Conseil d'État de Belgique — Raad van State — ECLI:BE:RVSCE:2009:ARR.191.005 (2009-03-02)
Samenvatting (NL) :
Arrest nr 191.005 van 2 maart 2009 Openbaar ambt - Federaal openbaar ambt
- Aanwerving en loopbaan Beslissing : Vernietiging Verwerping Samenvoeging
--- TEXTE INTÉGRAL DE L'ARRÊT ---
RAAD VAN STATE, AFDELING BESTUURSRECHTSPRAAK.
ARREST
nr. 191.005 van 2 maart 2009
in de zaken A. 190.623/IX-6144
A. 190.624/IX-6145.
In zake :
I + II:
Els CLEEMPUT,
die woonplaats kiest bij
advocaat E. JACUBOWITZ,
kantoor houdende te BRUSSEL,
Tedescolaan 7
tegen :
I + II:
de Belgische Staat, vertegenwoordigd door de minister van
Binnenlandse Zaken,
die woonplaats kiest bij
advocaten D. D’HOOGHE en L. SCHELLEKENS,
kantoor houdende te BRUSSEL,
Loksumstraat 25.
-----------------------------------------------------------------------------------------------------D E R A A D V A N S T A T E, IXe K A M E R,
Gezien het verzoekschrift dat Els CLEEMPUT op 5 december
2008 heeft ingediend om de schorsing van de tenuitvoerlegging en de
nietigverklaring te vorderen van de beslissing van de commissaris-generaal van de
federale politie van 30 juni 2008, houdende haar voorlopige detachering bij de
algemene directie van de ondersteuning en van het beheer van de federale politie
(zaak A. 190.623/IX-6144);
Gezien het verzoekschrift dat Els CLEEMPUT op 5 december
2008 heeft ingediend om de schorsing van de tenuitvoerlegging en de
nietigverklaring te vorderen van de beslissing van de commissaris-generaal van de
federale politie en van de directeur-generaal van de algemene directie van de
ondersteuning en van het beheer van de federale politie van 19 november 2008 om
haar niet opnieuw haar functie van woordvoerster en hoofd van de persdienst van
de federale politie te laten uitvoeren (zaak A. 190.624/IX-6145);
IX-6144-1/15
Gezien de nota’s van de verwerende partij;
Gezien de verslagen over de vorderingen tot schorsing en de
beroepen tot nietigverklaring op grond van artikel 93 van het besluit van de Regent
van 23 augustus 1948 tot regeling van de rechtspleging voor de afdeling
bestuursrechtspraak van de Raad van State, opgemaakt door auditeur
G. DE BLEECKERE;
Gelet op de beschikkingen van 27 januari 2009 waarbij de
terechtzitting bepaald wordt op 16 februari 2009;
Gelet op de kennisgeving van de verslagen aan partijen;
Gehoord het verslag van staatsraad B. THYS;
Gehoord de opmerkingen van advocaat E. JACUBOWITZ, die
verschijnt voor de verzoekster, en van advocaat D. D’HOOGHE, die verschijnt voor
de verwerende partij;
Gehoord
G. DE BLEECKERE;
het
eensluidend
advies
van auditeur
Gelet op de artikelen 17 en 18 en titel VI, hoofdstuk II, van de
wetten op de Raad van State, gecoördineerd op 12 januari 1973,
OVERWEEGT WAT VOLGT :
Feiten
1.1.
Op het ogenblik van de eerste bestreden beslissing is de
verzoekster hoofd van de persdienst (CGPW) en woordvoerster van de federale
politie.
1.2.
Op 30 april 2008 wordt op vraag van de commissaris-generaal
(CG) van de federale politie ten aanzien van de verzoekster een voorafgaand
onderzoek in tuchtzaken opgestart. Daartoe wordt een voorafgaand onderzoeker
IX-6144-2/15
aangesteld, die op 14 en 29 mei 2008 over het gevoerde onderzoek twee tussentijdse
verslagen opstelt.
1.3.
De feiten die aanleiding hebben gegeven tot het tuchtonderzoek,
worden uiteengezet in een “voorstel tot ordemaatregel” dat door de commissarisgeneraal op 30 juni 2008 tot de verzoekster wordt gericht:
“• In de loop van de maand februari 2008 verneem ik dat 2 personeelsleden
van de dienst CGPW [...] op 11 december 2007 hun dienstchef zouden
hebben horen zeggen aan een of meerdere journalisten -die aanwezig
waren op de begrafenis van Kitty Vannieuwenhuyzen in Leuven- dat zij
foto’s moesten maken van de persoon die de dienstchef met de vinger
wees (nl. mevrouw Sylvie Ricour, lid van de beleidscel van de CG) omdat
dit altijd van pas kon komen.
