit
kantoor houdend te 2800 Mechelen
Antwerpsesteenweg 16-18
bij wie woonplaats wordt gekozen
-------------------------------------------------------------------------------------------------I. Voorwerp van het beroep
Het beroep, ingesteld op 17 november 2023, strekt tot de
nietigverklaring van “het besluit van de Gemeenteraad van verwerende partij van
18 september 2023 waarmee beslist wordt om aan verzoekster geen convenant af
te leveren tot uitbating van de kansspelinrichting klasse IV gevestigd te […], 2400
Mol […]”.
II. Verloop van de rechtspleging
De verwerende partij heeft een memorie van antwoord ingediend
en de verzoekende partij heeft een memorie van wederantwoord ingediend.
Eerste auditeur Wendy Depester heeft een verslag opgesteld.
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.752
XIV-39.926 -1/17
De verzoekende partij heeft een verzoek tot voortzetting van het
geding en een laatste memorie ingediend. De verwerende partij heeft een laatste
memorie ingediend.
De partijen zijn opgeroepen voor de terechtzitting, die heeft
plaatsgevonden op 11 maart 2026 om 14:00 uur.
Staatsraad Inge Vos heeft verslag uitgebracht.
Advocaat Laurent Generet, die loco advocaten Luc Wynant en
Alexei Loubkine verschijnt voor de verzoekende partij, is gehoord.
Eerste auditeur Wendy Depester heeft een met dit arrest
eensluidend advies gegeven.
Er is toepassing gemaakt van de bepalingen op het gebruik der
talen, vervat in titel VI, hoofdstuk II, van de wetten op de Raad van State,
gecoördineerd op 12 januari 1973.
III. Feiten
3.1.
Op 14 juli 2023 doet de verzoekende partij een aanvraag bij de
verwerende partij om voor de exploitatie van een wedkantoor, […] te 2400 Mol,
een convenant te sluiten zoals wordt vereist door artikel 43/4, § 1, vierde lid, van
de wet van 7 mei 1999 ‘op de kansspelen, de weddenschappen, de
kansspelinrichtingen en de bescherming van de spelers’ (hierna: de wet van 7 mei
1999).
3.2.
Met een beslissing van 18 september 2023 weigert de
gemeenteraad van de verwerende partij het gevraagde convenant te sluiten.
Deze beslissing is als volgt gemotiveerd:
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.752
XIV-39.926 -2/17
“Voorgeschiedenis / Feiten en context kansspelinrichting
Tijdens een mondeling gesprek op 14 juli 2023 doet wedkantoor [nv B.], […] in
2400 Mol met maatschappelijke zetel te […], een aanvraag tot een convenant tussen
de gemeente Mol enerzijds en [de nv B.] anderzijds. De voorgaande vergunning van
het wedkantoor liep af op 2 september 2023. Om een nieuwe vergunning te kunnen
verkrijgen, moet [de nv B.] een convenant afsluiten met de gemeente Mol waarin
afspraken omtrent de uitbating van het wedkantoor vervat liggen. Sinds 25 mei 2021
geldt immers de federale verplichting voor elk wedkantoor om een convenant af te
sluiten met de gemeente waarin het wedkantoor gevestigd is, om een F2 vergunning
van de Kansspelcommissie te kunnen bekomen. Op 21 augustus 2023 gaf de lokale
politiezone Balen-Dessel-Mol positief advies voor het afleveren van een vergunning
aan de zaakvoerder.
Omwille van het feit dat het wedkantoor in de nabijheid van onderwijsinstellingen,
een ziekenhuis en plaatsen die vooral door jongeren worden bezocht gelegen is en
omwille van het feit dat het wedkantoor zich bevindt op een belangrijke
verkeersader die door minderjarigen wordt gebruikt om vanuit naburige gemeenten
naar het centrum van Mol, naar school te rijden, kan een convenant met wedkantoor
[nv B.] niet worden afgesloten.
Juridische gronden
[…]
Bijlagen
[…]
MOTIVERING
Argumentatie
De vergunning F2 bij de Kansspelcommissie voor het wedkantoor […] is vervallen
op 2 september 2023. Zij hebben daarom de verplichte aanvraag tot het afsluiten
van een convenant met de gemeente ingediend.
De wetswijziging van 7 mei 2019 bepaalt dat een kansspelinrichting Klasse IV niet
gevestigd kan worden in de nabijheid van onderwijsinstellingen, ziekenhuizen en
plaatsen die vooral door jongeren worden bezocht. De locatie […] voldoet niet aan
deze nabijheidsregels.
