Conseil d'État de Belgique — Raad van State — ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.895 (2024-05-28)
Samenvatting (NL) :
Arrest nr 259.895 van 28 mei 2024 Instellingen, Binnenlandse zaken en
lokale besturen - Varia (binnenlandse zaken en lokale besturen) Beslissing
: Bevolen
--- TEXTE INTÉGRAL DE L'ARRÊT ---
RAAD VAN STATE, AFDELING BESTUURSRECHTSPRAAK
VOORZITTER VAN DE Xe KAMER
ARREST
nr. 259.895 van 28 mei 2024
in de zaak A. 241.937/X-18.677
In zake:
- N.V.
- L.M.
- K.V.
- BV B.O.
- BV L.
- BV O.V.
bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaat Jonas Van Weyenberg
kantoor houdend te 9200 Dendermonde
Fernand Khnopffstraat 104A
bij wie woonplaats wordt gekozen
tegen:
de STAD DENDERMONDE
bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaat Matthias Strubbe
kantoor houdend te 8020 Oostkamp
Hertsbergsestraat 4
bij wie woonplaats wordt gekozen
en eveneens bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaat Peter De Smedt
kantoor houdend te 9000 Gent
Kasteellaan 141
-------------------------------------------------------------------------------------------------I. Voorwerp van de vordering
1.
De vordering, ingesteld op 17 mei 2024, strekt tot de schorsing
bij uiterst dringende noodzakelijkheid van 1° de beslissing van het college van
burgemeester en schepenen van de stad Dendermonde van 15 april 2024 tot
toelating om zomerbar Coupe Congé uit te baten in de tuin van het pand aan de
Zeelsebaan 36, en 2° de beslissing van hetzelfde college van burgemeester en
schepenen van 8 mei 2024 tot toelating van het evenement Kick-off Coupe Congé
op 31 mei 2024 op dezelfde locatie.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.895
X-18.677-1/10
II. Verloop van de rechtspleging
De verwerende partij heeft een nota en een administratief dossier
ingediend.
De partijen zijn opgeroepen voor de terechtzitting, die heeft
plaatsgevonden op 24 mei 2024, om 11 uur.
Kamervoorzitter Johan Lust heeft verslag uitgebracht.
Advocaat Jonas Van Weyenberg, die verschijnt voor de
verzoekende partijen, en advocaat Matthias Strubbe, die verschijnt voor de
verwerende partij, zijn gehoord.
Eerste auditeur-afdelingshoofd Peter Provoost heeft een met dit
arrest eensluidend advies gegeven.
Er is toepassing gemaakt van de bepalingen op het gebruik der
talen, vervat in titel VI, hoofdstuk II, van de wetten op de Raad van State, gecoördineerd op 12 januari 1973.
III. Feiten
Verzoekers wonen vlakbij de Zeelsebaan 36 te Dendermonde, of
baten er dichtbij een onderneming uit, of verhuren in de onmiddellijke omgeving
appartementen.
Op 15 april 2024 beslist het college van burgemeester en
schepenen om aan E. D. toe te laten tussen 31 mei 2024 en 8 september 2024
zomerbar Coupe Congé uit te baten in de tuin van haar pand aan de Zeelsebaan 36.
De toegang tot de zomerbar gebeurt via de Scheldedijk. Het perceel is
overeenkomstig het bij koninklijk besluit van 7 november 1978 goedgekeurde
gewestplan ‘Dendermonde’ gelegen in parkgebied.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.895
X-18.677-2/10
In verband met de zomerbar vraagt E. D. de toelating om op
31 mei 2024 een kick-off-evenement met live-optreden te organiseren. De dienst
Leefmilieu geeft op 23 april 2024 voorwaardelijk gunstig advies voor een
afwijking tot een geluidsniveau max. 95 dB(A). Op 8 mei 2024 geeft het college
van burgemeester en schepenen voor het kick-off-evenement een toelating onder
voorwaarden.
