Conseil d'État de Belgique — Raad van State — ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.885 (2026-09-30)
Samenvatting (NL) :
Arrest nr 267.885 van 30 september 2026 Openbaar ambt - Tucht (openbaar
ambt) Beslissing : Verwerping
--- TEXTE INTÉGRAL DE L'ARRÊT ---
RAAD VAN STATE, AFDELING BESTUURSRECHTSPRAAK
XIIe KAMER
ARREST
nr. 267.885 van 30 september 2026
in de zaak A. 242.799/XII-9748
In zake :
XXXX
bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaten Chris Schijns, Dieter Torfs en Charlotte Cams
kantoor houdend te 3600 Genk
Grotestraat 122
bij wie woonplaats wordt gekozen
tegen :
de BELGISCHE STAAT, vertegenwoordigd door de minister
van Binnenlandse Zaken
woonplaats kiezend bij
de Federale politie DGR/Legal/CTX
gevestigd te 1000 Brussel
Koningsstraat 202A
-------------------------------------------------------------------------------------------------I. Voorwerp van het beroep
Het beroep, ingesteld op 23 augustus 2024, strekt tot de
nietigverklaring van de beslissing van de hogere tuchtoverheid van 9 augustus 2024
waarbij aan verzoeker de zware tuchtstraf van het ontslag van ambtswege wordt
opgelegd.
II. Verloop van de rechtspleging
Bij arrest nr. 262.523 van 28 februari 2025 is de vordering tot
schorsing van de tenuitvoerlegging van de bestreden beslissing verworpen.
Verzoeker heeft een verzoekschrift tot voortzetting van de
rechtspleging ingediend.
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.885
XII-9748-1/30
De verwerende partij heeft een memorie van antwoord ingediend
en verzoeker heeft een memorie van wederantwoord ingediend.
Eerste auditeur Rita Van Den Eeckhout heeft een verslag
opgesteld.
De verwerende partij heeft een verzoek tot voortzetting van het
geding en een laatste memorie ingediend. Verzoeker heeft een laatste memorie
ingediend.
De partijen zijn opgeroepen voor de terechtzitting, die heeft
plaatsgevonden op 24 september 2026.
Staatsraad Ann Coolsaet heeft verslag uitgebracht.
Advocaat Chris Schijns, die verschijnt voor verzoeker en
adviseur Kirsten Peeters, die verschijnt voor de verwerende partij, zijn gehoord.
Eerste auditeur Rita Van Den Eeckhout heeft een met dit arrest
andersluidend advies gegeven.
Er is toepassing gemaakt van de bepalingen op het gebruik der
talen, vervat in titel VI, hoofdstuk II, van de wetten op de Raad van State,
gecoördineerd op 12 januari 1973.
III. Feiten
In het arrest nr. 262.523 van 28 februari 2025, waarbij de
vordering tot schorsing van de tenuitvoerlegging van de bestreden beslissing is
verworpen, worden de feiten als volgt weergegeven:
“3.1. Verzoeker was inspecteur van politie bij de Federale politie.
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.885
XII-9748-2/30
3.2. Op 28 november 2023 stelt de hogere tuchtoverheid het inleidend verslag op
met daarin het voornemen om de tuchtstraf van het ontslag van ambtswege op te
leggen.
3.3. Op 26 december 2023 dient verzoeker een schriftelijk verweer in en op 2 januari
2024 wordt hij gehoord.
3.4. Op 5 januari 2024 beslist de hogere tuchtoverheid over verzoekers verzoek tot
getuigenverhoor en geeft zij een bijkomende opdracht aan twee van de
voorafgaande onderzoekers in de zaak. Deze beslissing luidt:
‘Bij verweerschrift, toegelicht tijdens de hoorzitting van 02/01/2024, bedoeld in
referentie 2.10, verzoekt de verdediger van betrokkene mij, in mijn hoedanigheid
van hogere tuchtoverheid, om meerdere getuigen bijkomend te verhoren aangaande
de mogelijke feiten, gelet op hun band met het dossier […]
Tevens verzocht de betrokkene op de hoorzitting om zijn vertrouwenspersoon en
evaluator […] en twee van zijn ex-collega’s [...] bijkomend te laten verhoren, inzake
de interne gespannen situatie(s) die volgens hem verband houden met de
'heksenjacht' tegen hem.
lk ga niet in op zijn vraag tot het verhoren van deze personen.
In mijn hoedanigheid van hogere tuchtoverheid, mandateer ik u, […], voor het
stellen van volgende onderzoeksdaden:
Het bij de PLIF […] concreet verifiëren van het door hem verklaard lidmaatschap
tot de directie DSU (2003-2005), in casu door:
• de nuttige stukken uit zijn persoonlijk (elektronisch) dossier, inclusief de GALopfiche met betrekking tot de loopbaan, mobiliteiten en detacheringen te verzoeken
bij de directie PLIF van […];
• indien noodzakelijk nadere concrete toelichtingen te vragen aan voornoemde
directie PLIF om alle eventuele detacheringen concreet te kaderen (dienst van
oorsprong en dienst waarnaar [verzoeker] werd gedetacheerd).
lk verleen u vooralsnog geen toestemming om de andere getuigen, aangeduid door
de verdediging tijdens de hoorzitting d.d. 2 januari 2024 en in het verweerschrift, te
verhoren.’
Dezelfde dag brengt de hogere tuchtoverheid verzoeker op de hoogte van deze
beslissing en deelt zij aan verzoeker tevens de beslissing mee ‘om de in
artikel 38sexies van de Tuchtwet bedoelde termijn van 15 dagen te verlengen, met
de tijd die nodig is om de nuttige stukken uit uw persoonlijk (elektronisch) dossier,
inclusief de GALoP-fiche met betrekking tot de loopbaan, mobiliteiten en
detacheringen bij de directie PLIF van […] op te vragen en aan het tuchtdossier te
doen voegen’.
3.5. Bij e-mail van 8 januari 2024 vraagt de gemandateerde van de hogere
tuchtoverheid aan de directie Personeel, Logistiek, ICT en Financiën (hierna: PLIF)
van de dienst waartoe verzoeker behoort om hem in het bezit te willen stellen van:
“a) alle inhoud van map III. Loopbaan en map IV. Mobiliteit van [verzoeker];
b) een volledige uitdraai, bij voorkeur per afzonderlijke opeenvolgende screenshots
(afbeeldingen), dan wel integraal als geconverteerd PDF-bestand […] van de
elektronische GALop fiche van voornoemd personeelslid inzake zijn gehele
loopbaan, inclusief detacheringen, VOAB, gedurende een looptijd naar interne of
externe diensten, mobiliteiten;
c) een omstandige (verklarende) toelichting inzake eventuele periodes van
detachering (van waar naar welke affectatie, voor welk doeleinde,…), sinds het
beëindigen van zijn basisopleiding als inspecteur […].
Inzonderheid gaat de aandacht uit naar elk element gerelateerd aan eventuele
dienstprestaties in de periode 2003-2005 (?) met betrekking tot de Speciale
Eenheden DSU.’
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.885
XII-9748-3/30
3.6. Bij e-mail van 11 januari 2024 antwoordt een medewerker van de directie PLIF
op deze vraag en bezorgt zij diverse pdf-bestanden met de gevraagde mappen uit
verzoekers persoonlijk dossier. Tot de bijlagen bij de e-mail behoren onder meer:
‘- Volledige uitdraai GALoP met printscreens en eventuele bijkomende uitleg
ondertekend door […]
- De laatste bijlage is een extra PDF bestand (Galopextractie) met de bewegingen
van [verzoeker] tijdens zijn loopbaan.’
De ‘bijkomende uitleg’ waarnaar wordt verwezen luidt:
‘Bijkomende uitleg affectatie DAR – Steundienst:
Wij zien enkel dat hij tewerkgesteld was bij DAR – Steundienst van 20/01/2003 tem
28/02/2007. Zowel in GALoP als in zijn persoonlijk dossier zijn er geen elementen
te vinden met betrekking tot de Speciale Eenheden DSU.’
3.7. Op 12 januari 2024 worden deze bijkomende stukken, die worden toegevoegd
aan het tuchtdossier, bezorgd aan verzoeker.
Op 26 januari 2024 dient verzoeker een aanvullend verweer in.
3.8. Op 29 januari 2024 vraagt de gemandateerde van de hogere tuchtoverheid het
advies van de procureur des Konings.
Bij brief van 12 februari 2024 verleent de procureur des Konings een gunstig advies
met betrekking tot de voorgenomen zware tuchtstraf.
3.9. Op 19 februari 2024 formuleert de hogere tuchtoverheid het voorstel om
verzoeker de zware tuchtstraf van het ontslag van ambtswege op te leggen.
Tegen dat voorstel dient verzoeker een verzoek tot heroverweging in bij de
Tuchtraad.
