Conseil d'État de Belgique — Raad van State — ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.797 (2026-09-24)
Samenvatting (NL) :
Arrest nr 267.797 van 24 september 2026 Openbaar ambt - Plaatselijk openbaar
ambt - Aanwerving en loopbaan Beslissing : Verwerping
--- TEXTE INTÉGRAL DE L'ARRÊT ---
RAAD VAN STATE, AFDELING BESTUURSRECHTSPRAAK
VOORZITTER VAN DE IXe KAMER
ARREST
nr. 267.797 van 24 september 2026
in de zaak A. 248.580/IX-11.010
In zake:
C.V.
bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaat Pascal Lahousse
kantoor houdend te 2800 Mechelen
Leopoldstraat 64
bij wie woonplaats wordt gekozen
tegen:
de GEMEENTE GANSHOREN
bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaten Vincent Vuylsteke en Sofya Buelens
kantoor houdend te 1050 Elsene
Louizalaan 221
bij wie woonplaats wordt gekozen
-------------------------------------------------------------------------------------------------I. Voorwerp van de vordering
De vordering, ingesteld op 7 juli 2026, strekt tot de schorsing
van de tenuitvoerlegging van (1) de beslissing van het college van burgemeester
en schepenen van de gemeente Ganshoren van 16 juni 2026 waarbij verzoekster
met onmiddellijke ingang preventief wordt geschorst met behoud van wedde voor
een verlegbare periode van vier maanden en (2) de beslissing van de gemeenteraad
van de gemeente Ganshoren van 3 juli 2026 waarbij de voormelde beslissing van
het college van burgemeester en schepenen wordt bekrachtigd.
II. Verloop van de rechtspleging
Bij beschikking van 10 juli 2026 werd de procedurekalender
vastgesteld en werden de partijen opgeroepen voor de terechtzitting, die heeft
plaatsgevonden op 21 september 2026.
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.797
IX-11.010-1/9
De nota met opmerkingen en het administratief dossier werden
ingediend overeenkomstig de procedurekalender.
Eerste auditeur Iris Verheven heeft een verslag opgesteld.
Staatsraad Jim Deridder heeft verslag uitgebracht.
Advocaat Veerle Longree, die loco advocaat Pascal Lahousse
verschijnt voor de verzoekende partij en advocaat Vincent Vuylsteke, die
verschijnt voor de verwerende partij, zijn gehoord.
Auditeur Daniël Plas heeft een met dit arrest eensluidend advies
gegeven.
Er is toepassing gemaakt van de bepalingen op het gebruik der
talen, vervat in titel VI, hoofdstuk II, van de wetten op de Raad van State,
gecoördineerd op 12 januari 1973.
III. Feiten
3.1.
Verzoekster
is
sinds
januari
2020
in
dienst
als
gemeentesecretaris van de gemeente Ganshoren.
3.2.
Op 28 mei 2026 beslist het college van burgemeester en
schepenen om lastens verzoekster een tuchtprocedure in te stellen en om haar uit
te nodigen om te worden gehoord met het oog op een preventieve schorsing in het
belang van de dienst.
Op 5 juni 2026 wordt verzoekster, bijgestaan door haar
raadsman, gehoord door het college van burgemeester en schepenen. Verzoekster
legt een verweernota neer.
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.797
IX-11.010-2/9
3.3.
Het college van burgemeester en schepenen besluit op 16 juni
2026 om verzoekster met onmiddellijke ingang preventief te schorsen voor een
verlengbare periode van vier maanden, met behoud van wedde. Overwogen wordt
onder meer:
“Gezien de zitting van het College van 16 juni 2026 waarin de nota en de
opmerkingen van [verzoekster] en Mr. Lahousse zijn geanalyseerd;
Dat het College kennisneemt van de inhoud van deze elementen maar dat zij
zonder belang blijken voor de onderhavige preventieve schorsingsprocedure,
welke volstrekt geen disciplinaire procedure is;
Dat overeenkomstig artikel 310 en volgende van de Nieuwe Gemeentewet
preventieve schorsing een ordemaatregel is die kan worden genomen
wanneer een disciplinaire procedure is ingesteld en de aanwezigheid van de
ambtenaar waarop het disciplinaire traject betrekking heeft, niet verenigbaar
is met het belang van de dienst;
Dat in casu op regelmatige wijze een disciplinaire procedure werd ingesteld
tegen [verzoekster] op 28 mei 2026, waardoor de juridische mogelijkheid
wordt geopend om een preventieve schorsingsmaatregel te nemen
overeenkomstig artikel 310 en volgende van de Nieuwe Gemeentewet;
Dat haar aanwezigheid binnen de gemeentelijke administratie kennelijk
onverenigbaar is met het belang van de dienst en de aanneming van deze
dringende en noodzakelijke ordemaatregel rechtvaardigt.