Volgende plaatsen die vaak door jongeren worden bezocht bevinden zich in de
nabijheid van het pand […]:
• Bushalte Kerk: 16 meter
• Bushalte Gasthuis: 265 meter
• Bushalte Laar: 296 meter
• Bushalte Martelarenstraat: 303 meter
• Bushalte Rozenbergschool: 486 meter
• Bushalte Kleinendijk: 494 meter
• Bushalte College: 467 meter
• Dienst Toerisme: 88 meter, tijdelijke vestiging: 178 meter
• Ziekenhuis: 250 meter
• Station: 623 meter
• Academie voor Beeldende Kunsten: 140 meter
• Sint-Lutgardis: 259 meter
• Rozenberg Secundair Onderwijs: 443 meter
• College Sint-Jan Berchmans: 497 meter
• Academie voor Muziek en Woord: 757 meter
• Campus Het Spoor: 882 meter
[…]”
Dit is de bestreden beslissing.
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.752
XIV-39.926 -3/17
IV. Onderzoek van de middelen
Vooraf
Voorafgaand aan de uiteenzetting van de twee middelen die de
verzoekende partij aanvoert, formuleert zij in haar verzoekschrift twee “inleidende
opmerkingen” met betrekking tot, enerzijds, de bepalingen van de wet van 7 mei
1999 die de inplanting van kansspelinrichtingen klasse IV en het convenant
betreffen en, anderzijds, de uitbreiding van de inspraak van de gemeenten in het
stelsel van vergunningen inzake kansspelinrichtingen klasse IV en het convenant.
Met ingang van 1 september 2023 bepaalt artikel 2, § 1, eerste
lid, 3°, van het besluit van de Regent van 23 augustus 1948 ‘tot regeling van de
rechtspleging voor de afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State’ (hierna:
de algemene procedureregeling) (zoals het van toepassing is op het voorliggende
beroep), dat het verzoekschrift tot nietigverklaring “een uiteenzetting van de feiten
en de middelen” bevat. Artikel 2, § 1, tweede lid, verduidelijkt dat “het middel
bestaat uit de vermelding van de rechtsregel waarvan de schending wordt
aangevoerd en van de wijze waarop die rechtsregel concreet overtreden zou zijn”.
Hieruit volgt dat opdat een middel ontvankelijk zou zijn, minstens is vereist dat
summier doch duidelijk de beweerde onregelmatigheid van de bestreden beslissing
wordt aangegeven. De vereiste om een middel voldoende duidelijk en nauwkeurig
te formuleren strekt ertoe het tegensprekelijke karakter van de schriftelijke
procedure en de rechten van verdediging van de verwerende partij te waarborgen.
Deze moet in staat zijn zich tegen de opgeworpen grieven te verdedigen. Het komt
niet aan de Raad van State toe om uit een aantal inleidende algemene
beschouwingen zelf middelen te construeren die voldoen aan de vereiste van de
algemene procedureregeling.
Het hierna volgende onderzoek is dan ook beperkt tot wat zich
in het betoog van de verzoekende partij als duidelijke uiteenzetting van de
middelen aandient.
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.752
XIV-39.926 -4/17
Eerste middel
Uiteenzetting van het middel
In een eerste middel voert de verzoekende partij de schending
aan van de artikelen 43/4 en 43/5 van de wet van 7 mei 1999, van de artikelen 2 en
3 van de wet van 29 juli 1991 ‘betreffende de uitdrukkelijke motivering van de
bestuurshandelingen’ (hierna: de wet van 29 juli 1991), “inzonderheid de materiële
motiveringsplicht en/of de formele motiveringsplicht, samen gelezen met het
zorgvuldigheidsbeginsel, en machtsoverschrijding en/of -afwending” doordat de
bestreden beslissing volgens haar niet steunt op deugdelijke, afdoende en
draagkrachtige motieven.
Het lid van het auditoraat vat de toelichting bij het middel, zoals
uiteengezet in het verzoekschrift, als volgt samen in haar verslag:
“Verzoekster argumenteert vooreerst dat de bestreden beslissing op onjuiste
juridische rechtsgronden steunt. De verwijzingen in de bestreden beslissing
naar de artikelen 34 en 36 van de wet van 7 mei 1999 hebben betrekking op
kansspelinrichtingen klasse II terwijl verzoekster een kansspelinrichting
klasse IV wenst uit te baten en de artikelen 43/4 en 43/5 van voormelde wet
op laatstgenoemde kansspelinrichtingen van toepassing zijn.
Daarnaast argumenteert verzoekster dat haar wedkantoor niet “in de
nabijheid” (eerste subcriterium) is gelegen van “onderwijsinstellingen,
ziekenhuizen en/of plaatsen die vooral door jongeren worden bezocht” (d.i.
een limitatieve opsomming) (tweede subcriterium). Beide subcriteria moeten
cumulatief vervuld zijn en dat is in casu niet het geval. Daarbovenop komt
nog volgens haar dat het de nabijheid is van alle 16 in de bestreden beslissing
opgesomde plaatsen, samengenomen, die de weigeringsgrond uitmaakt zodat
de bestreden beslissing ondeugdelijk wordt van zodra verzoekster de
nabijheid van één van de in de bestreden beslissing opgesomde plaatsen
rechtsgeldig kan betwisten.
