Conseil d'État de Belgique — Raad van State — ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.833 (2026-09-25)
Samenvatting (NL) :
Arrest nr 267.833 van 25 september 2026 Onderwijs en cultuur - Examens
(onderwijs) Beslissing : Bevolen Verwerping overige
--- TEXTE INTÉGRAL DE L'ARRÊT ---
RAAD VAN STATE, AFDELING BESTUURSRECHTSPRAAK
VOORZITTER VAN DE IXe KAMER
ARREST
nr. 267.833 van 25 september 2026
in de zaak A. 249.206/IX-11.080
In zake:
XXXX
bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaat Christophe Vangeel
kantoor houdend te 2018 Antwerpen
Lange Lozanastraat 24
bij wie woonplaats wordt gekozen
tegen:
de VZW ATLAS COLLEGE KATHOLIEK SECUNDAIR
ONDERWIJS GENK
bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaat Hans Van Rompaey
kantoor houdend te 3500 Hasselt
Gouverneur Roppesingel 15 bus 1.2
bij wie woonplaats wordt gekozen
-------------------------------------------------------------------------------------------------I. Voorwerp
De vordering, ingesteld op 18 september 2026, strekt tot de
schorsing bij uiterst dringende noodzakelijkheid van de tenuitvoerlegging van de
beslissing van de beroepscommissie van de vzw Atlas College Katholiek Secundair
Onderwijs Genk van 11 september 2026 waarbij het beroep van verzoeker tegen
de klassenraadbeslissing van 24 juni 2026 niet-ontvankelijk wordt verklaard.
Tevens vraagt verzoeker om “de verwerende partij [te] bevelen
om binnen een termijn van 7 dagen na de kennisgeving van het arrest de
beroepscommissie opnieuw samen te roepen en het beroep van 7 juli 2026 ten
gronde te behandelen” en “de verwerende partij [te] bevelen [om] verzoeker in
afwachting daarvan voorlopig toe te laten zich in te schrijven, dan wel hem een
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.833
IX-11.080-1/18
voorlopig studiebewijs af te leveren, zodat hij zijn inschrijving in het hoger
onderwijs niet definitief verliest” en “bij gebreke daaraan, een dwangsom van
500 euro per dag vertraging”.
II. Verloop van de rechtspleging
Bij
beschikking
van
18
september
2026
werd
de
procedurekalender vastgesteld.
De verwerende partij heeft een nota met opmerkingen en een
administratief dossier ingediend.
De partijen zijn opgeroepen voor de terechtzitting, die heeft
plaatsgevonden op 25 september 2026, om 11.00 uur.
Staatsraad Jurgen Neuts heeft verslag uitgebracht.
Advocaat
Christophe
Vangeel,
die verschijnt
voor de
verzoekende partij en advocaat Selinay Yavuz, die loco advocaat Hans Van
Rompaey verschijnt voor de verwerende partij, zijn gehoord.
Auditeur Nino Vermeire heeft een met dit arrest gedeeltelijk
eensluidend advies gegeven.
Er is toepassing gemaakt van de bepalingen op het gebruik der
talen, vervat in titel VI, hoofdstuk II, van de wetten op de Raad van State, gecoördineerd op 12 januari 1973.
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.833
IX-11.080-2/18
III. Feiten
3.1.
Verzoeker is tijdens het schooljaar 2025-2026 leerling in het
tweede leerjaar van de derde graad ‘sportwetenschappen’ (doorstroomfinaliteit) in
het Atlas College Genk, waarvan de verwerende partij het schoolbestuur is.
3.2.
Op het einde van het schooljaar behaalt verzoeker een algemeen
jaarcijfer van 61,6%, met jaartekorten voor Frans (49,2%), biologie (40,4%),
chemie (45,2%) en fysica (42,6%).
De klassenraad beslist om aan verzoeker een oriënteringsattest C
uit te reiken.
3.3.
Overleg met de directeur leidt niet tot een nieuwe bijeenkomst
van de klassenraad. Met een brief van 1 juli 2026 worden verzoekers ouders van
die beslissing in kennis gesteld.
Daarop dient verzoeker op 7 juli 2026 een bezwaar in bij het
schoolbestuur. Dat beroepschrift geeft hij af aan het onthaal van de school.
3.4.
Op 11 september 2026 beslist de beroepscommissie om het
beroep van verzoeker onontvankelijk te verklaren. Dit is de bestreden beslissing;
ze is als volgt gemotiveerd:
“1.
