Conseil d'État de Belgique — Raad van State — ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.789 (2026-09-24)
Samenvatting (NL) :
Arrest nr 267.789 van 24 september 2026 Ruimtelijke ordening, stedenbouw,
leefmilieu en aanverwante aangelegenheden - Bouwvergunningen en gemengde
vergunningen Beslissing : Verwerping
--- TEXTE INTÉGRAL DE L'ARRÊT ---
RAAD VAN STATE, AFDELING BESTUURSRECHTSPRAAK
VIIe KAMER
ARREST
nr. 267.789 van 24 september 2026
in de zaak A. 242.013/VII-42.537
In zake :
de BV INBEV BELGIUM
bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaat Renaud van Melsen
kantoor houdend te 1050 Brussel
Louizalaan 250, bus 10
bij wie woonplaats wordt gekozen
tegen :
J.V.
-------------------------------------------------------------------------------------------------I. Voorwerp van het beroep
Het cassatieberoep, ingesteld op 17 mei 2024, strekt tot de
nietigverklaring van arrest nr. RvVb-A-2324-0649 van de Raad voor
Vergunningsbetwistingen van 18 april 2024 in de zaak 2223-RvVb-0357-A.
II. Verloop van de rechtspleging
Het cassatieberoep is toelaatbaar verklaard bij beschikking van
19 augustus 2024.
Verweerder heeft een memorie van antwoord ingediend en de
verzoekende partij heeft een memorie van wederantwoord ingediend.
Eerste auditeur-afdelingshoofd Peter Provoost heeft op
18 september 2025 een verslag opgesteld, op grond van artikel 16 van het
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.789
VII-42.537-1/17
koninklijk besluit van 30 november 2006 ‘tot vaststelling van de cassatieprocedure bij de Raad van State’.
Bij arrest nr. 265.656 van 5 februari 2026 wordt het debat
heropend en wordt bepaald dat de zaak verder wordt behandeld volgens de gewone
rechtspleging.
De verzoekende partij heeft een verzoek tot voortzetting van de
procedure ingediend.
De partijen zijn opgeroepen voor de terechtzitting, die heeft
plaatsgevonden op 3 september 2026.
Staatsraad Francis Van Nuffel heeft verslag uitgebracht.
Advocaat Renaud van Melsen, die verschijnt voor de
verzoekende partij, is gehoord.
Eerste auditeur-afdelingshoofd Peter Provoost heeft een met dit
arrest eensluidend advies gegeven.
Er is toepassing gemaakt van de bepalingen op het gebruik der
talen, vervat in titel VI, hoofdstuk II, van de wetten op de Raad van State,
gecoördineerd op 12 januari 1973.
III. Feiten
3.1.
De verzoekende partij dient op 11 juni 2021 een aanvraag in voor
een omgevingsvergunning voor de uitbating van een brouwerij. Op 7 juli 2021
vraagt de deputatie van de provincieraad van Vlaams-Brabant de verzoekende
partij om de aanvraag te vervolledigen binnen een termijn van 80 dagen. De
verzoekende partij bezorgt de ontbrekende gegevens op 14 januari 2022. De
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.789
VII-42.537-2/17
deputatie verklaart de aanvraag ontvankelijk en volledig op 13 februari 2022, en
verleent de omgevingsvergunning op 2 juni 2022.
3.2.
Verweerder
tekent
bestuurlijk
beroep
aan
tegen
de
deputatiebeslissing van 2 juni 2022. Bij besluit van 29 november 2022 verklaart de
Vlaamse minister, bevoegd voor omgeving, het beroep ongegrond en verleent de
vergunning voor de uitbating van een brouwerij.
3.3.
Verweerder dient bij de Raad voor Vergunningsbetwistingen
(hierna: RvVb) een beroep in tot nietigverklaring van het ministerieel besluit van
29 november 2022. Met een tussenarrest van 16 november 2023 heropent de RvVb
het debat om de partijen de gelegenheid te geven standpunt in te nemen over een
middel dat ambtshalve wordt opgeworpen. Met het bestreden arrest verklaart de
RvVb zowel het ambtshalve opgeworpen middel, als het door verweerder
opgeworpen tweede middel, gegrond, vernietigt hij het ministerieel besluit van
29 november 2022, stelt hij zijn arrest in de plaats van de nieuw te nemen
beslissing, heft hij het deputatiebesluit van 2 juni 2022 op, en verklaart hij het
bestuurlijk beroep van verweerder tegen dat deputatiebesluit onontvankelijk
wegens onbevoegdheid.