M.b.t. het eerste subcriterium meent ze dat enkel een geringe afstand, m.n.
een afstand van minder dan 500 meter, onder het begrip “nabijheid” kan
ressorteren en stelt ze vast dat in casu de in de bestreden beslissing vermelde
afstanden tussen de daarin opgesomde plaatsen en het wedkantoor “(sterk)
afwijken van de werkelijke afstanden”. Daarbij geeft ze nog mee dat er
volgens haar berekeningen maar liefst 8 van de 16 in de bestreden beslissing
opgesomde plaatsen op 500 meter of meer van het wedkantoor zijn gelegen,
zodat deze zich niet in de nabijheid ervan kunnen bevinden. Ook meent ze
dat het feit dat “het wedkantoor zich bevindt op een belangrijke verkeersader
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.752
XIV-39.926 -5/17
die door minderjarigen wordt gebruikt om vanuit naburige gemeenten naar
het centrum van Mol, naar school te rijden […]” volstrekt naast de kwestie
is en irrelevant is in het licht van de criteria van de wet van 7 mei 1999. De
nabijheid dient beoordeeld te worden t.a.v. de limitatief opgesomde en
welomschreven instellingen zoals voorzien in artikel 43/5 van de wet van 7
mei 1999. Een verkeersader is kennelijk geen “onderwijsinstelling,
ziekenhuis of plaats die vooral door jongeren wordt bezocht”.
M.b.t. het tweede subcriterium benadrukt verzoekster dat de wetgever de
beschermde plaatsen op een limitatieve wijze heeft opgesomd; andere
“gevoelige” plaatsen kunnen door de gemeente niet in haar beoordeling
worden betrokken. Enkel de kwalificatie van 7 bushaltes, de Dienst
Toerisme, het (Heilig Hart)ziekenhuis, de Academie voor Beeldende
Kunsten en Sint-Lutgardis als zijnde door de wetgever beschermde plaatsen
wordt door verzoekster uitdrukkelijk betwist. Ze betwist de kwalificatie van
de overige 5 in de bestreden beslissing opgesomde plaatsen als zijnde door
de wetgever beschermde plaatsen daarentegen niet. Ze hekelt wel het feit dat
al deze plaatsen in de bestreden beslissing worden aangeduid als zijnde
“plaatsen die vaak door jongeren worden bezocht” (hetgeen niet hetzelfde is
als het in artikel 43/5 van de wet van 7 mei 1999 opgenomen begrip “plaatsen
die vooral door jongeren worden bezocht”). Ook argumenteert ze dat
ziekenhuizen en onderwijsinstellingen niet zomaar kunnen worden
gelijkgeschakeld met plaatsen die vaak door jongeren worden bezocht.
Voorts is er in de bestreden beslissing nog sprake van “minderjarigen”,
terwijl de wetgever in het bijzonder “jongeren” heeft willen beschermen.”
6.
Het lid van het auditoraat vat de essentie van de argumentatie
van de verzoekende partij in de memorie van wederantwoord als volgt samen in
haar verslag:
“In haar memorie van wederantwoord argumenteert verzoekster nog dat zij
in haar verzoekschrift heeft aangetoond dat de door haar gekozen ligging van
het wedkantoor wel degelijk voldoet aan de wettelijke inplantingscriteria of,
anders gesteld, dat het negatief criterium van de wet niet is vervuld.
Verweerster slaagt er volgens haar niet in te overtuigen dat de door haar in
de bestreden beslissing opgesomde plaatsen in de nabijheid van het
wedkantoor liggen. Ter afsluiting wijst verzoekster er nog op dat verweerster
geen bevoegdheid heeft om een convenant te weigeren omwille van de
gekozen ligging van het wedkantoor als deze ligging weldegelijk aan alle
wettelijke inplantingsvoorwaarden voldoet.”
7.
