Conseil d'État de Belgique — Raad van State — ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.752 (2026-09-21)
Samenvatting (NL) :
Arrest nr 267.752 van 21 september 2026 Vreemdelingen - Niet begeleide
minderjarigen Beslissing : Verwerping
--- TEXTE INTÉGRAL DE L'ARRÊT ---
RAAD VAN STATE, AFDELING BESTUURSRECHTSPRAAK
VOORZITTER VAN DE VIIe KAMER
ARREST
nr. 267.752 van 21 september 2026
in de zaak A. 248.491/VII-43.298
In zake:
U.S.
bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaat Juliette Richir
kantoor houdend te 5000 Namen
rue Patenier 52
bij wie woonplaats wordt gekozen
tegen:
de BELGISCHE STAAT, vertegenwoordigd door
de minister van Justitie
bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaat Ine De Cneudt
kantoor houdend te 3054 Vaalbeek (Oud-Heverlee)
Onze-Lieve-Vrouwstraat 6
bij wie woonplaats wordt gekozen
-------------------------------------------------------------------------------------------------I. Voorwerp van het beroep
Verzoeker dient met een enig verzoekschrift op 29 juni 2026 een
vordering tot schorsing van de tenuitvoerlegging en een beroep tot nietigverklaring
in van de beslissing van de Federale Overheidsdienst Justitie, dienst Voogdij, van
27 april 2026 waarbij wordt beslist verzoeker te beschouwen als ouder dan 18 jaar
en dat verzoeker geen voogd zal krijgen.
II. Verloop van de rechtspleging
De beschikking van 2 juli 2026 stelt de procedurekalender vast.
De verwerende partij heeft een nota met opmerkingen en een
administratief dossier ingediend.
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.752
VII-43.298-1/11
Eerste auditeur-afdelingshoofd Marijke Sterck heeft een
verslag opgesteld over de vordering tot schorsing met toepassing van artikel 17 van
de wetten op de Raad van State, gecoördineerd op 12 januari 1973.
De partijen zijn opgeroepen voor de terechtzitting, die heeft
plaatsgevonden op 17 september 2026, om 14.30 uur.
Kamervoorzitter Carlo Adams heeft verslag uitgebracht.
Advocaat Valdrin Gërguri, die loco advocaat Juliette Richir
verschijnt voor verzoeker, en advocaat Filip Stouthuysen, die loco advocaat Ine
De Cneudt verschijnt voor de verwerende partij, zijn gehoord.
Eerste auditeur-afdelingshoofd Marijke Sterck heeft een met dit
arrest eensluidend advies gegeven.
Er is toepassing gemaakt van de bepalingen op het gebruik der
talen, vervat in titel VI, hoofdstuk II, van de wetten op de Raad van State,
gecoördineerd op 12 januari 1973.
III. Feiten
Verzoeker komt België binnen en hij wordt op 7 april 2026 als
niet-begeleide
minderjarige
vreemdeling
aangemeld
door
de
dienst
Vreemdelingenzaken bij de dienst Voogdij. Hij heeft verklaard te zijn geboren in
Afghanistan op 11 oktober 2008. De dienst Vreemdelingenzaken uit twijfel over
verzoekers voorgehouden leeftijd.
In
het
Universitair
Ziekenhuis
Pellenberg
te
Leuven
ondergaat verzoeker op 23 april 2026 een medisch onderzoek om na te gaan of hij
al dan niet de leeftijd van 18 jaar heeft bereikt. De arts besluit dat verzoeker
“op datum van 23-04-2026 een leeftijd heeft van zeker ouder dan 18 jaar, waarbij
23,0 jaar een minimum leeftijd is. Waarschijnlijk ligt deze nog hoger”.
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.752
VII-43.298-2/11
Op 27 april 2026 beslist de dienst Voogdij verzoeker te
beschouwen als ouder dan 18 jaar en dat hij geen voogd zal krijgen. Dit is de
bestreden beslissing.
