Conseil d'État de Belgique — Raad van State — ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.798 (2026-09-24)
Samenvatting (NL) :
Arrest nr 267.798 van 24 september 2026 Onderwijs en cultuur - Examens
(onderwijs) Beslissing : Bevolen
--- TEXTE INTÉGRAL DE L'ARRÊT ---
RAAD VAN STATE, AFDELING BESTUURSRECHTSPRAAK
VOORZITTER VAN DE IXe KAMER
ARREST
nr. 267.798 van 24 september 2026
in de zaak A. 249.149/IX-11.071
In zake:
XXXX
bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaat Christophe Vangeel
kantoor houdend te 2018 Antwerpen
Lange Lozanastraat 24
bij wie woonplaats wordt gekozen
tegen:
het GEMEENSCHAPSONDERWIJS, vertegenwoordigd door
scholengroep Gent
bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaten Marc Stommels en Jan Fransen
kantoor houdend te 2630 Aartselaar
Groenenhoek 61
bij wie woonplaats wordt gekozen
-------------------------------------------------------------------------------------------------I. Voorwerp van de vordering
De vordering, ingesteld op 11 september 2026, strekt tot de
schorsing bij uiterst dringende noodzakelijkheid van de tenuitvoerlegging van de
beslissing van de beroepscommissie van scholengroep Gent van het
Gemeenschapsonderwijs van 3 september 2026 waarbij aan verzoeker een
oriënteringsattest B, met clausulering voor de studierichtingen met dubbele
finaliteit, wordt toegekend.
II. Verloop van de rechtspleging
Bij
beschikking
van
11
september
2026
werd
de
procedurekalender vastgesteld.
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.798
IX-11.071-1/26
De verwerende partij heeft een nota met opmerkingen en een
administratief dossier ingediend.
De partijen zijn opgeroepen voor de terechtzitting, die heeft
plaatsgevonden op 18 september 2026, om 11.00 uur.
Staatsraad Jurgen Neuts heeft verslag uitgebracht.
Advocaat Myriam Van den Abeele, die loco advocaat Christophe
Vangeel verschijnt voor de verzoekende partij en advocaat Jan Fransen, die
verschijnt voor de verwerende partij, zijn gehoord.
Auditeur Daniël Plas heeft een met dit arrest eensluidend advies
gegeven.
Er is toepassing gemaakt van de bepalingen op het gebruik der
talen, vervat in titel VI, hoofdstuk II, van de wetten op de Raad van State, gecoördineerd op 12 januari 1973.
III. Feiten
3.1.
Verzoeker is tijdens het schooljaar 2025-2026 leerling in het
eerste leerjaar van de derde graad ‘Topsport’ (dubbele finaliteit) in de school ‘GO!
atheneum Voskenslaan’ te Gent, waarvan de verwerende partij het schoolbestuur
is.
3.2.
Op het einde van het schooljaar behaalt verzoeker een algemeen
jaarcijfer van 55,9%, met jaartekorten voor wiskunde (48%), aardrijkskunde (38%)
en ‘toegepaste wetenschappen van de sport’ (48%).
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.798
IX-11.071-2/26
De klassenraad beslist om aan verzoeker een oriënteringsattest B
uit te reiken, met clausulering voor de studierichtingen met dubbele finaliteit.
Gemotiveerd wordt:
“Je hebt een jaaronvoldoende voor wiskunde, aardrijkskunde en
‘toegepaste wetenschappen van de sport’. Bovendien behaal je voor
aardrijkskunde een bijzonder lage score op laatste moduletoets van
aardrijkskunde. Dit wil zeggen dat je de vooropgestelde doelen
onvoldoende behaald hebt. De basiskennis en -vaardigheden zijn een
belangrijk onderdeel in het volgende jaar. Daarom oordeelt de klassenraad
dat de dubbele finaliteit uitgesloten wordt en dat je die volgend jaar niet kan
volgen. In de arbeidsmarktfinaliteit heb je meer kans om je studies met
succes verder te zetten.
Ondanks de aangeboden remediëringsvoorstellen en/of inhaallessen, heb je
daar onvoldoende gebruik van gemaakt. De klassenraad stelt ook geen
positieve evolutie in de resultaten vast.
De leerkrachten gaven in hun vakcommentaar reeds aan dat je moest ingaan
op remediëring, bepaalde onderdelen moest hernemen en een grotere
inspanning moest leveren.
Gezien de eerdere zwakke resultaten drong de klassenraad er via het rapport
op aan dat je extra inzet moest tonen om de tekorten weg te werken.
Je kreeg het afgelopen schooljaar studieondersteuning, waarbij je actief
begeleid werd in je studiehouding en -methode.”
3.3.
Het overleg met de directeur leidt tot een nieuwe bijeenkomst
van de klassenraad. Op 30 juni 2026 beslist deze om het B-attest te behouden. Aan
verzoeker wordt meegedeeld wat volgt:
“Op jullie vraag hebben we gisteren de klassenraad [opnieuw] samen laten
komen. We legden hen voor dat [verzoeker] in december ten val is gekomen
op de wielerpiste en dat dit volgens jullie een impact kan hebben gehad op
zijn resultaten voor de periode ‘Product 1’.
De klassenraad heeft besloten om de eerste beslissing te behouden. Zij
geven daarbij aan dat de resultaten voor wiskunde en natuurwetenschappen
niet [alleen] onvoldoende waren voor ‘Product 1’, maar ook voor de periode
‘Proces 2’. De cijfers voor de andere rapportperiodes voor die vakken zijn
bovendien heel nipt. Het zwakke resultaat voor aardrijkskunde op ‘Product
1’ zien zij ook weerspiegeld in het resultaat van ‘Product 2’, dat heel laag
is. Het resultaat voor Engels voor ‘Product 1’ ligt ook in lijn met de
resultaten voor dit vak in de andere rapportperiodes.
De klassenraad vindt het daarnaast moeilijk om te oordelen over een
medische situatie van zoveel maanden geleden, terwijl daar geen
doktersattest voor werd ingediend. Zowel in het gesprek met [W] en mezelf,
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.798
IX-11.071-3/26
maar ook op verschillende momenten doorheen het schooljaar, heeft
[verzoeker] zelf aangegeven dat hij te weinig inspanningen heeft geleverd
voor school. Voor de klassenraad ligt daar dan ook een heel grote verklaring
voor de tekorten die [verzoeker] heeft behaald dit schooljaar.”
Daarop dient verzoeker een bezwaar in bij het schoolbestuur.
3.4.
Op 25 augustus 2026 beslist de beroepscommissie om aan
verzoeker bijkomende proeven op te leggen voor wiskunde en aardrijkskunde.