3.10. Op 11 juni 2024 adviseert de Tuchtraad:
‘in hoofdorde,
dat gezien het voorstel tot zware tuchtstraf is betekend op 22 februari 2024 aan
verzoeker middels een aangetekende zending, dit is betekend buiten de
vervaltermijn bedoeld in artikel 38sexies van de wet van 13 mei 1999 houdende het
tuchtstatuut van de personeelsleden van de politiediensten, wat noopt tot het besluit
dat de HTO geacht moet worden te hebben afgezien van de vervolgingen van alle
aanhangig gemaakte tuchtfeiten;
in ondergeschikte orde,
dat de tuchtfeiten A tot en met D bedoeld in het voorstel tot zware tuchtstraf van
19 februari 2024 op bladzijde 26 niet bewezen zijn,
dat de tuchtfeiten E en F bedoeld in het voorstel tot zware tuchtstraf van 19 februari
2024 op bladzijde 26 en 27 bewezen zijn en aan verzoeker moeten worden
toegerekend,
dat deze feiten E en F een tuchtinbreuk uitmaken in de zin van artikel 3 van de wet
van 13 mei 1999 houdende het tuchtstatuut van de personeelsleden van de
politiediensten,
dat de door de hogere tuchtoverheid voorgestelde zware tuchtstraf van het 'ontslag
van ambtswege' voor deze feiten E en F een te zware straf is en dat de zware
tuchtstraf van de terugzetting in weddeschaal voor deze feiten E en F een gepaste
straf is.’
3.11. Op 4 juli 2024 formuleert de hogere tuchtoverheid het voornemen om af te
wijken van het advies van de Tuchtraad met het voorstel om de zware tuchtstraf van
het ontslag van ambtswege op te leggen.
3.12. Nadat verzoeker op 16 juli 2024 een schriftelijk verweer heeft ingediend,
beslist de hogere tuchtoverheid op 9 augustus 2024 om verzoeker de zware
tuchtstraf van het ontslag van ambtswege op te leggen.
Dit is de bestreden beslissing.”
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.885
XII-9748-4/30
IV. Onderzoek van de middelen
A. Eerste middel
Uiteenzetting van het middel
In het verzoekschrift voert verzoeker in het eerste middel de
schending aan van artikel 38sexies van van de wet van 13 mei 1999 ‘houdende het
tuchtstatuut van de personeelsleden van de politiediensten’ (hierna: de tuchtwet),
van het zorgvuldigheidsbeginsel, van het rechtzekerheidsbeginsel en van het
vertrouwensbeginsel.
Verzoeker vat het eerste middel als volgt samen:
“In het eerste middel voert de verzoekende partij de schending aan van
artikel 38sexies wet 13 mei 1999 houdende het tuchtstatuut van de personeelsleden
van de politiediensten […] en van het zorgvuldigheidsbeginsel, het
rechtszekerheidsbeginsel en het vertrouwensbeginsel.
In essentie voert de verzoekende partij aan dat het voorstel tot zware tuchtstraf
laattijdig werd betekend aan verzoekende partij met als gevolg dat de verwerende
partij afziet van de vervolgingen van alle aanhangig gemaakt[e] tuchtfeiten. De
verwerende partij zet haar tuchtprocedure alsnog verder, wat een miskenning van
de vervaltermijn uitmaakt.”
Verzoeker licht toe dat artikel 38sexies van de de tuchtwet
voorziet in een strikte termijn van vijftien dagen waarbinnen de hogere
tuchtoverheid haar beslissing aan de betrokken partij ter kennis moet brengen.
Deze termijn kan slechts worden verlengd mits toepassing van artikel 38quinquies
van de tuchtwet om nuttige getuigenverklaringen te horen. Een getuigenverklaring
is volgens verzoeker een verklaring van wat een persoon heeft gehoord of gezien
in het kader van de vermeende feiten. Te dezen is er volgens verzoeker geen sprake
van enige getuigenverklaring, maar louter van het opvragen van informatie omtrent
de loopbaangegevens van verzoeker. Dat de contactpersoon uitleg geeft bij de
gevraagde gegevens, heeft volgens verzoeker niet tot gevolg dat die informatie een
getuigenverklaring wordt. Verzoeker betwist voorts het standpunt van de hogere
tuchtoverheid dat de verlenging van de termijn noodzakelijk was om te kunnen
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.885
XII-9748-5/30
reageren op verzoekers verweer. Het gegeven dat verzoeker gebruikmaakt van zijn
recht om een verweer in te dienen, kan niet worden misbruikt om de termijn te
verlengen. Verzoeker besluit dat de bestreden beslissing nietig is ingevolge de
laattijdige betekening van het voorstel van zware tuchtstaf. Verzoeker verwijst tot
slot naar het advies van de Tuchtraad die zijn standpunt bijvalt. Door desondanks
te volharden in haar standpunt toont de hogere tuchtoverheid volgens verzoeker
aan dat zij hem zo hard mogelijk wil treffen en dat hij het voorwerp is van een
heksenjacht.
In de memorie van wederantwoord voegt verzoeker daaraan toe
dat in het schorsingsarrest van 28 februari 2025 een te ruime draagwijdte wordt
gegeven aan het begrip ‘getuigenverklaring’, gelet op eerdere rechtspraak van de
Raad van State en het auditoraatsverslag. Verzoeker herhaalt dat een
getuigenverklaring een verklaring omtrent een zintuigelijke waarneming of
ervaring betreft, die rechtstreeks verband houdt met de feiten die aan de basis
liggen van de tuchtveroordeling. Ter staving van dit standpunt verwijst verzoeker
naar de wijze waarop het getuigenbewijs wordt omschreven in de artikelen 961/1
en 961/2 van het Gerechtelijk Wetboek. Een getuigenverklaring vereist dat de
getuige aanwezig was of dat hij zelf de feiten heeft vastgesteld, wat volgens
verzoeker te dezen niet het geval was. Voorts wijst verzoeker erop dat er geen
eenduidige definitie van het begrip getuigenverklaring bestaat en dat de
draagwijdte die dit begrip in het verleden kreeg, veel enger is dan de draagwijdte
die het begrip krijgt in het arrest van 28 februari 2025. In dat verband bespreekt
verzoeker de volgende arresten van de Raad van State: nr. 228.031 van 8 juli 2014,
nr. 213.390 van 23 mei 2011, nr. 249.410 van 6 januari 2021 en nr. 213.925 van
16 juni 2011. Verzoeker voert voorts aan dat de adviseur die de dossierbeheerder
was voor de hogere tuchtoverheid “als hogere tuchtoverheid” ook toegang heeft tot
het GALoP-systeem en zelf de loopbaangegevens van verzoeker had kunnen
consulteren middels het GALoP-systeem. Dat de verwerende partij deze gegevens
heeft opgevraagd bij de personeelsdienst, betekent volgens verzoeker niet dat zij
hier zelf geen toegang zou toe hebben. In die optiek maakt de getuigenverklaring
volgens verzoeker zelfs een vorm van rechtsmisbruik uit, louter met het oogmerk
om de termijn te verlengen overeenkomstig artikel 38quinquies van de tuchtwet.
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.885
XII-9748-6/30
Verzoeker herhaalt dat hij zich niet kan vinden in het feit dat de loopbaangegevens
uit GALoP worden beschouwd als een getuigenverklaring in de zin van
artikel 38quinquies van de tuchtwet, maar voert ook aan dat hij zich niet kan
neerleggen bij de stelling dat hij zou gelogen hebben over zijn politioneel verleden,
zoals voortvloeit uit de getuigenverklaring van XXX. Verzoeker verwijst in dat
verband naar nieuwe stukken, die volgens hem het tegendeel bewijzen.
In de laatste memorie sluit verzoeker zich aan bij het
auditoraatsverslag en repliceert hij op de laatste memorie van de verwerende partij,
die hij verwijt de Raad van State te willen misleiden door een verkeerde
interpretatie te geven aan haar eigen nota van 5 januari 2024 en door de bespreking
van een arrest van de Raad van State waarbij de verwerende partij de feiten uit de
context trekt.
Beoordeling
Artikel 38sexies van de tuchtwet luidt:
“Op grond van het volledige dossier en van het verweer, deelt de hogere
tuchtoverheid haar beslissing mede door kennisgeving aan het betrokken
personeelslid tegen een ontvangstbewijs of bij een ter post aangetekend schrijven.
De beslissing kan zijn, ofwel dat zij beslist heeft geen tuchtstraf uit te spreken, ofwel
dat zij beslist heeft één van de lichte tuchtstraffen uit te spreken, ofwel dat zij beslist
heeft een voorstel van één van de zware tuchtstraffen uit te spreken. De beslissing
wordt aan het betrokken personeelslid medegedeeld, uiterlijk vijftien dagen na het
verstrijken van de in artikel 38quater bedoelde termijn van dertig dagen en vermeldt
het recht van de betrokkene om tegen het voorstel van zware tuchtstraf bij de
tuchtraad overeenkomstig artikel 51bis een verzoek tot heroverweging in te stellen.
Wanneer geen verzoek tot heroverweging ingesteld wordt overeenkomstig
artikel 51bis, bevestigt en deelt met een ter post aangetekend schrijven of door
kennisgeving tegen een ontvangstbewijs, de hogere tuchtoverheid haar definitieve
beslissing mede aan het betrokken personeelslid, zonder het voorstel tot zware
tuchtstraf te kunnen wijzigen.
In de in artikel 24 bedoelde gevallen kan de hogere tuchtoverheid haar definitieve
beslissing slechts mededelen na kennis genomen te hebben van de in artikel 24,
eerste en tweede lid, bedoelde adviezen, of, bij ontstentenis, ten vroegste de dag na
de periode waarin de betrokken overheid geacht wordt geen bijkomend advies te
willen formuleren.