IV. Onderzoek van de middelen tot nietigverklaring
A. Eerste middel
Uiteenzetting van het middel
De verzoekende partij voert de schending aan van:
- de artikelen 19, 21, eerste lid, 32, § 1, § 3 en § 4, eerste lid, 56, 57, 63 (vóór de
wijziging bij decreet van 26 januari 2024) en 105, § 1, 1°, van het decreet van
25 april
2014
‘betreffende
de
omgevingsvergunning’
(hierna:
omgevingsvergunningsdecreet);
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.789
VII-42.537-3/17
- de artikelen 2, 1°, b), 35, eerste en tweede lid, en 37, § 2, van het decreet van
4 april 2014 ‘betreffende de organisatie en de rechtspleging van sommige Vlaamse
bestuursrechtscolleges’ (hierna: DBRC);
- de artikelen 2 en 6 van het Gerechtelijk Wetboek;
- artikel 74, § 1, van het besluit van de Vlaamse regering van 27 november 2015
‘tot
uitvoering
van
het
decreet
van
25
april
2014
betreffende de
omgevingsvergunning’ (hierna: omgevingsvergunningsbesluit).
Het middel komt op tegen de beslissing van het bestreden arrest
dat het ambtshalve opgeworpen middel gegrond is, en de hieruit volgende
vernietiging van het ministerieel besluit van 29 november 2022, de
indeplaatsstelling van het arrest, de opheffing van het deputatiebesluit van 2 juni
2022, en de beslissing om het bestuurlijk beroep van verweerder tegen dat
deputatiebesluit onontvankelijk te verklaren wegens onbevoegdheid. Het bestreden
arrest steunt hiertoe op volgende overwegingen:
“1.
De bevoegde overheid in eerste bestuurlijke aanleg beschikt in principe over
een termijn van 120 dagen om over de aanvraag te beslissen wanneer een
advies van een omgevingsvergunningscommissie is vereist (artikel 32, § 1,
2°, [van het o]mgevingsvergunningsdecreet).
Artikel 32, § 3[, van het o]mgevingsvergunningsdecreet bepaalt op zijn beurt
het startpunt van die beslissingstermijn. Volgens die bepaling gaat de
beslissingstermijn altijd in op de dag na de datum dat de
vergunningsaanvraag ontvankelijk en volledig wordt verklaard of, bij
ontstentenis van een beslissing, de dertigste dag na de datum waarop de
aanvraag is ingediend hetzij na de ontvangst van de ontbrekende gegevens of
documenten.
2.
Zoals de [RvVb] al vaststelde in het tussenarrest van 16 november 2023,
heeft de [verzoekende partij in cassatie] haar aanvraag op 11 juni 2021 via
het Omgevingsloket ingediend bij de deputatie van de provincie VlaamsBrabant. Op 7 juli 2021 meldt de deputatie vervolgens dat de
vergunningsaanvraag onvolledig is:
‘De omgevingsvergunningsaanvraag ingediend door INBEV
BELGIUM op 11 juni 2021 is voorlopig onvolledig. Volgende
elementen zijn onduidelijk of ontbreken: […]
De gevraagde aanpassingen of [wijzigingen] aan de inhoud van uw
projectaanvraag dienen te gebeuren door het indienen van een nieuwe
projectversie. De nieuwe projectversie [moet] bij het provinciebestuur
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.789
VII-42.537-4/17
worden ingediend binnen een termijn van 80 dagen. Ondertussen is de
termijn geschorst.
De procedure wordt verdergezet na ontvangst van de nieuwe
projectversie.’
2.1.
De deputatie staat dus een termijn van 80 dagen toe om een aangevulde
projectversie in te dienen en de onvolledigheden in de aanvraag recht te
zetten. Dit betekent dat de aanvraag in principe op 25 september 2021
vervolledigd had moeten zijn. In het tussenarrest heeft de [RvVb] vastgesteld
dat er op die datum geen nieuwe projectversie werd bezorgd aan de deputatie.
Dat gebeurde pas op 17 december 2021, maar de [verzoekende partij in
cassatie] heeft die projectversie vervolgens op 14 januari 2022 ingetrokken
en op dezelfde dag een nieuwe projectversie ingediend.
[…]
3.
De [verzoekende partij in cassatie] stelt […] dat de aanvullingstermijn geen
vervaltermijn uitmaakt.
Artikel 19 en 21, eerste lid[, van het o]mgevingsvergunningsdecreet luiden
als volgt:
‘Artikel 19
De bevoegde overheid, vermeld in artikel 15, of de gemeentelijke,
provinciale of gewestelijke omgevingsambtenaar onderzoekt de
vergunningsaanvraag op haar ontvankelijkheid en volledigheid.
Als de vergunningsaanvraag onvolledig is, kan de bevoegde overheid,
de gemeentelijke, provinciale of gewestelijke omgevingsambtenaar of
de door hem gemachtigde de vergunningsaanvrager per beveiligde
zending vragen om de ontbrekende gegevens of documenten aan de
aanvraag toe te voegen en de termijn bepalen waarbinnen dit moet
gebeuren.
Artikel 21
Het resultaat van het onderzoek, vermeld in artikel 19 en 20, wordt bij
beveiligde zending aan de aanvrager meegedeeld binnen een termijn
van dertig dagen vanaf de dag na de datum waarop de
vergunningsaanvraag is ingediend hetzij na de ontvangst van de
ontbrekende gegevens of documenten.’
