Conseil d'État de Belgique — Raad van State — ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.615 (2024-04-24)
Samenvatting (NL) :
Arrest nr 259.615 van 24 april 2024 Sociale zaken en volksgezondheid -
Rusthuizen Beslissing : heropening debatten bekendmaking
--- TEXTE INTÉGRAL DE L'ARRÊT ---
RAAD VAN STATE, AFDELING BESTUURSRECHTSPRAAK
XIVe KAMER
ARREST
nr. 259.615 van 24 april 2024
in de zaak A. 233.164/XIV-39.319
In zake :
- de NV BEAUPREZ SERVICE RESIDENTIES (in vereffening)
- de VZW BEAUPREZ
bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaten Koen Geelen en Sarah Jacobs
kantoor houdend te 2018 Antwerpen
Mechelsesteenweg 64 bus 101
bij wie woonplaats wordt gekozen
tegen :
de VLAAMSE GEMEENSCHAP
bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaat Bart Staelens
kantoor houdend te 8000 Brugge
Gerard Davidstraat 46 bus 1
bij wie woonplaats wordt gekozen
-------------------------------------------------------------------------------------------------I. Voorwerp van het beroep
Het beroep, ingesteld op 29 april 2021, strekt tot de
nietigverklaring van “het besluit van de administrateur-generaal van het
Agentschap Zorg en Gezondheid van 3 maart 2021, waarbij de intrekking van de
erkenning en de sluiting van de groep van assistentiewoningen Beauprez, 9506
Geraardsbergen, […], uitgebaat dor de NV Beauprez Service Residenties […],
wordt bevolen”.
II. Verloop van de rechtspleging
Bij arrest nr. 250.232 van 26 maart 2021 is de vordering tot
schorsing bij uiterst dringende noodzakelijkheid van de tenuitvoerlegging van de
bestreden beslissing verworpen.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.615
XIV-39.319-1/17
De verzoekende partijen hebben een verzoekschrift tot
voortzetting van de rechtspleging ingediend.
De verwerende partij heeft een memorie van antwoord
ingediend en de verzoekende partijen hebben een memorie van wederantwoord
ingediend.
Eerste auditeur Anja Somers heeft een verslag opgesteld.
De verzoekende partijen hebben een verzoek tot voortzetting
van het geding en een laatste memorie ingediend. De verwerende partij heeft een
laatste memorie ingediend.
De partijen zijn opgeroepen voor de terechtzitting, die heeft
plaatsgevonden op 28 februari 2024.
Staatsraad Kaat Leus heeft verslag uitgebracht.
Advocaat Julie Beausaert, die loco advocaten Koen Geelen en
Sarah Jacobs verschijnt voor de verzoekende partijen, en advocaat Bart Staelens,
die verschijnt voor de verwerende partij, zijn gehoord.
Eerste auditeur Anja Somers heeft een advies gegeven.
Er is toepassing gemaakt van de bepalingen op het gebruik der
talen, vervat in titel VI, hoofdstuk II, van de wetten op de Raad van State,
gecoördineerd op 12 januari 1973.
III. Feiten
3.1.
In het arrest nr. 250.232 van 26 maart 2021, waarbij de
vordering tot schorsing van de tenuitvoerlegging van de bestreden beslissing bij
uiterst dringende noodzakelijkheid is verworpen, worden de feiten als volgt
weergegeven:
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.615
XIV-39.319-2/17
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.615
XIV-39.319-3/17
“3. De bestreden beslissing luidt:
“Rechtsgrond(en)
Dit besluit is gebaseerd op:
- het woonzorgdecreet van 15 februari 2019, artikel 64, eerste lid en artikel 66, §1;
- het besluit van de Vlaamse Regering van 5 juni 2009 betreffende de procedures
van woonzorgvoorzieningen en verenigingen van gebruikers en mantelzorgers,
artikel 19, §1;
- het besluit van de Vlaamse Regering van 30 oktober 2015 tot regeling van de
delegatie van beslissingsbevoegdheden aan de hoofden van de departementen en
van de intern verzelfstandigde agentschappen, artikel 17, eerste lid, 5°.
Vormvereisten
De volgende vormvereiste is vervuld:
- De kamer Welzijnsvoorzieningen van de Adviescommissie voor Voorzieningen
van Welzijn, Volksgezondheid en Gezin en (Kandidaat-)pleegzorgers heeft advies
gegeven op 24 februari 2021.