In haar laatste memorie stelt de verzoekende partij dat de
bestreden beslissing op onzorgvuldige wijze tot stand is gekomen nu daarin wordt
verwezen naar een verkeerde wettelijke basis, de aangehaalde instellingen en
plaatsen verkeerd worden gekwalificeerd en de formele motivering gebrekkig is
wat de aangehaalde afstanden betreft, hetgeen volgens haar volstaat om de
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.752
XIV-39.926 -6/17
bestreden beslissing op deze grond te vernietigen. Voorts benadrukt zij dat, bij
gebreke aan precisering, de 16 aangehaalde plaatsen als één geheel dienen te
worden beschouwd en het wegvallen van één motief aldus heel de motivering
onderuithaalt. Zij herhaalt dat een afstand van 500 meter of meer niet als nabij kan
worden begrepen. Ook de bushaltes kunnen volgens haar niet a posteriori worden
aangewend om de ‘nabijheid’ te staven. Zij herhaalt voorts dat, indien de wetgever
bepaalde categorieën van personen wenst te beschermen door te vermijden dat zij
ertoe worden aangezet om wedkantoren te bezoeken, het logischerwijze moet gaan
om categorieën van personen die daadwerkelijk in staat zijn een dergelijk
wedkantoor te betreden. Het begrip ‘onderwijsinstelling’ dient volgens haar dan
ook te worden begrepen als verwijzend naar onderwijsinstellingen die worden
bezocht door studenten die daadwerkelijk een wedkantoor kunnen bezoeken. Wat
het begrip “ziekenhuizen” betreft, herhaalt zij dat de wetgever hiermee enkel
ziekenhuizen bedoelt waarin inzonderheid personen worden behandeld wegens
spelgerelateerde problemen. Dat het Heilig-Hartziekenhuis beschikt over een
psychiatrische afdeling wordt niet vermeld in de bestreden beslissing en is volgens
de verzoekende partij in alle geval geen pertinent gegeven om te kunnen besluiten
dat het gaat om een instelling op grond waarvan een convenant kan worden
geweigerd.
Beoordeling
De artikelen 2 en 3 van de wet van 29 juli 1991 verplichten de
administratieve overheid in de akte de juridische en feitelijke overwegingen op te
nemen die aan de beslissing ten grondslag liggen, en dat op “afdoende” wijze. Het
afdoend karakter van de motivering betekent dat de motivering pertinent moet zijn,
dit wil zeggen dat ze duidelijk met de beslissing te maken moet hebben, en dat ze
draagkrachtig moet zijn, dit wil zeggen dat de aangehaalde redenen moeten
volstaan om de beslissing te dragen. De belangrijkste bestaansreden van de
motiveringsplicht, zoals die wordt opgelegd door de voormelde wet van 29 juli
1991, bestaat erin dat de betrokkene in de hem aanbelangende beslissing zelf de
motieven moet kunnen aantreffen op grond waarvan ze werd genomen, opdat de
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.752
XIV-39.926 -7/17
betrokkene met kennis van zaken zou kunnen uitmaken of het aangewezen is de
beslissing met een annulatieberoep te bestrijden.
De
materiëlemotiveringsplicht
houdt
in
dat
iedere
administratieve rechtshandeling moet steunen op motieven waarvan het feitelijk
bestaan naar behoren is bewezen en die in rechte ter verantwoording van die
handeling in aanmerking kunnen worden genomen. Bij de beoordeling van de
naleving van de materiëlemotiveringsplicht is de Raad van State niet bevoegd om
zijn oordeel omtrent de feiten in de plaats te stellen van het oordeel van de
administratieve overheid. Hij is enkel bevoegd om desgevraagd na te gaan of de
administratieve overheid is uitgegaan van de juiste feitelijke gegevens, of zij die
correct heeft beoordeeld en of zij op grond daarvan binnen de perken van de
redelijkheid tot haar besluit is kunnen komen. Voorts mag enkel met de formeel
uitgedrukte motieven rekening worden gehouden.
In zoverre in de motivering van de bestreden beslissing als
juridische gronden verwezen wordt naar de artikelen 34 en 36 van de wet van 7
mei
1999
(meer
bepaald
de
bepalingen
die
betrekking
hebben
op
kansspelinrichtingen klasse II of speelautomatenhallen), kan worden aangenomen
dat het gaat om een louter materiële vergissing. Uit de argumentatie in de bestreden
beslissing blijkt immers duidelijk dat de aanvraag inhoudelijk enkel en alleen werd
getoetst aan de artikelen 43/4 en 43/5 van de wet van 7 mei 1999, die betrekking
hebben op kansspelinrichtingen klasse IV, aangezien uitdrukkelijk melding wordt
gemaakt van het gegeven dat “een kansspelinrichting Klasse IV […] niet [kan]
worden gevestigd in de nabijheid van onderwijsinstellingen, ziekenhuizen en
plaatsen die vooral door jongeren worden bezocht” en aldus de inhoud van artikel
43/5, eerste lid, punt 5, wordt hernomen. De verzoekende partij, die meerdere
wedkantoren uitbaat in België en waardoor aangenomen kan worden dat zij aldus
vertrouwd is met de toepasselijke wet- en regelgeving, maakt niet aannemelijk dat
zij als gevolg van deze loutere materiële vergissing niet wist en/of behoorde te
weten dat de bestreden beslissing werd genomen in toepassing van de artikelen
43/4 en 43/5 van de wet van 7 mei 1999. Haar stelling dat de bestreden beslissing
niet is gestoeld op de juiste juridische grondslag mist feitelijke grondslag,
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.752
XIV-39.926 -8/17
aangezien duidelijk blijkt dat de aanduiding van de rechtsgrond in de bestreden
beslissing een materiële vergissing betreft en de verwerende partij in werkelijkheid
verwijst naar de inhoud van de artikelen 43/4 en 43/5 van de wet van 7 mei 1999.