In het ontwerp van decreet betreffende de omgevingsvergunning worden
deze bepalingen onder meer als volgt toegelicht (Parl.St. Vl.Parl. 2013-14,
nr. 2334/1, 36):
‘…
Als de vergunningsaanvraag onvolledig is, kan de bevoegde overheid,
de door haar gemachtigde ambtenaar of in voorkomend geval de
gemeentelijke omgevingsambtenaar de vergunningsaanvrager vragen
dat te remediëren. Het betreft hier een mogelijkheid en geen
verplichting. Als een document of gegeven op plan ontbreekt, kan het
aangewezen zijn om van deze mogelijkheid gebruik te maken. Als de
aanvraag fundamenteel onvolledig is (zoals een ontbrekende aanvraag
voor het oprichten van de gebouwen bij een aanvraag tot exploitatie),
of niet op zeer korte tijd kan aangevuld worden (zoals een ontbrekend
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.789
VII-42.537-5/17
MER), lijkt het dadelijk afgeven van een onvolledigheidsverklaring
meer aangewezen.
Het decreet voorziet dat een vraag tot aanvulling van het dossier per
beveiligde zending wordt verzonden. Een pragmatischer werkwijze is
echter ook mogelijk. Stel dat de overheid vaststelt dat een stuk
ontbreekt, dan kan ze de aanvrager ook telefonisch of op een andere
informele weg van op de hoogte brengen. Wanneer het ontbrekende
stuk wordt bezorgd voor het eind van de periode van 30 dagen, die is
voorzien voor het ontvankelijkheids- en volledigheidsonderzoek, dan
is er geen probleem. Wanneer de overheid echter betwijfelt of het
ontbrekende stuk haar inderdaad zal bezorgd worden voor het
verstrijken van de termijn van 30 dagen, dan stuurt zij bij beveiligde
zending een officieel verzoek tot aanvulling. Op die wijze bereikt ze
dat de termijn van 30 dagen niet verstreken is zonder beslissing over
de ontvankelijkheid en volledigheid.
(…)
Het resultaat van het ontvankelijkheids- en volledigheidsonderzoek
wordt bij beveiligde zending aan de aanvrager meegedeeld binnen een
termijn van dertig dagen vanaf de dag na de datum van het indienen
van de vergunningsaanvraag dan wel na ontvangst van de ontbrekende
gegevens of documenten. De formele vraag per beveiligde zending
naar ontbrekende gegevens of documenten zorgt er dus voor dat de
decretale termijnen pas beginnen lopen na ontvangst ervan.
…’
Uit de voorgaande bepalingen en de toelichting ervan blijkt dat de bevoegde
overheid de mogelijkheid (en niet de verplichting) heeft om te remediëren bij
de vaststelling dat een aanvraag onvolledig is. In de parlementaire
voorbereiding wordt toegelicht dat de bevoegde overheid (bij fundamentele
tekorten) de aanvraag onmiddellijk onvolledig kan verklaren of op informele
wijze bijkomende stukken kan opvragen (tijdens de termijn van dertig dagen
om te beslissen over de volledigheid en ontvankelijkheid). Ze kan ook door
middel van een beveiligde zending aanvullende stukken opvragen. In dit
laatste geval moet de bevoegde overheid de termijn bepalen waarbinnen de
stukken moeten worden bijgebracht.
Deze bepalingen kunnen niet anders worden uitgelegd dan dat het niet
overmaken van de opgevraagde stukken binnen de opgegeven
aanvullingstermijn, de termijn van dertig dagen doet starten zoals bepaald in
artikel 21 [van het o]mgevingsvergunningsdecreet. Het gaat dus wel degelijk
om een vervaltermijn. Deze visie heeft de [RvVb] al eerder bevestigd in zijn
arrest van 26 januari 2023 met nummer RvVb-A-2223-0469.
Wanneer de aanvrager de opgevraagde stukken dus niet bezorgt binnen de
regularisatietermijn, dan kan de bevoegde overheid de termijn om uitspraak
te doen over de ontvankelijkheid en volledigheid niet onbepaald uitstellen tot
wanneer die documenten wel worden ingediend. Waar artikel 21, eerste lid[,
van het o]mgevingsvergunningsdecreet het heeft over ‘hetzij na de ontvangst
van de ontbrekende gegevens of documenten’ wordt daarmee die
documenten bedoeld die tijdig binnen de opgegeven regularisatietermijn
worden bezorgd. Hierover anders oordelen, zou het opleggen van een
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.789
VII-42.537-6/17
regularisatietermijn volstrekt zinloos maken. De [verzoekende partij in
cassatie] rekent onterecht de datum van ontvangst van de aanvullende
stukken op 14 januari 2022 als aanvangspunt van de beslissingstermijn over
de volledigheid en ontvankelijkheid van de aanvraag.
De vaststelling in het tussenarrest dat de beslissingstermijn over de
volledigheid en ontvankelijkheid van de aanvraag aanving op 26 september
2021 en stilzwijgend verstreek op 25 oktober 2021, blijft dus overeind.
4.