Motivering
Dit besluit is gebaseerd op de volgende motieven:
- de groep van assistentiewoningen Beauprez, Klakvijverstraat 78 in 9506
Geraardsbergen (Grimminge) en uitgebaat door de NV Beauprez Service
Residenties, Klakvijverstraat 78 in 9506 Geraardsbergen werd erkend met ingang
van 1 december 2017 voor onbepaalde duur onder nummer PE 1641 voor maximaal
70 wooneenheden;
de
inspectieverslagen
van
Zorginspectie
met
de
kenmerken
V-2020-DADE-[XXX1] en V-2020-DADE-[XXX2], van het inspectiebezoek op
28 januari 2020 stellen vast dat er in de assistentiewoningen Beauprez,
Klakvijverstraat 78 in 9506 Geraardsbergen (Grimminge) en uitgebaat door de NV
Beauprez Service Residenties op hetzelfde adres verschillende ernstige tekorten
zijn;
- omwille van deze verschillende ernstige tekorten heeft het Agentschap Zorg en
Gezondheid op 19 maart 2020 een aanmaning om zich te schikken naar de
erkenningsvoorwaarden voor groepen van assistentiewoningen verstuurd;
- hetzelfde agentschap heeft op dezelfde dag twee beschermende maatregelen
opgelegd;
- de beheersinstantie NV Beauprez Service Residenties heeft op 25 maart 2020 een
remediëringsplan opgestuurd als reactie op deze aanmaning;
- het Agentschap Zorg en Gezondheid heeft aan de beheersinstantie NV Beauprez
Service Residenties een brief van de administrateur-generaal bezorgd waarin
hetzelfde agentschap vaststelt dat het toegestuurde remediëringsplan onvoldoende
is;
- het inspectieverslag van Zorginspectie met het kenmerk V-2020-DADE-[XXX3]
van het inspectiebezoek op 3 juni 2020 stelt vast dat er in de assistentiewoningen
Beauprez, Klakvijverstraat 78 in 9506 Geraardsbergen (Grimminge) en uitgebaat
door de NV Beauprez Service Residenties op hetzelfde adres twee opgelegde
beschermende maatregelen niet werden nageleefd;
- het inspectieverslag van Zorginspectie met het kenmerk V-2020-DADE-[XXX4]
van het inspectiebezoek op 28 augustus 2020 stelt vast dat er in de
assistentiewoningen Beauprez, Klakvijverstraat 78 in 9506 Geraardsbergen
(Grimminge) en uitgebaat door de NV Beauprez Service Residenties op hetzelfde
adres nog steeds verschillende tekorten niet geremedieerd zijn en dat er een aantal
ernstige tekorten zijn bijgekomen;
XIV-39.319-4/17
- NV Beauprez Service Residenties heeft op 17 december 2020 en dus binnen de
maand na ontvangst van voornoemd voornemen tot sluiting van 19 november 2020
in toepassing van artikel 39 van voornoemd besluit van de Vlaamse Regering van 5
juni 2009 een bezwaarschrift ingediend bij het Agentschap Zorg en Gezondheid;
- het Agentschap Zorg en Gezondheid heeft dit bezwaarschrift met bijhorende
administratief dossier op 18 december 2020 bezorgd aan het secretariaat van de
kamer Welzijnsvoorzieningen van de Adviescommissie voor Voorzieningen van
Welzijn, Volksgezondheid en Gezin en (Kandidaat-)pleegzorgers;
- op maandag 1 februari 2021 heeft de zitting van de kamer Welzijnsvoorzieningen
van de Adviescommissie voor Voorzieningen van Welzijn, Volksgezondheid en
Gezind en (Kandidaat-)pleegzorgers dit bezwaarschrift behandeld;
- de kamer Welzijnsvoorzieningen van de Adviescommissie voor Voorzieningen
van Welzijn, Volksgezondheid en Gezin en (Kandidaat-)pleegzorgers heeft het
advies AC/W-2020-02 op 24 februari 2021 aan het Agentschap Zorg en
Gezondheid bezorgd;
- de kamer Welzijnsvoorzieningen van de Adviescommissie voor Voorzieningen
van Welzijn, Volksgezondheid en Gezin en (Kandidaat-)pleegzorgers concludeert
in haar advies AC/W-2020-02 het volgende:
‘Het woonzorgdecreet, goedgekeurd op 13 maart 2009, definieert een groep van
assistentiewoningen als: ‘... een voorziening die bestaat uit een of meerdere
gebouwen die functioneel een geheel vormen en waar, onder welke benaming ook,
aan gebruikers van 65 jaar of ouder die er zelfstandig verblijven in individuele
aangepaste wooneenheden, huisvesting wordt gegeven en ouderenzorg waarop zij
facultatief een beroep kunnen doen.’ In een assistentiewoning ligt de nadruk op het
bieden van huisvesting aan een bepaalde doelgroep. Het woonaanbod, eventueel
aangevuld met comfortdiensten zoals poetsen en maaltijden, primeert op het
zorgaanbod dat slechts bedoeld is om, bij uitzondering, de autonomie van de
bewoner te ondersteunen.
Op basis van de stukken en de hoorzitting stelt de commissie vast dat de organisator
het zorgaanbod in de voorziening sterk benadrukt. Dat is onder meer het geval in de
remediëringsplannen, met daarin onder andere een voorstel om logistiek personeel
te instrueren over het uitvoeren van zorgtaken (wat wettelijk gezien niet mag) en om
één van de uitbaters om te scholen tot zorgkundige. Ook is het voor wie op de
website van GAW Beauprez naar informatie zoekt, onduidelijk dat zorg facultatief
is in deze woonvorm. Hierdoor bestaat de indruk dat de organisator in de GAW
Beauprez een zorgaanbod ontwikkelt dat niet overeenstemt met wat een groep van
assistentiewoningen kan aanbieden.