IV. Regelmatigheid van de procedure
In reactie op de nota van de verwerende partij, leggen
verzoekers, van wie het verzoekschrift zes bladzijden besloeg, nog een nota van
twintig bladzijden neer.
De verwerende partij vraagt terecht om deze nota uit het debat te
weren. Hij bevat in essentie een commentaar die ook al in het verzoekschrift kon
zijn gegeven.
V. Schorsingvoorwaarden
Krachtens artikel 17, §§ 1 en 4, van de gecoördineerde wetten op
de Raad van State kan slechts tot schorsing van de tenuitvoerlegging bij uiterst
dringende noodzakelijkheid worden besloten onder de dubbele voorwaarde dat
minstens één ernstig middel wordt aangevoerd dat de nietigverklaring van de akte
of het reglement prima facie kan verantwoorden en dat een uiterst dringende
noodzakelijkheid voorhanden is die onverenigbaar is met de behandelingstermijn
van de gewone vordering tot schorsing.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.895
X-18.677-3/10
VI. Voorwaarde van een ernstig middel
Standpunt van de partijen
Verzoekers voeren in een eerste middel de schending aan van het
gewestplan ‘Dendermonde’ en van artikel 4.4.4 van de Vlaamse Codex Ruimtelijk
Ordening (hierna: VCRO). Toegelicht wordt dat de uitbating van een zomerbar
beschouwd moet worden als handel en commerciële dienstverlening en niet binnen
de bestemming parkgebied van het gewestplan past. Een eventuele uitzondering is
enkel mogelijk binnen het kader van artikel 4.4.4 van de VCRO. Aangezien een
zomerbar geen specifiek sociaal-cultureel of recreatief doel heeft, valt hij niet
onder de uitzonderingsregel. Maar zelfs al zou dat wel het geval zijn, dan nog is het
de vraag of de overheid “wel voldoende bekeken heeft wat de effectieve impact is
van een dergelijke zomerbar en of deze […] slechts een beperkte impact heeft op
de verwezenlijking van de algemene parkbestemming van het gebied” (welke
inname van het parkgebied, plaats fietsstallingen, parkeervoorzieningen). Ook
gelet op de duur van de zomerbar, meer dan drie maanden, kan de impact
onmogelijk als beperkt of occasioneel worden aanzien. De bestreden toelatingen
zijn strijdig met het legaliteitsbeginsel en bijgevolg nietig.
In een tweede middel voeren de verzoekende partijen de
schending van de zorgvuldigheids- en de motiveringsplicht aan. Er is geen contact
genomen met de omwonenden, er is geen aandacht gegeven aan het feit dat
sommige verzoekende partijen in de directe omgeving een vaste onderneming
uitbaten terwijl de zomerbar op geen enkele wijze over de nodige
parkeergelegenheid beschikt, er is ook geen rekening gehouden met het normaal en
rustig genot van de verzoekende partijen. Er wordt niet bepaald waar de
fietsenstalling moet komen, noch voor hoeveel fietsers. Er is geen rekening
gehouden met de parkeer- en verkeersproblematiek voor bezoekers die met de auto
komen. Het is toch niet aanvaardbaar dat de eerste drie verzoekende partijen, die
kinderen hebben, vier dagen per week geluidsoverlast moeten tolereren tot 24 u.
Daarover is niets terug te vinden in de besluitvorming van de stad, ofschoon de
zomerbar minstens drie maanden geopend zal zijn. Evenmin is er rekening mee
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.895
X-18.677-4/10
gehouden dat de zomerbar een inbreuk uitmaakt op de privacy van tweede en derde
verzoeker “daar alle bezoekers van de zomerbar rechtstreeks in hun achtertuin
zullen zitten, met de nodige inkijk enz.”.