Wanneer geen enkele in het eerste lid bedoelde beslissing genomen wordt binnen
de in het eerste lid bedoelde termijn van vijftien dagen, in voorkomend geval
verlengd met de termijn bedoeld in artikel 24, derde lid, (of verlengd met de
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.885
XII-9748-7/30
noodzakelijke termijn om artikel 38quinquies toe te passen,) wordt de hogere
tuchtoverheid geacht af te zien van de vervolgingen voor de feiten die betrokkene
ten laste gelegd werden.
De in het eerste lid bedoelde beslissingen en voorstellen van beslissingen van de
hogere tuchtoverheid, worden formeel gemotiveerd.”
Artikel 38quinquies van de tuchtwet luidt:
“De hogere tuchtoverheid hoort steeds, op eigen initiatief of op verzoek van het
betrokken personeelslid of van zijn verdediger, de nuttige getuigenverklaringen die
ze nodig acht, gelet op hun band met het dossier.
De getuigenverklaringen die verzameld worden nadat het betrokken personeelslid
het tuchtdossier heeft geraadpleegd, worden hem medegedeeld. Hij beschikt over
een termijn bepaald door de tuchtoverheid en die niet korter mag zijn dan vijf
werkdagen, te rekenen vanaf de ontvangst van die verklaringen om, zonodig, een
aanvullend verweer in te dienen.”
Op grond van artikel 38sexies, eerste lid, van de tuchtwet moet
de hogere tuchtoverheid haar beslissing over de tuchtvordering, binnen een termijn
van vijftien dagen na het verstrijken van de termijn van verweer, ter kennis brengen
van de betrokken politieambtenaar.
Artikel 38sexies, vierde lid, van de tuchtwet voorziet in twee
mogelijkheden om de termijn van vijftien dagen te verlengen. Eén daarvan is de te
dezen toepasselijke mogelijkheid om de termijn te verlengen “met de
noodzakelijke termijn om artikel 38quinquies toe te passen”. De voornoemde
bepaling heeft betrekking op “de nuttige getuigenverklaringen die [de hogere
tuchtoverheid] nodig acht, gelet op hun band met het dossier”.
Het niet naleven door de hogere tuchtoverheid van de
verplichting om binnen de vijftien dagen, desgevallend verlengd “met de
noodzakelijke termijn om artikel 38quinquies toe te passen”, haar beslissing over
de tuchtvordering
ter
kennis
te brengen,
wordt
gesanctioneerd
door
artikel 38sexies, vierde lid, van de tuchtwet. De hogere tuchtoverheid wordt dan
geacht af te zien van de vervolgingen voor de feiten die betrokkene ten laste werden
gelegd. De termijn om de uitspraak over de tuchtvordering mee te delen is aldus
een vervaltermijn. Artikel 38sexies van de tuchtwet legt bijgevolg aan de hogere
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.885
XII-9748-8/30
tuchtoverheid strikte termijnen op die bij niet-naleving leiden tot het verval van de
tuchtvordering.
De hogere tuchtoverheid organiseert op een discretionaire wijze
het verloop van de op grond van artikel 38quinquies van de tuchtwet in te winnen
aanvullende getuigenverhoren en de mededeling ervan, met dien verstande dat dit
op grond van artikel 38sexies van de tuchtwet moet gebeuren binnen de daartoe
“noodzakelijke termijn”, dit wil zeggen binnen de termijn die volstrekt nodig is om
de hogere tuchtoverheid toe te laten deze getuigenverklaringen in te winnen en om
ze aan de betrokken politieambtenaar ter kennis te brengen met de uitnodiging om
binnen een bepaalde termijn – die minstens vijf werkdagen moet bedragen – een
aanvullend verweerschrift in te dienen.
Verzoeker betwist te dezen niet dat de vervaltermijn van
artikel 38sexies
van
de
tuchtwet
kan
worden
verlengd
om
“nuttige
getuigenverklaringen” te horen, noch voert hij aan dat de hogere tuchtoverheid
voor het afnemen van deze getuigenverklaringen meer tijd zou hebben genomen
dan de “noodzakelijke termijn”. Wel voorwerp van betwisting is de vraag of de
hogere tuchtoverheid ingevolge de onderzoeksdaden waartoe zij besloot op
5 januari 2024 (zie supra, nr. 3/3.4) terecht kon oordelen dat er sprake is van het
horen van “nuttige getuigenverklaringen” en zij bijgevolg in toepassing van
artikel 38sexies van de tuchtwet de vervaltermijn van vijftien dagen kon verlengen
met de noodzakelijke termijn om die getuigenverklaringen te horen. Volgens
verzoeker is dat niet het geval. Hij voert aan dat de hogere tuchtoverheid louter
informatie heeft opgevraagd over zijn loopbaangegevens, maar dat er geen sprake
is van een getuigenverklaring. Een getuigenverklaring is volgens verzoeker een
verklaring “van wat een persoon gehoord of gezien heeft in het kader van
vermeende feiten”. Het gegeven dat de persoon bij wie die gegevens werden
opgevraagd bijkomende uitleg geeft, heeft volgens verzoeker niet tot gevolg dat
die informatie een getuigenverklaring wordt.
Centraal staat derhalve de vraag wat in artikel 38quinquies van
de tuchtwet moet worden verstaan onder “nuttige getuigenverklaringen”.
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.885
XII-9748-9/30
Artikel 38quinquies van de tuchtwet is formeel beperkt tot het
horen van de “nuttige getuigenverklaringen” die de hogere tuchtoverheid nodig
acht, “gelet op hun band met het dossier”. Uit de wetsgeschiedenis van deze
bepaling noch uit die van het ermee overeenstemmende artikel 36 van de tuchtwet,
dat van toepassing is op de gewone tuchtoverheid, kan worden opgemaakt dat de
wetgever ook andere onderzoeksverrichtingen zou hebben beoogd.
Het argument van de verwerende partij dat het niet de bedoeling
kan zijn geweest van de wetgever om de tuchtoverheid enkel de mogelijkheid te
geven de termijn van vijftien dagen te “schorsen” om bijkomende
getuigenverklaringen af te nemen, wordt op geen enkele wijze aannemelijk
gemaakt. De verwijzing naar de parlementaire voorbereiding van de wijziging van
artikel 38sexies door de programmawet van 2 augustus 2002 noopt, in tegenstelling
tot wat verwerende partij aanvoert, niet tot die conclusie. De memorie van
toelichting vermeldt:
“Het gaat om een analoge bepaling aan die vervat in het wetsontwerp betreffende
de essentiële elementen van het statuut van de personeelsleden van de
politiediensten en houdende diverse andere bepalingen met betrekking tot de
politiediensten, die betrekking heeft op de gewone tuchtoverheid. (Parl. Doc., GZ,
2001-2002, nr 1683/001, p. 122). Ook hier moet immers worden vastgesteld dat
beide partijen niet over dezelfde wapens beschikken. Het is onredelijk en dus ook
niet in het belang van het tuchtrechtelijk vervolgd personeelslid dat de hogere
tuchtoverheid slechts over 15 kalenderdagen beschikt om alles te onderzoeken en te
beslissen, waarbij dan nog rekening moet worden gehouden met het voorschrift van
artikel 38quinquies van de wet van 13 mei 1999 houdende het tuchtstatuut van de
personeelsleden van de politiediensten.
Vandaar ook hier het voorstel, zoals artikel 118 van het voormelde ontwerp dit
beoogt voor de gewone tuchtoverheid, om die termijn te verlengen met de tijd
noodzakelijk voor het verhoren van de getuigen en voor de navolgende onderzoeken
waartoe die verhoren eventueel nopen.” (Memorie van toelichting, KAMER, 20012002, 21 mei 2002, nr. 50-1823/1, 74).
Hieruit kan enkel worden afgeleid dat het de bedoeling van de
wetgever was om de termijn van artikel 38sexies van de tuchtwet te verlengen “met
de tijd noodzakelijk voor het verhoren van de getuigen en voor de navolgende
onderzoeken waartoe die verhoren eventueel nopen”. De “navolgende onderzoeken” die worden vermeld, kunnen derhalve niet los worden gezien van het
daaraan voorafgaande getuigenverhoor. Hoewel kan worden aangenomen dat de
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.885
XII-9748-10/30
situatie zich voordoet waarbij in het kader van een getuigenverhoor bepaalde
bijkomende materiële onderzoekshandelingen moeten worden verricht, kan uit de
hiervoor geciteerde parlementaire voorbereiding niet worden afgeleid dat het de
bedoeling van de wetgever was om ook een termijnverlenging mogelijk te maken
voor bijkomende onderzoeksverrichtingen zonder enig getuigenverhoor. De
verwerende partij mag de mening toegedaan zijn dat in navolging van het
schriftelijk verweer soms essentiële bijkomende informatie moet worden
ingewonnen buiten een getuigenverhoor, dit doet geen afbreuk aan de vaststelling
dat de tuchtwet daartoe niet de mogelijkheid biedt.
Uit wat voorafgaat, volgt dat het louter opvragen van materiële
stukken om toe te voegen aan het dossier niet kan worden beschouwd als het horen
van “nuttige getuigenverklaringen”.
Het standpunt van de verwerende partij dat de hogere
tuchtoverheid de termijn van vijftien dagen kon “schorsen voor het uitvoeren van
de bijkomende onderzoeksdaden” faalt derhalve in rechte.