Deze grief van de verzoekende partij kan derhalve niet tot nietigverklaring van de
bestreden beslissing leiden.
In de mate dat de verzoekende partij voorts doet gelden dat de
door haar gekozen ligging van het wedkantoor wel degelijk voldoet aan de
wettelijke inplantingscriteria nu het niet gelegen is in de nabijheid van
onderwijsinstellingen, ziekenhuizen, plaatsen die vooral door jongeren worden
bezocht zodat de verwerende partij niet gerechtigd was om de aanvraag van
convenant te weigeren, wordt zij om de volgende redenen niet bijgevallen.
Artikel 43/4, § 1, vierde lid, van de wet van 7 mei 1999 kent aan
de gemeente een discretionaire bevoegdheid toe die onder meer betrekking heeft
op de beoordeling van de plaats waar een kansspelinrichting kan worden gevestigd.
Op grond van voormelde bepaling moet de exploitatie van een vaste
kansspelinrichting klasse IV immers geschieden krachtens een convenant dat
“voorafgaandelijk wordt gesloten tussen de gemeente van vestiging en de uitbater”
waarin wordt bepaald “waar de kansspelinrichting wordt gevestigd”, alsook
waarbij “de nadere voorwaarden, de openings- en sluitingsuren, de openings- en
sluitingsdagen […] en wie het gemeentelijk toezicht waarneemt” worden
vastgesteld. De beoordelingsbevoegdheid van de gemeente houdt in wezen in dat
op grond van een in concreto onderzoek van de eigen en particuliere
omstandigheden van elke zaak, geval per geval wordt uitgemaakt of al dan niet een
convenant kan worden gesloten.
Naar luid van artikel 43/5, eerste lid, punt 5, van de wet van 7
mei 1999 moet de aanvrager om een vergunning klasse F2 te kunnen verkrijgen
“ervoor zorgen dat de kansspelinrichting klasse IV niet gevestigd wordt in de
nabijheid van onderwijsinstellingen, ziekenhuizen, plaatsen die vooral door
jongeren worden bezocht, zulks behoudens met redenen omklede afwijking die
door
de
gemeente
wordt
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.752
toegestaan”.
Het
nabijheidsverbod
voor
XIV-39.926 -9/17
onderwijsinstellingen, ziekenhuizen en plaatsen die vooral door jongeren worden
bezocht, strekt ertoe bepaalde kwetsbare categorieën van personen te beschermen
tegen de verleiding om een wedkantoor op te zoeken omdat zij de inrichting niet
ver verwijderd weten of omdat het slechts een minimale inspanning vergt om ze te
bereiken.
De weigering om een convenant te sluiten wegens de nabijheid
van plaatsen en inrichtingen overeenkomstig het aangehaalde artikel 43/5 van de
wet van 7 mei 1999, komt aan de vereisten van de wet van 29 juli 1991 tegemoet
wanneer de over de aanvraag genomen beslissing uitdrukkelijk aangeeft op grond
van welke gegevens het gemeentebestuur, na een in concreto onderzoek en
afweging, tot de prohibitieve nabijheid heeft besloten.
Te dezen wordt er in de bestreden beslissing onder meer op
gewezen dat de vestigingsplaats zich in de nabijheid van een ziekenhuis en drie
middelbare scholen bevindt, waarbij vervolgens wordt gepreciseerd om welke
inrichtingen het concreet gaat en op welke afstand deze inrichtingen ten opzichte
van de vooropgestelde vestigingsplaats zijn gelegen.
Anders dan de verzoekende partij het ziet, kan uit het enkele
gegeven dat de bestreden beslissing vermeldt dat de gemeenteraad beslist “geen
convenant af te sluiten gezien dit wedkantoor in de nabijheid ligt van
onderwijsinstellingen, een ziekenhuis en plaatsen die vooral door jongeren worden
bezocht”, niet worden afgeleid dat de bestreden beslissing ondeugdelijk wordt van
zodra de verzoekende partij de nabijheid van één van de in de bestreden beslissing
opgesomde plaatsen rechtsgeldig kan betwisten.
Wat het bepalen van de prohibitieve nabijheid betreft uit de
verzoekende partij in de eerste plaats kritiek op de vermelding van de afstanden in
de bestreden beslissing. Het bepalen van de prohibitieve nabijheid aan de hand van
afstanden in vogelvlucht is op zich echter geen onwettige werkwijze. De afstand in
vogelvlucht die de rechte lijn betreft tussen twee punten, kan alleen problematisch
zijn wanneer uit de concrete omstandigheden van de zaak blijkt dat de reële
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.752
XIV-39.926 -10/17
verplaatsingsafstand beduidend verschilt van de afstand in vogelvlucht en op grond
van de werkelijke verplaatsingsafstand niet in redelijkheid kan worden besloten dat
van de kansspelinrichting een grote aantrekkingskracht uitgaat op de categorieën
van personen die de wetgever specifiek heeft willen beschermen.