IV. Schorsingsvoorwaarden
Krachtens artikel 17, § 1, derde lid, van de gecoördineerde
wetten op de Raad van State kan tot schorsing van de tenuitvoerlegging slechts
worden besloten onder de dubbele voorwaarde dat de zaak te spoedeisend is voor
een behandeling ervan in een beroep tot nietigverklaring en indien minstens één
ernstig middel wordt aangevoerd waarvan het onderzoek zich leent voor een
versnelde behandeling en waarmee de nietigverklaring van de bestreden beslissing
prima facie kan worden verantwoord.
V. Ernst van de middelen
Uiteenzetting van het middel
Verzoeker werpt in een enig middel de schending op van de
artikelen 2 en 3 van de wet van 29 juli 1991 ‘betreffende de uitdrukkelijke
motivering van de bestuurshandelingen’ (hierna: wet van 29 juli 1991), van
artikel 62 van de wet van 15 december 1980 ‘betreffende de toegang tot het
grondgebied, het verblijf, de vestiging en de verwijdering van vreemdelingen’
(hierna: vreemdelingenwet), van artikel 7, § 1 en 3, van Titel XIII, Hoofdstuk 6
‘Voogdij
over
niet-begeleide
minderjarige
vreemdelingen’
van
de
programmawet (I) van 24 december 2002 (hierna: voogdijwet), van artikel 3 van
het koninklijk besluit van 22 december 2003 ‘tot uitvoering van Titel XIII,
Hoofdstuk 6 ‘Voogdij over niet-begeleide minderjarige vreemdelingen’ van de
programmawet (I) van 24 december 2002’ (hierna: koninklijk besluit van
22 december 2003), van de artikelen 27 en 28 van de wet van 16 juli 2004
‘houdende het Wetboek van internationaal privaatrecht’ (hierna: WIPR), van de
materiëlemotiveringsplicht, van het zorgvuldigheidsbeginsel als algemeen
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.752
VII-43.298-3/11
beginsel van behoorlijk bestuur, van artikel 14 van verordening (EU) 2016/1191
van het Europees Parlement en de Raad van 6 juli 2016 ‘inzake de bevordering van
het vrije verkeer van burgers door vereenvoudigde overlegging van bepaalde
openbare documenten in de Europese Unie en tot wijziging van Verordening (EU)
nr. 1024/2012’ (hierna: verordening 2016/1191), gelezen in het licht van
overwegingen 3 en 31 van die verordening, van het beginsel van loyale
samenwerking, zoals vervat in artikel 4, § 3, van het verdrag ‘betreffende de
Europese Unie’ (hierna: VEU), en van artikel 8 van het Europees Verdrag tot
bescherming van de Rechten van de Mens en de Fundamentele Vrijheden (hierna:
EVRM).
Verzoeker voert aan dat de leeftijd van een niet-begeleide
minderjarige vreemdeling in de eerste plaats moet worden vastgesteld aan de hand
van officiële documenten en administratieve verificaties. Hij verwijst daartoe naar
“het toepasselijke wettelijke kader” en meer concreet naar artikel 3 van het
koninklijk besluit van 22 december 2003.
Waar de bestreden beslissing vermeldt dat de dienst
Vreemdelingenzaken twijfelt over de leeftijd van verzoeker, omdat “[verzoekers]
fysieke verschijning […] niet overeen[komt] met die van een minderjarige” en
“[verzoeker] […] tegenstrijdige verklaringen af[legde]”, acht verzoeker die
motivering louter algemeen, abstract en stereotiep. De bestreden beslissing bevat
geen enkele objectieve beschrijving van de vaststellingen waarop de beoordeling
van verzoekers fysieke voorkomen steunt, zodat het een louter subjectieve
appreciatie betreft. Wat de “tegenstrijdige verklaringen” betreft, wordt in de
bestreden beslissing niet gepreciseerd over welke verklaringen en welke
tegenstrijdigheid het gaat.