Voor de bijkomende proef voor wiskunde behaalt verzoeker een
score van 42,5 op 100 punten en voor de bijkomende proef voor aardrijkskunde
behaalt hij 59 op 100 punten.
3.5.
Op 3 september 2026 beslist de beroepscommissie om aan
verzoeker een B-attest met clausulering voor de studierichtingen met dubbele
finaliteit toe te kennen. Dit is de bestreden beslissing; ze is als volgt gemotiveerd:
“Uit het resultaat van de uitgestelde proef voor wiskunde (31/08/26) en
aardrijkskunde (01/09/2026) blijkt dat [verzoeker] voor:
- wiskunde een 42,5/100 behaalt, wat leidt tot een jaarresultaat van 48/100;
- aardrijkskunde een 59/100 behaalt, wat leidt tot een jaarresultaat van
62/100.
De leerkracht wiskunde geeft aan dat zij uit de resultaten niet kan afleiden
dat [verzoeker] inhoudelijk stappen vooruit heeft gezet.
[Verzoeker] mocht omwille van zijn ADHD-prognose en
concentratieproblemen vragen stellen en kreeg 3 uur de tijd voor het
afleggen van het examen in plaats van 2 uur. Het examen werd bij afgeven
ook door de leerkracht wiskunde nagekeken en die heeft [verzoeker] op
blanco antwoorden en eventuele fouten gewezen. [Verzoeker] wou echter
niks meer aanvullen/verbeteren.
Voor het afleggen van de uitgestelde proef voor wiskunde, werd door
[verzoeker] en zijn ouders gevraagd om een formularium te hanteren bij het
examen. De leerkracht wiskunde gaf hiervoor toestemming op voorwaarde
dat deze eerst werd [nagekeken] door de leerkracht. [Verzoeker] heeft
uiteindelijk geen gebruik gemaakt van een formularium.
Voor het vak ‘toegepaste wetenschappen van de sport’ behaalde
[verzoeker] een jaartekort van 48%.
Op basis van bovenstaande elementen en het resultaat van [verzoekers]
uitgestelde proeven in acht genomen, alsook het feit dat er op het moment
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.798
IX-11.071-4/26
dat [verzoeker] voor de uitgestelde proeven heeft gestudeerd en op het
moment dat hij ze heeft afgelegd er geen sprake meer was van een medische
problematiek, concludeert de beroepscommissie dat [verzoeker] de
leerplandoelen voor wiskunde en toegepaste wetenschappen van de sport
niet of onvoldoende heeft behaald om in een volgend studiejaar een
studierichting aan te vatten in de dubbele finaliteit.
De beroepscommissie is dan ook van mening dat [verzoeker] een B-attest
moet krijgen met clausulering van de dubbele finaliteit.”
IV. Herinnering aan de schorsingsvoorwaarden
Krachtens artikel 17, § 1, derde lid, van de gecoördineerde wetten
op de Raad van State kan tot schorsing van de tenuitvoerlegging bij uiterst
dringende noodzakelijkheid slechts worden besloten onder de dubbele voorwaarde
dat de zaak te spoedeisend is voor een behandeling ervan in een beroep tot
nietigverklaring en indien minstens één ernstig middel wordt aangevoerd waarvan
het onderzoek zich leent voor een versnelde behandeling en waarmee de
nietigverklaring van de bestreden beslissing prima facie kan worden verantwoord.
Overeenkomstig paragraaf 5 van datzelfde artikel wordt de zaak behandeld bij
uiterst dringende noodzakelijkheid en derhalve binnen een termijn van vijftien
dagen of minder, wanneer zulks in het opschrift wordt vermeld.
V. Spoedeisendheid – uiterst dringende noodzakelijkheid
Gelet op de vaste rechtspraak van de Raad van State met
betrekking tot de onmogelijkheid om zonder verlies van een schooljaar de studie
van zijn keuze voort te zetten, wijst verzoeker terecht erop dat de gewone
schorsingsprocedure hem niet voor dat onheil kan behoeden.
Terecht betwist de verwerende partij niet dat aan deze
schorsingsvoorwaarde is voldaan.
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.798
IX-11.071-5/26
VI. Ernst van de middelen
A. Eerste middel
Uiteenzetting van het middel
In een eerste middel voert verzoeker de schending aan van de
hoorplicht, van de rechten van verdediging (audi et alteram partem), van artikel
123/17, § 2, tweede lid, 3°, van de Codex Secundair Onderwijs, van het “beginsel
van de tegenspraak” en van het zorgvuldigheidsbeginsel.
Verzoeker verwijst naar artikel 123/17, § 2, tweede lid, 3°, van
de Codex Secundair Onderwijs, dat bepaalt dat de beroepscommissie de betrokken
personen en de leerling in kwestie moet horen. Die hoorplicht, zo zet verzoeker
uiteen, mag niet louter formeel worden opgevat. De leerling en de betrokken
personen moeten niet alleen behoorlijk worden uitgenodigd om te worden gehoord
maar eveneens, wanneer daarom wordt verzocht, op een nuttig tijdstip inzage in of
een kopie van het volledige dossier van de beroepscommissie en de eventuele
examenkopijen krijgen. Naar de mening van verzoeker veronderstelt de hoorplicht
“een reële mogelijkheid tot tegenspraak over de gegevens die de beslissing
dragen”.
Vervolgens argumenteert verzoeker dat de hoorzitting op
25 augustus 2026 plaatsvond, maar dat de gegevens die de dragende motieven voor
de bestreden beslissing vormen – de verbetering van zijn bijkomende proef
wiskunde en het resultaat ervan – pas na die hoorzitting zijn ontstaan. Hij stelt na
de bijkomende proeven niet opnieuw te zijn uitgenodigd of gehoord. Over het
“enige, beslissende dossierstuk” is verzoeker bijgevolg niet gehoord. Een
beoordeling in het nadeel van de leerling, kan volgens hem pas aan de orde zijn
nadat de leerling zijn examenkopij heeft kunnen inzien, daarover desgevallend
betwisting heeft kunnen voeren en die betwisting is opgelost. Bovendien vergt de
hoorplicht dat het bestuur de betrokkene uit eigen beweging de gelegenheid biedt
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.798
IX-11.071-6/26
om dat (nieuwe) gegeven in te zien en te betwisten. Dat verzoeker niet vooraf om
inzage kon vragen, is een gevolg van de gekozen werkwijze, zo stelt hij nog.
Verzoeker voegt daaraan nog toe:
“Verzoekers hebben na kennisname van de kopie concrete
correctiebezwaren geformuleerd – onder meer dat het antwoord -24 = -16
wiskundig correct is, dat het eindantwoord van 25 vriendinnen bij vraag
11c correct is, dat bij vraag 9 minstens één uitdrukking correct werd
vereenvoudigd, en dat bij vraag 14 de juiste waarde -1 werd geïdentificeerd.