Enkel het horen van “nuttige getuigenverklaringen” kan leiden
tot een verlenging van de vervaltermijn van artikel 38sexies van de tuchtwet.
Artikel 38quinquies van de tuchtwet noch de wetsgeschiedenis
bepaalt wat onder “getuigenverklaringen” moet worden begrepen. De memorie van
toelichting bij de wijziging van (het voor de gewone tuchtoverheid geldende doch
gelijkluidende) artikel 36 van de tuchtwet door de wet van 31 mei 2001 ‘tot
wijziging van de wet van 13 mei 1999 houdende het tuchtstatuut van de
personeelsleden van de politiediensten en van de wet van 7 december 1998 tot
organisatie van een geïntegreerde politiedienst, gestructureerd op twee niveaus’,
verduidelijkt enkel:
“[…]
De rechtspraak van de Onderzoeksraad van het personeel van het operationeel korps
van de rijkswacht, waarin de verschijning van getuigen op gelijkaardige wijze wordt
geregeld, toont evenwel aan dat veel opgeroepen getuigen geen enkele meerwaarde
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.885
XII-9748-11/30
bieden aan het tuchtdossier rekening houdend met hun niet-rechtstreekse
betrokkenheid bij het dossier waarvoor zij worden opgeroepen.
Om vertragende verschijningen te voorkomen, die enkel en alleen de morele
kwalificaties van het vervolgde personeelslid ondersteunen, moeten de
verschijningen worden beperkt tot de nuttige getuigen die daadwerkelijk
rechtstreeks bij het tuchtdossier zijn betrokken.
Er moet inderdaad voorkomen worden dat de betrokkene een hele reeks buren en
vrienden, en al zijn collega’s als moraliteitsgetuigen laat verschijnen, maar zulke
getuigen principieel uitsluiten gaat te ver.
Het gaat bijvoorbeeld niet op te bepalen dat een collega van het betrokken
personeelslid, die kan getuigen hoe dat personeelslid gewoonlijk werkt, niet
gehoord kan worden, ook al [slaat] die getuigenis niet rechtstreeks op de feiten die
aanleiding hebben gegeven tot het tuchtonderzoek.” (Memorie van toelichting,
KAMER, 2000-2001, 26 maart 2001, nr. 50-1173/1, 9)
Hieruit kan worden afgeleid dat de wetgever de tuchtoverheid
een ruime discretionaire bevoegdheid heeft willen verlenen om te oordelen welke
getuigen, die een band hebben met het dossier, zij wenst te horen. Het komt
derhalve de tuchtoverheid toe het nut en de noodzaak van het horen van een
persoon als getuige te beoordelen, waarbij dergelijke discretionaire bevoegdheid
de redelijkheid als grens heeft.
Te dezen voert verzoeker aan dat het opvragen van informatie
over zijn loopbaangegevens geen getuigenverklaring is, ook niet wanneer de
gecontacteerde persoon bijkomende uitleg geeft bij die gegevens, zodat de termijn
van artikel 38sexies van de tuchtwet ten onrechte werd verlengd en het voorstel
van zware tuchtstraf buiten de vervaltermijn bepaald in artikel 38sexies van de
tuchtwet werd betekend. Volgens verzoeker is een getuigenverklaring immers een
verklaring van wat een persoon gehoord of gezien heeft in het kader van vermeende
feiten.
De inhoud die verzoeker aan het begrip “getuigenverklaring”
geeft, is evenwel enger dan de betekenis die de wetgever voor ogen had. Uit de
hiervoor geciteerde parlementaire voorbereiding (zie supra, nr. 12) blijkt een ruime
interpretatie van dit begrip. Er wordt op gewezen dat de getuigenverhoren zouden
moet worden beperkt tot de “nuttige getuigen die daadwerkelijk rechtstreeks bij het
tuchtdossier zijn betrokken”. Talrijke “moraliteitsgetuigen” horen, wordt niet
wenselijk geacht, “maar zulke getuigen principieel uitsluiten gaat te ver”. Een
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.885
XII-9748-12/30
getuigenverhoor wordt ook mogelijk geacht “ook al [slaat] die getuigenis niet
rechtstreeks op de feiten die aanleiding hebben gegeven tot het tuchtonderzoek”.
Het begrip getuigenverklaring verengen tot een verklaring van wat een persoon
gehoord of gezien heeft in het kader van vermeende feiten, zoals verzoeker doet,
is, gelet op deze parlementaire voorbereiding, niet in overeenstemming met de
bepalingen van artikel 38quinquies van de tuchtwet.
In de mate dat verzoeker met het citeren van het advies van de
Tuchtraad moet worden geacht als argument aan te voeren dat het bevragen van
adviseur XXX geen getuigenverklaring is – standpunt dat de Tuchtraad te dezen
heeft ingenomen –, merkt de Raad van State het volgende op.
Bij e-mail van 8 januari 2024 vraagt de gemandateerde van de
hogere tuchtoverheid aan de directie PLIF van de dienst waartoe verzoeker behoort
om hem in het bezit te willen stellen van een aantal welomschreven stukken, maar
ook van “een omstandige (verklarende) toelichting inzake eventuele periodes van
detachering (van waar naar welke affectatie, voor welk doeleinde,…), sinds het
beëindigen van zijn basisopleiding als inspecteur […]. Inzonderheid gaat de
aandacht uit naar elk element gerelateerd aan eventuele dienstprestaties in de
periode 2003-2005 (?) met betrekking tot de Speciale Eenheden DSU.” Een
personeelslid van de bevraagde dienst antwoordt bij e-mail van 11 januari 2024,
waarbij zij diverse pdf-bestanden met de gevraagde mappen uit verzoekers
persoonlijk dossier bezorgt, maar ook een “[v]olledige uitdraai GALoP met
printscreens en eventuele bijkomende uitleg ondertekend door […]” en een bijlage
met de bewegingen van verzoeker tijdens zijn loopbaan, opgesteld op 9 januari
2024, met andere woorden na de vraag van 8 januari 2024 en met het oog op het
antwoord van 11 januari 2024. De “eventuele bijkomende uitleg” blijkt
daadwerkelijk te zijn gegeven en luidt: “Bijkomende uitleg affectatie DAR –
Steundienst: Wij zien enkel dat hij tewerkgesteld was bij DAR – Steundienst van
20/01/2003 tem 28/02/2007. Zowel in GALoP als in zijn persoonlijk dossier zijn
er geen elementen te vinden met betrekking tot de Speciale Eenheden DSU.” (zie
supra, nr. 3/3.6).
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.885
XII-9748-13/30
De Raad van State stelt vast dat het personeelslid van de
bevraagde dienst daarmee niet louter bestaande stukken bezorgt voor voeging bij
het tuchtdossier, maar ook een eigen verklaring toevoegt, zoals overigens ook werd
gevraagd in de e-mail van 8 januari 2024. Gelet op de ruime discretionaire
bevoegdheid van de hogere tuchtoverheid ter zake, maakt verzoeker niet
aannemelijk dat die verklaring niet kan worden beschouwd als een
getuigenverklaring in de zin van artikel 38quinquies van de tuchtwet, in het licht
van wat hiervoor werd vastgesteld, met name dat de wetgever ook de
getuigenverklaring voor ogen had “ook al [slaat] die getuigenis niet rechtstreeks
op de feiten die aanleiding hebben gegeven tot het tuchtonderzoek” zolang die
getuigenverklaring “nuttig” is en er een “band met het dossier” is (zie supra,
nr. 12). Dat is te dezen het geval. De getuigenverklaring heeft een band met het
dossier, daar zij – zoals blijkt uit de bestreden beslissing – werd opgevraagd om
verzoekers verweer betreffende het feit van “het zichzelf meermaals aan collega’s
voorstellen als zijnde ‘ex-lid DSU’” te beantwoorden. De getuigenverklaring is
ook nuttig gebleken, daar het voorstel van zware tuchtstraf uitdrukkelijk steunt op
de verklaring van adviseur XXX om verzoekers verweer desbetreffend te
beantwoorden.
In de mate dat verzoeker aanvoert dat de verwerende partij alles
in het werk stelt om verzoeker zo hard mogelijk te treffen – daar zij de relevante
wetgeving naast zich neer legt – en dat er sprake is van een heksenjacht, stelt de
Raad van State vast dat deze algemene beschouwingen niet tot een andere
beoordeling kunnen leiden.
In de memorie van wederantwoord voert verzoeker aan dat in het
arrest van 28 februari 2025 een te ruime draagwijdte wordt gegeven aan het begrip
getuigenverklaring en handhaaft verzoeker zijn standpunt dat een getuigenverklaring een verklaring is over zintuiglijke waarnemingen of ervaringen
betreffende de feiten die aan de basis liggen van de tuchtvervolging. Verzoeker
geeft hiermee weliswaar blijk van een eigen opvatting over het begrip getuigenverklaring, doch doet daarmee geen afbreuk aan de hiervoor gemaakte analyse van
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.885
XII-9748-14/30
het begrip getuigenverklaring aan de hand van de tekst van de wet en de
parlementaire voorbereiding.