Op pagina 59 van het schoolreglement (schooljaar 2025-2026) staat onder
punt 4.6.4. ‘Betwisting van de beslissing van de delibererende klassenraad’
duidelijk:
Het beroep bij het schoolbestuur moet aan de volgende voorwaarden
voldoen:
◦ het beroep is per aangetekende brief verstuurd;
◦ het beroep is gedateerd en ondertekend.
Let op: als het beroep niet aan de voorwaarden voldoet, zal de
beroepscommissie het beroep onontvankelijk moeten verklaren. Dat
betekent dat ze het beroep niet inhoudelijk zal kunnen behandelen.
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.833
IX-11.080-3/18
Een schoolreglement is een contract tussen enerzijds de school en
anderzijds de leerling/de ouders van de leerling; een contract strekt partijen
tot wet.
Ook in de brief die de voorzitter van de delibererende klassenraad op 1 juli
per aangetekende zending aan de ouders van [verzoeker] stuurde staat: ‘Uw
brief dient aangetekend te worden verstuurd. Het schoolbestuur zal een
beroepscommissie samenstellen, die uw beroep zal behandelen. De
beroepscommissie zal uw beroep als onontvankelijk moeten afwijzen
indien u uw beroep niet tijdig instelt; indien het niet aangetekend is
verstuurd; indien het niet gedateerd en ondertekend is.’
2.
Op 7 juli 2026 om 15.33 ondertekende [TO], onthaalmedewerker van het
Atlas College, een document waarmee hij bevestigde ‘een aangetekend
schrijven’ te hebben ontvangen van [verzoeker] t.a.v. [JA], voorzitter van
het Atlas College.
Ondergetekende, [TO]
verklaart hierbij op dinsdag 7 juli 2026 om (tijdstip) 15:33
een aangetekend schrijven van [verzoeker] tav [JA], voorzitter Atlas
College, te hebben ontvangen.
Opgemaakt in duplicaat
[stempel en handtekening]
De omslag waarin dit schrijven aan [TO] werd overhandigd draagt […]:
- geen postzegel;
- geen streepjescode;
- geen poststempel met een datum.
Het gaat in casu dus niet om een ter post aangetekende zending die door de
postbode wordt aangeboden.
De ondertekende bevestiging van [TO] is in strijd met de realiteit.
Om de hoger aangehaalde redenen verklaart de beroepscommissie het door
[verzoeker] ingestelde beroep tegen de beslissing van de delibererende
klassenraad dd. 24/06/2026 niet-ontvankelijk.”
IV. Herinnering aan de voorwaarden voor het bevelen van een schorsing of een
andere voorlopige maatregel
Krachtens artikel 17, § 1, derde lid, van de gecoördineerde wetten
op de Raad van State kan tot schorsing van de tenuitvoerlegging of tot het bevelen
van een andere voorlopige maatregel bij uiterst dringende noodzakelijkheid slechts
worden besloten onder de dubbele voorwaarde dat de zaak te spoedeisend is voor
een behandeling ervan in een beroep tot nietigverklaring en indien minstens één
ernstig middel wordt aangevoerd waarvan het onderzoek zich leent voor een
versnelde behandeling en waarmee de nietigverklaring van de bestreden beslissing
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.833
IX-11.080-4/18
prima facie kan worden verantwoord. Overeenkomstig paragraaf 5 van datzelfde
artikel wordt de zaak behandeld bij uiterst dringende noodzakelijkheid en derhalve
binnen een termijn van vijftien dagen of minder, wanneer zulks in het opschrift
wordt vermeld.
V. Spoedeisendheid – uiterst dringende noodzakelijkheid
Exceptie
In de nota met opmerkingen zet de verwerende partij met
betrekking tot deze voorwaarde uiteen wat volgt:
“7.Verzoeker vordert de schorsing bij uiterst dringende noodzakelijkheid van
de bestreden beslissing.
Verzoekende partij dient zich er nochtans van bewust te zijn dat de
toepassing van de schorsingsprocedure bij uiterst dringende
noodzakelijkheid een ernstige verstoring teweegbrengt in het normale
verloop van de rechtspleging voor de Raad van State, dat het de
mogelijkheden tot onderzoek van de zaak tot een strikt minimum beperkt
en dat het de uitoefening van de rechten van de verdediging van de
verwerende partij ernstig in het gedrang brengt.
De aanwending van deze procedure moet aldus zeer uitzonderlijk blijven,
in die zin dat ze slechts mag worden aangewend in die gevallen waarin het
uiterst dringende karakter van de zaak meteen voor iedereen zonder meer
duidelijk is, ofwel door verzoeker op duidelijke en onomstootbare wijze
wordt aangetoond.