Nu 42,5/100 leidt tot een jaarresultaat van 48/100, konden enkele
bijkomende (deel)punten het jaarresultaat wiskunde dicht bij of op 50/100
brengen en aldus het derde jaartekort – en de dragende grond van de
clausulering – doen wegvallen.
Het aan verzoekers ontzegde verweer was dus van reële invloed op de
uitkomst.”
Beoordeling
De leerling oefent het recht om zijn standpunt nuttig naar voren
te brengen uit volgens de regels van de Codex Secundair Onderwijs, namelijk bij
het overleg, vervolgens door middel van het geschreven en gemotiveerde
bezwaarschrift bij het schoolbestuur en ten slotte door het horen in persoon door
de beroepscommissie.
Artikel 123/17, § 2, tweede lid, inleidende zin, 3° en 4°, van de
Codex Secundair Onderwijs luidt onder meer als volgt:
“In het secundair onderwijs bepaalt het school- of centrumbestuur de
werking, met inbegrip van de stemprocedure, van een beroepscommissie,
met inachtneming van volgende bepalingen:
[…]
3° een beroepscommissie hoort de betrokken personen en de leerling in
kwestie;
4° een beroepscommissie beslist autonoom over de stappen die worden
gezet om tot een gefundeerde beslissing te komen; onder ‘stappen’ kan
onder meer worden verstaan:
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.798
IX-11.071-7/26
a) het horen van een of meer stemgerechtigde leden van de klassenraad,
voor zover niet opgenomen in het eerste lid, 2°, hiervoor, die de betwiste
evaluatiebeslissing, heeft genomen;
b) het horen van een of meer raadgevende leden van de klassenraad die de
betwiste evaluatiebeslissing heeft genomen;
c) het, in voorkomend geval, organiseren van de bijkomende proeven of
opdrachten van de leerling.”
8.
Niet wordt betwist dat verzoeker door de beroepscommissie op
25 augustus 2026 is gehoord.
Na die hoorzitting heeft de verwerende partij bijkomende
proeven opgelegd om vervolgens op 3 september 2026, na kennisname van de
resultaten van de bijkomende proeven, opnieuw te beraadslagen over verzoeker en
de bestreden beslissing te nemen.
Noch in artikel 123/17 van de Codex Secundair Onderwijs, noch
in een andere codexbepaling lijkt te lezen dat de “stappen” die de
beroepscommissie vermag te zetten, onderworpen zijn aan tegenspraak.
De door de beroepscommissie op grond van artikel 123/17, § 2,
tweede lid, 3°, van de Codex Secundair Onderwijs na te leven hoorplicht houdt
prima facie niet in dat stukken die tot stand komen naar aanleiding van zo’n “stap”,
aan de leerling ter kennis moeten worden gebracht of dat de leerling daarover
standpunt moet kunnen innemen, alvorens de beroepscommissie tot haar beslissing
komt.
Met het nemen van een beslissing die mede steunt op
aanvullende informatie die zij zelf heeft verzameld, schept de beroepscommissie
op het eerste gezicht enkel voor zichzelf het risico dat de leerling zich in het kader
van zijn schorsingsvordering tegen de evaluatiebeslissing kan beroepen op de
onjuistheid van die informatie waarop de beroepscommissie steunt, maar dit kan
prima facie de evaluatiebeslissing op grond van de hoorplicht niet vitiëren.
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.798
IX-11.071-8/26
Verzoeker voert nog aan dat hij, na inzage van de verbeterde
bijkomende proef voor wiskunde, “concrete correctiebezwaren” heeft doen gelden.
Die bezwaren brengt verzoeker dan weer niet met een
afzonderlijk middel voor de Raad van State. In de uiteenzetting van dit middel lijkt
verzoeker zich vooralsnog te beperken tot de kritiek dat hem de mogelijkheid tot
het bieden van verweer tegen een stuk met een determinerende invloed, is ontzegd.
Het middel is niet ernstig.
B. Tweede middel
Uiteenzetting van het middel
In een tweede middel voert verzoeker de schending aan van de
formele- en de materiëlemotiveringsplicht, de artikelen 2 en 3 van de wet van
29 juli
1991
‘betreffende
de
uitdrukkelijke
motivering
van
de
bestuurshandelingen’, het zorgvuldigheidsbeginsel en het redelijkheidsbeginsel.
In een eerste middelonderdeel argumenteert verzoeker dat de
beroepscommissie de beslissing van de klassenraad heeft vernietigd en alleen voor
de vakken wiskunde en aardrijkskunde bijkomende proeven heeft opgelegd. Voor
het vak ‘toegepaste wetenschappen van de sport’ werd geen bijkomende proef
toegestaan, terwijl hij ook voor dat vak een jaartekort had.
Verzoeker benadrukt dat het jaartekort voor ‘toegepaste
wetenschappen van de sport’ een dragend motief is van de bestreden beslissing.
Hij argumenteert dat de beroepscommissie niet motiveert waarom voor dit vak
géén bijkomende proef werd georganiseerd. Het gegeven dat de beroepscommissie
over een discretionaire bevoegdheid beschikt om te bepalen welke bijkomende
proeven zij oplegt, ontslaat haar volgens verzoeker niet van de verplichting om de
ongelijke behandeling en het gebruik van het jaartekort alsnog te motiveren.
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.798
IX-11.071-9/26
Daarenboven betoogt verzoeker dat de ongelijke behandeling van gelijkaardige
tekorten binnen één en dezelfde beslissing bovendien onzorgvuldig en onredelijk
is.
In een tweede middelonderdeel zet verzoeker uiteen dat het
motief dat verzoeker geen formularium heeft gebruikt, onterecht de indruk wekt
dat dit een vrije keuze van verzoeker betrof. Met verwijzing naar een e-mailbericht
van 4 september 2026 stelt verzoeker dat de vakleerkracht wiskunde het door hem
meegebrachte formularium niet toeliet. Om die reden meent verzoeker dat er een
schending van de materiëlemotiveringsplicht en het zorgvuldigheidsbeginsel
voorligt. Verzoeker stipt voorts aan dat hij recht had op ondersteuning omwille van
zijn concentratieproblematiek. Hij betwist de door de leerkracht wiskunde
ingeroepen reden om het formularium niet toe te staan. Doordat de vakleerkracht
het formularium heeft bijgehouden, kan verzoeker hier overigens geen tegenspraak
over voeren.