Bovendien merkt de commissie op dat er in de GAW Beauprez momenteel
bewoners verblijven met een zorgprofiel dat niet is aangepast aan de aard van de
voorziening. De kwaliteit van zorg voor deze bewoners is daardoor niet
gewaarborgd.
Hoewel de commissie vaststelt dat de verzoekende partij inspanningen heeft
geleverd om de door zorginspectie vastgestelde tekorten weg te werken, en ze deze
inspanningen ook apprecieert, meent de commissie dat deze inspanningen
onvoldoende zijn om het voornemen tot intrekking van de erkenning te
heroverwegen. De commissie is er immers niet van overtuigd dat de overgang naar
wat een groep van assistentiewoningen volgens het woonzorgdecreet kan bieden en
het bewonersprofiel dat ze kan huisvesten, effectief is ingezet en ook in de toekomst
gevrijwaard zal blijven.
Na kennis te hebben genomen van het administratief dossier en na de hoorzitting,
beschouwt de commissie dit bezwaarschrift als ongegrond. De administratie heeft
het dossier correct beoordeeld en heeft gehandeld binnen het geldend reglementair
kader. De commissie beseft dat de intrekking van de erkenning een sluiting als
groep van assistentiewoningen tot gevolg heeft.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.615
XIV-39.319-5/17
Ze vraagt aan beide partijen de nodige inspanningen te leveren om gezamenlijk de
beste oplossing voor de huidige bewoners uit te werken.
Wanneer verzoekende partij de werking voldoende bijgestuurd heeft om te voldoen
aan de erkenningsvoorwaarden, kan verzoekende partij steeds een nieuwe
erkenning voor de groep van assistentiewoningen aanvragen.’;
- de intrekking van de erkenning van de groep van assistentiewoningen heeft de
sluiting tot gevolg;
- de gedwongen verhuizing heeft een ernstige impact op de levenskwaliteit van de
getroffen ouderen, aangezien zij hun vertrouwde woonomgeving moeten verlaten;
- er moeten maatregelen worden genomen om de verdere huisvesting van de
ouderen die momenteel in de voorziening verblijven te realiseren en de uitvoering
van deze maatregelen moeten het voorwerp uitmaken van een voorafgaand overleg
tussen de burgemeester en de voorzitter van het bijzonder comité sociale dienst van
de gemeente in kwestie en het Agentschap Zorg en Gezondheid;
- het is billijk voor de betrokken bewoners dat de sluiting van de groep van
assistentiewoningen voldoende in de tijd wordt gespreid, in het bijzonder rekening
houdend met de COVID-19 pandemie, zodat zij de kans krijgen om een volwaardig
alternatief te vinden.
Juridisch kader
Dit besluit sluit aan bij de volgende regelgeving:
- het woonzorgdecreet van 15 februari 2019;
- het besluit van de Vlaamse Regering van 5 juni 2009 betreffende de procedures
van woonzorgvoorzieningen en verenigingen van gebruikers en mantelzorgers;
- het besluit van de Vlaamse Regering van 24 juli 2009 betreffende de
programmatie, de erkenningsvoorwaarden en de subsidieregeling voor
woonzorgvoorzieningen en verenigingen van gebruikers en mantelzorgers;
- het besluit van de Vlaamse Regering van 12 juli 2013 betreffende de
Adviescommissie voor Voorzieningen van Welzijn, Volksgezondheid en Gezin en
(Kandidaat-)pleegzorgers;
- het besluit van de Vlaamse Regering van 28 juni 2019 betreffende de
programmatie, de erkenningsvoorwaarden en de subsidieregeling voor
woonzorgvoorzieningen en verenigingen voor mantelzorgers en gebruikers.”
DE ADMINISTRATEUR-GENERAAL VAN
HET AGENTSCHAP ZORG EN GEZONDHEID BESLUIT:
Artikel 1. De intrekking van de erkenning en de sluiting van de groep van
assistentiewoningen Beauprez, Klakvijverstraat 78 in 9506 Geraardsbergen,
uitgebaat door NV Beauprez Service Residenties, Klakvijverstraat 78 in 9506
Geraardsbergen, wordt bevolen. De intrekking van de erkenning en de sluiting
houdt in dat de voorziening niet langer als groep van assistentiewoningen mag
worden uitgebaat.
Art. 2. Deze beslissing tot sluiting heeft uitwerking uiterlijk op 30 juni 2021. Deze
beperkte periode is uitsluitend bedoeld om voor de huidige bewoners een door het
agentschap aanvaarde oplossing te realiseren.
Art. 3. In de periode tussen de kennisgeving van dit besluit en de uitwerking van dit
besluit kunnen onder geen enkele voorwaarde nieuwe bewoners worden
opgenomen.
