ECLI:NL:RBDHA:2026:33003 Rechtbank Den Haag , 06-11-2026 / NL26.64388

RECHTBANK DEN HAAG

Zittingsplaats Amsterdam

Bestuursrecht

zaaknummer: NL26.64388

uitspraak van de enkelvoudige kamer in de zaak tussen

[eiser] , V-nummer: [V-nummer] , eiser (gemachtigde: mr. G.P. Dayala),

en

de minister van Asiel en Migratie, (gemachtigde: mr. I. van Es).

Samenvatting

1. Deze uitspraak gaat over de maatregel van vreemdelingenbewaring en het verlengingsbesluit die aan eiser zijn opgelegd. De maatregel van vreemdelingenbewaring is opgelegd op grond van artikel 59b, eerste lid, aanhef en onder b, van de Vreemdelingenwet 2000 (Vw). Eiser is het niet eens met die maatregel en ook niet met het in de maatregel opgenomen verlengingsbesluit. Hij voert daartegen een aantal beroepsgronden aan. Onder meer aan de hand van deze beroepsgronden beoordeelt de rechtbank de rechtmatigheid van de besluiten en de vraag of aan eiser een schadevergoeding moet worden toegekend.

1.1. De rechtbank komt in deze uitspraak tot het oordeel dat het beroep tegen de maatregel van vreemdelingenbewaring ongegrond is. Het opleggen van de vreemdelingenbewaring is niet onrechtmatig. Er is dus geen reden voor het toekennen van een schadevergoeding. De rechtbank is verder van oordeel dat het in het besluit opgenomen verlengingsbesluit moet worden vernietigd. Hieronder legt de rechtbank uit hoe zij tot dit oordeel komt en welke gevolgen dit heeft.

Procesverloop

1. Met het bestreden besluit van 23 oktober 2026 heeft de minister aan eiser, die stelt van Libische nationaliteit te zijn en te zijn geboren op [geboortedag] 1968, de maatregel van vreemdelingenbewaring opgelegd en de rechtbank daarvan in kennis gesteld. Verder heeft de minister in de maatregel overwogen dat verlenging van de bewaringstermijn noodzakelijk is, omdat eiser eerder bij elkaar opgeteld al zes maanden in bewaring heeft gezeten.

2.1. De kennisgeving wordt gelijkgesteld met een door eiser ingesteld beroep. Het beroep wordt ook aangemerkt als een verzoek om schadevergoeding.

2.2. De rechtbank heeft het beroep op 30 oktober 2026 op zitting behandeld. Hieraan hebben deelgenomen: eiser, de gemachtigde van eiser, M. Bourik als tolk en de gemachtigde van de minister.

Beoordeling door de rechtbank

Toetsingskader

1. De minister kan in vreemdelingenbewaring stellen de vreemdeling die rechtmatig verblijf heeft op grond van artikel 8, aanhef en onder f, subonderdeel 2° of onder h, subonderdeel 2° van de Vw voor zover dit betrekking heeft op een aanvraag tot het verlenen van een verblijfsvergunning asiel als bedoeld in artikel 28 van de Vw, als vreemdelingenbewaring noodzakelijk is met het oog op het vaststellen van de gegevens die ten grondslag liggen aan een aanvraag tot het verlenen van een verblijfsvergunning asiel als bedoeld in artikel 28 van de Vw en die niet zouden kunnen worden verkregen indien de aanvrager niet in vreemdelingenbewaring zou worden gehouden, met name wanneer er sprake is van een onderduikrisico. Deze grond voor vreemdelingenbewaring is aanwezig, als door middel van vreemdelingenbewaring de gegevens die noodzakelijk zijn voor beoordeling van een aanvraag tot het verkrijgen van een verblijfsvergunning kunnen worden verkregen en zich ten minste twee van de gronden, genoemd in artikel 5.6, tweede lid, van het Vb voordoen.

3.1. De minister stelt een vreemdeling slechts in vreemdelingenbewaring, voor zover geen minder dwingende maatregelen doeltreffend kunnen worden toegepast en de vreemdelingenbewaring blijft achterwege of wordt beëindigd, indien deze niet langer noodzakelijk is met het oog op het doel van de vreemdelingenbewaring. In het besluit tot vreemdelingenbewaring vermeldt de minister de feitelijke en juridische gronden waarop de vreemdelingenbewaring is gebaseerd en de reden dat geen minder dwingende maatregelen doeltreffend kunnen worden toegepast.