Verder volstaat de motivering omtrent de door verzoeker
overgelegde foto van zijn elektronische taskara niet in het licht van de
wet van 29 juli 1991. De dienst Voogdij stelt enkel dat “[b]ij controle van de codes
op het document blijkt […] dat deze gegevens verwijzen naar een geboortejaar in
2006” terwijl het document het jaar 2008 vermeldt bij geboortedatum, doch licht
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.752
VII-43.298-4/11
nergens toe op welke wijze deze documentcontrole is geschied. Verzoeker betoogt
dat niet kan worden nagegaan of het document daadwerkelijk werd gecontroleerd.
Uit de bestreden beslissing blijkt met name niet welke instantie de controle
uitvoerde, noch welke methode of welke technische hulpmiddelen werden gebruikt
voor de analyse. Dat verzoeker slechts een foto van een taskara kon voorleggen,
ontslaat de dienst Voogdij niet van haar motiveringsplicht. Deze tekortkoming is
des te ernstiger nu deze vermeende documentaire tegenstrijdigheid een van de
essentiële elementen is waarop de leeftijdstwijfel berust en leidde tot het uitvoeren
van een medisch onderzoek, aldus verzoeker.
Ten slotte is verzoeker van oordeel dat de bestreden beslissing
zelf intern tegenstrijdig is. De dienst Voogdij baseert zich immers op de kopie van
verzoekers taskara om tot verzoekers meerderjarigheid te besluiten, maar trekt
terzelfdertijd de bewijswaarde ervan in twijfel omdat het origineel document niet
voorligt. Bovendien werd het document als dusdanig niet onderzocht, werden de
intrinsieke kenmerken ervan niet geanalyseerd, werden geen concrete elementen
van vervalsing aangewezen en werd niet uiteengezet waarom aan dit document
geen bewijswaarde kan worden toegekend. De dienst Voogdij heeft geen volledig,
zorgvuldig en nauwgezet onderzoek verricht naar alle relevante elementen van de
zaak, zodat de bestreden beslissing niet alleen in strijd is met de motiveringsplicht,
maar ook met de zorgvuldigheidsplicht.
Beoordeling
De schending van artikel 62 van de vreemdelingenwet kan niet
dienstig worden aangevoerd tegen de bestreden beslissing, die met toepassing van
de voogdijwet is genomen en dus niet met toepassing van de vreemdelingenwet.
Waar verzoeker in het opschrift van het middel een schending
aanvoert van de artikelen 27 en 28 van het WIPR, van artikel 14 van
verordening 2016/1191, gelezen in het licht van overwegingen 3 en 31 van die
verordening, van het beginsel van loyale samenwerking, zoals vervat in
artikel 4, § 3, van het VEU, van artikel 8 van het EVRM en van
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.752
VII-43.298-5/11
artikel 7, § 1 en 3, van de voogdijwet, lijkt hij in het middel niet uiteen te zetten op
welke wijze deze bepalingen zouden zijn geschonden.
Het enige middel is in die mate prima facie niet ontvankelijk.
De artikelen 2 en 3 van de wet van 29 juli 1991 verplichten de
administratieve overheid in de akte de juridische en feitelijke overwegingen op te
nemen die aan de beslissing ten grondslag liggen, en dat op “afdoende” wijze. Het
afdoend karakter van de motivering betekent dat de motivering pertinent moet zijn,
dit wil zeggen dat ze duidelijk met de beslissing te maken moet hebben en dat ze
draagkrachtig moet zijn, dit wil zeggen dat de aangehaalde redenen moeten
volstaan om de beslissing te dragen. De belangrijkste bestaansreden van de
motiveringsplicht, zoals die wordt opgelegd door de wet van 29 juli 1991, bestaat
erin dat de betrokkene in de hem aanbelangende beslissing zelf de motieven moet
kunnen aantreffen op grond waarvan ze werd genomen, opdat de betrokkene met
kennis van zaken zou kunnen uitmaken of het aangewezen is de beslissing met een
annulatieberoep te bestrijden.