Ook de analogie die verzoeker maakt met de bepalingen inzake
de overlegging van schriftelijke verklaringen in het Gerechtelijk Wetboek, doet
niet anders oordelen. Verzoeker verduidelijkt immers niet waarom die bepalingen
– die de rechtspleging voor de burgerlijke rechter betreffen – een indicatie zouden
geven over hoe het begrip getuigenverklaring in de tuchtwet – die de
tuchtprocedure voor een bestuur regelt – zou moeten worden geïnterpreteerd.
Verzoeker kan zich er aldus niet op steunen ter adstructie van zijn standpunt dat
een getuigenverklaring enkel kan slaan op feiten waarbij de getuige aanwezig was
of die de getuige zelf heeft vastgesteld.
In de mate dat verzoeker opwerpt dat elke bevoegde persoon die
toegang heeft tot de personeelsgegevens de gevraagde loopbaangegevens kan
bezorgen en interpreteren, overtuigt verzoeker niet dat dit zou uitsluiten dat de
verklaring van de te dezen bevraagde persoon een getuigenverklaring zou zijn. Het
is niet omdat meer personen over bepaalde feiten een getuigenverklaring zouden
kunnen afleggen, dat er geen sprake meer zou zijn van een getuigenverklaring,
wanneer één van die personen wordt bevraagd.
Het gegeven dat de personeelsdienst niet aanwezig was bij de
opleiding die verzoeker in 2005 heeft gevolgd en dus geen verklaringen kan
afleggen over het al dan niet aanwezig zijn van verzoeker, doet – nog daargelaten
of de deductie van verzoeker juist is – niet ter zake.
Dit argument getuigt vooreerst van dezelfde, hiervoor te eng
bevonden opvatting, dat een getuigenverklaring een verklaring is van wat een
persoon gehoord of gezien heeft in het kader van vermeende feiten (zie supra,
nrs. 12-13).
Uit de bestreden beslissing blijkt voorts – in het kader van het
antwoord op het verweer van verzoeker – dat de hogere tuchtoverheid oordeelde
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.885
XII-9748-15/30
dat “[d]e stukken inzake de afgelegde proeven en testen als kandidaat voor de
speciale eenheden DSU die [verzoeker] aanleverde […] de hypothese niet geheel
ondenkbaar [maakten] dat in [zijn] dossier administratieve gegevens ontbraken
(inzake een terbeschikkingstelling, mobiliteit, tijdelijke opdracht DSU).” Het is
precies om dat verweer van verzoeker na te gaan dat de betrokken getuige werd
bevraagd, onder meer over het gegeven of verzoeker “al dan niet een personeelslid
[is] geweest van DSU” en meer bepaald of de getuige dit “kon bevestigen of
ontkrachten”. In de bestreden beslissing verantwoordt de hogere tuchtoverheid dit
verder als volgt:
“Daarom zag ik mij genoodzaakt om in fine na te laten gaan of er, na de
behandelingen of omzettingen (digitalisatie) van uw persoonlijk dossier, mogelijk
sprake kon zijn van een anomalie, waarbij uw affiliatie (periode) bij DSU
onverhoeds zou hebben ontbroken of zou zijn uitgewist.
[…]
ADV XXX en de medewerkers van de dienst HRM - CSD Limburg, waaronder ASS
XXX, zijn gelast met het beheer en de opvolging van personeelsdossiers van leden
van uw interventiekorps. In die zin fungeren zij als een administratieve eerstelijnscohort dat over de historiek (informatie) beschikt en de meest adequate duiding en
inzichten kan geven van onder meer (de encodage van) uw affectaties,
detacheringen, mobiliteiten, e.d. zowel in uw materieel personeelsdossier en
GALoP.
Derhalve diende ik, middels de toepassing van art. 38sexies, uw aangevoerde
stukken inzake afgelegde kwalificatietesten en -proeven bij DSU (volgend op uw
stagetijd als basiskader) en uw hierbij opgeworpen elementen van tegenspraak
concreet op hun merites te toetsen ten aanzien van uw de facto loopbaanparcours
binnen de GPI. Dit, zo mogelijk door de pertinente verklaring(en) van ADV XXX
inzake het feitelijk verloop van uw affectaties, tijdelijke herplaatsingen,
terbeschikkingstellingen,... Zo rekende ik er namelijk op dat ADV XXX (eventueel
geassisteerd door haar ondergeschikten) uw kwestieuze 'merites' bij DSU
doortastend kon verifiëren, aangevuld met haar vaststellingen en haar ervaren
'diepte-kijk', en de (evolutie van) de gehanteerde interne werkprocessen CSD
Limburg, zoals het documenteren, declasseren, archiveren of digitaliseren van
(oudere) gegevens in GALoP, in acht nemende.”
Verzoeker overtuigt niet waarom de betrokken medewerker van
de personeelsdienst aanwezig moest zijn bij de door verzoeker gevolgde opleiding,
om de door de hogere tuchtoverheid gevraagde verklaring te kunnen afleggen.
In de mate dat verzoeker in de memorie van wederantwoord en
in de laatste memorie verwijst naar rechtspraak van de Raad van State om zijn
standpunt kracht bij te zetten, stelt de Raad van State vast dat, daargelaten dat het
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.885
XII-9748-16/30
Belgisch recht geen precedentenwerking kent, zodat verzoeker er derhalve geen
leer uit kan halen, de vergelijking mank loopt. In geen van de vermelde arresten
wordt een definitie van het begrip getuigenverhoor in de tuchtwet gegeven, die met
zich zou brengen dat het getuigenverhoor dat te dezen ter discussie staat, niet aan
dat begrip zou beantwoorden. Het is niet omdat in de rechtspraak voorbeelden zijn
terug te vinden van getuigenverhoren waarbij de bevraagde persoon persoonlijk
getuige was van bepaalde feiten, dat dit een dwingende vereiste zou zijn, opdat er
sprake is van een getuigenverhoor. In de mate dat verzoeker wijst op een arrest
waaruit zou blijken dat een getuigenverhoor de persoonlijke verschijning voor de
tuchtoverheid vereist, wijst de Raad van State erop dat er ook andersluidende
rechtspraak is, zoals vermeld in het auditoraatsverslag.
Het standpunt van verzoeker dat enkel een verklaring over eigen
vaststellingen en zintuiglijke waarnemingen een getuigenverklaring kan zijn in de
zin van artikel 38quinquies van de tuchtwet, vindt derhalve geen steun in de door
hem vermelde rechtspraak.
In de mate dat verzoeker in de memorie van wederantwoord voor
het eerst aanvoert dat de hogere tuchtoverheid zelf de loopbaangegevens van
verzoeker kon raadplegen, zodat het vragen van een getuigenverklaring een vorm
van rechtsmisbruik is, louter om de termijn overeenkomstig artikel 38quinquies
van de tuchtwet te verlengen en verzoeker alzo nieuwe argumenten aanvoert ter
adstructie van het in het verzoekschrift ontwikkelde middel, bemerkt de Raad van
State dat verzoeker die reeds had kunnen aanvoeren en ontwikkelen in het
verzoekschrift. In die mate geeft verzoeker aldus in wezen, op laattijdige en nietontvankelijke wijze, een nieuwe grondslag aan zijn middel. Ze zijn derhalve
laattijdig en niet ontvankelijk.
In de mate dat verzoeker bij zijn memorie van wederantwoord
nieuwe stukken voegt ter adstructie van het standpunt dat het tuchtonderzoek niet
zorgvuldig werd gevoerd en die zouden weerleggen dat hij heeft gelogen over “zijn
politioneel verleden” en verzoeker alzo eveneens nieuwe argumenten aanvoert ter
adstructie van het in het verzoekschrift ontwikkelde middel, bemerkt de Raad van
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.885
XII-9748-17/30
State dat verzoeker de Raad van State in wezen uitnodigt de beoordeling van de
feiten door de tuchtoverheid over te doen, wat niet tot zijn rechtsmacht behoort.
De Raad van State besluit dat verzoeker niet overtuigt dat de op
uitdrukkelijke vraag van de hogere tuchtoverheid door adviseur XXX afgelegde
schriftelijke verklaring geen “nuttige getuigenverklaring” is, zoals bedoeld in
artikel 38quinquies van de tuchtwet, en bijgevolg, dat artikel 38sexies van de
tuchtwet zou zijn geschonden.
Daar
verzoeker
de
aangevoerde
schending
van
het
zorgvuldigheidsbeginsel, het rechtszekerheidsbeginsel en het vertrouwensbeginsel
slechts onderbouwt met de loutere verwijzing naar de schending van
artikel 38sexies van de tuchtwet, stelt de Raad van State vast dat dit
middelonderdeel samenvalt met de aangevoerde schending van artikel 38sexies
van de tuchtwet, die hiervoor werd onderzocht. Van een schending van deze
beginselen van behoorlijk bestuur is bijgevolg evenmin sprake.
Het eerste middel is ongegrond.
B. Tweede middel
Uiteenzetting van het middel
In het verzoekschrift voert verzoeker in het tweede middel de
schending aan van artikel 54 van de tuchtwet, van het zorgvuldigheidsbeginsel en
de materiëlemotiveringsplicht, alsook machtsafwending en machtsoverschrijding.
Verzoeker vat het tweede middel als volgt samen:
“In het tweede middel voert de verzoekende partij de schending aan van artikel 54
Tuchtwet en van het zorgvuldigheidsbeginsel en de materiëlemotiveringsplicht als
algemene beginselen van behoorlijk bestuur, en voert hij aan dat de verwerende
partij zich schuldig maakt aan machtsafwending en machtsoverschrijding.