[…]
Artikel 32, § 3[, van het o]mgevingsvergunningsdecreet bepaalt dat ‘bij
ontstentenis van een beslissing daarover’, waarmee wordt verwezen naar het
ontbreken van de beslissing over de volledigheid en ontvankelijkheid, de
beslissingstermijn om inhoudelijk over de aanvraag te oordelen aanvangt op
de dertigste dag na de datum waarop de aanvraag is ingediend (of na de
ontvangst van de tijdig overgemaakte gegevens of documenten, wat in casu
zoals bleek uit randnummer 2 niet het geval is). De [RvVb] stelt vast dat de
‘ontstentenis van een beslissing’ per definitie aanwezig is zodra een
vervaltermijn stilzwijgend verstrijkt. […]
Het uitgangspunt van het ambtshalve middel dat de inhoudelijke
beslissingstermijn over de aanvraag in het voorliggende dossier inging op de
dertigste dag na de datum waarop de aanvraag is ingediend, heeft dus wel
degelijk een rechtsgrond. Concreet betekent dit dat de beslissingstermijn in
eerste bestuurlijke aanleg verstreek 120 dagen na de dertigste dag na de
datum van de vergunningsaanvraag op 11 juni 2021, wat neerkomt op
8 november 2021. De deputatie heeft een beslissing genomen op 2 juni 2022.
Dat is 11 maanden na de vergunningsaanvraag.
Aangezien de deputatie niet heeft beslist binnen haar beslissingstermijn,
wordt ze geacht de omgevingsvergunning stilzwijgend te hebben geweigerd
(artikel 32, § 4, eerste lid[, van het o]mgevingsvergunningsdecreet). De
deputatie die op 2 juni 2022 alsnog een uitdrukkelijke beslissing nam, heeft
haar bevoegdheid overschreden.
5.
De vaststelling dat de beslissing in eerste bestuurlijke aanleg stilzwijgend
werd geweigerd, moest de verwerende partij ertoe bewegen om zich
onbevoegd te verklaren tegen het beroep dat de uitdrukkelijke en laattijdige
beslissing viseert.
Tevergeefs brengt de [verzoekende partij in cassatie] hiertegen in dat het
devolutief karakter van het bestuurlijk beroep de vormelijke
onregelmatigheden in eerste bestuurlijke aanleg zou afdekken, zodat de
[Vlaamse minister, bevoegd voor omgeving,] die niet uit eigen beweging
moest onderzoeken. Het ambtshalve middel steunt op de onbevoegdheid van
de verwerende partij en raakt dus de openbare orde. De devolutieve werking
van het bestuurlijk beroep houdt in dat de bevoegde overheid in graad van
bestuurlijk beroep een eigen beoordeling van de aanvraag maakt en haar
beslissing volledig in de plaats komt van de beslissing van de in
eerste bestuurlijke aanleg bevoegde overheid. Vooraleer de overheid in graad
van bestuurlijk beroep deze beslissingsmacht verwerft, is uiteraard vereist
dat zij bevoegd is om kennis te nemen over het bestuurlijk beroep, wat -zoals
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.789
VII-42.537-7/17
blijkt uit de voorgaande beoordeling- in casu niet het geval is. Het doet
omwille van het openbare orde karakter van de bevoegdheid van de [Vlaamse
minister, bevoegd voor omgeving,] ook niet ter zake of [verweerder in
cassatie] door de ingeroepen onregelmatigheid al dan niet in [zijn] belangen
werd geschaad en het is evenmin relevant of [hij] de onbevoegdheid al dan
niet in de bestuurlijke vergunningsprocedure heeft aangevoerd. Het valt
binnen de verplichtingen van de [Vlaamse minister, bevoegd voor
omgeving,] om na te gaan of een beslissing waarover [hij] zich moet
uitspreken wel binnen [zijn] bevoegdheid valt.”
en:
“Artikel 37 [DBRC] geeft de [RvVb] in functie van een efficiënte
geschillenbeslechting en mits het respecteren van de scheiding der machten
een beperkte substitutiebevoegdheid. Hij kan zijn arrest in de plaats stellen
van de bestreden beslissing in zoverre de verwerende partij als
vergunningverlenende overheid beschikt over een gebonden bevoegdheid.
De [RvVb] kan deze indeplaatsstelling ook ambtshalve uitoefenen, op
voorwaarde dat er tegenspraak is gevoerd over het middel dat leidt tot de
indeplaatsstelling […].
Bij de bespreking van het ambtshalve middel is vastgesteld dat de deputatie
de decretale vervaltermijn om te beslissen heeft laten verstrijken, zodat de
omgevingsvergunning in eerste aanleg van rechtswege is geweigerd (artikel
32, § 4, eerste lid[, van het o]mgevingsvergunningsdecreet). De beslissing
van de deputatie die na de termijn werd genomen, is aangetast door
bevoegdheidsoverschrijding. De uitspraak over het bestuurlijk beroep
daartegen is dat evenzeer.