Art. 4. Ten overstaan van de bewoners kunnen enkel maatregelen genomen worden
na voorafgaand en permanent overleg met het Agentschap Zorg en
Gezondheid”.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.615
XIV-39.319-6/17
3.2.
Bij
beschikking
van
de
voorzitter
van
de
ondernemingsrechtbank Gent, afdeling Gent van 23 maart 2022 werd meester
M.V. aangesteld als voorlopige bewindvoerder over de nv Beauprez Service
Residenties, dit is de eerste verzoekende partij, met volgende opdracht:
“(i) het beheer en het dagelijks bestuur van de nv Beauprez Service Residenties over
te nemen en te voeren ter vervanging van haar bestuursorganen voor een voorlopige
termijn van 6 (zes) maanden”;
(ii) met uitsluiting van alle bestaande bestuurders cq. gedelegeerd bestuurder of hun
gevolmachtigden, zo nodig met bijstand van de openbare macht en met
gerechtsdeurwaarder, zich toegang te verschaffen tot de maatschappelijke zetel van
de vennootschap alsook tot alle andere lokalen waar de boekhouding en
administratie wordt bewaard ten einde zich deze en alle door haar nuttig bevonden
informatie te doen overmaken om een overzicht te bekomen van de financiële en
administratieve situatie van de vennootschap;
(iii) een staat op te maken van alle actief- en passief bestanddelen van de
vennootschap en zich daartoe indien nodig te laten bijstaan door een externe
accountant;
(iv) over te gaan tot verslaggeving betreffende de toestand van de vennootschap ten
aanzien van de aandeelhouders;
(v) alle nuttige maatregelen te nemen teneinde de waarde van het patrimonium, in
het bijzonder het onroerend patrimonium te vrijwaren en te behouden;
(vi) alle juridische belangen van de vennootschap zowel in rechte als in feite waar te
nemen”; en
(vii) verslag uit te brengen ten aanzien van de rechtbank (zie de Bijlagen bij het
Belgisch Staatsblad van 27 april 2022).”
3.3.
Met een schrijven van 5 september 2023 meldt de verwerende
partij de Raad van State nog dat de panden inmiddels zijn verkocht en volledig zijn
ontruimd. Bij dat schrijven voegt de verwerende partij een kopie van de e-mail van
30 augustus 2023 van meester M.V., gericht aan de raadsman van de verwerende
partij, waarbij de voorlopige bewindvoerder bevestigt dat het onroerend pand is
ontruimd op woensdag 23 augustus 2023.
De verwerende partij stelt in haar schrijven aan de Raad van
State nog dat zij niet inziet welk belang de verzoekende partijen nog zouden
kunnen hebben bij de annulatieprocedure.
3.4.
Op 6 oktober 2023 bevestigen de verzoekende partijen nog
steeds belang te hebben, wat zij als volgt situeren:
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.615
XIV-39.319-7/17
“De verzoekende partijen hebben evident nog een actueel belang bij de
vernietigingsprocedure en dit om de volgende redenen:
- Indien de Raad i.k.v. de vernietigingsprocedure de onwettigheid van het bestreden
besluit vaststelt, kunnen de verzoekende partijen aanspraak maken op een
schadevergoeding wegens onrechtmatig overheidsoptreden.
- Een vernietigingsarrest van de Raad van State zou de verzoekende partijen ook tot
voordeel strekken in verschillende andere lopende procedures (o.a. procedure
bestuurdersaansprakelijkheid, strafprocedure, etc.)
Hierbij komt bovendien nog dat het intrekkingsbesluit net de aanleiding was van de
verkoop van het gebouw. Door het intrekkingsbesluit en de verplichte ontruiming
kwam het gebouw grotendeels leeg te staan en drong een verkoop van het gebouw
aan een derde partij voor de ontplooiing van nieuwe activiteiten (geen GAW) zich
op.”
3.5.
Op 19 oktober 2023 beslist de buitengewone algemene
vergadering van de eerste verzoekende partij tot (i) de ontbinding van de eerste
verzoekende partij (schriftelijk verslag opgesteld door het bestuursorgaan en
gedateerd op 29 september 2023, staat van activa en passiva afgesloten per
31 augustus 2023, controleverslag opgemaakt door de bedrijfsrevisor en gedateerd
op 3 oktober 2023), (ii) de benoeming van Mr. M.V., advocaat, als vereffenaar,
(iii) het ontslag met onmiddellijke ingang van de bestuurders en (iv) de notaris te
verzoeken over te gaan tot schrapping in de Kruispuntbank van Ondernemingen
van de heren E.P. en S.P. als bestuurder respectievelijk gedelegeerd bestuurder (zie
de bijlagen bij het Belgisch Staatsblad van 13 november 2023).
3.6.
Uit de bijlagen bij het Belgisch Staatsblad blijkt nog dat bij
beschikking van de voorzitter van de ondernemingsrechtbank Gent, afdeling Gent,
het mandaat van meester M.V. als voorlopige bewindvoerder over de nv Beauprez
Service Residenties werd verlengd.