Dat deze onverenigbaarheid is vastgesteld op basis van de volgende
elementen:
- Overwegingen met betrekking tot de integriteit en het behoorlijk
functioneren van de dienst: [verzoekster] bekleedt de functie van
Gemeentesecretaris (A11), een zeer gevoelige functie die de behandeling van
vertrouwelijke dossiers en de uitoefening van aanzienlijke prerogatieven in
de administratieve organisatie van de gemeente met zich meebrengt. De
aanwezigheid van de ambtenaar die in deze functie het onderwerp is van een
disciplinaire procedure, zou de vertrouwelijkheid en onpartijdigheid van
administratieve processen in het gedrang kunnen brengen en zou schadelijk
kunnen zijn voor het vertrouwen van het publiek in de gemeentelijke
administratie;
- Noodzaak van een serene, objectieve en onpartijdige behandeling: Om te
garanderen dat het disciplinaire onderzoek adequaat en zorgvuldig wordt
uitgevoerd en om de onpartijdigheid ervan te waarborgen, is het noodzakelijk
dat dit onderzoek buiten de aanwezigheid van de betrokken persoon
plaatsvindt. De voortzetting van de beroepsactiviteit van [verzoekster] in het
uitvoerend orgaan zou immers een situatie van inmenging of verstoring
kunnen creëren die schadelijk is voor het regelmatig verloop van de
disciplinaire procedure, met name gezien de verantwoordelijkheden die aan
haar functie zijn verbonden;
- Recht op doeltreffende verdediging: Preventieve schorsing van de dienst
schept de noodzakelijke voorwaarden opdat [verzoekster] kan genieten van
optimale omstandigheden om haar verdediging voor te bereiden en uit te
oefenen. Deze maatregel stelt haar in staat haar inspanningen op de
voorbereiding van haar verweerstellingen te concentreren zonder de
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.797
IX-11.010-3/9
beperkingen die inherent zijn aan de gelijktijdige uitoefening van haar
functies
en
de
daaruit
voortvloeiende
administratieve
verantwoordelijkheden;
4. Uitzonderlijk, proportioneel en herroepbaar karakter van de maatregel:
Preventieve schorsing is een ordemaatregel van tijdelijk en herroepbaar
karakter die geen vooroordeel uitsprak over de uitkomst van de disciplinaire
procedure. Zij is voorzien van behoud van de bezoldiging van [verzoekster],
wat de reikwijdte en strengheid ervan beperkt. Zij is beperkt tot een periode
van vier (4) maanden, verlengbaar, wat het uitzonderlijk karakter en de
proportionaliteit ervan garandeert;
5. De preventieve schorsing vormt noch een disciplinaire sanctie noch een
strafmaatregel. Het is een interne ordemaatregel die beoogt de integriteit en
doeltreffendheid van de gemeentelijke openbare dienst te beschermen. Zij
ontneemt [verzoekster] derhalve niet van haar grondrechten en laat alle
beroepsmiddelen tegen de disciplinaire procedure zelf openstaan. Bijgevolg
zijn de voorwaarden gesteld door de Nieuwe Gemeentewet voor het
aannemen van een preventieve schorsing volledig vervuld en rechtvaardigen
zij volledig het gebruik van deze maatregel.”
Dat is de eerste bestreden beslissing.
3.4.
Op 3 juli 2026 bekrachtigt de gemeenteraad de preventieve
schorsing.
Dat is de tweede bestreden beslissing
IV. Ontvankelijkheid - samenhang
Standpunt van de verwerende partij
In haar nota stipt de verwerende partij aan – zonder ter zake
formeel een exceptie te formuleren – dat verzoekster twee verschillende
beslissingen aanvecht, terwijl in beginsel slechts één beslissing per verzoekschrift
kan worden bestreden. Het komt aan verzoekster toe, zo stelt de verwerende partij,
om aan te tonen dat de twee bestreden beslissingen de noodzakelijke samenhang
vertonen opdat zij in één verzoekschrift kunnen worden aangevochten.
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.797
IX-11.010-4/9
Beoordeling
5.1.
De eerste bestreden beslissing strekt ertoe verzoekster preventief
te schorsen, onder de voorwaarden die in die beslissing zijn uiteengezet.
5.2.