In de nota reageert de verwerende partij met betrekking tot het
eerste middel dat niet-vergunningsplichtige handelingen overeenkomstig
artikel 4.4.1, § 3, derde lid, van de VCRO niet beschouwd worden als strijdig met
de voorschriften van het gewestplan. Zowel de uitbating van een zomerbar als het
spelen van muziek boven een bepaalde norm, zijn als niet-vergunningsplichtige
handelingen niet strijdig met het gewestplan. Het gegeven dat de uitbating gepaard
zou gaan met het plaatsen van tijdelijke constructies doet daar, gelet op het besluit
van de Vlaamse regering van 16 juli 2010 ‘tot bepaling van stedenbouwkundige
handelingen waarvoor geen omgevingsvergunning nodig is’, geen afbreuk aan.
Geoordeeld moet worden dat de plaatsing van de verschillende constructies
(bijvoorbeeld het podium met lichten en boxen, de toegangsweg, de wc’s, de bar,
de (staan)tafels, de strandstoelen, de afsluitingen en de fietsparkings) vrijgesteld
zijn van de vergunningsplicht.
Met betrekking tot het tweede middel betoogt de verwerende
partij dat in de bestreden beslissing van 15 april 2024 overwogen wordt dat de
zomerbar vooral mikt op een publiek van fietsers en wandelaars en de toegang tot
de zomerbar gelegen is aan de Scheldedijk. De mobiliteitsimpact is dan ook
beperkt. Er is naast de ingang aan de straatzijde voldoende plaats om fietsen te
stallen. Ook ter hoogte van de bar kunnen op het terrein zelf fietsen worden
geplaatst. Wie met de auto komt, kan zich op de parking van de Lidl plaatsen.
Tijdens de zomerbar zullen de geluidsnormen geëerbiedigd worden en zal er enkel
achtergrondmuziek gespeeld worden. De toelating om op 31 mei 2024 af te wijken
van
de
algemene
geldende
geluidsnorm
uit
VLAREM
II
is
niet-vergunningsplichtig. De voorwaarden uit het voorwaardelijk gunstig advies
van de dienst Leefmilieu van 23 april 2024 zijn overgenomen in de bestreden
beslissing van 8 mei 2024. Wat de inkijk- en privacyhinder betreft, mocht de
verwerende partij ervan uitgaan dat de inplanting niet hinderlijk was voor tweede
en derde verzoeker “gelet op de groene inkleding van het perceel”.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.895
X-18.677-5/10
Beoordeling
Het komt, gelet op het gewestplan ‘Dendermonde’, de
verwerende partij op het eerste gezicht toe om, wanneer zij een door het algemeen
politiereglement vereiste vergunning afgeeft voor een beoogde zomerbar en het
live-optreden dat de start ervan wil markeren, na te gaan of die evenementen
kunnen worden ingepast in de bestemmingsvoorschriften voor het betrokken
perceel. Dit lijkt een eis van het legaliteitsbeginsel, dat gebiedt te handelen volgens
de wet, begrepen als het geheel van de normenhiërarchie.
Het noopt tot een onderzoek dat in de eerste plaats dient in te
houden dat de overheid nauwkeurig inventariseert welke activiteiten worden
aangevraagd. Alleen met die kennis van zaken kan naar behoren worden
geoordeeld of deze activiteiten – al dan niet gelet op artikel 4.4.4 van de VCRO –
met de bestemmingsvoorschriften – te dezen: parkgebied – te verenigen vallen.
Anders dan de verwerende partij meent, doet het in dit verband
prima facie niet ter zake of bepaalde handelingen al dan niet zijn vrijgesteld van
een omgevingsvergunning voor stedenbouwkundige handelingen.
Overigens
lijkt
het
ook
op
grond
van
het
zorgvuldigheidsbeginsel vereist dat een bestuur, vooraleer beslissingen te nemen
als degene die met de voorliggende vordering worden bestreden, zich zorgvuldig
voorbereidt en informeert over de betrokken belangen, wat onder meer inhoudt dat
het zich vergewist van de concrete impact die van de voorgenomen initiatieven te
verwachten is op de situatie van wie in de directe omgeving woont en werkt.