In essentie voert de verzoekende partij aan dat de verwerende partij afwijkt van het
definitief advies van de Tuchtraad dat een bindend karakter heeft. De verwerende
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.885
XII-9748-18/30
partij overschrijdt haar eigen bevoegdheid door af te wijken van de bindende
onderdelen van het definitief advies van de Tuchtraad.”
Verzoeker licht verder toe dat artikel 54 van de tuchtwet –
waarvan hij de inhoud citeert – zeer duidelijk is. Het advies van de Tuchtraad is
volgens verzoeker bindend en de hogere tuchtoverheid kan daarvan, wat de
uiteenzetting van de feiten en de toerekening ervan aan het personeelslid betreft,
niet afwijken. Verzoeker wijst erop dat de feiten A tot en met D volgens de
Tuchtraad niet bewezen zijn en bijgevolg niet toerekenbaar aan verzoeker, maar de
hogere tuchtoverheid de feiten A, C en D toch bewezen en aan verzoeker
toerekenbaar acht, zodat de hogere tuchtoverheid afwijkt van het bindende advies
van de Tuchtraad, wat machtsoverschrijding en machtsafwending is. Tegelijk
worden volgens verzoeker alzo ook artikel 54 van de tuchtwet, het
zorgvuldigheidsbeginsel en de materiëlemotiveringsplicht geschonden.
In de memorie van wederantwoord volhardt verzoeker in het
tweede middel en voegt hij daaraan “[o]ndergeschikt” toe dat, zelfs indien de
hogere tuchtoverheid zou kunnen afwijken van het advies van de Tuchtraad, zij de
redenen daartoe moet aangeven, daar er in die hypothese een “verscherpte
materiëlemotiveringsplicht” op haar rust. Aan die materiëlemotiveringsplicht
voldoet de bestreden beslissing volgens verzoeker niet.
In de laatste memorie volhardt verzoeker evenzeer in de
oorspronkelijk invulling van het tweede middel. Wat de aanvulling van het middel
in ondergeschikte orde in de memorie van wederantwoord betreft, betwist hij het
standpunt vertolkt in het auditoraatsverslag dat dit een nieuw middelonderdeel en
derhalve niet ontvankelijk zou zijn. Volgens verzoeker is het aanvoeren van een
verstrengde motiveringsplicht een reactie op het arrest van 28 februari 2025.
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.885
XII-9748-19/30
Beoordeling
Artikel 54 van de tuchtwet luidt:
“Wanneer de hogere tuchtoverheid beoogt af te wijken van het advies, dan moet zij
de redenen hiertoe aangeven en ze, samen met de voorgenomen straf, ter kennis
brengen van de betrokkene. Deze kan een schriftelijk verweer indienen binnen de
tien dagen na de kennisgeving, op straffe van verval.
Het personeelslid kan een verweerschrift indienen, binnen dezelfde termijn,
wanneer de hogere tuchtoverheid instemt met de door de tuchtraad voorgestelde
strafverzwaring.”
Uit deze bepaling volgt onbetwistbaar dat de hogere
tuchtoverheid – in weerwil van wat verzoeker aanvoert en volhoudt tot in zijn
laatste memorie – kan afwijken van het advies van de Tuchtraad. Deze bepaling
regelt net de procedure die in voorkomend geval moet worden gevolgd. Verzoeker
steunt het tweede middel op een oude tekstversie van artikel 54 van de tuchtwet,
met name de versie die voorafgaat aan de wijziging van deze bepaling door
artikel 32 van de wet van 31 mei 2001 ‘tot wijziging van de wet van 13 mei 1999
houdende het tuchtstatuut van de personeelsleden van de politiediensten en van de
wet van 7 december 1998 tot organisatie van een geïntegreerde politiedienst,
gestructureerd op twee niveaus’. Ingevolge deze wetswijziging werd het bindend
karakter van (bepaalde aspecten van) het advies van de Tuchtraad opgeheven. Het
tweede middel faalt derhalve in rechte.
In de mate dat verzoeker in de memorie van wederantwoord voor
het eerst aanvoert dat de hogere tuchtoverheid faalt in de op haar rustende
“verscherpte materiëlemotiveringsplicht” en derhalve nieuwe argumenten ter
adstructie van zijn in het verzoekschrift ontwikkelde middel aanvoert, bemerkt de
Raad van State dat verzoeker die reeds had kunnen aanvoeren en ontwikkelen in
het verzoekschrift. In die mate geeft verzoeker aldus in wezen, op laattijdige en
niet-ontvankelijke wijze, een nieuwe grondslag aan het tweede middel. Ze zijn
derhalve laattijdig en niet ontvankelijk.
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.885
XII-9748-20/30
Het standpunt van de verzoeker in de laatste memorie dat zijn
uiteenzetting in ondergeschikte orde louter een reactie is op het arrest van
28 februari 2025, doet niet anders oordelen.
Vanzelfsprekend mag een verzoeker in zijn procedurestukken
een standpunt innemen over de prima facie beoordeling van de middelen in het
arrest over de vordering tot schorsing. Dit verleent verzoeker evenwel nog niet het
recht aan zijn middel een volkomen nieuwe inhoud te geven.
Daar verzoeker de aangevoerde machtsoverschrijding en
machtsafwending, alsook de aangevoerde schending van het zorgvuldigheidsbeginsel en de materiëlemotiveringsplicht in het verzoekschrift slechts onderbouwt
met de loutere verwijzing naar de schending van artikel 54 van de tuchtwet, stelt
de Raad van State vast dat het middel, in de mate dat het daarop steunt, evenmin
ernstig is.
Het tweede middel is ongegrond.
C. Derde middel
Uiteenzetting van het middel
In het verzoekschrift voert verzoeker in het derde middel de
schending aan van het evenredigheidsbeginsel, voor wat de strafmaat betreft.
Verzoeker vat het derde middel als volgt samen:
“In het derde middel voert de verzoekende partij een schending aan van het
evenredigheidsbeginsel voor wat betreft de strafmaat.
In essentie voert hij aan dat, indien uw Raad van oordeel is dat de tuchtprocedure
rechtsgeldig verlopen is – quod impossibile – de opgelegde tuchtstraf in elk geval
niet in verhouding staat tot de aan hem ten laste gelegde feiten. De bestreden
beslissing miskent immers elke vorm van proportionaliteit.”
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.885
XII-9748-21/30
Verzoeker licht toe dat doorheen de tuchtprocedure het aantal ten
laste gelegde tuchtfeiten werd gereduceerd van negen feiten in het inleidend
verslag tot vijf feiten in de bestreden beslissing. Desondanks bleef de hogere
tuchtoverheid volharden in het voornemen, geformuleerd in het inleidend verslag,
om de tuchtstraf van het ontslag van ambtswege op te leggen. Volgens verzoeker
is er sprake van een manifeste schending van het evenredigheidsbeginsel. Hij reikt
ter staving van dat standpunt de volgende argumenten aan:
- hij heeft reeds 23 jaren dienst bij de Federale politie;
- zijn jarenlange loyaliteit ten aanzien van de Federale politie;
- de vermeende feiten 1, 2, 3, 5 en 6 zijn verjaard;
- verzoeker geniet het vermoeden van onschuld en bij geen van de vermeende feiten
wordt een sluitend bewijs aangevoerd;
- het opleggen van een tuchtstraf voor de vermeende feiten 1, 2, 3, 5 en 6 zou de
redelijketermijneis schenden;
- het opleggen van een tuchtstraf voor alle vermeende feiten zou het
zorgvuldigheidsbeginsel schenden;
- verzoeker heeft tijdens zijn 23 jaren dienst bij de Federale politie quasi nooit
opmerkingen, tuchtrechtelijke sancties of negatieve evaluaties gehad;
- doorheen de tuchtprocedure zijn de vermeende feiten van stalking van
vrouwelijke collega’s, het terugvorderen van geld bij een derde voor een
privéaangelegenheid tijdens de diensturen, de ontvreemding van een cilinderslot
tijdens de uitvoering van een huiszoeking en de niet-naleving van de “voorwaarden
medische vrijstelling” niet langer aangehouden, doch de voorgestelde tuchtstraf
bleef onveranderd;
- in het inleidend verslag worden negen vermeende tuchtfeiten in aanmerking
genomen, terwijl in de bestreden beslissing slechts vijf vermeende tuchtfeiten in
aanmerking worden genomen, maar de strafmaat blijft ongewijzigd;
- alle vermeende feiten bevatten zodanige leemtes en tegenstrijdigheden, zodat de
zware tuchtstraf van het ontslag van ambtswege in elk geval disproportioneel is.
De hogere tuchtoverheid liet volgens verzoeker na op verzoekers argumenten
desbetreffend te antwoorden, zodat zij ook de materiëlemotiveringsplicht miskent.
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.885
XII-9748-22/30
Voorts voert verzoeker nog aan dat hij:
“de inhoud van [zijn] diverse verweermiddelen niet [gaat] herhalen, maar het weze
ontegensprekelijk duidelijk [dat] de feiten hetzij verjaard zijn, hetzij niet bewezen
zijn, hetzij niet de impact kunnen hebben om de bestreden beslissing op te leggen.