De aan eiser opgelegde maatregel van vreemdelingenbewaring

1. De minister heeft aan eiser de maatregel van vreemdelingenbewaring opgelegd. In deze maatregel staat dat de vreemdelingenbewaring noodzakelijk is met het oog op het vaststellen van de gegevens die ten grondslag liggen aan een aanvraag tot het verlenen van een verblijfsvergunning asiel en die niet zouden kunnen worden verkregen indien de aanvrager niet in vreemdelingenbewaring zou worden gehouden, met name omdat er sprake is van een onderduikrisico.

4.1.

In de maatregel heeft de minister als gronden vermeld dat eiser:

a. Nederland niet op de voorgeschreven wijze is binnengekomen, dan wel een poging daartoe heeft gedaan, waarbij de vreemdeling zich gedurende enige tijd aan het toezicht heeft onttrokken of zich zonder toestemming tussen de lidstaten van de Europese Unie beweegt;b. eerder een besluit, kennisgeving of aanzegging heeft ontvangen waaruit de plicht de Europese Unie dan wel Nederland te verlaten blijkt en hij daaraan niet uit eigen beweging binnen de daarin besloten of gestelde termijn gevolg heeft gegeven;c. niet dan wel niet voldoende meewerkt aan het vaststellen van zijn identiteit en nationaliteit;h. heeft te kennen gegeven dat hij geen gevolg zal geven aan de verplichting tot terugkeer;i. aan de grens te kennen heeft gegeven een aanvraag tot het verlenen van een verblijfsvergunning asiel te willen indienen, en die aanvraag met toepassing van de asielgrensprocedure niet in behandeling is genomen, niet-ontvankelijk is verklaard of is afgewezen als kennelijk ongegrond;p. zich niet aan een of meer andere voor hem geldende verplichtingen van hoofdstuk 4 van het Vb heeft gehouden;r. geen vaste woon- of verblijfplaats heeft;s. niet beschikt over voldoende middelen van bestaan.

4.2.1. Eiser betoogt dat hij niet op deze grondslag in vreemdelingenbewaring kon worden gesteld, omdat uit het dossier niet blijkt dat hij voorafgaand aan het opleggen daarvan asiel heeft aangevraagd. De tegengeworpen gronden zijn daarnaast onvoldoende toegelicht en in de maatregel is onvoldoende kenbaar gemotiveerd waarom de bewaring noodzakelijk is met het oog op het vaststellen van de gegevens die ten grondslag liggen aan een aanvraag tot het verlenen van een verblijfsvergunning asiel, aldus eiser.

4.2.2.

De rechtbank is van oordeel dat deze beroepsgronden niet slagen. In het gehoor voorafgaand aan het opleggen van de maatregel heeft eiser verklaard asiel te willen aanvragen en in het dossier bevindt zich de ondertekende asielaanvraag van 23 oktober 2026 (formulier M-35). Verder heeft de minister de gronden van de maatregel voldoende toegelicht en heeft hij op basis daarvan mogen aannemen dat het risico bestaat dat eiser zal onderduiken. De rechtbank wijst daarbij met name op het feit dat eiser met tussenpozen al vele jaren illegaal in Nederland verblijft, dat hij eerder is ondergedoken en dat hij geen vaste woon- of verblijfplaats heeft of over voldoende middelen van bestaan beschikt. Dat de minister ter zitting heeft erkend dat de gronden c en i ten onrechte zijn tegengeworpen maakt dat niet anders, er blijven immers voldoende gronden over. Met het onderduikrisico

is ook gegeven dat de bewaring noodzakelijk is met het oog op het vaststellen van gegevens die noodzakelijk zijn voor de beoordeling van eisers asielaanvraag. Hieraan hoeft de minister geen nadere motivering te wijden. Eiser kon daarom in vreemdelingenbewaring worden gesteld op grond van artikel 59b, eerste lid, aanhef en onder b, van de Vw.

1. Eiser betoogt verder dat de minister had kunnen volstaan met het opleggen van een lichter middel, in de vorm van meldplicht. Eiser is traceerbaar, omdat hij verblijft bij [verblijf] . Daarnaast is de vreemdelingenbewaring onevenredig bezwarend vanwege eisers kwetsbaarheid.

5.1. De rechtbank is van oordeel dat deze beroepsgronden ook niet slagen. Eiser heeft verklaard dat hij op verschillende adressen verblijft, waaronder de nachtopvang van [verblijf] . Hij staat nergens ingeschreven. In die zin is hij dus niet traceerbaar voor de minister. Eiser heeft in het verleden bovendien al meerdere malen zonder succes asiel aangevraagd, waarna hij niet heeft voldaan aan zijn verplichting tot vertrek en evenmin melding heeft gedaan van zijn illegale verblijf in Nederland. Dat maakt het niet onaannemelijk dat eiser bij oplegging van een meldplicht én een eventuele afwijzing van zijn nieuwe asielaanvraag weer zal onderduiken. De minister heeft dus geen lichter middel hoeven opleggen.