IV. Ontvankelijkheid van het beroep - Hoedanigheid
Exceptie wegens gebrek aan hoedanigheid wat de eerste en de tweede verzoekende
partij betreft
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.615
XIV-39.319-8/17
Standpunt van de partijen
In de memorie van antwoord voert de verwerende partij aan dat
de tweede verzoekende partij – die in het kader van een ontvankelijk ingediend
beroep weliswaar in dat beroep vermag tussen te komen – niet over de vereiste
hoedanigheid beschikt om het voorliggende beroep tot nietigverklaring in te
dienen. Immers, het betreft te dezen een beroep waarbij de vernietiging wordt
benaarstigd van de intrekking van de uitbatingserkenning waarover de eerste
verzoekende partij beschikt. Enkel deze verzoekende partij beschikt dan ook over
de vereiste hoedanigheid. Het gegeven zoals door de verzoekende partijen wordt
uiteengezet, dat er bepaalde contracten tussen de eerste en de tweede verzoekende
partij bestaan en deze laatste een belang heeft bij de vernietiging van de bestreden
intrekkingsbeslissing, doet er niet aan af dat de tweede verzoekende partij niet
beschikt over de te dezen vereiste hoedanigheid om de vernietiging van de
bestreden intrekkingsbeslissing te benaarstigen. Het komt enkel de eerste
verzoekende partij toe die zowel de begunstigde is/was van de erkenning als de
bestemmeling van de bestreden intrekkingsbeslissing te beoordelen of de eerste
verzoekende partij verder is geïnteresseerd in het behoud van de verleende doch
inmiddels ingetrokken erkenning. Dat de tweede verzoekende partij vanuit een
eigen belang kan tussenkomen om het door de eerste verzoekende partij
ingediende beroep te ondersteunen, leidt er niet toe dat zij de vereiste hoedanigheid
heeft om de rechtsstrijd te openen. Als wie hoedanigheid heeft, de rechtsstrijd niet
opent,
wordt
de
bestuurshandeling
definitief,
ook
al
zou
een
derde-belanghebbende zoals de tweede verzoekende partij dat betreuren.
In haar laatste memorie doet de verwerende partij nog gelden dat
er in het auditoraatsverslag op correcte en pertinente wijze wordt verwezen naar de
aanstelling van een voorlopig bewindvoerder met een algemene opdracht over de
eerste verzoekende partij. Enkel de voorlopige bewindvoerder vermocht dus een
verzoek tot voortzetting in te dienen en enkel bij de voorlopige bewindvoerder kan
procesbevoegdheid worden gesitueerd. Enkel indien de voorlopige bewindvoerder
een verzoek tot voortzetting zou hebben ingediend zou er zijn voldaan aan de
voorwaarde van hoedanigheid. Bovendien blijkt dat deze bewindvoerder door de
voorzitter van de Ondernemingsrechtbank is aangesteld op verzoek van de
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.615
XIV-39.319-9/17
minderheidsaandeelhouders. Voorts is, zo vervolgt de verwerende partij in haar
laatste memorie, inmiddels op 19 oktober 2023 beslist tot ontbinding van de eerste
verzoekende partij en tot benoeming van een vereffenaar (en het adres van de
vereffenaar, het kantooradres, is uiteraard ook nu het adres van de zetel), te dezen
meester M.V. die tevens de voorlopige bewindvoerder is over de eerste
verzoekende partij zodat enkel deze voorlopige bewindvoerder met de daartoe
vereiste hoedanigheid een verzoek tot voortzetting van de procedure vermocht in te
dienen. Wat de tweede verzoekende partij betreft, handhaaft de verwerende partij
haar standpunt dat de beëindigde erkenning, die betwist wordt, enkel is verleend
aan de eerste verzoekende partij zodat enkel deze – en dus niet de tweede
verzoekende partij – kan beslissen dat zij de erkenning wil behouden, met dien
verstande dat – sedert dezer aanstelling – enkel de voorlopige bewindvoerder dit
nog vermag te doen, wat niet is gebeurd. De verwerende partij wijst er nog op dat
de verzoekende partijen in hun laatste memorie verzuimen te repliceren op hetgeen
ter zake in het auditoraatsverslag is gesteld. Het verzoek tot voortzetting is
neergelegd nadat de eerste verzoekende partij in vereffening is gesteld en derhalve
nadat de voorlopige bewindvoerder/vereffenaar is aangesteld. Er is dan ook geen
processuele hoedanigheid.