• Op 15 april 2008 vertelde CP Martens mij dat de dienstchef CGPW zich
zou verheugd hebben bij het lezen van de persartikelen die in november
2007 verschenen over de situatie van mevrouw Ricour. In het algemeen
verklaarde CP Martens dat de werksfeer bij CGPW heel slecht was
omwille blijkbaar van de houding van de dienstchef van CGPW. Deze
laatste zou bovendien verklaard hebben dat de huidige CG niet lang in
functie zou blijven, o.m. gelet op de problemen met mevrouw Ricour.
• In de loop van de week van 14 april 2008, vernam ik dat een personeelslid
van CGPW, [...] (ondertussen afgedankt), op 15 april 2008 de dienstchef
van CGPW heeft horen bellen naar een journalist van VTM om hem te
vragen kennis te nemen van een persartikel dat op die dag verschenen was
in La Dernière Heure over de doop van twee boten voor de SPN en dat
een onderwerp zou kunnen zijn voor het TV-journaal.
• Op 25 april 2008 vond de doopplechtigheid plaats van die twee boten in
Antwerpen. Op het avondjournaal van VTM kwam dat onderwerp aan bod
met een dubieuze commentaar van de journaliste over de deelname van
mevrouw Ricour. Een lid van het kabinet van de Minister van
Binnenlandse Zaken probeerde, na het tv-nieuws, om contact te nemen
met de dienstchef van CGPW op het gsm-nummer van de permanentie van
CGPW. CP Virginie Benit nam op en nam onmiddellijk nadien contact
met de dienstchef CGPW om haar hiervan in te lichten. CP Benit stelde
voor om de CG in te lichten wat als niet nodig werd geacht door de
dienstchef CGPW. Deze laatste nam dezelfde avond wel contact met mij
over de inhoud van het communiqué op VTM.”
Het voormelde “voorstel tot ordemaatregel” steunt voorts op de
volgende aanhalingen en overwegingen:
“Gelet op het voorafgaand onderzoek geleid door HCP Alain Liners en het
dossier van het voorafgaand onderzoek, samengesteld uit de volgende stukken:
[...]
Gelet op de beoordelingselementen vervat in het voorafgaand onderzoek,
dat er verklaringen uit het voorafgaand onderzoek bestaan die wijzen op een
mogelijks gebrek aan discretie en/of loyauteit en/of managementvaardigheden
in uw hoofde; dat dit mogelijks gebrek of alleszins de perceptie ervan door uw
collega’s en gewezen collega’s van de dienst relaties met de pers en van andere
diensten zoals de dienst publieke relaties zwaar weegt op de goede sfeer en
IX-6144-3/15
bijgevolg de doeltreffendheid van de dienst; dat er verschillende verklaringen
wijzen op een aantasting van het welzijn van bepaalde personeelsleden; dat het
belang van de dienst daardoor in het gedrang komt;
Overweeg ik om, in afwachting van mijn eventuele beslissing op
tuchtgebied, u een ordemaatregel op te leggen, in casu uw herplaatsing bij de
algemene directie van de ondersteuning en het beheer, waar u ter beschikking
zou worden gesteld van de directeur-generaal van die algemene directie.
Gelet op het feit dat u de mogelijkheid moet krijgen om uw standpunt naar
voren te brengen;
Gelet op het feit dat u te dien einde een kopie van het volledig dossier van
het voorafgaand onderzoek als bijlage wordt overhandigd;
Gelet op het feit dat u over een redelijke termijn moet kunnen beschikken
om uw standpunt voor te bereiden;
Nodig ik u uit om aanwezig te zijn op een hoorzitting die zal plaats hebben
op 7 juli 2008 om 09.00 u in mijn bureau [...].
U hebt de gelegenheid om u te laten bijstaan, maar niet vertegenwoordigen,
door een verdediger zoals bedoeld in de tuchtwet van 13 mei 1999.”
1.4.
Eveneens op 30 juni 2008 beslist de commissaris-generaal om de
verzoekster voorlopig te detacheren naar de algemene directie van de ondersteuning
en van het beheer, waar zij ter beschikking wordt gesteld van de directeur-generaal.
Dit is de bestreden beslissing in de zaak A. 190.623/IX-6144.
Ze luidt als volgt :
“Gelet op het bestaan van een voorafgaand onderzoek waarvan het verslag
en het dossier u op 30 juni 2008 zijn betekend;
Gelet op het feit dat de elementen van het voorafgaand onderzoek, voor
zover bewezen, van die aard zijn dat zij het opleggen van een ordemaatregel
noodzaken;
Gelet op het voorstel tot ordemaatregel en de oproeping om uw standpunt
naar voren te brengen, u betekend op 30 juni 2008;
Gelet op artikel VII II.73 RPPol;
Beslis ik in mijn hoedanigheid van commissaris-generaal om u, met ingang
van 30 juni 2008 en tot nader order, voorlopig te detacheren bij de algemene
directie van de ondersteuning en van het beheer waar u ter beschikking wordt
gesteld van de directeur-generaal van die algemene directie.