Gelet op voormelde legaliteitsbelemmering is de [Vlaamse minister, bevoegd
voor omgeving,] bij het nemen van een herstelbeslissing verplicht om de
beslissing van de deputatie op te heffen en zich verder onbevoegd te
verklaren over het bestuurlijk beroep van [verweerder in cassatie]. Omdat
[hij] niet anders kan beslissen, gaat de [RvVb] over tot de indeplaatsstelling
op basis van artikel 37, § 2 [DBRC].”
In het eerste onderdeel van het middel voert de verzoekende
partij aan dat het bestreden arrest ten onrechte oordeelt dat de termijn die op grond
van artikel 19, tweede lid, van het omgevingsvergunningsdecreet wordt toegestaan
om stukken toe te voegen aan de aanvraag, een vervaltermijn is die de
beslissingstermijn van artikel 32 van het omgevingsvergunningsdecreet doet
ingaan wanneer de stukken niet tijdig zijn overgemaakt. Dit volgt volgens de
verzoekende partij niet uit de artikelen 19, 21, eerste lid, en 32, § 1, § 3 en § 4,
eerste lid, van het omgevingsvergunningsdecreet. Zowel artikel 21, eerste lid, dat
de afloop van het volledigheidsonderzoek regelt, als artikel 32, § 3, dat de aanvang
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.789
VII-42.537-8/17
van de beslissingstermijn in eerste bestuurlijke aanleg vaststelt, bepalen dat deze
rechtsfeiten bij een verzoek tot aanvulling plaatsvinden “na de ontvangst van de
ontbrekende gegevens of documenten”, zonder meer. Het bestreden arrest voegt
volgens de verzoekende partij aan deze bepalingen een voorwaarde toe die zij niet
bevatten. Er staat immers “na de ontvangst”, en niet “na de tijdige ontvangst”. Ook
uit de parlementaire voorbereiding kan dit niet worden afgeleid. De decreetgever
heeft aldus aan het verzoek tot aanvulling geen vervaltermijn verbonden.
Bovendien gaat het bestreden arrest ervan uit dat, bij niet tijdige
bezorging van de aanvullende gegevens, de beslissingstermijn niet ingaat bij het
verstrijken van de termijn om de gegevens te bezorgen, maar na de dertigste dag
na de vergunningsaanvraag, en dus nog ruim vóór de afloop van de termijn om de
aanvullende gegevens te bezorgen. Dergelijke terugwerkende aanvang van de
beslissingstermijn gaat volgens de verzoekende partij niet op, en kan niet de
bedoeling van de decreetgever of de vermelde bepalingen zijn.
De verzoekende partij besluit dat het andersluidend oordeel van
het bestreden arrest de artikelen 21, eerste lid, 32, § 1, § 3 en § 4, en, voor zover
als nodig, 19, van het omgevingsvergunningsdecreet schendt. Door op grond van
deze niet naar recht verantwoorde beoordeling over te gaan tot de indeplaatsstelling
en niet-ontvankelijkverklaring van het bestuurlijk beroep wegens onbevoegdheid
van de beroepsinstantie, miskent het bestreden arrest volgens de verzoekende partij
tevens artikel 37, § 2, DBRC.
In het tweede onderdeel van het middel voert de verzoekende
partij aan dat uit het bestreden arrest blijkt dat de RvVb zich gebonden acht door
de eerdere uitspraak in het arrest van 26 januari 2023 met nummer RvVb-A-22230469. Het ging in die andere zaak echter om een andere omgevingsvergunning en
een andere aanvraag dan deze waarover het bestreden arrest uitspraak heeft gedaan,
zonder dat er enig verband bestaat tussen beide zaken. De RvVb zou niettemin aan
de uitspraak in die andere zaak een bindende precedentswaarde hebben toegekend.
Zodoende miskent het bestreden arrest volgens de verzoekende partij zowel de
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.789
VII-42.537-9/17
artikelen 2, 1°, b) en 35, eerste en tweede lid, DBRC en artikel 105, § 1, 1°, van
het omgevingsvergunningsdecreet, als de artikelen 2 en 6 van het Gerechtelijk
Wetboek. Door op grond van deze niet naar recht verantwoorde beoordeling over
te gaan tot de indeplaatsstelling en niet-ontvankelijkverklaring van het bestuurlijk
beroep wegens onbevoegdheid van de beroepsinstantie, miskent het bestreden
arrest volgens de verzoekende partij tevens artikel 37, § 2, DBRC.
Het derde onderdeel van het middel wordt ondergeschikt
aangevoerd. De verzoekende partij zet hierin uiteen dat noch uit de artikelen 56,
57 en 63 van het omgevingsvergunningsdecreet en artikel 74, § 1, van het
omgevingsvergunningsbesluit, noch uit enige andere bepaling, blijkt dat de
beroepsinstantie uit eigen beweging de ontvankelijkheid van het bestuurlijk beroep
op grond van het procedureverloop in eerste bestuurlijke aanleg dient of zelfs
vermag na te gaan. De regel van artikel 63 van het omgevingsvergunningsdecreet
dat de beroepsinstantie de aanvraag in haar totaliteit onderzoekt, betreft volgens de
verzoekende partij enkel de inhoud van de aanvraag en niet de procedurele
behandeling of besluitvorming in eerste bestuurlijke aanleg.