Dit laatste impliceert dat verzoeker aan de hand van precieze en concrete
gegevens moet aantonen dat de schorsing van de tenuitvoerlegging, indien
zij pas na het afwikkelen van de gewone schorsingsprocedure zou worden
uitgesproken, onherroepelijk te laat zou komen om het vermeende nadeel
op te vangen.
8.Tegen die achtergrond is het voor verweerster niet duidelijk waarin de
concrete uiterst dringende noodzakelijkheid hier precies gelegen zou zijn.
De door verzoeker gevraagde schorsing leidt bovendien niet automatisch
tot een A-attest. Evenmin volgt uit een schorsing dat verzoeker, gelet op
zijn concrete resultaten, zonder meer alsnog over de vereiste voorwaarden
beschikt om zijn verdere studietraject in het hoger onderwijs aan te vatten.
Het is dan ook onduidelijk hoe de gevraagde schorsing het door verzoeker
aangevoerde nadeel daadwerkelijk en op korte termijn zou kunnen
wegnemen. De enkele verwijzing naar het mogelijke verlies van een
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.833
IX-11.080-5/18
academiejaar kan niet volstaan om de vereiste spoedeisendheid hier
aannemelijk te maken.
Verzoeker stelt dat uiterst dringende noodzakelijkheid voorhanden zou zijn
aangezien hij huidig schooljaar zijn normale studieloopbaan niet kan
vervolgen met het voorliggende C-attest. Een schorsingsbeslissing van de
Raad van State zou daaraan niet remediëren en zou niet plots ervoor zorgen
dat verzoeker een normale studieloopbaan zou kunnen vervolgen.
Verzoeker zou een A-attest moeten behalen om toegang te krijgen tot het
hoger onderwijs.
Verweerster stelt dan ook vast dat niet afdoende wordt verduidelijkt welk
concreet, actueel en onmiddellijk nadeel door de gevraagde schorsing zou
moeten worden voorkomen, noch waarom dit nadeel de vereiste
hoogdringendheid zou verantwoorden.”
Beoordeling
De Raad van State valt de verwerende partij alvast hierin bij dat
de aanwending van de schorsingsprocedure bij uiterst dringende noodzakelijkheid
zeer uitzonderlijk moet blijven en moet worden voorbehouden voor die gevallen
waarin het uiterst dringende karakter van de zaak meteen voor iedereen zonder
meer duidelijk is, ofwel door de verzoekende partij op duidelijke en onomstootbare
wijze wordt aangetoond.
Wat de verwerende partij dan wel lijkt te zijn ontgaan, is dat het
vaste rechtspraak van de Raad van State mag heten dat de onmogelijkheid om
zonder verlies van een schooljaar de studieloopbaan voort te zetten, de
spoedeisendheid – ja, zelfs de uiterst dringende noodzakelijkheid – van de zaak
aantoont.
Met de bestreden beslissing wordt verzoekers bezwaar bij de
beroepscommissie, gericht tegen een klassenraadbeslissing waarbij hem een
oriënteringsattest C is toegekend, onontvankelijk verklaard.
Niet wordt betwist dat verzoeker bijgevolg het diploma secundair
onderwijs niet krijgt uitgereikt. Waarom verzoeker in die omstandigheden niet mag
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.833
IX-11.080-6/18
aanvoeren dat de bestreden beslissing verhindert dat hij zijn “normale
studieloopbaan” kan voortzetten, maakt de verwerende partij niet inzichtelijk.
Het betoog van de verwerende partij dat de door verzoeker
gevraagde schorsing “niet automatisch tot een A-attest [leidt]” en dat “[e]en
schorsingsbeslissing van de Raad van State […] daaraan niet [zou] remediëren en
[…] niet plots ervoor [zou] zorgen dat verzoeker een normale studieloopbaan zou
kunnen vervolgen” omdat hij daarvoor een A-attest moet behalen, kan niet worden
bijgevallen.
Indien de schorsing van de tenuitvoerlegging van de bestreden
beslissing wordt bevolen, verschaft dit inderdaad verzoeker nog niet het beoogde
A-attest. De schorsing, hoewel voorlopig van aard, is evenwel een aansporing aan
de beroepscommissie om de zaak niet op zijn beloop te laten, maar reeds
onmiddellijk en zonder de verdere afwikkeling van de annulatieprocedure af te
wachten, de aangevochten en onwettig lijkende beslissing te heroverwegen en,
mede ook gelet op de aangevoerde uiterst dringende noodzakelijkheid en op het
recht van een leerling op een vaststaande uitslag, ze desgevallend in te trekken en
door een nieuwe beslissing te vervangen. Dat is ook id quod plerumque fit: wat in
dit soort betwistingen het normale procedureverloop is. Indien overigens een
beroepscommissie onwillig zou blijken te zijn om tot die heroverweging over te
gaan, dan kan de leerling de Raad van State verzoeken bij wijze van voorlopige
maatregel een bevel in die zin te geven.