Beoordeling
Naar luid van artikel 62, eerste lid, 2°, van het besluit van de
Vlaamse Regering van 15 juli 2022 ‘over de organisatie van het secundair
onderwijs,
wat
leerlingen
betreft’
(“organisatiebesluit”)
wordt
de
evaluatiebeslissing in het betrokken schooljaar genomen in de periode vanaf de
vijfde laatste lesdag van de maand juni tot en met 30 juni. Die termijn kan, steeds
volgens die bepaling, voor individuele gevallen worden aangepast – onder meer –
door een verlenging ervan tot uiterlijk de eerste schooldag van het daaropvolgende
schooljaar “als de klassenraad nog niet over voldoende informatie beschikt om een
gedegen beslissing te nemen”. In dat geval beslist de klassenraad met welke
maatregelen de nodige informatie bij de leerling kan worden ingewonnen en
onderzoekt de school hoe ze de leerling daarbij kan ondersteunen.
Eén van de mogelijke maatregelen als bedoeld in de voormelde
bepaling, lijkt het opleggen van een of meer bijkomende proeven te zijn.
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.798
IX-11.071-10/26
Deze bepaling doet vooralsnog aannemen dat een leerling geen
‘recht’ heeft op bijkomende proeven. Het behoort tot de autonomie van – in dit
geval – de beroepscommissie om te oordelen of een leerling aan een bijkomende
proef moet worden onderworpen. Het is prima facie slechts wanneer het
delibererende orgaan door bijzondere omstandigheden meent op het einde van een
schooljaar toch niet over alle nodige informatie te beschikken om over het al dan
niet slagen van de leerling oordeelkundig te beslissen, dat het over de mogelijkheid
beschikt om zijn beslissing uit te stellen en om de leerling, uitzonderlijk,
bijkomende proeven te laten afleggen. Het toestaan van bijkomende proeven lijkt
bijgevolg de uitzondering te zijn, niet de regel. In principe beschikt een klassenraad
of beroepscommissie over voldoende inzicht om zich over de prestaties van een
leerling te buigen.
In zijn bezwaarschrift voor de beroepscommissie, heeft
verzoeker onder meer doen gelden dat hij “[v]oor aardrijkskunde […] zonder enige
discussie [erkent] dat het eindresultaat onvoldoende is”, dat hij “niet [vraagt] dat
dit resultaat genegeerd wordt”, maar dat hij “[meent] […] dat een bijkomende
evaluatie de meest objectieve manier zou zijn om vast te stellen of [verzoeker]
vandaag de vereiste basiscompetenties beheerst”.
Verzoeker bracht alsdan op het eerste gezicht voor de andere
vakken waarvoor hij ook een jaartekort heeft behaald, geen vraag om bijkomende
proeven bij.
In een aanvullend bezwaarschrift van 13 juli 2026 formuleerde
verzoeker als “[g]rief 5 (subsidiair) – Het aardrijkskunde-tekort is inzetgebonden;
verzoek om een bijkomende proef” wat volgt:
“De klassenraad hecht bijzonder gewicht aan ‘een bijzonder lage score op
(de) laatste moduletoets van aardrijkskunde’. Uit de vakcommentaar zelf
blijkt echter dat het hier om een inzetkwestie gaat en niet om een
vermogenskwestie: de leerkracht noteert dat [verzoeker] ‘zelf (aangaf) dat
je helemaal niet gestudeerd hebt voor de moduletoets’. Een eenmalige nietECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.798
IX-11.071-11/26
voorbereide toets is geen betrouwbare maatstaf voor de beheersing van de
basiskennis en -vaardigheden.
Nu de beroepscommissie bevoegd is om bijkomende proeven of opdrachten
op te leggen, kan zij [verzoeker] toelaten om op objectieve wijze aan te
tonen dat hij de vereiste basiskennis en -vaardigheden beheerst – minstens
voor aardrijkskunde, desgevallend ook voor wiskunde en/of toegepaste
wetenschappen van de sport. Dit vormt een evenredig alternatief voor de
volledige clausulering.
Om deze redenen vragen verzoekers om gehoord te worden en de beslissing
te herzien en […] de clausulering te herzien opdat [verzoeker] de richting
Topsport in de dubbele finaliteit kan volgen, minstens hem bijkomende
proeven te laten afleggen.
Verzoekers hebben geen bezwaar, zoals hierboven uiteengezet, om indien
de interne beroepscommissie dit nodig acht een alternatieve maatregel uit
te voeren teneinde alle twijfel over het kunnen van verzoeker weg te nemen
(vakantietaak, bijkomend proef, literatuurstudie, bijwerkplan in het
komende jaar,....).”
15.
De uitdrukkelijke vraag om een bijkomende proef lijkt beperkt te
blijven tot het vak aardrijkskunde. In beide bezwaarschriften wordt de vraag
gesteld bij de bespreking van het jaartekort voor dat vak.
Vooralsnog kan de Raad van State in de beide bezwaarschriften
geen gemotiveerde, op bijzondere omstandigheden gesteunde vraag om een
bijkomende proef voor het vak ‘toegepaste wetenschappen van de sport’ lezen. De
enkele toevoeging, na het verzoek om een bijkomende proef voor aardrijkskunde,
om “desgevallend ook voor wiskunde en/of toegepaste wetenschappen van de
sport” een bijkomende proef te voorzien, lijkt onvoldoende concreet om daarin een
expliciete vraag, gesteund op uitzonderlijke omstandigheden, tot het opleggen van
een bijkomende proef voor het vak ‘toegepaste wetenschappen van de sport’ te
begrijpen. Alleen wie uitdrukkelijk en op gemotiveerde wijze om een dergelijke
gunst vraagt, lijkt een duidelijk antwoord van de beroepscommissie te mogen
verwachten.
Verzoeker overtuigt bijgevolg op het eerste gezicht niet ervan dat
de beroepscommissie ertoe gehouden was om uitdrukkelijk te motiveren waarom
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.798
IX-11.071-12/26
zij geen bijkomende proef voor het vak ‘toegepaste wetenschappen van de sport’
heeft opgelegd.
Een schending van het zorgvuldigheidsbeginsel en het
redelijkheidsbeginsel lijkt verzoeker evenmin aannemelijk te maken.
Vooralsnog
kan
niet
ertoe
worden
besloten
dat
de
beroepscommissie onredelijk of onzorgvuldig handelt door geen bijkomende proef
toe te staan voor een vak (1) waarvoor zij in beginsel over voldoende
evaluatiegegevens beschikt, (2) waarvoor verzoeker op het eerste gezicht noch in
zijn bezwaarschrift voor de beroepscommissie, noch in de huidige procedure bij de
Raad van State aanvoert, laat staan aantoont, dat de gegevens van het dossier op
dit punt niet representatief zouden zijn en (3) waarvoor hij geen bijzondere
omstandigheden
heeft
aangevoerd
die
een
bijkomende
proef
zouden
verantwoorden.