Deze beslissing heeft ook als gevolg dat u vanaf heden 30 juni 2008 de
functies van woordvoerster van de federale politie voorlopig niet meer mag
uitoefenen. Het ambt van woordvoerster van de federale politie zal gedurende
die periode door Tine Hollevoet en Astrid Kaisin worden waargenomen.”
De verzoekster ondertekent deze beslissing dezelfde dag nog voor
kennisneming en ontvangst.
1.5.
In een brief van 3 juli 2008 aan de commissaris-generaal stelt de
raadsman van de verzoekster de onpartijdigheid van de commissaris-generaal in
IX-6144-4/15
vraag, gelet op diens persoonlijke betrokkenheid bij de zaak. Hij vraagt aan de
commissaris-generaal niet langer te willen optreden in deze zaak en zich op de
hoorzitting te laten vervangen.
1.6.
Met een brief van 4 juli 2008 antwoordt de commissaris-generaal
dat hij zich op de hoorzitting zal laten vervangen door de directeur-generaal van de
algemene directie van de ondersteuning en van het beheer en dat deze hoorzitting
niet op 7 juli 2008, maar een dag later om 9.30 uur zal plaatshebben.
1.7.
Het verslag van de hoorzitting van 8 juli 2008 vermeldt:
“Els Cleemput maakt voorbehoud voor alle bezwaren die nog aangebracht
kunnen worden.
Er zijn enkele voorstellen voor een andere functie door mevrouw Cleemput
aangebracht en de directeur-generaal zal onderzoeken wat mogelijk is.
Els Cleemput gaat akkoord om dit als dusdanig te notuleren.
Els Cleemput vraagt zich af of tijdens haar voorlopige detachering de
persdienst nu inderdaad beter werkt. Ze zegt ook dat het onderzoek enkel à
charge is gevoerd. Ze deelt mee dat ze wat meer tijd nodig heeft om het dossier
nader te bestuderen. Ze deelt mee dat, wat het resultaat van een mogelijk
onderzoek ook mag zijn, zij het gevoel heeft haar vroegere functie nooit meer
te kunnen opnemen. Ze wenst dan ook te laten acteren dat ze dit zeer spijtig
vindt.”
1.8.
Met een brief van 18 juli 2008 deelt de directeur-generaal van de
algemene directie van de ondersteuning en van het beheer aan de raadsman van de
verzoekster mee dat hij telefonisch contact zal opnemen met de verzoekster om haar
ervan in kennis te stellen dat zij zich op 22 juli 2008 kan aanbieden met het oog op
het uitvoeren van bepaalde taken binnen de algemene directie van de ondersteuning
en van het beheer.
1.9.
Op 8 september 2008 richt de verzoekster het volgende schrijven
tot de directeur-generaal:
“Zoals afgesproken bevestig ik u met deze brief wat ik u reeds mondeling
meedeelde in verband met de ordemaatregel tegen mij genomen en in verband
met het voorafgaand onderzoek geopend tegen mij met het oog op een
tuchtdossier.
Wat de ordemaatregel betreft, bevestig ik wat ik tot nu toe altijd gezegd heb
namelijk dat ik het nut van de ordemaatregel niet inzie omdat de persdienst niet
beter werkt zonder mij. Daarnaast ontken ik, voor zover als nodig, alle
aantijgingen die in het dossier tegen mij gemaakt zijn.
Wat het tuchtdossier betreft, zou ik u tot slot willen vragen mij te willen
laten weten welk gevolg u wenst te geven aan het voorafgaand onderzoek.”
IX-6144-5/15
1.10.
Met een brief van 5 oktober 2008, waarvan zij een afschrift naar
de directeur-generaal zendt, deelt de verzoekster aan de commissaris-generaal mee:
“Op 24 september 2008 heb ik kennis gekregen van het verslag van
het Comité P d.d. 8 september 2008 m.b.t. de maatregel die U op 30 juni 2008
ten aanzien van mijn persoon genomen heeft. U zal inmiddels ook kennis
genomen hebben van dit verslag.
Uit voormeld verslag volgt duidelijk dat de tegen mij genomen maatregel
onwettig is.
Bovendien is inmiddels ook gebleken dat de maatregel de goede werking
van de dienst geenszins bevordert.
Bijgevolg zou ik u dank weten voormelde maatregel te willen intrekken en
mij opnieuw in mijn functie te willen herstellen.