Uitgangspunt van het aldus vereiste onderzoek lijkt een
voldoende precieze en gedetailleerde aanvraag te moeten zijn.
Een dergelijke aanvraag, met een afdoende beschrijving van wat
gepland is, wordt wat de toegelaten zomerbar betreft niet voorgelegd.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.895
X-18.677-6/10
In zoverre de verwerende partij ter terechtzitting blijft
benadrukken dat die aanvraag stuk 1 van het administratief dossier is, lijkt te
moeten worden vastgesteld dat er zelfs niet eens een behoorlijke aanvraag van een
zomerbar is geformuleerd. Het kan op het eerste gezicht niet ernstig betwijfeld
worden dat dit stuk 1 alleen de aanvraag betreft van het evenement “Kick-off
Coupe Congé with Lady Blaxx”, op vrijdag 31 mei 2024, van 17.00 tot 23.59 u.
Welk gebruik van de tuin aan de Zeelsebaan 36 te Dendermonde
precies is aangevraagd voor de organisatie van een zomerbar en uiteindelijk ook is
toegelaten door de verwerende partij, is op het eerste gezicht nergens uit op te
maken. Ook de bestreden beslissing van 15 april 2024 zelf en de summiere
adviezen van de politie, de brandweer en het agentschap Natuur en Bos, waarnaar
in de beslissing wordt verwezen, geven er geen concreet zicht op.
De politie houdt het bij: “Op het eerste gezicht zie ik vanuit het
standpunt van Team Verkeer geen bezwaar voor zover de beperkingen inzake
verkeer op de rijbaan (jaagpad) worden gerespecteerd”. De brandweer geeft
gunstig advies “[g]ezien het gaat om een openluchtuitbating met tijdelijk karakter
en er geen specifieke brandweer risico’s worden ingeschat”. Het advies van het
agentschap Natuur en Bos luidt dat er “geen probleem” is “mits er toch wel
rekening gehouden wordt met een aantal puntjes ter bescherming van het
vogelrichtlijngebied: De versterkte muziek en de verlichting mag niet gericht
worden naar de [S]chelde (vogelrichtlijngebied) maar weg van de [S]chelde, dit ter
bescherming van diersoorten die afhankelijk zijn van het vogelrichtlijngebied”.
In de gegeven omstandigheden doet de verwerende partij er
vooralsnog niet van blijken, en kan in de huidige stand van de procedure niet
worden geoordeeld, dat aan de bestreden beslissing van 15 april 2024 om toelating
te geven tot de uitbating van een zomerbar in de tuin van het pand aan de
Zeelsebaan 36, gedurende meer dan drie maanden, een voldoende kennis van
zaken, onderzoek, en afweging van de betrokken belangen ten grondslag ligt.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.895
X-18.677-7/10
De middelen zijn in die mate ernstig. Ze vitiëren de toelating van
de uitbating van de zomerbar en noodzakelijk ook de toelating om die uitbating te
beginnen met een kick-off-optreden.
VII. Voorwaarde van een uiterst dringende noodzakelijkheid
Standpunt van de partijen
Verzoekers argumenteren dat een gewone schorsing niet de
schadelijke gevolgen kan voorkomen die zij lijden, dat er vanaf 31 mei 2024
gedurende vier dagen per week tot 24 u overlast zal zijn, niet alleen gedurende de
schoolvakantie maar ook tijdens de examenperiode, en dat vierde en vijfde
verzoekster juist in de periode voor de zomervakantie, waarin er veel klanten zijn,
het risico lopen dat hun private parkeergelegenheid zal worden aangewend door
bezoekers van de zomerbar, “met de nodige impact op hun omzetcijfer”.