5.2. De maatregel van vreemdelingenbewaring is ook niet onevenredig bezwarend. Eiser kan met zijn psychische klachten terecht bij de medische dienst in het detentiecentrum en niet is gebleken dat die hulp voor eiser niet toereikend is. Ook anderszins is niet gebleken dat de vreemdelingenbewaring voor eiser onevenredig bezwarend zou zijn.

1. Eiser betoog dat er geen zicht op uitzetting is binnen een redelijke termijn slaagt ook niet, omdat voor vreemdelingenbewaring op grond van artikel 59b van de Vw niet is vereist dat er zicht is op uitzetting. Zolang eiser procedureel rechtmatig verblijf heeft kan hij immers niet worden uitgezet.

2. Los van de door eiser aangevoerde gronden, ziet de rechtbank in de door de minister en eiser verstrekte gegevens geen grond om te komen tot het oordeel dat aan de rechtmatigheidsvoorwaarden voor deze maatregel niet is voldaan.

Het verlengingsbesluit

1. Met partijen is de rechtbank van oordeel dat het verlengingsbesluit onnodig is, omdat eiser op grond van artikel 59b van de Vw in vreemdelingenbewaring is gesteld. De periode waarin hij op grond van artikel 59b van de Vw in vreemdelingenbewaring verblijft telt namelijk niet mee bij het berekenen van de maximale bewaringsduur, bedoeld in artikel 59, vijfde en zesde lid, van de Vw. Het arrest Aroja gaat immers alleen over perioden van bewaring op grond van artikel 15 van de Terugkeerrichtlijn ter uitvoering van een terugkeerbesluit. De rechtbank wijst in dat verband ook op de uitspraak van de Afdeling van 16 juli 2026. De rechtbank is daarom van oordeel dat het verlengingsbesluit ten onrechte is genomen en dat het voor vernietiging in aanmerking komt.

Conclusie en gevolgen

1. Het beroep is ongegrond voor zover dat zich richt tegen de maatregel van vreemdelingenbewaring. Daarom wordt ook het verzoek om schadevergoeding afgewezen. Het beroep is gegrond voor zover het zich richt tegen het verlengingsbesluit. De rechtbank vernietigt het verlengingsbesluit.

2. Gelet op bovenstaande heeft eiser recht op vergoeding van de proceskosten.

De minister moet deze vergoeding betalen. Deze vergoeding bedraagt € 1.868,-, omdat de gemachtigde van eiser geacht wordt beroep te hebben ingesteld en aan de zitting heeft deelgenomen. Verder zijn er geen kosten gemaakt die vergoed kunnen worden.

Beslissing

De rechtbank:

• verklaart het beroep gegrond voor zover gericht tegen het verlengingsbesluit;

• vernietigt het verlengingsbesluit;

• verklaart het beroep ongegrond voor zover gericht tegen de maatregel van vreemdelingenbewaring;

• wijst het verzoek om schadevergoeding af;

• veroordeelt de minister tot betaling van € 1.868,- aan proceskosten aan eiser.

Deze uitspraak is gedaan door mr. P.L.C.M. Ficq, rechter, in aanwezigheid van

D.P. van Middelkoop, griffier.

Uitgesproken in het openbaar en bekendgemaakt op:

Informatie over hoger beroep

Een partij die het niet eens is met deze uitspraak, kan een hogerberoepschrift sturen naar de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State waarin wordt uitgelegd waarom deze partij het niet eens is met de uitspraak. Het hogerberoepschrift moet worden ingediend binnen één week na de dag waarop deze uitspraak is verzonden of na de dag van plaatsing daarvan in het digitale dossier.

Op grond van artikel 106 van de Vw kan de rechtbank indien zij de opheffing van de maatregel tot vreemdelingenbewaring beveelt, aan eiser een schadevergoeding ten laste van de Staat toekennen.

Dit volgt uit artikel 59b, eerste lid, aanhef en onder b, van de Vw.

Dit volgt uit artikel 5.7, tweede lid, van het Vb.

Dit volgt uit artikel 59c van de Vw.

Zie de uitspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State (de Afdeling) van

19 oktober 2016, ECLI:NL:RVS:2016:2852.

Arrest van het Hof van Justitie van de Europese Unie van 5 maart 2026, ECLI:EU:C:2026:148.

ECLI:NL:RVS:2026:4092.