Bij gebreke hieraan te voldoen binnen de tien dagen na verzending van
onderhavig schrijven zal ik genoodzaakt zijn de nodige gerechtelijke stappen
te ondernemen.”
Het verslag van het Comité P, waarvan sprake, besluit met
betrekking tot de ordemaatregel die ten aanzien van de verzoekster is genomen:
“Het Comité P herhaalt dat het geen administratief rechtscollege, noch een
tuchtoverheid is en slechts een summiere en marginale toetsing heeft gedaan.
Op basis van die toetsing, maar zonder om hogervermelde redenen, de CG
gehoord te hebben, komt het Comité P unaniem tot het besluit dat de
detachering bij ordemaatregel van Mevr. E. Cleemput op 30.06.2008 de toets
van het behoorlijk bestuur moeilijk kan doorstaan wegens:
• problemen met de zorgvuldigheidsplicht door een volledig eenzijdig à
charge gevoerd voorafgaand onderzoek, het verzuim er zorg voor te dragen
dat Mevr. Cleemput zich kon verdedigen en de wijze waarop het
administratief onderzoek, bestaande uit de ordemaatregel en het al dan niet
voortzetten van het voorafgaandelijk onderzoek, verder wordt afgehandeld
(en eigenlijk stilgelegd);
• problemen met de hoorplicht als onderdeel van die zorgvuldigheidsplicht
wegens het verzuim Mevr. Cleemput te horen vóór en zelfs na het nemen
van de ordemaatregel;
• problemen met het proportionaliteitsbeginsel gezien de zwaarte van de
ordemaatregel in verhouding tot de beweerde tekortkomingen vermits uit het
voorafgaand onderzoek, basis voor de ordemaatregel, naar het aanvoelen van
het Comité P onvoldoende kan afgeleid worden dat Mevr. Cleemput plots
niet meer naar behoren zou functioneren als perswoordvoerster van de
federale politie.”
1.11.
De directeur-generaal antwoordt met een brief van 10 oktober
2008 dat hij niet de overheid is die de ordemaatregel op 30 juni 2008 tegen de
verzoekster heeft genomen.
1.12.
De commissaris-generaal antwoordt aan de verzoekster op zijn
beurt met een brief van 16 oktober 2008, die als volgt luidt:
IX-6144-6/15
“Uw brief van 5 oktober 2008 heb ik in goede orde ontvangen.
Sta mij toe voorafgaandelijk uw aandacht te vestigen op twee feiten.
U zal zich vooreerst herinneren dat u, in de brief van 3 juli 2008 van uw
raadsman, mijn onpartijdigheid hebt in twijfel getrokken. Ik heb daarop
onmiddellijk mijn conclusies getrokken door directeur-generaal JM Van
Branteghem te belasten met het behandelen in mijn plaats van het dossier dat op
u betrekking heeft.
Vervolgens heeft het Vast Comité P van Toezicht op de Politiediensten
gemeend kritiek te moeten uiten op de wijze waarop ik dat dossier had
behandeld.
Uit deze elementen volgt dat ik momenteel niet van plan ben van mijn
discretionaire macht gebruik te maken om een maatregel jegens u te nemen.
Omwille van dezelfde bezorgdheid naar onpartijdigheid, maak ik uw brief
en mijn antwoord over aan directeur-generaal Van Branteghem, opdat hij
beslisse over het gevolg dat eraan behoort gegeven te worden.”
1.13.
Op 19 november 2008 komen de verzoekster en de directeurgeneraal in vergadering bijeen. Bij deze gelegenheid deelt de directeur-generaal aan
de verzoekster mee dat hij de haar opgelegde ordemaatregel niet ongedaan maakt.
Dit is de bestreden beslissing in de zaak A. 190.624/IX-6145.
1.14.
De verzoekster vat de conclusies van de voormelde vergadering
met de directeur-generaal in een brief van 20 november 2008 aan laatstgenoemde
als volgt samen:
“Tijdens onze vergadering op woensdag 19 november 2008 heb ik
genoteerd ten eerste dat er geen tuchtprocedure tegen mij zal worden ingesteld
en ten tweede dat u mij niet terug op mijn oorspronkelijke plaats wenst te zetten
omdat na het verslag van het Comité P een nieuwe klacht vanwege de dienst
public relations tegen mij zou zijn opgedoken en omdat er geen
vertrouwensrelatie zou bestaan met de commissaris-generaal.
Ik heb u tijdens de vergadering laten weten dat ik meen dat mij niks kan
verweten worden en dat ik mijn opdracht als woordvoerster zeer goed en
professioneel heb uitgevoerd; iets wat u beaamd heeft.