De bedenking van de verwerende partij dat, “gelet op zijn
concrete resultaten”, een schorsing van de bestreden beslissing verzoeker niet
dichter bij een A-attest zou brengen, doet wat voorafgaat, niet anders zien. Een
dergelijke zinspeling op de beoordeling van de grond van de zaak, mag ‘misplaatst’
worden genoemd. Immers, over de vraag tot welk oriënteringsattest de resultaten
van verzoeker en alle andere gegevens van zijn leerlingendossier, rekening
houdend bovendien met de grieven die hij in zijn bezwaarschrift tegen de beslissing
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.833
IX-11.080-7/18
van de over hem delibererende klassenraad heeft aangevoerd, aanleiding moeten
geven, heeft de beroepscommissie zich precies níét gebogen.
De exceptie is niet ernstig.
Verzoeker toont afdoende aan dat zijn zaak uiterst dringend is.
Deze voorwaarde is vervuld.
VI. Ernst van het vierde middel
Standpunt van de partijen
Verzoeker voert in een vierde middel onder meer de schending
aan van artikel 3, 9°, van de Codex Secundair Onderwijs en van het
zorgvuldigheidsbeginsel.
Verzoeker doet onder meer gelden dat de school “de beslissing
van 1 juli 2026, die de beroepstermijn doet lopen, uitsluitend heeft gericht aan de
ouders van verzoeker en niet aan verzoeker zelf, hoewel deze sinds 14 januari 2026
meerderjarig was en dus de enige betrokken persoon in de zin van de Codex”. Hij
besluit daaruit dat hem geen “modaliteit” kan worden tegengeworpen die hem niet
ter kennis is gebracht.
In de nota met opmerkingen antwoordt de verwerende partij
daarop als volgt:
“50.De verzoekende partij stelt dat de brief van 1 juli 2026 aan zijn ouder[s]
werd gericht, hoewel hij meerderjarig was. Deze kritiek moet worden
beoordeeld rekening houdend met de concrete omstandigheden van het
dossier.
In dit dossier werd de evaluatiebeslissing van 24 juni 2026 fysiek aan de
meerderjarige verzoekende partij overhandigd op 26 juni 2026.
Vervolgens vond op 30 juni 2026 een overleg plaats waarbij de
verzoekende partij zelf aanwezig was, samen met zijn moeder.
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.833
IX-11.080-8/18
De verzoekende partij heeft aldus niet alleen kennisgenomen van de
evaluatiebeslissing, maar heeft ook persoonlijk deelgenomen aan de
overlegfase.
De aanwezigheid van zijn moeder bij dit overleg gebeurde bovendien in
aanwezigheid en met deelname van de verzoekende partij zelf. Hij heeft
zich niet tegen die aanwezigheid verzet en heeft de overlegprocedure op die
wijze doorlopen.
Dit gegeven is relevant bij de beoordeling van de vraag of de
daaropvolgende communicatie aan de ouder[s] zijn daadwerkelijk heeft
verhinderd om haar beroepsrecht uit te oefenen.
De verzoekende partij kan niet volstaan met de louter formele vaststelling
dat de brief aan zijn ouder[s] werd gericht, zonder aan te tonen dat deze
wijze van communicatie zijn concrete belangen heeft geschaad of hem heeft
verhinderd om tijdig beroep in te stellen.”
Beoordeling
De bestreden beslissing verklaart verzoekers bezwaar tegen een
voor hem ongunstige evaluatiebeslissing onontvankelijk omdat het niet per
aangetekende brief is verzonden, hoewel deze verzendingswijze in het
schoolreglement
van
de
betrokken
onderwijsinstelling
op
straffe
van
onontvankelijkheid zou zijn voorgeschreven.
Dat schoolreglement, waarvan de verwerende partij ter
terechtzitting het belang in de verf zet, is evenwel niet in het administratief dossier
opgenomen. Het is evenmin tijdens het debat ter zitting neergelegd. De suggestie
van de verwerende partij dat het “op internet” kan worden geraadpleegd, spoort op
het eerste gezicht niet met wat van een loyale procespartij mag worden verwacht.
Wat er ook van zij, verzoeker lijkt de inhoud van de betrokken
bepaling van het schoolreglement, zoals ze in de bestreden beslissing is
weergegeven, niet te betwisten.