De verwerende partij betwist dat er sprake is van een uiterst
dringende noodzakelijkheid. Zij merkt in de eerste plaats op dat de argumentatie
van verzoekers zich toespitst op de toelating om een zomerbar uit te baten en geen
betrekking heeft op de tweede bestreden beslissing. Voorts doet zij gelden dat de
toelating van de zomerbar dateert van 15 april 2024 en dat de uitbaatster er op
4 mei 2024 met verzoekers telefonisch contact over had. Verzoekers hebben dan
ook niet met de vereiste diligentie gehandeld door hun vordering tot schorsing pas
op 17 mei 2024 in te stellen. Ten slotte wijst de verwerende partij erop dat
vierde, vijfde en zesde verzoekster rechtspersonen zijn “waardoor zij moeten
concretiseren in welke zin de tenuitvoerlegging van de bestreden beslissing en de
nadelige gevolgen die hieruit volgens hun voortvloeien, hun werken en
voortbestaan in het licht van hun statutaire doelstellingen in het gedrang brengen”.
Vierde, vijfde en zesde verzoekster zetten dat niet uiteen en tonen het niet aan.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.895
X-18.677-8/10
Beoordeling
Het lot van de start, of kick-off, van de zomerbar hangt
noodzakelijk samen met dat van de zomerbar zelf. Het laat zich niet begrijpen dat
de start kan worden gevierd van een zomerbar waarvoor de toelating geschorst zou
zijn.
Een gebrek aan diligentie van verzoekers bij het instellen van de
vordering wordt niet aangenomen. Zelfs al zouden zij geacht moeten worden reeds
op 4 mei 2024 over een voldoende kennis van de toelating van 15 april 2024 te
beschikken, dan nog getuigt hun vordering, die de dertiende dag nadien is
ingesteld, niet van overdreven getalm.
Dat mogelijk vierde, vijfde en zesde verzoekster onvoldoende
bewijzen dat er in hunnen hoofde sprake is van een uiterst dringende
noodzakelijkheid, is voor de inwilliging van de voorliggende vordering zonder
belang voor zoveel die uiterste urgentie kan worden aangenomen wat een of meer
andere verzoekende partijen betreft.
Wat die andere verzoekende partijen betreft, betwist de
verwerende partij terecht niet de aanzienlijke overlast die zij van de organisatie van
de zomerbar riskeren te ondervinden. Inzonderheid de tweede en de derde
verzoekende partij, wier tuin direct paalt aan de tuin waarin de zomerbar wordt
uitgebaat, overtuigen er – mede met foto’s – van dat de exploitatie van de zomerbar
een zware aanslag op de privacy en rust van henzelf en hun kinderen dreigt te zijn –
aanslag die alleen door een schorsing bij uiterst dringende noodzakelijkheid tijdig
kan worden voorkomen.
Ook de tweede en laatste voorwaarde voor een schorsing bij
uiterst dringende noodzakelijkheid is vervuld.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.895
X-18.677-9/10
BESLISSING
De Raad van State beveelt de schorsing van de tenuitvoerlegging bij uiterst
dringende noodzakelijkheid van 1° de beslissing van het college van
burgemeester en schepenen van de stad Dendermonde van 15 april 2024 tot
toelating om zomerbar Coupe Congé uit te baten in de tuin van het pand aan
de Zeelsebaan 36 te Dendermonde, en 2° de beslissing van hetzelfde college
van burgemeester en schepenen van 8 mei 2024 tot toelating van het
evenement Kick-off Coupe Congé op 31 mei 2024 op dezelfde locatie.
Dit
arrest
is
uitgesproken
te
Brussel,
op
achtentwintig mei
tweeduizend vierentwintig, door de Raad van State, Xe kamer, samengesteld uit:
Johan Lust,
kamervoorzitter,
bijgestaan door
Silvan De Clercq,
griffier.
De griffier
De voorzitter
Silvan De Clercq
Johan Lust
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.895
X-18.677-10/10