Dat de beroepscommissie voor twee andere vakken wel een
bijkomende proef heeft toegestaan, doet daaraan prima facie geen afbreuk.
Wat het gebruik van het formularium tijdens de bijkomende
proef voor wiskunde betreft, heeft het auditoraat de partijen bevraagd.
De raadsman van de verwerende partij heeft bij e-mailbericht van
17 september 2026 de volgende reactie van de schooldirecteur meegedeeld:
“Op het examen had [verzoeker] blijkbaar een blaadje mee met
enkele zaken op. Zij [lees: de vakleerkracht] heeft dat bekeken en
geoordeeld dat hij dit niet mocht gebruiken. Er stonden twee merkwaardige
producten op, die hij niet nodig had voor het examen. Daarnaast stonden er
definities op van een eerstegraadsfunctie en een tweedegraadsfunctie. De
definitie van de tweedegraadsfunctie werd gevraagd op het examen.
[Verzoeker] heeft dit correct beantwoord.”
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.798
IX-11.071-13/26
De raadsman van verzoeker heeft daarop met een e-mailbericht
van dezelfde dag geantwoord:
“Wat de directeur vermeldt mbt wat er op het formularium stond, klopt. Dat
de leerkracht het blad na het examen aan [verzoeker] zou hebben
teruggegeven, klopt volgens hem echter niet.
Vóór de start van het examen heeft zij het formularium nagekeken en beslist
dat [verzoeker] het niet mocht gebruiken. Zij heeft het blad vervolgens
afgenomen en op een kast gelegd. Na het examen is [verzoeker] vertrokken
en heeft hij het blad daar laten liggen, omdat hij ervan uitging dat hij het
niet mocht gebruiken en dus ook niet mocht meenemen.”
18.
Verzoeker bevestigt, zo lijkt, de inhoud van het formularium
zoals de directeur die omschrijft: twee merkwaardige producten en de definities
van een eerste- en een tweedegraadsfunctie.
Verzoeker weerspreekt prima facie niet in het voormelde emailbericht van 17 september 2026 en evenmin ter terechtzitting de andere
opmerkingen van de directeur, namelijk dat alleen de definitie van een
tweedegraadsfunctie werd gevraagd, dat hij die juist had en dat de andere
informatie die op het betrokken formularium voorkwam, niet dienstig was voor het
examen.
Alsdan ziet de Raad van State op het eerste gezicht niet in welk
belang verzoeker erbij heeft de bestreden beslissing te bekritiseren voor zover erin
wordt overwogen dat hij “uiteindelijk geen gebruik [heeft] gemaakt van een
formularium”.
Het middel is in genen dele ernstig.
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.798
IX-11.071-14/26
C. Derde middel
Uiteenzetting van het middel
Een derde middel is geput uit de schending van het
zorgvuldigheidsbeginsel en het redelijkheidsbeginsel.
Verzoeker betoogt dat de beroepscommissie bij de organisatie
van de bijkomende proeven een reële mogelijkheid tot voorbereiding moet
waarborgen. Volgens verzoeker werd de leerstof pas op 26 augustus 2026
meegedeeld en werd de toegang tot Smartschool op 27 augustus 2026 afgesloten.
De bijkomende proef voor wiskunde werd georganiseerd op 31 augustus 2026.
Verzoeker beklemtoont dat de beroepscommissie dit zelf heeft omschreven als een
“korte voorbereidingsperiode”.
Daarbij merkt verzoeker nogmaals op dat het formularium bij de
aanvang van de proef niet werd toegelaten. Hij betwist voorts de “als vaststaand
opgenomen voorstelling van de ‘begeleiding’ tijdens het examen”.
Door het resultaat van deze “ontoereikend omkaderde tweede
kans” de bestreden beslissing te laten determineren en zijn opmerkingen daarover
niet te “verdisconteren”, is de bestreden beslissing volgens verzoeker niet op een
zorgvuldig en volledig onderzoek gesteund en is een onredelijke beslissing
genomen.
Beoordeling
Hiervóór, bij de bespreking van het tweede middel, is al gezien
dat verzoeker geen belang erbij lijkt te hebben om zich over de juistheid van de
overwegingen in de bestreden beslissing over het formularium te beklagen.
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.798
IX-11.071-15/26
Om dezelfde redenen als daar aangehaald, heeft verzoeker op het
eerste gezicht evenmin belang bij zijn kritiek dat het door hem “voorbereide
formularium bij de aanvang van het examen niet werd toegelaten”.
Verzoeker geeft voorts aan dat hij “de in de [bestreden]
beslissing als vaststaand opgenomen voorstelling van de ‘begeleiding’ tijdens het
examen [betwist]”.
Verzoeker doet zelfs niet de moeite om de Raad van State
duidelijk te maken welke overwegingen uit de bestreden beslissing hij precies
bedoelt. Bijgevolg neemt de Raad voorshands aan dat verzoeker de volgende
passus in de bestreden beslissing viseert:
“[Verzoeker] mocht omwille van zijn ADHD-prognose en
concentratieproblemen vragen stellen en kreeg 3 uur de tijd voor het
afleggen van het examen in plaats van 2 uur. Het examen werd bij afgeven
ook door de leerkracht wiskunde nagekeken en die heeft [verzoeker] op
blanco antwoorden en eventuele fouten gewezen. [Verzoeker] wou echter
niks meer aanvullen/verbeteren.”
Wat verzoeker aan die overwegingen betwist, verduidelijkt hij op
het eerste gezicht evenmin. In die mate is het middel bijgevolg niet ernstig.
23.1.
Een delibererende klassenraad of een beroepscommissie die
bijkomende proeven oplegt, moet erover waken dat de betrokken leerling ook
daadwerkelijk in de gelegenheid wordt gesteld om de leerstof waarover hij zal
worden bevraagd, te verwerken. Die redelijke voorbereidingstijd moet, zo lijkt,
worden afgestemd op het aantal bijkomende proeven, de spreiding ervan in de tijd
en de omvang van de te kennen leerstof.
23.2.
De beroepscommissie heeft tijdens de hoorzitting van
25 augustus 2026 verzoeker uitdrukkelijk bevraagd over zijn schoolse
inspanningen tijdens de zomervakantie en zijn bereidheid om bijkomende proeven
af te leggen. Daarover staat genotuleerd:
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.798
IX-11.071-16/26
“[BC] vraagt of [verzoeker] deze zomervakantie al heeft gewerkt voor
school.