De verwerende partij, van haar kant, wijst nog erop dat aan dit
vormvoorschrift is herinnerd in de brief van 1 juli 2026, waarbij het resultaat van
het overleg met de directeur is meegedeeld.
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.833
IX-11.080-9/18
Naar luid van artikel 123/15, § 1, tweede lid, van de Codex
Secundair Onderwijs hebben de betrokken personen slechts verhaalmogelijkheid
tegen evaluatiebeslissingen over leerlingen “na een overleg als vermeld in artikel
115/6, § 4”.
Artikel 115/6, § 4, van de Codex Secundair Onderwijs luidt als
volgt:
“Als het evaluatieresultaat inhoudt dat aan de leerling niet de beoogde
studiebekrachtiging wordt toegekend, dan is de school of het centrum voor
deeltijds beroepssecundair onderwijs ertoe gehouden:
1° aan de betrokken personen een schriftelijke motivering te geven;
2° de betrokken personen schriftelijk te verwijzen naar de mogelijkheid tot
beroep met overeenkomstige procedure doch enkel mits voorafgaandelijk
overleg, vermeld in 3°, te hebben gepleegd;
3° met de betrokken personen te overleggen op hun vraag.
Het overleg, bedoeld in 3°, vindt plaats tussen de directeur of zijn
afgevaardigde en de betrokken personen binnen een redelijke termijn nadat
die laatsten het evaluatieresultaat in ontvangst hebben genomen. Die
termijn wordt in het school- of centrumreglement bepaald. Van het overleg
wordt een schriftelijke neerslag gemaakt. Het overleg kan ertoe leiden dat
de directeur of zijn afgevaardigde beslist om de klassenraad opnieuw te
laten samenkomen. Nadat de klassenraad al dan niet aan de leerling
bijkomende proeven of opdrachten heeft opgelegd, beslist diezelfde
klassenraad om het oorspronkelijk evaluatieresultaat te bevestigen of door
een ander evaluatieresultaat te vervangen. De betrokken personen nemen
de beslissing om de klassenraad niet opnieuw te laten samenkomen, dan
wel de beslissing van de klassenraad die opnieuw is samengekomen in
ontvangst. Bij het niet in ontvangst nemen op de voorziene datum door de
betrokken personen wordt de beslissing geacht te zijn ontvangen.”
Deze bepaling doet vooralsnog aannemen dat de beslissing die
de overlegfase van het georganiseerd administratief beroep afsluit – de beslissing
om de klassenraad niet opnieuw bijeen te roepen of de beslissing van de opnieuw
samengeroepen klassenraad – aan de “betrokken personen” moet worden
aangezegd. Het zijn immers zíj die de beslissing “in ontvangst [nemen]”.
Artikel 3, 9°, van dezelfde Codex leert dat de term ‘betrokken
personen’ wijst op “de personen die het ouderlijk gezag uitoefenen of in rechte of
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.833
IX-11.080-10/18
in feite de minderjarige leerling onder hun bewaring hebben of de meerderjarige
leerling zelf”.
Buiten betwisting staat op het eerste gezicht dat verzoeker sinds
14 januari 2026 meerderjarig is en dat hij bijgevolg de ‘betrokken persoon’ is in de
zin van de Codex Secundair Onderwijs.
Dat betekent, zo lijkt, dat het resultaat van het overleg aan hém
moest worden betekend, met uitsluiting van iedere andere persoon – behoudens
een op het eerste gezicht niet voorhanden zijnde uitdrukkelijke en andersluidende
volmacht. De ouders van de leerling hebben, door de meerderjarigheid van hun
zoon, niet langer de vereiste hoedanigheid; zij zijn niet (meer) “de personen die het
ouderlijk gezag uitoefenen of in rechte of in feite de minderjarige leerling onder
hun bewaring hebben”.
Uit de door verzoeker bijgebrachte stukken blijkt dat de
beslissing van de pedagogisch directeur om de klassenraad niet opnieuw te doen
samenkomen met een brief van 2 juli 2026 is ter kennis gebracht aan “de heer [BP]
of mevr. [AV]”. Er bestaat vooralsnog geen betwisting over dat daarmee de ouders
van verzoeker worden bedoeld.