Naar luid van artikel 311 van de Nieuwe Gemeentewet is de
overheid die bevoegd is een tuchtstraf op te leggen ook bevoegd om preventief te
schorsen, met dien verstande dat wanneer het de secretaris, de adjunct-secretaris,
de plaatselijke ontvanger en de bijzondere rekenplichtige betreft, zowel het college
van burgemeester en schepenen als de gemeenteraad bevoegd zijn om een
preventieve schorsing op te leggen en dat elke door het college van burgemeester
en schepenen uitgesproken preventieve schorsing dadelijk vervalt, indien zij door
de gemeenteraad in de eerstvolgende vergadering niet wordt bekrachtigd.
De tweede bestreden beslissing is de bekrachtiging, door de
gemeenteraad met toepassing van het voormelde artikel, van de eerste bestreden
beslissing.
5.3.
De samenhang tussen de beide bestreden beslissingen spreekt
voor zich.
V. Schorsingsvoorwaarden
Krachtens artikel 17, § 1, derde lid, van de gecoördineerde
wetten op de Raad van State kan de schorsing van de tenuitvoerlegging slechts
worden bevolen onder de dubbele voorwaarde dat de zaak te spoedeisend is voor
een behandeling ervan in een beroep tot nietigverklaring en indien minstens één
ernstig middel wordt aangevoerd waarvan het onderzoek zich leent voor een
versnelde behandeling en waarmee de nietigverklaring van deze beslissing prima
facie kan worden verantwoord.
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.797
IX-11.010-5/9
VI. Spoedeisendheid
Standpunt van verzoekster
Verzoekster zet met betrekking tot de spoedeisendheid in haar
verzoekschrift het volgende uiteen:
“Het lijdt geen twijfel dat wanneer de gemeentesecretaris, die het hoofd is
van de volledige gemeentelijke organisatie, plots vier maanden wordt
weggerukt en het verbod krijgt om haar ambtelijke plichten te vervullen, een
ernstige reputatieschade impliceert.
Ook het verlies aan geloofwaardigheid ten aanzien van haar ondergeschikt
personeel, temeer er door de tuchtoverheid geen enkele reden is weergegeven
waarom plots de zwaarst mogelijke ordemaatregel moet worden opgelegd.
Voor haar personeelsleden wordt deze ordemaatregelen ervaren als een
sanctie.
Het moreel nadeel dat verzoekster hierdoor lijdt is onherstelbaar, zowel ten
aanzien van haar gemeentelijke personeelsleden als ten aanzien van haar
collega-gemeentesecretarissen alsook bij de verenigingen die samenwerken
met de gemeente Ganshoren.
Verzoekster wordt onmiddellijk uit haar functie gezet en dit zonder enige
voorafgaandelijke verwittiging.
Dit betreft de aantasting van haar professioneel gezag, het feitelijk definitief
karakter van haar verwijdering uit haar functie van gemeentesecretaris. De
specificiteit van haar ervaring die zij thans verliest in de thans lopende
dossiers van de gemeente Ganshoren.
Dit zijn concrete omstandigheden waardoor verzoekster de afloop van de
gewone annulatieprocedure niet kan afwachten. Elke dag langer wachten op
een uitspraak impliceert een grotere reputatieschade.
De preventieve schorsing wekt zowel binnen de administratie als extern de
indruk dat reeds vaststaat dat zij ernstige fouten heeft begaan, terwijl het
tuchtonderzoek nog moet worden opgestart en het vermoeden van onschuld
geldt.
Indien de preventieve schorsing gedurende meerdere maanden wordt
gehandhaafd, zullen deze gevolgen niet meer volledig kunnen worden
hersteld door een latere vernietiging.”
Beoordeling
Het komt er voor een verzoekende partij die beweert dat de zaak
te spoedeisend is om de uitkomst van het annulatieberoep te kunnen afwachten, op
aan om van die urgentie te overtuigen aan de hand van de concrete feiten die zij in
haar vordering aanvoert. Dit houdt in dat het aan deze partij toevalt om in haar
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.797
IX-11.010-6/9
verzoekschrift op de omstandigheden van haar zaak betrokken, specifieke
gegevens bij te brengen die in concreto aantonen waarom de nadelige gevolgen die
een tenuitvoerlegging van de bestreden beslissing voor haar persoonlijk
veroorzaakt, niet gedragen kunnen worden gedurende de gewone doorlooptijd van
de annulatieprocedure en waarom de afloop van deze procedure bijgevolg niet
afgewacht kan worden.
Die gegevens moeten door de verzoekende partij worden
onderbouwd op een wijze die de rechter toelaat om ze te verifiëren, zodat hij kan
aftoetsen of ze de beweerde spoedeisendheid inderdaad verantwoorden.