Ik heb u ook gemeld dat ik mijn oorspronkelijke functie opnieuw wens op
te nemen en dat ik het niet eens ben met het voorstel dat u op de vergadering
van 19 november geformuleerd heeft.”
Samenvoeging
2.
Het beroep in de zaak A. 190.623/IX-6144 is gericht tegen de
beslissing houdende de voorlopige detachering van de verzoekerster bij de algemene
directie van de ondersteuning en van het beheer. Het beroep in de zaak
A. 190.624/IX-6145 is gericht tegen de beslissing om de verzoekster niet opnieuw
IX-6144-7/15
haar vorige functie van woordvoerster en hoofd van de persdienst van de federale
politie te laten uitoefenen.
Uit de hiervóór weergegeven feitelijke toedracht van de beroepen
blijkt dat de beide zaken een sterke samenhang vertonen. Een gebeurlijke
vernietiging van de beslissing die in de zaak A. 190.623/IX-6144 wordt bestreden,
zal noodzakelijk een weerslag hebben op het lot van de beslissing die in de zaak
A. 190.624/IX-6145 wordt bestreden. Bovendien zijn de partijen in de beide zaken
dezelfde.
In het belang van een goede rechtsbedeling worden de beide zaken
dan ook samengevoegd.
Ten gronde
Zaak A. 190.623/IX-6144
3.1.1.
De verzoekster ontwikkelt onder meer een tweede middel,
“genomen uit de schending van de hoorplicht en het zorgvuldigheidsbeginsel, alsook
uit de manifeste dwaling in de beoordeling en uit machtsoverschrijding”,
doordat bij wege van de bestreden beslissing aan de verzoekster
een voorlopige detachering en een ontheffing uit haar functie van woordvoerster van
de federale politie worden opgelegd, zonder dat zij daarover gehoord is geweest,
terwijl de bestreden beslissing een individuele draagwijdte heeft,
aan de verzoekster een ernstig nadeel berokkent en gebaseerd is op gegevens die aan
de verzoekster als tekortkoming worden aangerekend,
terwijl de verzoekster het recht had haar opmerkingen te doen
kennen om een mogelijk ongunstige beslissing te vermijden,
en terwijl iedere administratieve beslissing met volledige kennis
van zaken moet worden genomen en onzorgvuldige beslissingen moeten worden
vermeden.
3.1.2.
De verzoekster licht toe dat de haar opgelegde detachering en het
verbod om de functie van woordvoerster van de federale politie verder uit te
oefenen, maatregelen zijn die haar belangen ernstig aantasten, zowel materieel als
moreel. Zelfs indien wordt aangenomen dat de bestreden beslissing slechts een
ordemaatregel en geen tuchtmaatregel betreft, quod non, moest zij bijgevolg worden
gehoord.
IX-6144-8/15
De verzoekster betoogt dat in de bestreden beslissing weliswaar
wordt verwezen naar een hoorzitting, maar dat deze op het ogenblik dat de bestreden
beslissing werd genomen nog moest plaatsvinden, terwijl het algemeen beginsel van
de hoorplicht gebiedt dat, behoudens in het geval van hoogdringendheid, de
betrokkene wordt gehoord vooraleer de maatregel wordt genomen. De intentie om
tegen haar een ordemaatregel te nemen, bestond volgens de verzoekster zeker al
sedert 30 mei 2008, zodat geen sprake kon zijn van hoogdringendheid.
De verzoekster laat voorts gelden dat de bestreden beslissing
minstens op een onzorgvuldige wijze werd genomen en getuigt van “een kennelijke
beoordelingsvergissing”. Voor zover als nodig verwijst zij te dezen naar het verslag
van het Comité P van 8 september 2008.
3.2.1.
De verwerende partij repliceert in haar nota dat de bestreden
beslissing geen tuchtsanctie, maar een ordemaatregel is, die enkel beoogt de goede
werking van de dienst te vrijwaren, zonder daarbij de schuldvraag te stellen. Zij
betoogt dat het onderscheid tussen een tuchtsanctie en een ordemaatregel gevolgen
heeft voor de rechten van verdediging, die moeten worden gerespecteerd. Zo geldt
in tuchtzaken het recht om te worden gehoord, terwijl inzake ordemaatregelen aan
de betrokkene slechts de mogelijkheid moet worden geboden om zijn standpunt met
betrekking tot de maatregel die wordt overwogen, kenbaar te maken. Volgens de
verwerende partij heeft de verzoekster meermaals de mogelijkheid gehad om haar
standpunt te laten gelden. De verwerende partij argumenteert dat de verzoekster op
30 juni 2008 in kennis is gesteld van het “voorstel tot ordemaatregel”, alsook van
alle stukken van het voorafgaande onderzoek, zodat zij over het volledige dossier
en voldoende informatie beschikte om nuttig voor haar belangen op te komen. De
verzoekster had toen reeds haar standpunt kunnen meedelen, maar wenste over meer
tijd te beschikken om het dossier te bestuderen. Weliswaar werd de bestreden
ordemaatregel dezelfde dag met onmiddellijke ingang opgelegd, maar dit was
verantwoord aangezien het wenselijk was de sereniteit tussen de personeelsleden van
de persdienst en de verzoekster te vrijwaren. Gelet op de verklaringen van de
medewerkers van de verzoekster, was het niet aangewezen betrokkene verder op
haar dienst te laten functioneren en drong een onmiddellijke beslissing zich op.