Wat het medisch onderzoek betreft, is de bestreden beslissing
formeel afdoende gemotiveerd wanneer het resultaat van dat onderzoek in de
beslissing wordt vermeld. Te dezen vermeldt de bestreden beslissing dat en
waarom de dienst Vreemdelingenzaken twijfel heeft geuit over verzoekers
voorgehouden leeftijd, dat verzoeker een foto van een elektronische taskara heeft
overgelegd en een termijn kreeg om het originele document te bezorgen, wat niet
is gebeurd, dat er bij gebreke aan originele documenten die verzoekers leeftijd
kunnen aantonen geen elementen waren die de twijfel over zijn leeftijd konden
wegnemen, dat verzoeker schriftelijk akkoord ging met het medisch onderzoek, en
geeft ze de conclusie van het leeftijdsonderzoek weer, waaruit blijkt dat verzoeker
meer dan 18 jaar oud is. Het is niet vereist dat wordt aangegeven welke medische
onderzoeken werden uitgevoerd of waarom verzoekers voorgehouden leeftijd in
twijfel werd getrokken. Evenmin is het vereist dat het verslag van het medisch
onderzoek aan verzoeker werd meegedeeld alvorens de bestreden beslissing werd
genomen. Bovendien maakt het verslag van het medisch onderzoek deel uit van het
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.752
VII-43.298-6/11
administratief dossier en vermeldt de bestreden beslissing uitdrukkelijk de
mogelijkheid om dat verslag te raadplegen. Verzoeker lijkt niet aan te voeren en
a fortiori niet aan te tonen dat hij er geen kennis van kon nemen.
In de mate dat verzoeker zich richt tegen de elementen waarop
de geuite twijfel is gebaseerd, blijkt uit het voorgaande prima facie dat de dienst
Voogdij in het licht van de formelemotiveringsplicht in de bestreden beslissing niet
nader hoefde te vermelden waarom wordt getwijfeld aan verzoekers leeftijd. Het
enige middel is niet ernstig voor wat de voorgehouden schending van de
artikelen 2 en 3 van de wet van 29 juli 1991 betreft.
Waar verzoeker in het middel kritiek uit op de feitelijke
vaststellingen die hebben geleid tot de bestreden beslissing, lijkt hij in wezen een
schending van de materiëlemotiveringsplicht op te werpen. Deze houdt in dat
iedere administratieve rechtshandeling moet steunen op motieven waarvan het
feitelijk bestaan naar behoren is bewezen en die in rechte ter verantwoording van
die handeling in aanmerking kunnen worden genomen. Bij de beoordeling van de
naleving van de materiëlemotiveringsplicht is de Raad van State niet bevoegd om
zijn oordeel omtrent de feiten in de plaats te stellen van het oordeel van de
administratieve overheid. Hij is enkel bevoegd om desgevraagd na te gaan of de
administratieve overheid is uitgegaan van de juiste feitelijke gegevens, of zij die
correct heeft beoordeeld en of zij op grond daarvan binnen de perken van de
redelijkheid tot haar besluit is kunnen komen.
Het zorgvuldigheidsbeginsel houdt op zijn beurt in dat het
bestuur zijn beslissing op zorgvuldige wijze moet voorbereiden. Dit impliceert dat
de beslissing dient te steunen op werkelijk bestaande en concrete feiten die met de
vereiste zorgvuldigheid werden vastgesteld. De overheid is onder meer verplicht
om zorgvuldig te werk te gaan bij de voorbereiding van de beslissing en de
feitelijke en juridische aspecten van het dossier deugdelijk te onderzoeken, zodat
zij met kennis van zaken kan beslissen.