Om ervan te doen blijken dat een zaak te spoedeisend is voor een
behandeling in een beroep tot nietigverklaring, volstaat het niet om – in het
verzoekschrift – in abstracto aan te geven welke gevolgen de bestreden beslissing
heeft. Van belang, en doorslaggevend, is de concrete impact van die gevolgen op
de specifieke situatie van de verzoekende partij. Haar situatie moet er in die mate
penibel door worden dat van haar niet redelijkerwijze kan worden verwacht dat zij
het resultaat van haar annulatieberoep afwacht zonder dat de bestreden beslissing
ondertussen in haar tenuitvoerlegging is geschorst.
Zoals de Raad van State inmiddels reeds meermaals heeft
geoordeeld, wordt de spoedeisendheid van de zaak niet vermoed of automatisch
bewezen geacht, welke ook de aard van de bestreden beslissing is.
Een preventieve schorsing is in beginsel een ordemaatregel.
Verzoekster voert niet aan dat het gaat om een (verkapte) tuchtmaatregel en stelt
integendeel dat haar “de zwaarst mogelijke ordemaatregel” werd opgelegd.
Een ordemaatregel, waarvan niet wordt aangevoerd noch blijkt
dat hij gepaard gaat met een financieel nadeel, is uitsluitend bedoeld om de goede
werking van de dienst te verzekeren en niet om het betrokken personeelslid te
sanctioneren voor schuldig gedrag. Aangenomen wordt dat een ordemaatregel op
zich geen aantasting inhoudt van de reputatie en de goede naam en in beginsel geen
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.797
IX-11.010-7/9
nadeel kan veroorzaken dat niet naar behoren hersteld kan worden door de morele
genoegdoening van een vernietigingsarrest.
13.1.
Voor zover het uitzonderlijk anders zou kunnen zijn wanneer
gegevens eigen aan de zaak van het tegendeel zouden doen blijken, overtuigt
verzoekster niet waarom dit hier het geval zou zijn.
13.2.
De mogelijke perceptie bij derden die verzoekster aanvoert
omtrent de draagwijdte en betekenis van de bestreden beslissingen toont op zich
alleszins niet aan dat zij daardoor een zodanige morele schade ondervindt dat zij
de afwikkeling van de procedure ten gronde niet kan afwachten. De Raad van State
bedenkt daarbij overigens dat verzoekster in het bijzonder wat haar collegagemeentesecretarissen betreft, niet met enige ernst kan aanvoeren dat die niet in
staat zouden zijn om de werkelijke draagwijdte en betekenis van een preventieve
schorsing als ordemaatregel op juiste wijze in te schatten.
13.3.
Het betoog dat verzoekster lopende dossiers niet kan behandelen
en daardoor geen bijkomende ervaring kan opdoen, overtuigt de Raad van State in
het kader van de spoedeisendheid evenmin.
Verzoekster voert immers zelf aan dat zij als gemeentesecretaris
de hoogte ambtenaar van de gemeente is en dat zij “al meer dan 28 jaar een
topambtenaar” is. Met die ruime ervaring maakt verzoekster niet aannemelijk dat
een tijdelijke verwijdering uit de dienst zoals bepaald in de bestreden beslissingen
tot gevolg zou hebben dat zij bij terugkeer niet meer in staat zou zijn om haar taken
weer op te nemen of dat zij anderszins een dermate groot gemis aan kennis en
ervaring zou oplopen dat zij daardoor onherroepelijke schadelijke gevolgen zou
lijden.
13.4.
Krachtens artikel 312, § 2, van de Nieuwe Gemeentewet
vervallen tot slot alle effecten van een preventieve schorsing indien binnen de in §
1 van dat artikel gestelde termijn geen tuchtstraf wordt opgelegd.
De voorwaarde van de spoedeisendheid is niet vervuld.
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.797
IX-11.010-8/9
Er is niet voldaan aan ten minste één van de voorwaarden gesteld
in artikel 17, § 1, van de gecoördineerde wetten op de Raad van State die cumulatief
vervuld moeten zijn, wil een vordering tot schorsing worden toegewezen.
BESLISSING
De Raad van State verwerpt de vordering.
Dit arrest is uitgesproken op vierentwintig september tweeduizend zessentwintig,
door de Raad van State, IXe kamer, samengesteld uit:
Jim Deridder,
staatsraad, waarnemend voorzitter,
bijgestaan door
Frank Bontinck,
griffier.
De griffier
De voorzitter
Frank Bontinck
Jim Deridder
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.797
IX-11.010-9/9