Hierover wordt in het auditoraatsverslag opgemerkt dat dit
laatste in casu niet het geval lijkt te zijn, waarbij onder meer wordt vastgesteld “dat
het wedkantoor gelegen is in de nabijheid van het Heilig Hart Ziekenhuis ([…])
(op een afstand in vogelvlucht van 250 meter en op een werkelijke wandelafstand
van 350 meter[…])”.
De voormelde vaststellingen in het auditoraatsverslag inzake de
werkelijke wandelafstand tot het voormelde ziekenhuis worden door de
verzoekende partij in haar laatste memorie niet betwist. Evenmin betwist zij dat het
voormelde ziekenhuis zich bevindt in de nabijheid van het wedkantoor.
Hoewel met de verzoekende partij kan worden vastgesteld dat in
de bestreden beslissing bij de opsomming van plaatsen enkel wordt verwezen naar
“plaatsen die vaak door jongeren worden bezocht”, terwijl deze lijst ook
onderwijsinstellingen en een ziekenhuis omvat, kan uit het geheel van de
motivering wel degelijk worden begrepen dat de verwerende partij haar beslissing
om geen convenant te sluiten ook steunt op de nabijheid van een ziekenhuis.
De verzoekende partij maakt voorts niet aannemelijk dat het
Heilig Hart Ziekenhuis, dat weliswaar niet met naam in de bestreden beslissing
wordt vermeld, maar dat zij heeft kunnen identificeren, geen ziekenhuis zou zijn
in de zin van diezelfde bepaling. Anders dan de verzoekende partij het ziet blijkt
nergens uit artikel 43/5, eerste lid, punt 5, van de wet van 7 mei 1999, noch uit de
parlementaire voorbereiding bij deze bepaling, dat hieronder enkel ziekenhuizen
kunnen worden begrepen “waar specifiek personen worden behandeld wegens
spelgerelateerde problemen”. Wel blijkt uit de parlementaire voorbereiding bij
deze bepaling dat voor deze voorwaarde aansluiting wordt gezocht bij de
voorwaarde die reeds bestond voor de aanvragers van een vergunning klasse B
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.752
XIV-39.926 -11/17
zoals vervat in artikel 36, punt 4 van de wet van 7 mei 1999 waarin eveneens op
algemene wijze het begrip “ziekenhuizen” wordt gehanteerd (Parl. St. Kamer,
2018-2019, nr. 54-3327/001, 13-14). Het enkele gegeven dat er in de parlementaire
voorbereiding bij artikel 43/5, eerste lid, punt 5, van de wet van 7 mei 1999 wordt
op gewezen dat in ziekenhuizen “inzonderheid” (in de Franse tekst: “notamment”)
personen worden behandeld wegens spelgerelateerde problemen, doet daar niet aan
af.
De ligging van het wedkantoor in de nabijheid van een
ziekenhuis volstaat om het sluiten van het gevraagde convenant te weigeren.
In die omstandigheden is het niet nodig ook de kritiek op de
overige motieven aangaande de nabijheid van meerdere secundaire scholen,
bushaltes en het station, de dienst Toerisme, de Campus het Spoor en de academies
voor Beeldende Kunsten en voor Muziek en Woord te onderzoeken. De kritiek op
overtollige weigeringsmotieven kan immers niet tot de nietigverklaring van de
bestreden beslissing leiden.
Wat de aangevoerde schending van de overige geschonden
geachte bepalingen en beginselen betreft, wordt er geen specifieke argumentatie
opgebouwd, zodat deze grieven geacht moeten worden ofwel samen te vallen met
wat hiervóór al is besproken, ofwel niet ontvankelijk te zijn.
Het eerste middel is niet gegrond.
Tweede middel
Uiteenzetting van het middel
In een tweede middel voert de verzoekende partij de schending
aan van de algemene beginselen van behoorlijk bestuur, “in het bijzonder het
zorgvuldigheidsbeginsel, het redelijkheidsbeginsel, het evenredigheidsbeginsel en
het gebrek aan zorgvuldige belangenafweging”, van de artikelen 2 en 3 van de wet
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.752
XIV-39.926 -12/17
van 29 juli 1991, “inzonderheid de materiële motiveringsplicht en/of de formele
motiveringsplicht”.
De verzoekende partij laat gelden dat, indien aangenomen zou
worden dat het wedkantoor in de nabijheid zou zijn gelegen van een instelling of
een plaats die door de wetgever limitatief wordt opgesomd in artikel 43/5, eerste
lid, punt 5, van de wet van 7 mei 1999, vastgesteld moet worden dat de verwerende
partij niet heeft onderzocht of ze een “met redenen omklede afwijking” op de
prohibitieve nabijheidsregels kon toestaan. Volgens de verzoekende partij had de
verwerende partij moeten overgaan tot een afweging tussen “enerzijds het
fundamenteel recht op de vrijheid van ondernemen, van vestiging en van verrichten
van diensten die ook door de Kansspelwet worden beschermd en de mate waarin
dit recht door het weigeren van de convenant wordt ingeperkt en anderzijds de
andere belangen van de personen die de Kansspelwet wenst te beschermen, in het
bijzonder die van de jongeren, en de mate waarin zij zouden worden benadeeld
indien het convenant wel zou worden afgeleverd, gebeurlijk met bijzondere
voorwaarden”.