De verwerende partij zet voorts uiteen dat de verzoekster de
mogelijkheid heeft gekregen om haar standpunt kenbaar te maken, maar daarvan
geen gebruik heeft gemaakt: een eerste keer, zoals gezegd, op 30 juni 2008, toen
haar zowel het voorstel tot herplaatsing als de detachering werden voorgelegd en een
IX-6144-9/15
tweede keer op 8 juli 2008 ter gelegenheid van de hoorzitting, toen zij verklaarde
meer tijd nodig te hebben voor het bestuderen van het dossier, zonder enig
verweermiddel naar voor te brengen. Bovendien werd aan de vraag van de
verzoekster om de commissaris-generaal te wraken gevolg gegeven en dit vooraleer
de detachering uitwerking heeft gekregen. Ook na 8 juli 2008 heeft de verzoekster
geen verweermiddelen aangebracht, wat verwonderlijk is aangezien zij dat voor het
het Comité P klaarblijkelijk wel heeft gedaan. De enige verweernota die de
verwerende partij van de verzoekster heeft ontvangen, betreft een brief van
8 september 2008 waarin de verzoekster slechts meedeelt dat zij het nut van de
ordemaatregel niet inziet, omdat de persdienst nu niet beter werkt, en waarin zij,
voor zoveel als nodig, alle aantijgingen ontkent die in het dossier tegen haar zijn
geformuleerd. De verzoekster had op die datum het verweer dat ze naar het Comité
P heeft gezonden, aan de verwerende partij kunnen bezorgen, wat zij niet heeft
gedaan.
De verwerende partij besluit dat de verzoekster in voldoende mate
de mogelijkheid heeft gehad om haar standpunt mee te delen, maar dat zij het
blijkbaar niet nodig heeft geacht daarvan gebruik te maken. Bijgevolg heeft de
omstandigheid dat de verzoekster niet vóór de bestreden beslissing in de
mogelijkheid werd gesteld haar standpunt naar voor te brengen, haar geen nadeel
berokkend. Om die reden acht de verwerende partij het middel onontvankelijk bij
gebrek aan belang, minstens is het niet ernstig.
3.2.2.
Ter terechtzitting laat de verwerende partij met betrekking tot de
“urgentie” van de voorlopige detachering van de verzoekster nog gelden dat zij
weliswaar reeds einde mei 2008 tot de overtuiging was gekomen dat het nemen van
een ordemaatregel zich opdrong, maar dat de beslissing daartoe pas op 30 juni 2008
werd genomen, omdat de verzoekster de ganse maand juni met verlof was. Zij
betoogt tevens dat de “urgentie” niet alleen voortvloeit uit de vastgestelde
problemen in verband met de werking van de dienst van de verzoekster, maar ook
uit de omstandigheid dat het verslag en het dossier betreffende het “voorstel tot
ordemaatregel” op 30 juni 2008 aan de verzoekster werden betekend. In dat verslag
en dat dossier waren verklaringen opgenomen van sommige personeelsleden van de
dienst van de verzoekster, die bezwaarlijk nog een normale dienstrelatie toelieten.
Voorts beklemtoont de verwerende partij dat de verzoekster werd
gehoord vooraleer de bestreden beslissing uitwerking heeft gehad en dat de
bestreden beslissing slechts een voorlopige detachering betreft, met het oog op de
IX-6144-10/15
vrijwaring van de sereniteit binnen de persdienst, in afwachting van het resultaat van
de hoorzitting van 8 juli 2008 over de voorgestelde ordemaatregel. Volgens de
verwerende partij kan niet worden betwist dat de verzoekster heeft nagelaten
effectief gebruik te maken van haar recht te worden gehoord en kan haar dit ten
kwade worden geduid, aangezien zij blijkbaar wel een verweerschrift heeft
ingediend bij het Comité P.
3.3.1.