[Verzoeker]
- heeft bijles gehad voor wiskunde;
- en oefeningen gemaakt voor wiskunde.
[…]
[BV] vraagt of [verzoeker]:
- bereid is om bijkomende proeven af te leggen;
- zich bewust is van de korte voorbereidingsperiode daarvoor.
[Raadsvrouw van verzoeker]
- Jawel, bij het indienen van het beroep werd deze consequenties
reeds besproken.”
Voorts lijkt verzoeker niet te betwisten dat hij op 26 augustus
2026 – dit wil zeggen: daags na de hoorzitting bij de beroepscommissie en de
beslissing om bijkomende proeven op te leggen – in kennis is gesteld van de
bijkomende proeven. Evenmin betwist verzoeker op het eerste gezicht dat hij voor
de bijkomende proef wiskunde alleen werd bevraagd over de leerstof van het eerste
semester. De bijkomende proef verklaart hij op 31 augustus 2026 te hebben
afgelegd.
23.3.
In de concrete omstandigheden van de zaak – verzoeker heeft
verklaard in de zomervakantie voor wiskunde bijlessen te hebben gekregen en
oefeningen te hebben gemaakt, hij heeft zijn bereidheid geuit om bijkomende
proeven af te leggen, zich bewust getoond van de “korte voorbereidingsperiode”,
heeft “deze consequenties” reeds “bij het indienen van het beroep” besproken en
de proef bleef beperkt tot de leerstof van één semester – overtuigt verzoeker niet
ervan dat een voorbereidingstijd van vier dagen als onredelijk kort moet worden
beschouwd.
Verzoeker lijkt daarover overigens te nuttiger tijd geen enkele
opmerking bij de school te hebben gemaakt.
Het middel is in zijn geheel niet ernstig.
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.798
IX-11.071-17/26
D. Vierde middel
Standpunt van de partijen
In een vierde middel wordt de schending aangevoerd van artikel
3 van de wet van 29 juli 1991 ‘betreffende de uitdrukkelijke motivering van de
bestuurshandelingen’,
van
de
materiëlemotiveringsplicht
en
van
het
redelijkheidsbeginsel.
Verzoeker argumenteert dat er een versterkte motiveringsplicht
rust op de beroepscommissie in het geval een clausulering wordt verbonden aan
het overgaan naar een volgend schooljaar. Volgens verzoeker moet die motivering
uiteenzetten waarom, gelet op de aard en het belang van de betrokken vakken voor
de geclausuleerde finaliteit, de leerling een welbepaalde finaliteit niet met
voldoende slaagkansen zou kunnen aanvatten.
Vervolgens wijst verzoeker op de specifieke gegevens van zijn
leerlingendossier. Hij is geslaagd en behaalt voor zeven van de tien vakken een
voldoende, hij heeft een globaal gemiddelde van 55,9% en hem wordt een gunstige
arbeidsrijpheid en arbeidsbereidheid toegedicht. Tevens benadrukt verzoeker dat
het jaartekort voor aardrijkskunde is weggewerkt ten gevolge van de bijkomende
proef voor dit vak.
Verzoeker
licht
toe
dat
de
clausulering
voor
alle
structuuronderdelen van de dubbele finaliteit uiteindelijk nog slechts steunt op
twee tekorten – voor de vakken wiskunde en ‘toegepaste wetenschappen van de
sport’ – die slechts twee punten “onder de norm” liggen. Volgens verzoeker zet de
beroepscommissie niet concreet uiteen waarom de vastgestelde tekorten de
uitsluiting van de volledige dubbele finaliteit verantwoorden.
In de nota met opmerkingen doet de verwerende partij gelden wat
volgt:
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.798
IX-11.071-18/26
“Art. 115/6 van de Codex Secundair Onderwijs stelt: ‘Bij een
evaluatiebeslissing van de klassenraad geldt steeds een vermoeden van
deskundigheid.’
Het betreft hier een wettelijk vermoeden, dat dus niet steeds herhaald dient
te worden in de motivering van een individuele rechtshandeling.
De beroepscommissie heeft volheid van bevoegdheid en dient te oordelen
over het volledige leerlingendossier, maar een zeer belangrijk element van
dit dossier is het feit dat een bekwaam geachte klassenraad verzoeker geen
slaagkansen toedicht in de dubbele finaliteit.
De leerlingen in een richting Topsport krijgen in deze school een
basisvorming die hetzelfde is voor elke leerling in hetzelfde leerjaar in een
studierichting met dezelfde finaliteit, dus de geclausuleerde dubbele
finaliteit. Het basisvak wiskunde hoort daarbij, reden waarom de
beroepscommissie hier een groot belang aan hecht.
De klassenraad heeft gesteld:
Ondanks de aangeboden remediëringsvoorstellen en/of
inhaallessen, heb je daar onvoldoende gebruik van gemaakt. De
klassenraad stelt ook geen positieve evolutie in de resultaten vast.
De leerkrachten gaven in hun vakcommentaar reeds aan dat je moest
ingaan op remediëring, bepaalde onderdelen moest hernemen en een
grotere inspanning moest leveren. Gezien de eerdere zwakke
resultaten drong de klassenraad er via het rapport op aan dat je extra
inzet moest tonen om de tekorten weg te werken. Je kreeg het
afgelopen schooljaar studieondersteuning, waarbij je actief begeleid
werd in je studiehouding en -methode.
Wanneer een leerling voor vijf vakken flirt met de 50% grens, na beweerde
uitzonderlijke inzet nog steeds een onvoldoende haalt in een basisvak
wiskunde en een onvoldoende haalt op een specifiek vak, dan is het
standpunt van de klassenraad allerminst evident aangetast door de gegevens
van het dossier, wanneer de slaagkansen in de dubbele finaliteit moeten
ingeschat worden.
‘Hiermee wil niet gesteld worden dat alle slaagcijfers onder alle
omstandigheden een evaluatieproces in en door de delibererende
klassenraad uitsluiten. Een slaagcijfer voor een opleidingsonderdeel
kan deeltekorten verhullen en alzo een gebrek aan specifieke
vaardigheden of kennis. Dit is in casu blijkbaar het geval aangezien
verzoeker voor het onderdeel analyse van het vak wiskunde en voor
de onderdelen chemisch rekenen, thermochemie en reactiesnelheid
van het vak chemie niet aan de leerplandoelstellingen voldeed. Op
die tekorten mag evenwel niet zonder meer worden gesteund,
zonder afbreuk te doen aan het jaartotaal, waarvan in de regel
aangenomen moet worden dat het representatief is.