In de memorie van wederantwoord herhaalt de verzoekende
partij dat, zelfs indien de verwerende partij terecht van mening zou zijn geweest,
en de bestreden beslissing deugdelijk zou hebben gemotiveerd in die zin dat het
wedkantoor zou zijn gelegen ‘in de nabijheid van onderwijsinstellingen,
ziekenhuizen en/of plaatsen die vooral door jongeren worden bezocht’ zodat het
convenant in principe om die reden geweigerd kon worden, de verwerende partij
nog steeds diende te onderzoeken of er in casu een mogelijkheid van afwijking
was. Zij benadrukt dat de verwerende partij uitdrukkelijk erkent dat zij de
afwijkingsmogelijkheid niet heeft onderzocht zodat de bestreden beslissing alleen
al om deze reden onwettig is. De argumentatie van de verwerende partij dat de
verzoekende partij zelf op geen enkel moment een aanpassing van de sluitingsuren
van het wedkantoor heeft voorgesteld, is volgens de verzoekende partij geen reden
voor de verwerende partij om voorbij te gaan aan dat onderzoek.
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.752
XIV-39.926 -13/17
In haar laatste memorie benadrukt de verzoekende partij nog dat
haar standpunt niet is dat het lokaal bestuur steeds een afwijking zou moeten
toekennen maar wel dat de mogelijkheid van en het onderzoek naar de
mogelijkheid van afwijking een noodzakelijk en integraal onderdeel uitmaakt van
het wettelijk kader inzake de convenanten en een essentiële waarborg vormt tegen
willekeur, zodat er wel een verplichting bestaat in hoofde van het lokaal bestuur
om de afwijkingsmogelijkheid te onderzoeken en dat wanneer het lokaal bestuur
dat niet doet, zij haar bevoegdheid inzake convenanten niet in overeenstemming
met het wettelijk kader waaraan zij die bevoegdheid ontleent, uitoefent. Zij betwist
voorts dat het aan haar zou toekomen om de verwerende partij ervan te overtuigen
dat een afwijking mogelijk moet zijn. Enerzijds dient geen “remediëring” te
gebeuren aangezien volgens haar niet blijkt dat het wedkantoor is gelegen “in de
nabijheid van onderwijsinstellingen, ziekenhuizen, plaatsen die vooral door
jongeren worden bezocht”. Anderzijds zou dit inhouden dat een aanvrager nog
voorafgaandelijk aan de aanvraag van een convenant op de hoogte zou zijn van de
instellingen of plaatsen waarvan het lokaal bestuur van oordeel zou zijn dat die in
de nabijheid zouden liggen van het wedkantoor en dus prohibitief zouden zijn,
hetgeen volgens de verzoekende partij onmogelijk is. Zij herhaalt dat de
verwerende partij niet heeft onderzocht, noch gemotiveerd of en waarom er geen
mogelijkheid van afwijking zou zijn.
Beoordeling
Uit artikel 43/5, eerste lid, punt 5, van de wet van 7 mei 1999
vloeit voort dat een kansspelinrichting klasse IV niet mag worden gevestigd in de
nabijheid van onderwijsinstellingen, ziekenhuizen en plaatsen die vooral door
jongeren worden bezocht “behoudens met redenen omklede afwijking die door de
gemeente wordt toegestaan”.
In arrest nr. 177/2021 van 9 december 2021 is het Grondwettelijk
Hof ertoe gebracht te onderzoeken of de verplichting om met de gemeente een
convenant te sluiten voor de exploitatie van een kansspelinrichting klasse IV en het
principiële verbod om zich te vestigen in de nabijheid van onderwijsinstellingen,
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.752
XIV-39.926 -14/17
ziekenhuizen en plaatsen die vooral door jongeren worden bezocht, evenredig zijn
met de doelstelling van de kansspelwet om de sociale risico’s in verband met de
ligging van de vaste kansspelinrichtingen klasse IV te beperken en de spelers te
beschermen. In dit verband heeft het Grondwettelijk Hof onder meer het volgende
overwogen:
“Evenzo maakt de aan de gemeente toegekende afwijkingsmogelijkheid het
haar eveneens mogelijk rekening te houden met de concrete lokale
omstandigheden, alsook met de voorwaarden waarin in het met de inrichting
gesloten convenant is voorzien: « Een afwijking op deze voorwaarde is
evenwel mogelijk op grond van een motivering van de gemeente. Als de
gemeente in het convenant dat zij met de inrichting heeft afgesloten,
voldoende beschermingsmaatregelen heeft genomen ten aanzien van de
potentiële speler, kan van deze voorwaarde afgeweken worden, bijvoorbeeld
als een inrichting zich in de nabijheid van een school wil vestigen en de
gemeente openingsuren heeft bepaald waardoor jongeren er niet kunnen
komen tijdens of kort voor en na de schooluren. De gemeente moet haar
beslissing om de vestiging in de nabijheid van onderwijsinstellingen,
ziekenhuizen en plaatsen die vooral door jongeren worden bezocht, niet te
verbieden, uitdrukkelijk motiveren » (Parl.St., Kamer, 2018-2019, DOC 543327/001, p. 14).” (GwH 9 december 2011, nr. 177/2021,
ECLI:BE:GHCC:2021:ARR.177, punt B.43.7)
23.