Zoals hoger reeds werd aangegeven, vermeldt de bestreden
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.752
VII-43.298-7/11
beslissing te dezen waarom de dienst Vreemdelingenzaken twijfel heeft geuit
omtrent verzoekers leeftijd. Als redenen daartoe worden verzoekers fysieke
verschijning, die niet zou overeenstemmen met die van een minderjarige, alsook
verzoekers tegenstrijdige verklaringen aangehaald. Verzoekers kritiek is
uitsluitend gericht tegen die opgegeven redenen voor de door de dienst
Vreemdelingenzaken geuite twijfel.
Hoewel de beoordeling van de fysieke verschijning van
verzoeker berust op een appreciatie van de ambtenaar van de dienst
Vreemdelingenzaken, die daartoe wel werd aangewezen, blijkt uit de fiche “mineur
étranger non accompagné”, die zich in het administratief dossier bevindt, dat de
twijfel niet enkel steunt op verzoekers fysieke voorkomen. Zo wordt erop gewezen
dat de foto van verzoekers elektronische taskara 2008 als geboortejaar vermeldt,
terwijl de MRZ-codes verwijzen naar het jaar 2006. Daarnaast wordt vastgesteld
dat verzoeker op 25 november 2025 een verzoek om internationale bescherming in
Letland heeft ingediend. Nochtans heeft verzoeker verklaard nooit eerder om
internationale bescherming te hebben verzocht. Naast de voormelde fiche bevat het
administratief dossier ook een verslag van het onderhoud dat verzoeker op
7 april 2026 had met een ambtenaar van de dienst Voogdij. Blijkens dit verslag
heeft de dienst Voogdij prima facie onderzocht of de twijfel omtrent verzoekers
minderjarigheid kon worden weggenomen met minder ingrijpende elementen dan
een medisch onderzoek. Aan verzoeker werd onder meer gevraagd of hij over
identiteitsdocumenten beschikt. Ook kopieën of foto’s van identiteitsdocumenten
mogen worden overgemaakt. Waar verzoeker de foto van zijn elektronische
taskara ook toont aan de dienst Voogdij, stelt deze laatste evenzeer de incoherentie
aangaande verzoekers geboortedatum vast. De foto wordt als niet overtuigend
beschouwd en de ambtenaar adviseert om verzoeker een termijn van 15 dagen te
geven om zijn origineel document voor te leggen. Wat het verzoek om
internationale bescherming betreft dat verzoeker zou hebben ingediend in Letland,
verklaart hij ten overstaan van de dienst Voogdij opnieuw nooit eerder te hebben
verzocht om internationale bescherming. De ambtenaar concludeert dat de twijfel
omtrent verzoekers minderjarigheid niet kan worden weggenomen op basis van
verzoekers verklaringen gelet op de voormelde inconsistenties. De ambtenaar van
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.752
VII-43.298-8/11
de dienst Voogdij, die hiertoe eveneens werd aangesteld, lijkt net zoals de
ambtenaar van de dienst Vreemdelingenzaken ook verzoekers fysieke
verschijning, naast andere elementen, aan te wijzen als element om te twijfelen aan
verzoekers minderjarigheid. Er wordt voorgesteld om, indien verzoeker binnen een
termijn van 15 dagen geen originele documenten overmaakt, over te gaan tot een
medisch onderzoek. De redenen waarop de dienst Vreemdelingenzaken de geuite
twijfel steunt, lijken wel degelijk hun oorsprong te vinden in het administratief
dossier. Uit de bestreden beslissing blijkt bovendien dat werd overgegaan tot het
medisch onderzoek omdat verzoeker geen originele documenten heeft overgelegd
die zijn leeftijd kunnen aantonen zodat er volgens de dienst Voogdij geen
elementen aanwezig waren die de twijfel over verzoekers leeftijd konden
wegnemen.