Erger nog, enkel argumenten tegen de verzoekende partij worden in rekening
genomen. Getuigen in het voordeel van de verzoekende partij werden (doelbewust)
niet gehoord. Een algemene enquête waarmee op de arbeidsplaats van de
verzoekende partij de draak werd gestoken tijdens vrije momenten geldt in casu als
‘gezaghebbend bewijs’. Het feit dat een gesprek uit 2021 waarin quasi alle
‘tenlasteleggingen’ werden besproken niet op haar merites werd beoordeeld en
waardoor op onwettige wijze de verjaring wordt omzeild, wordt door de verwerende
partij als ‘bewijs’ aanvaard. Het frappantste betreft het integraal naar de vuilbak
verwijzen van het gezaghebbend advies van de Tuchtraad. Het administratief
dossier spreekt boekdelen.”
Verzoeker besluit dat ook de Tuchtraad van oordeel is dat de
strafmaat niet in verhouding staat tot de ten laste gelegde feiten.
In de memorie van wederantwoord zet verzoeker uiteen – in
repliek op de prima facie beoordeling van het derde middel in het arrest van
28 februari 2025 over de vordering tot schorsing – dat hij wel degelijk voldoet aan
de op hem rustende stelplicht. In het verzoekschrift heeft verzoeker immers
verwezen naar de verweerschriften opgesteld in het kader van de tuchtprocedure,
waarin de volledige uitwerking van de ingeroepen schending van het
evenredigheidsbeginsel zit vervat. Daar hij integraal heeft verwezen naar die
eerdere procedurestukken, maken die procedurestukken volgens verzoeker integraal deel uit van zijn verzoekschrift. Voorts verwijst verzoeker ter ondersteuning
van zijn standpunt naar artikel 86 van het besluit van de Regent van 23 augustus
1948 ‘tot regeling van de rechtspleging voor de afdeling bestuursrechtspraak van
de Raad van State’ (hierna: het algemeen procedurereglement). “Voor de volledigheid” herneemt verzoeker vervolgens de uiteenzetting waarom het evenredigheidsbeginsel geschonden is, “zoals dit werd aangevoerd in de reeds bijgebrachte
procedurestukken”. Tot slot verwijst verzoeker naar nieuwe stukken ter adstructie
van het standpunt dat hij nooit heeft gelogen over zijn politioneel verleden.
In de laatste memorie beperkt verzoeker zich tot het standpunt
dat hij niet akkoord gaat met het auditoraatsverslag, omdat dit louter verwijst naar
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.885
XII-9748-23/30
het arrest van 28 februari 2025, waaruit verzoeker afleidt dat hij kan volstaan met
de verwijzing naar zijn memorie van wederantwoord.
Beoordeling
Een schending van het redelijkheidsbeginsel (of van het
evenredigheidsbeginsel dat er een bijzondere toepassing van is) als algemeen
beginsel van behoorlijk bestuur, veronderstelt dat het bestuur bij het nemen van de
beslissing onredelijk heeft gehandeld, met andere woorden dat het de hem
toegekende discretionaire beoordelings- of beleidsvrijheid onjuist heeft gebruikt.
Van een schending van het redelijkheidsbeginsel (en van het evenredigheidsbeginsel) kan slechts sprake zijn wanneer een beslissing, waarvan is vastgesteld
dat ze berust op deugdelijke grondslagen, inhoudelijk dermate afwijkt van het
normale beslissingspatroon of, nog, er een zodanige wanverhouding bestaat tussen
die motieven en de inhoud van de beslissing, dat het niet denkbaar is dat een ander
zorgvuldig handelend bestuur in dezelfde omstandigheden tot die besluitvorming
zou komen of die beslissing zou nemen. De Raad van State is in de uitoefening van
zijn wettigheidstoezicht enkel bevoegd om, desgevraagd, na te gaan of het bestuur
op grond van de juiste en correct beoordeelde feitelijke gegevens, in redelijkheid
tot de bestreden beslissing is kunnen komen. Het komt de Raad van State evenwel
niet toe zijn beoordeling in de plaats te stellen van die van het bevoegde bestuur.
De Raad van State gaat bij de beoordeling van de redelijkheid of
de evenredigheid van de bestreden beslissing uit van de feiten zoals ze blijken uit
die beslissing en waarvan verzoeker de onwettigheid niet heeft aangetoond,
getoetst aan de door verzoeker in het middel aangevoerde argumenten die volgens
verzoeker doen blijken dat de bestreden beslissing het redelijkheids- of
evenredigheidsbeginsel miskent.
Verzoeker betwist de evenredigheid van de strafmaat vooreerst
op basis van het argument dat het aantal tuchtfeiten doorheen de tuchtprocedure
werd gereduceerd van negen feiten in het inleidend verslag tot vijf feiten in de
bestreden beslissing, terwijl de hogere tuchtoverheid bleef volharden in het
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.885
XII-9748-24/30
voornemen geformuleerd in het inleidend verslag om de tuchtstraf van het ontslag
van ambtswege op te leggen.
De Raad van State stelt vast dat verzoeker om zijn standpunt te
onderbouwen enkel verwijst naar het loutere aantal in de bestreden beslissing ten
laste gelegde tuchtfeiten in vergelijking met het loutere aantal tuchtfeiten vermeld
in het inleidend verslag, zonder de aard of de ernst van die feiten bij zijn
uiteenzetting te betrekken. Evenmin betrekt verzoeker bij zijn uiteenzetting de
formele motivering van de bestreden beslissing waaruit onder meer blijkt dat naar
het oordeel van de hogere tuchtoverheid twee van de vijf ten laste gelegde feiten –
door verzoeker aangeduid als vermeend feit 2 en vermeend feit 6 – elk op zich
reeds tot een onherstelbare vertrouwensbreuk leiden, zodat “een verdere
werkrelatie bij de politie voor [de hogere tuchtoverheid] uitgesloten is”. Verzoeker
zet evenmin uiteen waarom het wegvallen van een aantal tuchtfeiten – nog
daargelaten of de door verzoeker vermelde aantallen wel kloppen – noodzakelijk
tot gevolg zou hebben dat de initieel voorgestelde straf moet worden verminderd,
te meer daar de straftoemeting in tuchtzaken geen louter wiskundige oefening is.
Het volstaat dat, zoals te dezen, de hogere tuchtoverheid motiveert waarom zij aan
de bewezen en ten laste gelegde feiten een bepaalde straf verbindt. Het komt
vervolgens aan verzoeker toe om – indien hij meent dat het evenredigheidsbeginsel
is geschonden – aannemelijk te maken dat de hogere tuchtoverheid niet in
redelijkheid tot die strafmeting is kunnen komen. Verzoeker doet dit alleszins niet
door de loutere verwijzing naar het aantal tuchtfeiten of naar de vermindering van
het aantal ten laste gelegde feiten lopende de tuchtprocedure.
Om de aangevoerde schending van het evenredigheidsbeginsel
te onderbouwen, verwijst verzoeker voorts naar zijn lange staat van dienst, zijn
jarenlange loyaliteit en het gegeven dat hij “quasi nooit” opmerkingen,
tuchtsancties of negatieve evaluaties had.
De Raad van State stelt vast dat de bestreden beslissing, naast
een bevredigende evaluatie in 2023 en een aantal felicitaties in de voorbije vijf
jaren, voor diezelfde periode ook vier functioneringsnota’s vermeldt, alsook
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.885
XII-9748-25/30
melding maakt van een lichte tuchtstraf in 2019 en een zware tuchtstraf in 2019.
Uit de formele motivering van de bestreden beslissing blijkt dat de hogere
tuchtoverheid deze gegevens bij de beoordeling van de straftoemeting heeft
betrokken en besloot “dat deze aan [verzoeker] opgelegde sancties ogenschijnlijk
niet het nagestreefde doel lijken te hebben bereikt”. Verzoeker betrekt deze
gegevens noch de formele motivering van de strafmaat betreffende die gegevens
bij de uiteenzetting waarom de gehanteerde strafmaat, gelet op zijn staat van dienst,
het evenredigheidsbeginsel zou schenden. Het enkele gegeven dat de hogere
tuchtoverheid een andere mening is toegedaan, omtrent de afweging en het gewicht
van de door verzoeker aangevoerde positieve elementen, toont niet aan dat de
hogere tuchtoverheid inzake de beoordeling van de strafmaat tot een onredelijke
conclusie is gekomen, waaruit de schending van het evenredigheidsbeginsel moet
blijken. Dat er positieve elementen in verzoekers dossier zijn die in aanmerking
kunnen worden genomen, is één zaak, maar een andere zaak is of dat dit – gelet op
de formele motivering van de strafmaat – inhoudt dat het ondenkbaar is dat een
ander bestuur in dezelfde omstandigheden tot dezelfde besluitvorming zou zijn
gekomen. Met zijn uiteenzetting over zijn staat van dienst maakt verzoeker niet
aannemelijk dat de hogere tuchtoverheid de grenzen van een redelijke uitoefening
van haar beoordelingsvrijheid inzake de keuze van de strafmaat te buiten is gegaan.
Verzoeker formuleert voorts een aantal stellingen die tot de
onevenredigheid van de strafmaat zouden moeten doen besluiten. Zo voert
verzoeker aan dat de feiten 1, 2, 3, 5 en 6 verjaard zijn en dat het opleggen van een
tuchtstraf voor die feiten de redelijketermijneis schendt. Voor alle feiten geldt
volgens verzoeker dat er geen sluitend bewijs voorligt, ze leemtes en
tegenstrijdigheden bevatten en dat het opleggen van een tuchtstraf voor die feiten
het zorgvuldigheidsbeginsel schendt.