Ook in de brief zelf richt de betrokken directeur zich
uitdrukkelijk tot “de heer [BP] of mevrouw [AV]”. Daarbij wordt voorts toegelicht
dat
een
overleg
heeft
plaatsgevonden
over
de
“betwisting
van
de
evaluatiebeslissing van de delibererende klassenraad t.a.v. [hun] zoon”. Er wordt
gewezen op de beroepsmogelijkheid – “een volgende stap [kan] er enkel […] op
neerkomen dat u beroep instelt bij het schoolbestuur” – en de na te leven
vormvereisten:
“Uw brief dient aangetekend te worden verstuurd. […] De
beroepscommissie zal uw beroep als onontvankelijk moeten afwijzen
indien u uw beroep niet tijdig instelt; indien het niet aangetekend is
verstuurd; indien het niet gedateerd en ondertekend is.”
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.833
IX-11.080-11/18
Voorshands leest de Raad van State in deze kennisgeving geen
enkele indicatie om aan te nemen dat deze brief – ook – aan verzoeker moet worden
geacht gericht te zijn.
Daargelaten of verzoeker niet eveneens terecht aanvoert dat het
normdoel van het betrokken vormvereiste is bereikt door de afgifte van zijn beroep
tegen ontvangstbewijs op hetzelfde adres als waarnaar zijn aangetekende brief had
moeten worden opgestuurd, neemt de Raad van State in de huidige stand van de
rechtspleging aan dat verzoeker hoe dan ook bezwaarlijk kan worden verweten een
vormvereiste die hém niet is meegedeeld, te hebben verzuimd.
Niet valt in te zien, zo lijkt, waarom verzoekers deelname aan het
overleg of de aanwezigheid van zijn moeder bij dat overleg, een ander licht zou
werpen op wat voorafgaat. Op het eerste gezicht belet niets dat een meerderjarige
leerling in deze fase van de betwisting zich laat bestaan door één ouder of beide
ouders als zijn vertrouwenspersoon. Wat wél duidelijk lijkt, is dat verzoeker zich
niet heeft laten vertegenwoordigen door zijn ouders, zodat de school alvast daarin
geen reden vermocht te zien om niet verzoeker, maar zijn vertegenwoordigers van
het resultaat van het overleg in kennis te stellen.
Evenmin volstaat, zo lijkt, dat de verzendingswijze in het
schoolreglement is opgenomen. Vooralsnog is de Raad van State van oordeel dat
de actieve openbaarheid van bestuur ook de verwerende partij ertoe verplicht om
een leerling die zijn ongunstige evaluatiebeslissing wil bestrijden, in alle stappen
van de toepasselijke administratieve beroepsprocedure, te wijzen op de
beroepsmogelijkheid, de termijn waarbinnen dat beroep moet worden ingesteld én
eventuele andere vormvoorschriften.
Het betoog van de verwerende partij, tot slot, dat niet is
aangetoond dat “deze wijze van communicatie [verzoekers] concrete belangen
heeft geschaad of hem heeft verhinderd om tijdig beroep in te stellen”, houdt prima
facie geen steek.
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.833
IX-11.080-12/18
Verzoeker wordt precies verweten dat hij een vormvereiste niet
heeft nageleefd, terwijl ze hem nooit eerder ter kennis is gebracht. Dat noemt de
Raad van State voorshands ‘belangenschade’.
Het middel is in de aangegeven mate ernstig.
VII. Vraag tot het opleggen van voorlopige maatregelen en een dwangsom
Standpunt van de partijen
Verzoeker vraagt in zijn verzoekschrift om aan de verwerende
partij het bevel op te leggen “om binnen een termijn van 7 dagen na de
kennisgeving van het arrest de beroepscommissie opnieuw samen te roepen en het
beroep van 7 juli 2026 ten gronde te behandelen” en “verzoeker in afwachting
daarvan voorlopig toe te laten zich in te schrijven, dan wel hem een voorlopig
studiebewijs af te leveren, zodat hij zijn inschrijving in het hoger onderwijs niet
definitief verliest”. Dit alles onder verbeurte van een dwangsom van 500 euro per
dag vertraging.
De verwerende partij doet in de nota met opmerkingen daarover
gelden wat volgt:
“51.In hoofdorde kunnen er geen voorlopige maatregelen worden opgelegd
aangezien het beroep, zoals hoger vermeld, moet worden afgewezen.
52.In ondergeschikte orde, indien er toch een schorsing zou worden
uitgesproken, kunnen de gevraagde maatregelen evenmin worden
toegekend.
In tegenstelling tot wat verzoeker voorhoudt, doet een schorsingsarrest van
de Raad van State de onontvankelijkheidsverklaring (door de
beroepscommissie) niet verdwijnen.
De beslissing (incl. de onontvankelijkheidsverklaring) is immers (nog) niet
vernietigd. Evenmin is de beslissing door de beroepscommissie
ingetrokken.