Het bestreden arrest kon volgens de verzoekende partij dan ook
niet oordelen dat het de beroepsinstantie toekomt om te onderzoeken of de in
eerste aanleg genomen beslissing laattijdig was, om zich in voorkomend geval
onbevoegd te verklaren om kennis te nemen van het bestuurlijk beroep. Dergelijk
onderzoek zou niet behoren tot het ontvankelijkheidsonderzoek dat de
beroepsinstantie ingevolge voormelde bepalingen dient te voeren. Bij gebreke aan
enige andere bepalingen zou die beroepsinstantie dan ook niet bij machte zijn om
het onderzoek te voeren dat het bestreden arrest haar opdraagt, laat staan dat zij
hiertoe verplicht zou zijn. De beslissing van het bestreden arrest dat de
beroepsinstantie uit eigen beweging diende na te gaan of de bij haar bestreden
beslissing genomen in eerste bestuurlijke aanleg, op grond van het
procedureverloop in deze aanleg, al dan niet tijdig was, om te kunnen nagaan of de
beroepsinstantie zelf bevoegd is en het bestuurlijk beroep ontvankelijk is, ontbeert
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.789
VII-42.537-10/17
volgens de verzoekende partij een rechtsgrond, en zou aldus niet naar recht
verantwoord zijn.
Door zo te oordelen miskent het bestreden arrest volgens de
verzoekende partij hoe dan ook de artikelen 56, 57 en 63 van het
omgevingsvergunningsdecreet
en
artikel
74,
§ 1,
van
het
omgevingsvergunningsbesluit. Door op grond van deze niet naar recht
verantwoorde beoordeling over te gaan tot de indeplaatsstelling en nietontvankelijkverklaring van het bestuurlijk beroep wegens onbevoegdheid van de
beroepsinstantie, miskent het bestreden arrest volgens de verzoekende partij tevens
artikel 37, § 2, DBRC.
In het vierde onderdeel van het middel, dat eveneens
ondergeschikt wordt aangevoerd, voert de verzoekende partij aan dat de
devolutieve werking van het bestuurlijk beroep, die voorzien wordt in artikel 63
van het omgevingsvergunningsdecreet, met zich brengt dat de beroepsinstantie
geen acht moet slaan op onregelmatigheden waarmee de beslissing of de procedure
in eerste bestuurlijke aanleg zou zijn behept. Zij wijst erop dat een beslissing die
buiten een dwingende termijn wordt genomen, nog steeds aangevochten kan
worden middels een bestuurlijk beroep, met devolutieve werking tot gevolg. De
overschrijding van de dwingende termijn geeft immers aanleiding tot
onregelmatigheid, maar doet de beslissing niet uit de rechtsorde verdwijnen. De
gebeurlijke laattijdigheid van de beslissing die in eerste bestuurlijke aanleg wordt
genomen, heeft aldus volgens de verzoekende partij niet tot gevolg dat de
bestuurlijke beroepsinstantie onbevoegd zou worden om deze beslissing, en de
onderliggende aanvraag, te beoordelen.
Door te oordelen dat de onregelmatigheid wegens laattijdigheid
van de beslissing in eerste bestuurlijke aanleg de devolutieve werking van het
ingestelde beroep in de weg staat, belet dat over de vergunningsaanvraag uitspraak
wordt gedaan en de onbevoegdheid van de beroepsinstantie tot gevolg heeft,
schendt het bestreden arrest volgens de verzoekende partij artikel 63 van het
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.789
VII-42.537-11/17
omgevingsvergunningsdecreet. Door op grond van deze niet naar recht
verantwoorde beoordeling over te gaan tot de indeplaatsstelling en nietontvankelijkverklaring van het bestuurlijk beroep wegens onbevoegdheid van de
beroepsinstantie, miskent het bestreden arrest volgens de verzoekende partij tevens
artikel 37, § 2, DBRC.
Beoordeling
Eerste onderdeel
Artikel 19 van het omgevingsvergunningsdecreet luidt:
“De bevoegde overheid, vermeld in artikel 15, of de gemeentelijke,
provinciale of gewestelijke omgevingsambtenaar onderzoekt de
vergunningsaanvraag op haar ontvankelijkheid en volledigheid.
Als de vergunningsaanvraag onvolledig is, kan de bevoegde overheid, de
gemeentelijke, provinciale of gewestelijke omgevingsambtenaar of de door
hem gemachtigde de vergunningsaanvrager per beveiligde zending vragen
om de ontbrekende gegevens of documenten aan de aanvraag toe te voegen
en de termijn bepalen waarbinnen dit moet gebeuren.”