In de memorie van wederantwoord repliceren de verzoekende
partijen dat, anders dan de verwerende partij beweert, de tweede verzoekende
partij wel degelijk beschikt over de vereiste hoedanigheid bij het verzoek tot
nietigverklaring aangezien (i) tussen de eerste verzoekende partij en de tweede
verzoekende partij op 1 januari 2017 een serviceovereenkomst van onbepaalde
duur is gesloten, (ii) de tweede verzoekende partij het betrokken onroerend pand
van de eerste verzoekende partij huurt, evenals de erkenning van de eerste
verzoekende partij, wat uitdrukkelijk in artikel 4.2 van de eerdergenoemde
serviceovereenkomst wordt vermeld. Hieruit volgt dat de tweede verzoekende
partij wel degelijk hoedanigheid heeft aangezien zij “door de huur een aanspraak
heeft die haar toebehoort, zijnde (de uitoefening van) de erkenning voor de
uitbating van de GAW [lees: Groep van Assistentiewoningen]”.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.615
XIV-39.319-10/17
De verzoekende partijen beperken er zich in hun laatste memorie
toe te hernemen wat zij in hun eerdere procedurestukken hebben uiteengezet en
beklemtonen met name dat zij nog steeds over het vereiste actuele belang
beschikken. Volgens hen kan het standpunt niet worden bijgevallen dat zij op basis
van de loutere verkoop en ontruiming van het pand geen belang meer zouden
hebben bij hun verzoek tot nietigverklaring, omdat zij het serviceflatgebouw of de
groep van assistentiewoningen (hierna: afgekort GAW), na een eventuele
nietigverklaring van de bestreden beslissing toch niet meer zouden kunnen
uitbaten. Het was immers onhoudbaar geworden om enerzijds in te staan voor de
energiekosten en anderzijds slechts beperkte inkomsten te genereren uit de
co-housing. Een faillissement zou in dat geval onafwendbaar zijn. Het standpunt
vertolkt in het auditoraatsverslag dat de verzoekende partijen door de verkoop van
de betrokken panden als het ware automatisch hun belang verliezen, “druist in
tegen artikel 6.1. EVRM en artikel 13 Gw.”. Daarenboven kan het niet
redelijkerwijze worden betwist dat de verzoekende partijen nog een moreel
voordeel (“hoe miniem ook”) zullen ondervinden ten gevolge van de
nietigverklaring van de bestreden beslissing, wat “volgt uit de specifieke
omstandigheden van dit dossier”. De intrekking van de erkenning van de GAW
Beauprez genereerde immers zodanig veel negatieve media-aandacht, dat de
reputatie van de verzoekende partijen ernstig werd geschaad. Een bevestiging erga
omnes van de onwettigheid van de bestreden beslissing zou de verzoekende
partijen vanzelfsprekend een morele genoegdoening verschaffen, omdat hun
reputatie hierdoor toch voor een gedeelte zou worden hersteld.
Beoordeling
De vereiste van hoedanigheid – procesbevoegdheid of kwaliteit
– dient te worden onderscheiden van de vereiste van het belang.
De hoedanigheid of procesbevoegdheid is het vermogen om een
geschil bij de rechter aan te brengen met het verzoek er uitspraak over te doen. Een
verzoekende partij dient over de vereiste hoedanigheid te beschikken om het
beroep tot nietigverklaring in te stellen, voort te zetten of, in voorkomend geval,
het geding te hernemen, te dezen, na een voor haar ongunstig auditoraatsverslag.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.615
XIV-39.319-11/17
Een verzoekende partij kan geen vordering instellen die erop is
gericht een aanspraak die haar niet toebehoort, alsnog gerealiseerd te zien worden.
Zij beschikt in dit geval niet over de vereiste hoedanigheid om het beroep tot
nietigverklaring in te stellen. (RvS (A.V.) 15 januari 2019, nr. 243.406,
ECLI:BE:RVSCE:2019:ARR.243.406, Van Dooren).
Opdat een verzoekende partij de vereiste hoedanigheid zou
hebben bij het beroep tot nietigverklaring, is vereist dat zij een zekere persoonlijke
en individuele band vertoont met de bestreden beslissing, dat de bestreden
beslissing haar benadeelt en zij, aldus, beschikt over het vereiste belang om de
vernietiging ervan te benaarstigen.
Samengevat, strekt de vereiste van hoedanigheid er niet enkel
toe om in hoofde van een verzoekende partij de vereiste kwaliteit om in rechte op te
treden te beoordelen, doch ook om de ontvankelijkheid van het beroep tot
nietigverklaring te beoordelen vanuit het oogpunt van het daartoe vereiste belang.
A. Toepassing van de vereiste hoedanigheid in hoofde van de tweede verzoekende
partij
De rechtsvordering waarvan het specifieke opzet erin bestaat om
de bestreden beslissing tot “intrekking” ex nunc van een eerder toegekende
erkenning ongedaan te maken kan alleen worden ingesteld door diegene waarvan
de erkenning werd opgeheven. Alleen in hoofde van die persoon kan immers de
opheffing van de erkenning ongedaan worden gemaakt.
Een verzoekende partij zoals te dezen de tweede verzoekende
partij kan derhalve geen vordering instellen die erop is gericht een erkenning
waarvan een andere partij de titularis is, alsnog gerealiseerd of bestendigd te zien
door de vernietiging van de bestreden beslissing te benaarstigen. Het voordeel dat
met de vernietiging van de bestreden beslissing wordt benaarstigd, met name het
voortbestaan van de erkenning waarvan de eerste verzoekende partij de houdster is,
kan alleen worden ingesteld door diegene die op dat voordeel aanspraak kan
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.615
XIV-39.319-12/17
maken. Alleen aan die persoon – en dat is te dezen de eerste verzoekende partij –
kan immers dat voordeel worden verleend.