Vermogen die slaagcijfers bijgevolg niet uit zichzelf een beslissing
te funderen dat een leerling een leerjaar niet met vrucht heeft
beëindigd, dan kan niet bij voorbaat worden uitgesloten – en des te
minder in de mate waarin de bedoelde cijfers de ondergrens van
50% benaderen – dat de klassenraad de deelaspecten van het
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.798
IX-11.071-19/26
bedoelde vak betrekt ter ondersteuning of aanvulling van de elders
vastgestelde tekorten.’
(R.v.St. arrest nr. 254.685 van 6 oktober 2022)
De beletsels in de studiemogelijkheden die aanleiding geven tot het attest –
in het bijzonder de studie inzet – zijn immers niet richting gebonden.
De beroepscommissie heeft nog nagegaan of zij het anders dient te zien,
wat niet het geval is, ook na bijkomende proeven. Het vermoeden van
bekwaamheid werd hiermee gerespecteerd en er is ingegaan op de
argumenten van de ouders werden via de bijkomende proeven in dit
standpunt verwerkt.
De verzoekende partij beroept zich op de redelijkheidsplicht, wat betekent
dat geen enkele andere redelijk handelende beroepscommissie in dezelfde
omstandigheden een gelijkaardige beslissing zou genomen hebben. Dit is –
wederom gelet op de inschatting van de klassenraad betreffende de
toekomstkansen in de dubbele finaliteit – geenszins het geval.
Verzoeker kan van de Raad van State geen derde beoordeling verwachten:
‘Vóór alles wenst de Raad van State op te merken dat hij geen
beroepsorgaan is dat belast is met een evaluatie van de prestaties
van de leerling. Het valt de Raad niet toe om zich in de plaats te
stellen van de klassenraad of de beroepscommissie en het dossier
van de leerling te onderzoeken om uit te maken welke attestering
hijzelf zou toekennen.’
(R.v.St. arrest nr. 248.671 van 20 oktober 2020)
Gunstige arbeidsrijpheid en arbeidsbereidheid zijn elementen die de
attestering net ondersteunen.”
Beoordeling
Aan verzoeker is bij het einde van het eerste leerjaar van de derde
graad, studierichting ‘Topsport’ (dubbele finaliteit), een oriënteringsattest B
toegekend, met clausulering voor de studierichtingen met dubbele finaliteit.
Naar luid van artikel 70, eerste lid, 2°, van het organisatiebesluit
betekent dit dat “de leerling het tweede leerjaar van de eerste graad, het eerste of
tweede leerjaar van de tweede graad of het eerste leerjaar van de derde graad van
de dubbele finaliteit – kso of tso met vrucht en met clausulering heeft beëindigd”.
Een clausulering wil zeggen, zo leert artikel 61, eerste lid, van
het organisatiebesluit, dat “aan de overstap naar een hoger leerjaar beperkingen
worden opgelegd”. In het eerste leerjaar van de derde graad van de dubbele
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.798
IX-11.071-20/26
finaliteit kunnen clausuleringen worden opgelegd in de vorm van “de uitsluiting
van alle structuuronderdelen van de dubbele finaliteit – kso of tso”.
Een clausulering mag studiekeuzes in de loop van het secundair
onderwijs niet vroegtijdig sterk verengen, zo bepaalt artikel 61, derde lid, 1°, van
het organisatiebesluit.
De vaststelling dat de leerling het leerjaar “met vrucht” heeft
beëindigd, doet vooralsnog onder meer aannemen dat de motivering van een Battest de redenen moet kenbaar maken waarom de leerling die geslaagd is verklaard
– en die dus bekwaam wordt geacht zijn studies in een volgend leerjaar voort te
zetten – toch de toegang tot – in dit geval – alle structuuronderdelen van de dubbele
finaliteit moet worden ontzegd.
Het clausuleren vergt een ‘prospectief’ onderzoek, dit wil
zeggen: een vooruitziend en de toekomst verkennend onderzoek. De leerling is
immers geslaagd, want heeft “rekening houdend met het pedagogisch project van
de school […] in voldoende mate de doelstellingen, vastgelegd door of krachtens
decreet- of regelgeving en opgenomen in het curriculumdossier en in de
leerplannen, […] bereikt of nagestreefd” (artikel 60, eerste lid, van het
organisatiebesluit) en wordt dus geacht zijn studies te kunnen voortzetten. Toch
oordeelt de beroepscommissie dat de betrokken leerling in het volgende schooljaar
de studierichtingen met dubbele finaliteit niet aankan. Met dit oordeel stelt de
beroepscommissie zich als het ware in de plaats van de klassenraad van het
volgende schooljaar, tot wiens autonomie het immers behoort om over het al dan
niet slagen voor dát schooljaar te oordelen.
De clausulering beperkt ook de principiële vrijheid van
studiekeuze van de leerling (of van zijn ouders). De beroepscommissie kan op
grond van de zwakke studieresultaten een onderbouwd advies geven om een
richting te ontraden, of zelfs een formele waarschuwing, maar de uiteindelijke
verantwoordelijkheid laten bij de leerling die, het zij herhaald, geslaagd is
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.798
IX-11.071-21/26
verklaard. De beroepscommissie die een clausulering oplegt, verkiest echter in de
plaats van die leerling de studiekeuze gedeeltelijk te bepalen.
De aard van de prospectieve deliberatie moet een klassenraad of
beroepscommissie bij het uitreiken van een B-attest tot omzichtigheid in de
motivering nopen, zowel vanuit formeel oogpunt – de uitdrukkelijke en afdoende
vermelding van de motieven in de deliberatiebeslissing – als vanuit materieel
oogpunt – de aanwezigheid van een deugdelijke grondslag van die beslissing in het
dossier. Een inschatting van de toekomstige studies van een leerling is geen
nattevingerwerk. Van de beroepscommissie die een B-attest uitreikt, wordt
verwacht dat zij met overtuigende motieven aantoont dat de kansen van de
betrokken leerling om te slagen voor het volgende leerjaar van dezelfde
studierichting zó miniem zijn, dat hem zelfs niet de mogelijkheid mag worden
geboden dat volgende leerjaar in die studierichting aan te vatten. Een dergelijke
prospectieve beslissing om te clausuleren moet des te meer steunen op de concrete
en objectieve gegevens van het individuele dossier van de betrokken leerling. De
vooruitblik van de klassenraad of beroepscommissie is noodzakelijk ook deels
subjectief. Daarom moet het daartoe beslissende orgaan deze deels subjectieve
vooruitblik over het gebrek aan redelijke slaagkansen van een leerling in een
volgend jaar koppelen aan de beschikbare gegevens van het dossier en in het
bijzonder aan de bagage waarover de leerling op dat ogenblik beschikt – of net níét
beschikt.