Artikel 21, eerste lid, van het omgevingsvergunningsdecreet
bepaalt:
“Het resultaat van het onderzoek, vermeld in artikel 19 en 20, wordt bij
beveiligde zending aan de aanvrager meegedeeld binnen een termijn van
dertig dagen vanaf de dag na de datum waarop de vergunningsaanvraag is
ingediend hetzij na de ontvangst van de ontbrekende gegevens of
documenten.”
Artikel 32, § 1, van het omgevingsvergunningsdecreet bepaalt
de termijn waarbinnen de bevoegde overheid een beslissing neemt over een
vergunningsaanvraag. Die termijn gaat volgens artikel 32, § 3, van het
omgevingsvergunningsdecreet “altijd in op de dag na de datum dat de
vergunningsaanvraag ontvankelijk en volledig wordt verklaard of, bij ontstentenis
van een beslissing daarover, de dertigste dag na de datum waarop de aanvraag is
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.789
VII-42.537-12/17
ingediend hetzij na de ontvangst van de ontbrekende gegevens of documenten”.
Artikel 32, § 4, eerste lid, van het omgevingsvergunningsdecreet stelt dat de
omgevingsvergunning geacht wordt te zijn geweigerd als geen beslissing is
genomen binnen de vastgestelde of in voorkomend geval verlengde termijn.
Met
de
door
artikel
19,
tweede
lid,
van
het
omgevingsvergunningsdecreet aan de bevoegde overheid verleende mogelijkheid
om de aanvrager te vragen binnen een bepaalde termijn gegevens of documenten
toe te voegen aan de aanvraag, heeft de decreetgever een soepel mechanisme willen
instellen dat een aanvrager toelaat aan een onvolledige aanvraag die “[niet]
fundamenteel onvolledig is”, of “op zeer korte tijd kan aangevuld worden”, te
remediëren. (Parl.St., Vl.Parl. 2013-14, nr. 2334/1, blz. 36)
Samen met de bepalingen waarvan de schending wordt
aangevoerd in het eerste middelonderdeel, kadert dit artikel in de doelstelling van
de decreetgever om, in het belang van de aanvrager, te voorzien in een snelle
behandeling van de aanvragen binnen duidelijke beslissingstermijnen waarvan de
overschrijding gesanctioneerd wordt. (Parl.St., Vl.Parl. 2013-14, nr. 2334/1, blz.
12)
Aan deze doelstelling zou afbreuk worden gedaan wanneer de
vraag om gegevens of documenten binnen een bepaalde termijn aan de aanvraag
toe te voegen, ertoe zou kunnen leiden dat de termijn waarbinnen over de aanvraag
moet worden beslist, zonder beperking kan worden verlengd door het dralen van
de aanvrager met het aanvullen van zijn aanvraag.
Aan het verzuim van de aanvrager om de met toepassing van
artikel 19, tweede lid, van het omgevingsvergunningsdecreet opgevraagde
gegevens of documenten aan de aanvraag toe te voegen binnen de daartoe bepaalde
termijn, dient dan ook wel degelijk een procedurele sanctie te worden verbonden.
De omstandigheid dat het omgevingsvergunningsdecreet die sanctie niet
uitdrukkelijk voorziet, doet hieraan geen afbreuk.
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.789
VII-42.537-13/17
De
verzoekende
partij
steunt
de
kritiek
in
het
eerste middelonderdeel op de verkeerde rechtsopvatting dat geen procedurele
sanctie wordt verbonden aan het niet toevoegen van de ontbrekende gegevens of
documenten binnen de termijn die daartoe met toepassing van artikel 19,
tweede lid,
van
het
omgevingsvergunningsdecreet
werd
bepaald.
Het
middelonderdeel is in zoverre ongegrond.
In zoverre de verzoekende partij in het middelonderdeel nog
kritiek uitbrengt op het oordeel van het bestreden arrest dat de beslissingstermijn,
bij niet-tijdige bezorging van de aanvullende gegevens, niet ingaat bij het
verstrijken van de termijn om de gegevens te bezorgen, maar na de dertigste dag
na de vergunningsaanvraag, heeft zij bij die kritiek geen belang zodat zij niet tot
cassatie kan leiden.
Ook in het geval dat de regels zo zouden moeten worden gelezen
dat bij niet-tijdige bezorging van de ontbrekende gegevens of documenten, een
beslissingstermijn ingaat bij het verstrijken van de termijn, blijkt uit de feitelijke
gegevens die door het bestreden arrest worden vastgesteld immers dat die termijn
ook zou zijn verstreken zonder beslissing over de vergunningsaanvraag van de
verzoekende partij, zodat de vergunning in die hypothese eveneens op grond van
artikel 32, § 4, van het omgevingsvergunningsdecreet geacht wordt te zijn
geweigerd.
In zoverre het eerste onderdeel van het middel ontvankelijk is, is
het ongegrond.
Tweede onderdeel
Het bestreden arrest zet de redenen uiteen waarom de in artikel
19, tweede lid, van het omgevingsvergunningsdecreet bedoelde termijn een
vervaltermijn is, en voegt hieraan toe dat hij “[d]eze visie […] al eerder [heeft]
bevestigd in zijn arrest van 26 januari 2023 met nummer RvVb-A-2223-0469”.