In de mate dat verzoeker in zijn kritiek ‘tuchtfeiten’ betrekt die
in de bestreden beslissing niet als tuchtfeit ten laste zijn gelegd, met name andere
feiten dan de feiten 2, 5, 6, 7 en 9 in de nummering van verzoeker, gaat verzoekers
kritiek uit van een feitelijk onjuiste grondslag.
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.885
XII-9748-26/30
In de mate dat verzoeker meent dat de bestreden beslissing
onevenredig is omdat, naar zijn mening, de in de bestreden beslissing in
aanmerking genomen elementen onvoldoende of niet bewezen zijn, geeft
verzoeker aan het evenredigheidsbeginsel een draagwijdte die er niet in vervat zit.
Die kritiek betreft immers niet de evenredigheid van de bestreden beslissing, die
enkel betrekking heeft op het redelijk en evenredig aanwenden van de
beleidsvrijheid en niet op de deugdelijkheid van de motieven van de strafmaat of
de zorgvuldige feitenvinding. De schending van het evenredigheidsbeginsel is
immers enkel aan de orde als vaststaat dat de bestreden beslissing steunt op
deugdelijke (materiële) gronden, zodat kritiek op de deugdelijkheid van die
grondslagen, niet kan worden ingepast in het evenredigheidsbeginsel. In die mate
mist verzoekers kritiek juridische grondslag.
De Raad van State merkt voorts op dat de uiteenzetting van de
middelen een essentieel onderdeel vormt van het verzoekschrift, omdat het de
verwerende partij toelaat zich te verdedigen tegen de grieven die ten aanzien van
de bestreden beslissing worden aangevoerd en de Raad van State in staat stelt die
grieven te onderzoeken. Het respect voor het recht van verdediging van de
verwerende partij gebiedt dan ook dat een verzoekende partij, op straffe van haar
middelen als niet-ontvankelijk verworpen te zien, zeer nauwkeurig moet aanvoeren
welke precieze rechtsregel of welk rechtsprincipe zij geschonden acht en al even
nauwkeurig moet vermelden waarin de schending precies bestaat. In dat verband
stelt de Raad van State te dezen vast dat verzoeker ter adstructie van het middel dat
het evenredigheidsbeginsel geschonden is, zonder verdere toelichting, aanvoert dat
de feiten 1, 2, 3, 5 en 6 verjaard zijn, dat het opleggen van een tuchtstraf voor die
feiten de redelijketermijneis schendt, dat geen van de feiten bewezen is en dat het
opleggen van een tuchtstraf voor die feiten het zorgvuldigheidsbeginsel schendt.
Waarom dit zo zou zijn, verduidelijkt verzoeker niet, zodat hij tekortschiet in zijn
stelplicht.
Verzoeker voert aan dat de materiëlemotiveringsplicht is
geschonden, omdat de verwerende partij naliet “een verklaring” te geven voor
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.885
XII-9748-27/30
verzoekers argumentatie ter ondersteuning van het middel houdende de schending
van het evenredigheidsbeginsel.
Ook met betrekking tot dit argument merkt de Raad van State op
dat een middel duidelijk moet zijn. Een middel moet zeer nauwkeurig aanvoeren
welke precieze rechtsregel of welk rechtsprincipe het geschonden acht en al even
nauwkeurig vermelden waarin de schending precies bestaat (zie supra, nr. 39).
Te dezen stelt de Raad van State vast dat verzoeker nalaat in
concreto aan te geven waarom de bestreden beslissing de materiëlemotiveringsplicht zou schenden. Verzoeker beperkt zich tot de loutere stelling dat “[d]it”
– waarmee hij verwijst naar zijn argumentatie ter adstructie van de aangevoerde
schending van het evenredigheidsbeginsel – reeds eerder werd opgeworpen, maar
dat de verwerende partij naliet hiervoor een “verklaring” te geven. Verzoeker laat
na om ook maar op enige wijze de motivering van de nochtans 26 bladzijden
tellende bestreden beslissing te betrekken bij de uiteenzetting van dit
middelonderdeel. Het valt voorts niet aan de Raad van State toe om het middel in
de plaats van verzoeker te redigeren. Verzoeker schiet aldus tekort in zijn stelplicht.
In de mate dat verzoeker aanvoert dat hij “de inhoud van [zijn]
diverse verweermiddelen niet [gaat] herhalen”, maar dat één en ander
“ontegensprekelijk duidelijk” is, schiet verzoeker evenzeer tekort in zijn stelplicht.
Dat een bepaalde onregelmatigheid naar de opvatting van een verzoekende partij
voor zich spreekt, ontslaat haar niet ervan om ze op schrift te stellen en te
adstrueren in het inleidend verzoekschrift. Anders oordelen zou erop neerkomen
dat het aan de Raad van State wordt overgelaten om het middel te construeren of
ernaar op zoek te gaan in de procedurestukken die verzoeker in de administratieve
procedure heeft neergelegd en zou het recht van verdediging zinloos maken. De
verwijzing door verzoeker in de memorie van wederantwoord naar artikel 86 van
het algemeen procedurereglement doet niet anders oordelen. Uit de verplichting
om aan het verzoekschrift en de memories een inventaris van de stavingsstukken
te voegen, volgt niet dat dat een verzoekende partij ter adstructie van de middelen
zonder meer kan verwijzen naar de bijgevoegde stukken.
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.885
XII-9748-28/30
Verzoeker kan de tekortkoming aan de op hem rustende
stelplicht niet verhelpen door in de memorie van wederantwoord alsnog op een
onsamenhangende wijze stukken tekst uit eerdere procedurestukken, neergelegd
tijdens de tuchtprocedure, te knippen en plakken. Het weze herhaald dat het middel
op een duidelijke wijze moet worden geformuleerd in het inleidend verzoekschrift.
Aanvaarden dat een tekortkoming desbetreffend nog kan worden rechtgezet in de
memorie van wederantwoord, doet immers afbreuk aan het recht van verdediging
van de verwerende partij en zou voorts de beroepstermijn bij de Raad van State –
die de openbare orde raakt – omzeilen.
Tot slot voert verzoeker als argument ter adstructie van de
aangevoerde schending van het evenredigheidsbeginsel aan dat ook de Tuchtraad
oordeelde dat de strafmaat niet in verhouding staat tot de ten laste gelegde feiten.
Verzoeker betrekt in zijn uiteenzetting evenwel niet het gegeven
dat de Tuchtraad adviseerde dat slechts twee tuchtfeiten ten laste konden worden
gelegd, terwijl de bestreden beslissing verzoeker tuchtrechtelijk straft voor vijf
tuchtfeiten, en dus ook voor drie bijkomende feiten. Verzoeker betrekt evenmin in
zijn uiteenzetting het gegeven dat twee van de drie feiten die de hogere
tuchtoverheid bijkomend in vergelijking met de Tuchtraad ten laste legt – door
verzoeker aangeduid als vermeend feit 2 en vermeend feit 6 –, volgens de bestreden
beslissing volstaan om elk op zich reeds tot een onherstelbare vertrouwensbreuk te
leiden, zodat “een verdere werkrelatie bij de politie voor [de hogere tuchtoverheid]
uitgesloten is”. Verzoeker toont bijgevolg niet aan dat met een andere beoordeling
dan die van de Tuchtraad op het vlak van de straftoemeting ten aanzien van andere
feiten, de hogere tuchtoverheid het evenredigheidsbeginsel schendt.
Tot slot legt verzoeker samen met zijn memorie van
wederantwoord nieuwe stukken neer. Op basis van die stukken argumenteert hij
dat hij niet heeft gelogen over zijn politioneel verleden.
Die kritiek kan niet tot het gegrond bevinden van het middel
leiden. Ze betreft immers niet de evenredigheid van de bestreden beslissing. Het
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.885
XII-9748-29/30
weze herhaald dat de schending van het evenredigheidsbeginsel enkel aan de orde
is, als vaststaat dat de bestreden beslissing steunt op deugdelijke (materiële)
gronden, zodat kritiek op de deugdelijkheid van die grondslagen, niet kan worden
ingepast in het evenredigheidsbeginsel. In die mate mist verzoekers kritiek
juridische grondslag (zie supra, nr. 39).
Het derde middel is ongegrond.
BESLISSING
-
De Raad van State verwerpt het beroep.
-
Verzoeker wordt verwezen in de kosten van de vordering tot schorsing bij
uiterst dringende noodzakelijkheid, de vordering tot schorsing en het beroep
tot nietigverklaring, begroot op een rolrecht van 600 euro en een bijdrage van
72 euro.
-
Bij de publicatie van dit arrest door de Raad van State wordt de identiteit
van verzoeker niet bekendgemaakt.
Dit arrest is uitgesproken te Brussel, op dertig september tweeduizend
zesentwintig, door de Raad van State, XIIe kamer, samengesteld uit:
Chantal Bamps,
kamervoorzitter,
Peter Sourbron,
staatsraad,
Ann Coolsaet,
staatsraad,
bijgestaan door
Ilse Anné,
griffier.
De griffier
De voorzitter
Ilse Anné
Chantal Bamps
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.885
XII-9748-30/30