De bestreden beslissing zelf wordt vervolgens gedragen door het
motief omtrent het resultaat van dat medisch onderzoek, dat uitdrukkelijk in die
beslissing wordt vermeld. Naar luid van artikel 7, § 1, van de voogdijwet laat de
dienst Voogdij, indien hij twijfel koestert omtrent de leeftijd van de betrokken
persoon, onmiddellijk een medisch onderzoek door een arts uitvoeren teneinde na
te gaan of die persoon al dan niet jonger is dan achttien jaar. Artikel 7, § 2 van die
wet bepaalt dat, indien uit het medisch onderzoek blijkt dat de betrokkene jonger
is dan 18 jaar en mits voldaan is aan enkele voorwaarden, een voogd wordt
aangewezen. Indien uit het medisch onderzoek blijkt dat de persoon in kwestie de
leeftijd van 18 jaar heeft bereikt, dan vervalt de plaatsing onder de hoede van de
dienst Voogdij van rechtswege. Het medisch onderzoek is aldus door de wet zelf
ingesteld als ultiem bewijsmiddel om na te gaan of de betrokkene al dan niet de
leeftijd van 18 jaar heeft bereikt indien er twijfel is omtrent zijn leeftijd. Nu de wet
zelf het medisch onderzoek als bewijsmiddel heeft ingesteld, lijkt geen schending
van de materiëlemotiveringsplicht of het zorgvuldigheidsbeginsel te volgen uit het
feit dat de dienst Voogdij de bestreden beslissing heeft genomen op grond van
dergelijk leeftijdsonderzoek. Bovendien is het op het eerste gezicht niet onredelijk
dat de dienst Voogdij in de gegeven omstandigheden verzoekers verklaringen
omtrent zijn leeftijd of de foto van zijn elektronische taskara niet liet primeren op
de resultaten van het medisch onderzoek, die door verzoeker overigens niet als
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.752
VII-43.298-9/11
dusdanig worden bekritiseerd in het middel
Naar luid van artikel 3, eerste lid, van het koninklijk besluit van
22 december 2003 “[gaat] de dienst Voogdij […] over tot de identificatie van de
niet-begeleide minderjarige vreemdeling en controleert zijn verklaringen
betreffende zijn naam, nationaliteit en leeftijd inzonderheid door middel van zijn
officiële documenten of van de inlichtingen verstrekt door de consulaire of
diplomatieke posten van het land van herkomst of van doorvoer, of van elke andere
inlichting […]”. Deze bepaling verzet er zich niet tegen dat in geval van twijfel aan
de opgegeven leeftijd wordt overgegaan tot een leeftijdsonderzoek dat, zoals hoger
reeds is aangehaald, door de wet zelf is ingesteld. Gelet op de duidelijke conclusie
van het leeftijdsonderzoek was de verwerende partij er op het eerste gezicht niet
toe gehouden om verzoekers verklaringen of de foto van zijn elektronische taskara
te laten primeren op het resultaat van het medisch leeftijdsonderzoek. Bovendien
blijkt uit de bestreden beslissing en het administratief dossier dat de dienst Voogdij
verzoekers verklaringen tegenstrijdig heeft bevonden en verzoeker de gelegenheid
heeft geboden om zijn originele taskara over te maken.
Conclusie
Het ontbreekt het enige middel aan de vereiste ernst.
Bij gebreke aan minstens één ernstig middel waarmee de
nietigverklaring van de bestreden beslissing prima facie kan worden verantwoord,
wordt niet voldaan aan één van de voorwaarden die gesteld worden in
artikel 17, §1, derde lid, van de gecoördineerde wetten op de Raad van State opdat
de vordering tot schorsing kan worden toegewezen.
Deze vaststelling volstaat om de vordering af te wijzen.
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.752
VII-43.298-10/11
BESLISSING
De Raad van State verwerpt de vordering tot schorsing.
Dit arrest is uitgesproken op eenentwintig september tweeduizend zesentwintig,
door de Raad van State, VIIe kamer, samengesteld uit:
Carlo Adams,
kamervoorzitter,
bijgestaan door
Bryan Geerts,
toegevoegd griffier.
De griffier
De voorzitter
Bryan Geerts
Carlo Adams
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.752
VII-43.298-11/11