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.789
VII-42.537-14/17
Met de verwijzing naar het arrest van 26 januari 2023 heeft de
RvVb aldus enkel aangeduid dat de rechtsvraag in dat arrest op dezelfde wijze werd
opgelost als in de voorliggende zaak. Het blijkt niet dat aan dat arrest van 26 januari
2023 een bindende precedentswaarde wordt toegekend. Het bestreden arrest komt
niet tot de oplossing van de betrokken rechtsvraag op grond van de enkele reden
dat het arrest van 26 januari 2023 hierover hetzelfde heeft beslist.
Het middelonderdeel berust volledig op het uitgangspunt dat de
RvVb aan het arrest van 26 januari 2023 een bindende precedentswaarde heeft
toegekend, en mist dan ook feitelijke grondslag.
Derde en vierde onderdeel
Artikel 32, § 4, van het omgevingsvergunningsdecreet bepaalt
dat de omgevingsvergunning geacht wordt te zijn geweigerd als geen beslissing is
genomen binnen de vastgestelde of in voorkomend geval verlengde termijn. Het
bestreden arrest oordeelt dat hieruit volgt dat het bestuur dat na het verstrijken van
de beslissingstermijn alsnog een uitdrukkelijke beslissing neemt, zijn bevoegdheid
overschrijdt. De stilzwijgende weigering die op grond van artikel 32, § 4, van het
omgevingsvergunningsdecreet tot stand komt, kan volgens de RvVb niet meer
worden
vervangen
door
een
uitdrukkelijke
beslissing
over
de
vergunningsaanvraag.
In het derde en vierde onderdeel van het middel voert de
verzoekende partij geen kritiek op deze beoordeling. Zij voert in deze onderdelen
overigens geen schending aan van de draagwijdte van artikel 32, § 4, van het
omgevingsvergunningsdecreet.
Uit de omstandigheid dat het de vergunningverlenende overheid
in eerste bestuurlijke aanleg niet was toegestaan om de uitdrukkelijke
vergunningsbeslissing te nemen, volgt dat die beslissing niet kan worden
beschouwd als een uitdrukkelijke beslissing waartegen bestuurlijk beroep kan
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.789
VII-42.537-15/17
worden ingesteld op grond van artikel 52 van het omgevingsvergunningsdecreet.
Het behoort de overheid die kennisneemt van dergelijk beroep om zich onbevoegd
te verklaren om hiervan kennis te nemen, en die bevoegdheidsvraag gaat vooraf
aan de vraag naar de ontvankelijkheid en de volledigheid van het beroep, die wordt
geregeld in de artikelen 56 en 57 van het omgevingsvergunningsdecreet en artikel
74 van het omgevingsvergunningsbesluit. De onbevoegdheid verhindert ook dat de
vergunningsaanvraag
op
grond
van
artikel
63
van
het
omgevingsvergunningsdecreet wordt onderzocht.
Het gaat hier ook niet om een onregelmatigheid van de in
eerste bestuurlijke aanleg gevoerde procedure die in graad van bestuurlijk beroep
zou kunnen worden rechtgezet.
Het derde en het vierde onderdeel van het middel kunnen niet
worden aangenomen.
B. Tweede middel
Het tweede cassatiemiddel wordt gericht tegen het oordeel van
het bestreden arrest om het tweede annulatiemiddel dat verweerder heeft
opgeworpen tegen de vergunningsbeslissing, gegrond te verklaren. De beslissing
van de RvVb om die vergunningsbeslissing te vernietigen, het arrest in de plaats te
stellen van de nieuw te nemen beslissing, de deputatiebeslissing van 2 juni 2022
op te heffen en het bestuurlijk beroep van verweerder onontvankelijk wegens
onbevoegdheid te verklaren, wordt echter reeds geheel verantwoord op grond van
het oordeel dat het door de RvVb opgeworpen ambtshalve annulatiemiddel
gegrond is.
Nu het eerste cassatiemiddel, dat gericht wordt tegen het oordeel
dat het ambtshalve middel gegrond is, wordt verworpen, heeft de verzoekende
partij geen belang bij het tweede cassatiemiddel. Het middel is niet ontvankelijk.
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.789
VII-42.537-16/17
BESLISSING
-
De Raad van State verwerpt het cassatieberoep.
-
De verzoekende partij wordt verwezen in de kosten van het cassatieberoep,
begroot op een rolrecht van 200 euro en een bijdrage van 24 euro.
Dit arrest is uitgesproken op vierentwintig september tweeduizend zesentwintig,
door de Raad van State, VIIe kamer, samengesteld uit:
Carlo Adams,
kamervoorzitter,
Francis Van Nuffel,
staatsraad,
Frédéric Vanneste,
staatsraad,
bijgestaan door
Elisabeth Impens,
griffier.
De griffier
De voorzitter
Elisabeth Impens
Carlo Adams
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.789
VII-42.537-17/17