De bestreden beslissing bevat de volgende overweging om het B-
attest te verantwoorden:
“Op basis van bovenstaande elementen en het resultaat van [verzoekers]
uitgestelde proeven in acht genomen, alsook het feit dat er op het moment
dat [verzoeker] voor de uitgestelde proeven heeft gestudeerd en op het
moment dat hij ze heeft afgelegd er geen sprake meer was van een medische
problematiek, concludeert de beroepscommissie dat [verzoeker] de
leerplandoelen voor wiskunde en toegepaste wetenschappen van de sport
niet of onvoldoende heeft behaald om in een volgend studiejaar een
studierichting aan te vatten in de dubbele finaliteit.”
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.798
IX-11.071-22/26
Op grond daarvan moet op het eerste gezicht worden vastgesteld
dat de beroepscommissie het B-attest wezenlijk steunt op de jaartekorten voor de
vakken wiskunde en ‘toegepaste wetenschappen van de sport’ (beide 48%). Andere
“bovenstaande elementen” ontwaart de Raad van State vooralsnog niet in de
bestreden beslissing.
Verzoeker betwist de twee voormelde jaartekorten prima facie
niet.
Evenmin wordt betwist, zo lijkt, dat een leerling die een
jaartekort behaalt, in beginsel voor dat vak niet de leerplandoelstellingen heeft
bereikt.
Daartegenover staat evenwel dat de beroepscommissie verzoeker
– ondanks de voormelde tekorten – wel geslaagd heeft verklaard, zodat hij, zo lijkt,
voor het geheel van het leerjaar wél geacht moet worden de leerplandoelen in
voldoende mate te hebben bereikt.
Waarom dan toch uit die tekorten moet worden afgeleid dat
verzoeker geen redelijke kans maakt om voor het volgende leerjaar in de
geclausuleerde finaliteit te slagen, maakt de beroepscommissie vooralsnog niet
duidelijk aan de hand van de concrete gegevens van het leerlingendossier –
bijvoorbeeld, de leerplandoelen die verzoeker niet heeft behaald – laat staan dat zij
die gegevens in verband brengt met de opleiding die hem in het tweede leerjaar
van de derde graad zou te wachten staan.
Dat aan een klassenraadbeslissing een (decretaal verankerd)
vermoeden van deskundigheid kleeft, lijkt geen afbreuk te doen aan wat
voorafgaat.
Met dat vermoeden is de klassenraad prima facie immers
geenszins vrijgesteld van de plicht om zorgvuldig en op deugdelijke gronden tot
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.798
IX-11.071-23/26
een beslissing te komen en de motieven die hem tot die beslissing drijven,
uitdrukkelijk in de akte op te nemen.
Vooralsnog wordt geoordeeld dat de beroepscommissie dan
evenmin ermee kan volstaan zich zonder meer – dit wil zeggen: zonder een eigen
onderzoek van de zaak – achter het voormelde vermoeden te verschuilen. Zulks
lijkt in te druisen tegen de door de verwerende partij zelf aangebrachte ‘volheid
van bevoegdheid’ van de beroepscommissie. Zoals in elke administratieve
beroepsprocedure
waarbij
aan
het
beroepsorgaan
de
volle
hervormingsbevoegdheid wordt opgedragen om in laatste aanleg te beslissen,
betekent deze zogenaamde devolutieve werking dat de beroepen beslissing – in dit
geval, van de klassenraad – uit het rechtsverkeer verdwijnt en dat een nieuwe
beslissing – van de beroepscommissie – in de plaats ervan komt, op grond van een
autonome, eigen beoordeling van de zaak door het beroepsorgaan. De
beroepscommissie heeft, met andere woorden, beslissingsmacht over de zaak zelf,
op dezelfde wijze als de delibererende klassenraad. Zij moet de zaak onderzoeken
op grond van al de feitelijke gegevens die haar zijn voorgelegd.
Te dezen heeft de beroepscommissie op het eerste gezicht
overigens geen aansluiting gezocht bij de eerdere klassenraadbeslissingen. Immers,
anders dan de klassenraad, heeft de beroepscommissie geoordeeld dat zij, vooraleer
tot een eindoordeel te komen, verzoeker eerst aan twee bijkomende proeven wilde
onderwerpen.
Daartoe
heeft
zij
met
de
bestreden
beslissing
de
klassenraadbeslissing uitdrukkelijk vernietigd en vervolgens, ná de bijkomende
proeven, een B-attest uitgereikt.
De verwerende partij noemt in de nota met opmerkingen, naast
de twee jaartekorten, ook relevant de vaststelling dat verzoeker “voor vijf vakken
flirt met de 50% grens”.
Dat motief kan vooralsnog bezwaarlijk aan de beroepscommissie
worden toegeschreven. De bestreden beslissing vermeldt die “vijf vakken” niet, zo
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.798
IX-11.071-24/26
lijkt. Integendeel, zij “stelt wel vast dat [verzoeker] voor alle andere vakken
positieve resultaten optekent”.
De Raad van State vermag met deze overweging van de
verwerende partij bijgevolg voorshands geen rekening te houden.
Door – voorlopig – vast te stellen dat de bestreden beslissing niet
met de nodige omzichtigheid tot stand is gekomen, treedt de Raad van State
geenszins in de plaats van de beroepscommissie.
Het middel is in de aangegeven mate ernstig.
E. Besluit
Aan de voorwaarde van een ernstig middel is eveneens voldaan.
VII. Conclusie
Er is voldaan aan de voorwaarden gesteld in artikel 17, §§ 1 en
5, van de gecoördineerde wetten op de Raad van State die cumulatief vervuld
moeten zijn wil een vordering tot schorsing bij uiterst dringende noodzakelijkheid
worden toegewezen.
BESLISSING
- De Raad van State beveelt de schorsing bij uiterst dringende
noodzakelijkheid van de tenuitvoerlegging van de beslissing van de
beroepscommissie van scholengroep Gent van het Gemeenschapsonderwijs
van 3 september 2026 waarbij aan XXXX een oriënteringsattest B, met
clausulering voor de studierichtingen met dubbele finaliteit, wordt toegekend.
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.798
IX-11.071-25/26
- Bij de publicatie van dit arrest door de Raad van State wordt de identiteit
van de verzoekende partij niet bekendgemaakt.
Dit arrest is uitgesproken op vierentwintig september tweeduizend zesentwintig,
door de Raad van State, IXe kamer, samengesteld uit:
Jurgen Neuts,
staatsraad, waarnemend voorzitter,
bijgestaan door
Tiny Temmerman,
griffier.
De griffier
De voorzitter
Tiny Temmerman
Jurgen Neuts
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.798
IX-11.071-26/26