De bestreden beslissing is een ordemaatregel, die het belang van
de dienst beoogt veilig te stellen. De rechten van verdediging, zoals die gelden in
tuchtaangelegenheden, zijn bij het opleggen van een ordemaatregel niet van
toepassing. Dit neemt evenwel niet weg dat het bestuur bij het opleggen van een
ordemaatregel die ingrijpt in het functioneren van het betrokken personeelslid en
steunt op diens persoonlijk gedrag, oog moet hebben voor de rechten van dat
personeelslid, in het bijzonder voor diens recht om nuttig voor zijn belangen op te
komen.
3.3.2.
Te dezen blijkt de bestreden beslissing gebaseerd te zijn op het
persoonlijke gedrag van de verzoekster. Aangezien zij ingevolge de opgelegde
ordemaatregel niet langer als woordvoerster van de federale politie kan optreden,
functie die zij voorheen gedurende twaalf jaar -eerst bij rijkswacht- heeft
uitgeoefend, kan redelijkerwijze niet worden betwist dat die maatregel haar belangen
ernstig aantast.
Derhalve moest de verzoekster de mogelijkheid krijgen om haar
standpunt kenbaar te maken, zowel over het bestaan en de ernst van de feiten die aan
haar voorlopige detachering ten grondslag liggen, als over de noodzaak om die
maatregel in het belang van de dienst te nemen.
Er bestaat tussen de partijen klaarblijkelijk geen betwisting over
dat de verzoekster die mogelijkheid vóór de bestreden beslissing niet heeft gekregen.
3.3.3.
Ter verantwoording voert de verwerende partij aan dat een
onmiddellijke beslissing zich opdrong om de sereniteit in de persdienst te bewaren
en omdat uit de verklaringen van de medewerkers bleek dat het verdere functioneren
van de verzoekster in die dienst problematisch was.
Met de verzoekster moet echter worden vastgesteld dat de intentie
om tegen haar een ordemaatregel te nemen, reeds bestond een maand voordat de
IX-6144-11/15
bestreden beslissing werd genomen. In het verslag van 8 september 2008 van het
Comité P kan immers worden gelezen: “Uit de verklaring van DG Van Thielen blijkt
dat de CG hem reeds op 20.06.2008 zijn intentie bekend maakte een ordemaatregel
te nemen. Volgens DG Van Branteghem bestond de intentie al onmiddellijk, met
name op 30.05.2008”. De commissaris-generaal heeft ervoor geopteerd om op
30 juni 2008 een voorstel tot ordemaatregel tegen de verzoekster te formuleren en
dezelfde dag, zonder de verzoekster de mogelijkheid te bieden haar standpunt
dienaangaande op een nuttige wijze kenbaar te maken, de ordemaatregel van de
voorlopige detachering aan de verzoekster op te leggen. Deze handelwijze kan niet
door hoogdringendheid worden verantwoord, nu blijkt dat de intentie om een
ordemaatregel tegen de verzoekster te nemen reeds geruime tijd aanwezig was. De
omstandigheid dat de verzoekster tijdens de maand juni met verlof zou zijn geweest,
gaf aan de verwerende partij ruimschoots de tijd de verzoekster op te roepen om te
worden gehoord vooraleer een ordemaatregel zou worden opgelegd. Bovendien
blijkt uit de bestreden beslissing geenszins dat de commissaris-generaal de
voorlopige detachering van de verzoekster bij hoogdringendheid noodzakelijk achtte
ter vrijwaring van de goede werking van de dienst. Het bestaan van een dergelijke
hoogdringendheid wordt ook tegengesproken door het feit dat na het verhoor van de
verzoekster op 8 juli 2008 geen beslissing is genomen over het “voorstel tot
ordemaatregel” van de commissaris-generaal van 30 juni 2008. Ten slotte was de
bestreden beslissing rechtens onmiddellijk uitvoerbaar en kan de omstandigheid dat
ze slechts na het verhoor van de verzoekster feitelijke uitwerking heeft gekregen,
niet verantwoorden dat de verzoekster niet voorafgaandelijk de mogelijkheid kreeg
om haar standpunt kenbaar te maken.
3.3.4.
De verwerende partij voert voorts aan dat, alhoewel de
verzoekster niet werd gehoord voordat de bestreden beslissing werd genomen, zij
achteraf wel de mogelijkheid heeft gekregen om haar standpunt op een nuttige wijze
kenbaar te maken. Vermits de verzoekster van die mogelijkheid geen effectief
gebruik heeft gemaakt, kan zij, aldus de verwerende partij, niet laten gelden nadeel
te hebben geleden doordat zij niet vooraf is gehoord en heeft zij geen belang bij het
gegrond bevinden van het middel.