Het gegeven dat de tweede verzoekende partij daarop zoals zij
voorhoudt via een met de eerste verzoekende partij gesloten serviceovereenkomst
huurrechten zou kunnen doen gelden, verandert daaraan niets, wat des te meer
geldt nu het betrokken onroerend pand waarop deze overeenkomst en de aan de
eerste verzoekende partij verleende uitbatingserkenning betrekking had, inmiddels
werd verkocht.
In de voorliggende zaak dient te worden vastgesteld dat het
annulatieberoep in de mate het door de tweede verzoekende partij is ingesteld, niet
ontvankelijk is nu zij daartoe niet over de vereiste processuele hoedanigheid
beschikte noch beschikt.
Het beroep tot nietigverklaring is niet ontvankelijk in hoofde van
de tweede verzoekende partij.
Met het oog op de uitspraak over de kosten, dient de tweede
verzoekende partij evenwel, enkel wat dit aspect betreft, in het geding te worden
behouden totdat definitief uitspraak over de kosten wordt gedaan.
B. Toepassing van de vereiste hoedanigheid in hoofde van de eerste verzoekende
partij
Wat de vereiste processuele hoedanigheid in hoofde van de
eerste verzoekende partij betreft, stelt de Raad van State vast dat, tot en met de
memorie van wederantwoord, de namens de eerste verzoekende partij ingediende
procedurestukken zijn ondertekend en ingediend door een advocaat die voldoet aan
de voorwaarden gesteld in artikel 19, vierde lid, van de gecoördineerde wetten op
de Raad van State.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.615
XIV-39.319-13/17
Evenwel, zoals supra bij de uiteenzetting van de feiten is
gebleken (zie supra, punten 3.2 en 3.6), werd bij beschikking van de voorzitter van
de ondernemingsrechtbank Gent, afdeling Gent, van 23 maart 2022 een voorlopige
bewindvoerder aangesteld. Sedertdien beschikken de gewone bestuursorganen van
de
eerste
verzoekende
partij
niet
(langer)
over
de
vereiste
vertegenwoordigingsbevoegdheid om nog langer de vernietiging van de bestreden
beslissing te benaarstigen en daartoe opdracht te verlenen. De aldus aangestelde
voorlopige bewindvoerder, meester M.V., beschikt, zoals de verzoekende partijen
reeds in het auditoraatsverslag hebben kunnen lezen, over een algemene opdracht
over de eerste verzoekende partij en heeft onder meer (ook) tot taak alle juridische
belangen van deze vennootschap zowel in rechte als in feite waar te nemen. De
aanstelling van meester M.V. als voorlopige bewindvoerder werd nadien verlengd,
waaruit volgt dat de gewone bestuursorganen tijdens de duur van dit mandaat hun
vertegenwoordigingsbevoegdheid verliezen. Zolang die aanstelling niet wordt
tenietgedaan, kunnen de gewone bestuursorganen van de vennootschap namens die
vennootschap geen rechtsvorderingen en rechtsmiddelen instellen (Cass. 7
december 2020, nr. C.19.0593.N, ECLI:BE:CASS:20201207).
Uit de bijlagen bij het Belgisch Staatsblad van 13 november
2023, blijkt voorts nog dat de buitengewone algemene vergadering van de eerste
verzoekende partij, gehouden op 19 oktober 2023, heeft beslist, samengevat, tot (i)
de ontbinding van de eerste verzoekende partij, (ii) de benoeming van meester
M.V. als vereffenaar, (iii) ingevolge de ontbinding, het ontslag met onmiddellijke
ingang van de bestuurders en (iv) tot de schrapping in de Kruispuntbank van
Ondernemingen van de heren E.P. en S.P. als bestuurder respectievelijk
gedelegeerd bestuurder (zie supra, punt 3.5).
Het komt in die omstandigheden enkel de bij rechterlijke
beslissing aangestelde voorlopige bewindvoerder, die inmiddels door de
buitengewone algemene vergadering van de eerste verzoekende partij is aangesteld
als vereffenaar, toe om namens de (ontbonden) eerste verzoekende partij
rechtsvorderingen en rechtsmiddelen in te stellen.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.615
XIV-39.319-14/17
Te dezen is het auditoraatsverslag op 25 oktober 2023 door de
griffie van de Raad van State op het elektronisch platform geplaatst. De laatste
memorie met verzoek tot voortzetting werd door de verzoekende partijen
ingediend op 24 november 2023.