Verzoeker kan dan ook niet tegemoetgekomen worden in zijn vordering om
te bevelen dat het beroep van 7 juli 2026 thans wel ten gronde moet worden
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.833
IX-11.080-13/18
behandeld.
De Raad van State kan zich niet in de plaats stellen van de
beroepscommissie. Een maatregel waaruit zou blijken dat de Raad van
State oplegt om de zaak ten gronde te behandelen voor de
beroepscommissie, zou impliceren dat de Raad van State het beroep bij de
beroepscommissie post factum ontvankelijk verklaart. De uitspraak ten
gronde kan immers pas nadat de ontvankelijkheid beoordeeld werd.
De Raad van State kan in een situatie van schorsing niet opleggen om het
beroep ten gronde te doen beoordelen. De schorsing elimineert de
onontvankelijkheidsbeslissing van de beroepscommissie immers niet uit
het rechtsverkeer.
De door verzoeker gevraagde maatregel is dus minstens voorbarig. Zolang
de onontvankelijkheidsbeslissing niet vernietigd is of ingetrokken is, kan
de Raad van State de gevraagde maatregel niet opleggen.
53.De verzoekende partij vraagt daarnaast om in afwachting van de uitspraak
ten gronde voorlopig toe te laten zich in te schrijven, dan wel een voorlopig
studiebewijs te verkrijgen, teneinde zijn inschrijving in het hoger onderwijs
niet definitief te verliezen.
Ook deze vordering kan niet worden ingewilligd.
De Raad van State kan niet zelf een beslissing nemen die tot de autonome
beoordelingsbevoegdheid van de beroepscommissie behoort. Het afleveren
van een voorlopig studiebewijs of het bevelen van een inschrijving zou
immers vooruitlopen op de inhoudelijke beoordeling van het beroep en dan
zou de Raad van State zich ten onrechte in de plaats stellen van de
beroepscommissie.
In dit verband kan worden verwezen naar het arrest van de Raad van State
nr. 206.926 van 23 augustus 2010, waarin werd geoordeeld dat de
verzoekers geen gegevens hadden aangebracht waaruit bleek dat de
schorsing van de tenuitvoerlegging van de bestreden beslissing bij uiterst
dringende noodzakelijkheid niet volstond om hun belangen veilig te stellen.
Deze rechtspraak ondersteunt het standpunt dat voorlopige maatregelen niet
mogen worden aangewend om de bevoegde beroepsinstantie te vervangen
of haar inhoudelijke beoordelingsbevoegdheid te doorkruisen.
54.Minstens, uiterst ondergeschikt, kan er geen dwangsom worden opgelegd
(laat staan een ongeplafonneerde dwangsom). Verzoeker toont immers op
geen enkele manier de noodzaak aan om een dwangsom te koppelen aan
eventuele voorlopige maatregelen. Er ligt geen enkel element voor waaruit
zou blijken dat verweerster zich zou onttrekken aan een eventuele
voorlopige maatregel van de Raad van State.”
Beoordeling
De Raad van State is overeenkomstig artikel 17, § 1, eerste lid,
van de gecoördineerde wetten op de Raad van State bevoegd om “alle maatregelen
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.833
IX-11.080-14/18
te bevelen die nodig zijn om de belangen veilig te stellen van de partijen of de
personen die een belang hebben bij de beslechting van de zaak”. Die maatregelen
kunnen ook worden bevolen in geval van uiterst dringende noodzakelijkheid.
Om de hiervoor uiteengezette redenen is de Raad van State van
oordeel dat de grondvoorwaarden van, kort gezegd, spoedeisendheid, uiterst
dringende noodzakelijkheid en minstens één ernstig middel, vervuld zijn.
De voorlopige maatregelen die de Raad dan mag bevelen,
moeten “nodig” zijn om “de belangen van de partijen” veilig te stellen. Dit houdt
in dat de voorlopige maatregelen die verzoeker vraagt aan de verwerende partij op
te leggen niet verder mogen strekken dan nodig om zijn belangen veilig te stellen.
Wat betreft de vordering om de verwerende partij te verplichten
binnen zeven dagen na de kennisgeving van het arrest de beroepscommissie
opnieuw te doen samenkomen met het oog op een nieuwe beslissing, laat in
beginsel niets aanzien dat een leerling te vrezen heeft dat zijn onderwijsinstelling
zijn zaak niet met de vereiste spoed – en naar mag worden verhoopt zelfs in minder
dan zeven dagen – opnieuw zal behandelen. In de regel is er dan ook geen reden
om een beroepscommissie uitdrukkelijk te bevelen om te doen wat zij
verondersteld mag worden te zullen doen, namelijk onverwijld na de kennisgeving
van een schorsingsarrest opnieuw samenkomen om te beraadslagen over het eraan
te geven gevolg en aldus de leerling zekerheid te geven over zijn studieresultaten;
hij heeft immers, zoals gezien, recht op een vaststaande uitslag.