Daargelaten de vraag of artikel 43/5, eerste lid, punt 5, van de
wet van 7 mei 1999 het betrokken bestuur al dan niet verplicht tot een systematisch
onderzoek van de mogelijkheid om, ondanks de ligging van het wedkantoor in de
nabijheid van de onderwijsinstellingen, ziekenhuizen en plaatsen die vooral door
jongeren worden bezocht, toch een convenant te sluiten voor de exploitatie ervan,
volstaat in casu de vaststelling dat de aanvraag van de verzoekende partij
betrekking heeft op een wedkantoor dat gelegen is in de nabijheid van een
ziekenhuis en dat de verzoekende partij geen indices of aanwijzingen voorlegt die
enige aanduiding kunnen geven dat zij in het kader van de aanvraagprocedure
bijzondere beschermingsmaatregelen heeft voorgesteld met betrekking tot de
uitbating van een vaste kansspelinrichting klasse IV op de betrokken locatie.
Bijgevolg bestond voor de verwerende partij geen dwingende aanleiding om een
afwijking te overwegen en kon zij ervoor opteren om op grond van haar
discretionaire bevoegdheid het sluiten van het convenant te weigeren.
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.752
XIV-39.926 -15/17
In zoverre de verzoekende partij in haar laatste memorie nog
beklemtoont dat zij bij het indienen van de aanvraag tot het sluiten van een
convenant niet kan anticiperen op de mogelijkheid dat het lokaal bestuur bepaalde
beschermde instellingen of plaatsen aanduidt die in de nabijheid van het
wedkantoor gelegen zijn en dat zij in de aanvraag dan ook geen maatregelen kan
voorstellen die daaraan verhelpen, wordt zij niet bijgevallen. Er mag van elke
kansspeloperator worden verwacht dat hij zijn beroep uitoefent met de nodige
zorgvuldigheid, alsook dat hij een bijzondere zorg besteedt aan het formuleren van
een aanvraag bij de gemeente om voor de exploitatie van een wedkantoor op een
welbepaalde locatie een convenant te sluiten, te meer daar naar luid van artikel
43/5, eerste lid, punt 5, van de wet van 7 mei 1999, “om een vergunning klasse F1
of F2 te kunnen verkrijgen, […] de aanvrager […] ervoor [moet] zorgen dat de
kansspelinrichting klasse IV niet gevestigd wordt in de nabijheid van
onderwijsinstellingen, ziekenhuizen, plaatsen die vooral door jongeren worden
bezocht, zulks behoudens met redenen omklede afwijking die door de gemeente
wordt toegestaan”. Daarbij mag van een zorgvuldige kansspeluitbater worden
verwacht dat hijzelf voorafgaand aan de aanvraag de omgeving screent en, in geval
van nabijheid van onderwijsinstellingen, ziekenhuizen en plaatsen die vooral door
jongeren worden bezocht, zoals te dezen in elk geval een ziekenhuis, in zijn
aanvraag minstens een aanzet geeft aan de gemeente om in een met reden omklede
afwijking van het verbod te kunnen voorzien.
Het tweede middel is niet gegrond.
BESLISSING
-
De Raad van State verwerpt het beroep.
-
De verzoekende partij wordt verwezen in de kosten van het beroep tot
nietigverklaring, begroot op een rolrecht van 200 euro, een bijdrage van
24 euro en een rechtsplegingsvergoeding van 770 euro, die verschuldigd is aan
de verwerende partij.
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.752
XIV-39.926 -16/17
Dit arrest is uitgesproken te Brussel, op eenentwintig mei tweeduizend
zesentwintig, door de Raad van State, XIVe kamer, samengesteld uit:
Geert Debersaques,
kamervoorzitter,
Kaat Leus,
staatsraad,
Inge Vos,
staatsraad,
bijgestaan door
Johan Pas,
griffier.
De griffier
De voorzitter
Johan Pas
Geert Debersaques
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.752
XIV-39.926 -17/17