Dit standpunt van de verwerende partij kan evenmin worden
bijgevallen. Het is inherent aan de hoorplicht dat de betrokkene de mogelijkheid
moet krijgen om op een nuttige wijze zijn standpunt over de te nemen maatregel
kenbaar te maken vóórdat de beslissing, die aanleiding geeft tot de toepassing van
de hoorplicht, wordt genomen. Wat de betrokkene ná de beslissing al dan niet nog
IX-6144-12/15
ten aanzien van het bestuur als verweer met betrekking tot de opgelegde maatregel
heeft laten gelden, is voor de beoordeling van de naleving van de hoorplicht niet
dienstig en kan de betrokkene ook niet het rechtens vereiste belang bij het gegrond
bevinden van het middel betreffende de schending van de hoorplicht ontnemen,
vermits dat verweer hoe dan ook niet meer kon verhinderen dat de kwestieuze
beslissing werd genomen.
3.3.5.
De verzoekster laat ook terecht gelden dat de bestreden beslissing
op een onzorgvuldige wijze is genomen. Door haar handelwijze heeft de verwerende
partij immers vooraleer de bestreden beslissing te nemen, geen kennis kunnen
nemen van het standpunt van de verzoekster en heeft zij dienvolgens de bestreden
beslissing niet met volledige kennis van zaken kunnen nemen, te meer daar de
verzoekster ook niet in het kader van het voorafgaande tuchtonderzoek was gehoord.
3.3.6.
Het tweede middel is dan ook gegrond in zoverre de schending
van de hoorplicht en het zorgvuldigheidsbeginsel wordt aangevoerd.
4.
Uit wat voorafgaat blijkt dat het beroep tot nietigverklaring van
de beslissing van de commissaris-generaal van de federale politie van 30 juni 2008,
houdende de voorlopige detachering van de verzoekster bij de algemene directie van
de ondersteuning en van het beheer van de federale politie, in korte debatten kan
worden afgedaan, met toepassing van artikel 93 van het besluit van de Regent van
23 augustus 1948 tot regeling van de rechtspleging voor de afdeling
bestuursrechtspraak van de Raad van State.
Er is dan geen grond meer om uitspraak te doen over de vordering
tot schorsing van de tenuitvoerlegging van de voormelde beslissing.
Zaak A. 190.624/IX-6145
5.
Vermits de beslissing van de commissaris-generaal van 30 juni
2008, houdende de voorlopige detachering van de verzoekster bij de algemene
directie van de ondersteuning en van het beheer, dient te worden vernietigd, is het
beroep in de zaak A. 190.624/IX-6145, dat strekt tot de schorsing van de tenuitvoerlegging en de nietigverklaring van de beslissing van de commissaris-generaal en van
de directeur-generaal van 19 november 2008 om de verzoekster niet opnieuw haar
functie van woordvoerster en hoofd van de persdienst van de federale politie te laten
uitoefenen, zonder voorwerp.
IX-6144-13/15
Het beroep in de zaak A. 190.624/IX-6145 heeft immers in
essentie de weigering tot opheffing of intrekking van de beslissing die in de zaak
A. 190.623/IX-6144 wordt bestreden, tot voorwerp. Nu deze laatste beslissing bij
onderhavig arrest wordt vernietigd, kan zij hoe dan ook niet meer worden
ingetrokken of opgeheven.
6.
Gelet op de omstandigheden van de zaak, past het om de
verwerende partij, benevens in de kosten van de zaak A. 190.623/IX-6144, ook in
de kosten van de zaak A. 190.624/IX-6145 te verwijzen.
OM DIE REDENEN
BESLIST DE RAAD VAN STATE :
Artikel 1.
De zaken A. 190.623/IX-6144 en A. 190.624/IX-6145 worden
samengevoegd.
Artikel 2.
Vernietigd wordt de beslissing van de commissaris-generaal van
de federale politie van 30 juni 2008 houdende de voorlopige detachering van
Els Cleemput bij de algemene directie van de ondersteuning en van het beheer.
Artikel 3.
Er is geen grond om over de vordering tot schorsing in de zaak
A. 190.623/IX-6144 uitspraak te doen.
Artikel 4.
De vordering tot schorsing en het beroep tot nietigverklaring in
de zaak A. 190.624/IX-6145 worden verworpen.
Artikel 5.
De kosten van de beroepen, bepaald op 350 euro komen ten laste
van de verwerende partij.
IX-6144-14/15
Aldus te Brussel uitgesproken in openbare terechtzitting, op
2 maart 2009, door de IXe kamer, die was samengesteld uit :
de HH.
P. LEMMENS,
D. MOONS,
B. THYS,
W. GEURTS,
kamervoorzitter,
staatsraad,
staatsraad,
griffier.
De griffier,
De voorzitter,
W. GEURTS.
P. LEMMENS.
IX-6144-15/15