In hun laatste memorie repliceren de verzoekende partijen niet
op hetgeen in het auditoraatsverslag is uiteengezet wat het gebrek aan
hoedanigheid betreft. In dat verslag hebben zij kunnen lezen dat de aanstelling van
een voorlopig bewindvoerder met algemene opdracht – zoals het geval is wat de
eerste verzoekende partij betreft –, tot gevolg heeft dat de gewone bestuursorganen
tijdens de duur van dit mandaat hun vertegenwoordigingsbevoegdheid verliezen en
waaruit volgt dat – zolang die aanstelling niet wordt tenietgedaan –, de gewone
bestuursorganen van de vennootschap namens die vennootschap geen
rechtsvorderingen en rechtsmiddelen kunnen instellen.
Niet blijkt met de daartoe vereiste zekerheid dat de voorlopige
bewindvoerder-vereffenaar van de inmiddels ontbonden eerste verzoekende partij
kennis heeft kunnen nemen van het voor die verzoekende partij ongunstige
auditoraatsverslag.
Evenmin
blijkt
of
zij,
na
kennisneming
van
het
auditoraatsverslag, de gelegenheid heeft gehad te oordelen – mede in het licht van
het daartoe vereiste actueel belang –, omtrent de opportuniteit om de
nietigverklaring van de bestreden beslissing verder te benaarstigen en dus om, in
het licht daarvan, met toepassing van artikel 58 van het besluit van de Regent van
23 augustus 1948 ‘tot regeling van de rechtspleging voor de afdeling
bestuursrechtspraak van de Raad van State’ ter griffie een verklaring tot hervatting
van het geding in te dienen dan wel daartoe opdracht te verlenen.
De verklaring ter terechtzitting van de raadsman van de
verzoekende partijen dat hij “geen instructie tot stopzetting van de procedure”
heeft bekomen, kan in de concreet voorliggende omstandigheden niet volstaan.
Het
is
in
die
omstandigheden
gepast
de
voorlopige
bewindvoerder-vereffenaar de mogelijkheid te bieden desgevallend het geding
namens de eerste verzoekende partij in vereffening te hervatten en desgewenst zijn
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.615
XIV-39.319-15/17
standpunt te laten kennen omtrent de bevindingen in het auditoraatsverslag wat
(het belang van) de eerste verzoekende partij betreft, en wat haar eigen belang bij
het beroep betreft.
De hervatting van een geding kan in beginsel binnen een
redelijke termijn gebeuren. Aangezien enerzijds van een zorgvuldige verzoekende
partij mag worden verwacht dat zij, bij een vereffening, reeds kennis heeft gegeven
aan de vereffenaar van het feit dat zij een procedure tot nietigverklaring heeft
ingediend nopens een (essentieel) bestanddeel van haar vermogen en anderzijds
een eenvoudige verklaring ter griffie ter zake kan volstaan en gelet bovendien op
het bepaalde in artikel 15 van het besluit van de Regent van 23 augustus 1948 ‘tot
regeling van de rechtspleging voor de afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad
van State’ (hierna: de algemene procedureregeling), volstaat een termijn van dertig
dagen te rekenen vanaf de betekening van dit arrest om desgevallend die verklaring
ter griffie te doen.
Indien de eerste verzoekende partij in vereffening binnen de
supra, punt 13 bepaalde termijn, beslist het geding te hervatten, kan zij deze
verklaring vergezellen met een nota waarin zij haar standpunt uiteenzet omtrent de
bevindingen in het auditoraatsverslag inzake (het belang van) de eerste
verzoekende partij en inzake haar (eigen) belang bij het beroep.
In dat geval beschikt de verwerende partij over dertig dagen
vanaf de kennisgeving dat (al dan niet) het geding is hervat en van de desgevallend
bijgevoegde nota, om (ook) haar standpunt schriftelijk ter kennis te brengen van de
Raad van State.
BESLISSING
-
De Raad van State heropent het debat.
-
Dit arrest wordt samen met het auditoraatsverslag betekend aan de
voorlopige bewindvoerder–vereffenaar van de vennootschap.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.615
XIV-39.319-16/17
-
De voorlopige bewindvoerder beschikt over dertig dagen vanaf de
kennisgeving van dit arrest om desgevallend ter griffie te verklaren om het
geding te hervatten, waarbij die verklaring mag worden vergezeld met een
nota zoals nader omschreven in punt 14.
-
De verwerende partij beschikt over dertig dagen vanaf de kennisgeving dat
er al dan niet een verklaring tot gedinghervatting is neergelegd, die al dan
niet is vergezeld van een nota, om schriftelijk haar standpunt inzake de
(niet-)hervatting en de desgevallend overgelegde nota uiteen te zetten.
-
De zaak wordt vastgesteld op de terechtzitting van 4 september 2024 om
14.00 uur.
Dit
arrest
is
uitgesproken
te
Brussel,
op
vierentwintig
april
tweeduizend vierentwintig, door de Raad van State, XIVe kamer, samengesteld
uit:
Geert Debersaques,
kamervoorzitter,
Chantal Bamps,
staatsraad,
Kaat Leus,
staatsraad,
bijgestaan door
Joris Casneuf,
griffier.
De griffier
De voorzitter
Joris Casneuf
Geert Debersaques
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.615
XIV-39.319-17/17