In de concrete omstandigheden van de zaak, vermag de Raad van
State zich evenwel niet op het voormelde beginsel te verlaten.
Immers, vooreerst wordt vastgesteld dat de beroepscommissie na
de hoorzitting op 31 augustus 2026 maar liefst elf dagen nodig had om tot haar
beslissing van 11 september 2026 te komen. Daarin had zij dan nog alleen maar de
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.833
IX-11.080-15/18
vraag naar de ontvankelijkheid op één punt – de wijze van indienen van het
bezwaar – te beoordelen. Dat tijdsverloop stemt tot nadenken.
Bovendien geeft het verweer in de nota met opmerkingen
evenmin blijk ervan dat de verwerende partij de nodige inspanningen zal doen om
verzoekers zaak met passende voortvarendheid te heroverwegen – “[d]e beslissing
(incl. de onontvankelijkheidsverklaring) is immers (nog) niet vernietigd”.
Er is bijgevolg reden om de hierna geformuleerde voorlopige
maatregel op te leggen.
De Raad van State kan niet bevelen dat de beroepscommissie het
beroep van verzoeker “ten gronde” behandelt. De bestreden beslissing wijst het
bezwaar van verzoeker omwille van één ontvankelijkheidsprobleem af: het beroep
werd niet per aangetekende brief ingesteld. Daarover doet de Raad thans –
voorlopig – uitspraak. Over eventuele andere ontvankelijkheidsproblemen – zo die
er zouden zijn – heeft de beroepscommissie nog geen standpunt ingenomen. De
rechter mag daarop bijgevolg niet vooruitlopen.
De vraag om verzoeker voorlopig “toe te laten zich in te
schrijven, dan wel hem een voorlopig studiebewijs af te leveren”, gaat de grenzen
van wat nodig is om zijn belangen veilig te stellen, ver te buiten. Hij maakt
overigens op geen enkele manier inzichtelijk op welke manier zijn “inschrijving in
het hoger onderwijs” “definitief” verloren zou gaan.
De Raad van State ziet, tot slot, evenwel geen reden om aan te
nemen dat de verwerende partij het hierna op te leggen bevel zou negeren.
Verzoeker voert trouwens geen enkel element – laat staan een overtuigend – aan
dat ertoe noopt het anders te zien.
De vraag om een dwangsom op te leggen, wordt derhalve
verworpen.
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.833
IX-11.080-16/18
VIII. Besluit
Er is voldaan aan de voorwaarden gesteld in artikel 17, §§ 1 en
5, van de gecoördineerde wetten op de Raad van State die cumulatief vervuld
moeten zijn wil een vordering tot schorsing of tot het bevelen van voorlopige
maatregelen bij uiterst dringende noodzakelijkheid worden toegewezen.
BESLISSING
-
De Raad van State beveelt de schorsing bij uiterst dringende
noodzakelijkheid van de tenuitvoerlegging van de beslissing van de
beroepscommissie van de vzw Atlas College Katholiek Secundair Onderwijs
Genk van 11 september 2026 waarbij het beroep van XXXX tegen de
klassenraadbeslissing van 24 juni 2026 niet-ontvankelijk wordt verklaard.
-
De Raad van State beveelt dat voornoemde beroepscommissie onverwijld
en uiterlijk vrijdag 2 oktober 2026 samenkomt om haar beslissing te
heroverwegen, in aanmerking nemend het in huidig arrest ernstig bevonden
middel van XXXX, dat het resultaat van deze beraadslaging hem zonder
uitstel per e-mail of telefonisch ter kennis wordt gebracht en hem wordt
betekend bij aangetekend schrijven uiterlijk op maandag 5 oktober 2026.
-
De Raad van State verwerpt de vordering voor het overige.
-
Bij de publicatie van dit arrest door de Raad van State wordt de identiteit
van de verzoekende partij niet bekendgemaakt.
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.833
IX-11.080-17/18
Dit arrest is uitgesproken op vijfentwintig september tweeduizend zesentwintig,
door de Raad van State, IXe kamer, samengesteld uit:
Jurgen Neuts,
staatsraad, waarnemend voorzitter,
bijgestaan door
Tiny Temmerman,
griffier.
De griffier
De voorzitter
Tiny Temmerman
Jurgen Neuts
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.833
IX-11.080-18/18
