Conseil d'État de Belgique — Raad van State — ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.144 (2024-06-17)
Samenvatting (NL) :
Arrest nr 260.144 van 17 juni 2024 Vreemdelingen - Niet begeleide minderjarigen
Beslissing : Verwerping
--- TEXTE INTÉGRAL DE L'ARRÊT ---
RAAD VAN STATE, AFDELING BESTUURSRECHTSPRAAK
VOORZITTER VAN DE VIIe KAMER
ARREST
nr. 260.144 van 17 juni 2024
in de zaak A. 241.113/VII-42.381
In zake :
N.A.
bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaat Freddy Landuyt
kantoor houdend te 8730 Beernem
Bloemendalestraat 147
bij wie woonplaats wordt gekozen
tegen :
de BELGISCHE STAAT, vertegenwoordigd door
de minister van Justitie
bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaat Ine De Cneudt
kantoor houdend te 3054 Vaalbeek (Oud-Heverlee)
Maurits Noëstraat 145
bij wie woonplaats wordt gekozen
-------------------------------------------------------------------------------------------------I. Voorwerp van het beroep
1.
Het beroep, ingesteld op 2 februari 2024, strekt tot de
nietigverklaring van de beslissing van de Federale Overheidsdienst Justitie, dienst
Voogdij, van 30 november 2023 waarbij wordt beslist verzoeker te beschouwen als
ouder dan 18 jaar en dat verzoeker geen voogd zal krijgen.
II. Verloop van de rechtspleging
De verwerende partij heeft een memorie van antwoord en een
administratief dossier ingediend.
Eerste auditeur Marijke Van Limbergen heeft een verslag
opgesteld overeenkomstig artikel 93, eerste lid, van het besluit van de Regent van
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.144
VII-42.381-1/11
23 augustus 1948 ‘tot regeling van de rechtspleging voor de afdeling
bestuursrechtspraak van de Raad van State’.
Overeenkomstig artikel 26, § 2, van het besluit van de Regent
van 23 augustus 1948 ‘tot regeling van de rechtspleging voor de afdeling
Bestuursrechtspraak van de Raad van State’, heeft de voorzitter van de VIIe kamer
bij beschikking van 24 april 2024 aan de partijen voorgesteld dat de zaak niet op
een openbare terechtzitting wordt behandeld, tenzij één van de partijen hierom
verzoekt.
Geen van de partijen heeft om een terechtzitting gevraagd.
Overeenkomstig bovenvermelde beschikking, werd het debat
gesloten en werd de zaak in beraad genomen op 13 juni 2024.
Er is toepassing gemaakt van de bepalingen op het gebruik der
talen, vervat in titel VI, hoofdstuk II, van de wetten op de Raad van State,
gecoördineerd op 12 januari 1973.
III. Feiten
Verzoeker
komt
België
binnen
en
hij
wordt
op
27 november 2023 als niet-begeleide minderjarige vreemdeling aangemeld door
de dienst Vreemdelingenzaken bij de dienst Voogdij. Hij heeft verklaard van
Afghaanse nationaliteit te zijn en geboren te zijn op 30 november 2007. De dienst
Vreemdelingenzaken uit twijfel over verzoekers voorgehouden leeftijd.
In het Universitair Ziekenhuis Sint-Rafaël te Leuven ondergaat
verzoeker op 29 november 2023 een medisch onderzoek om na te gaan of hij al dan
niet de leeftijd van 18 jaar heeft bereikt. De arts besluit dat verzoeker “op datum
van 29-11-2023 een leeftijd heeft van 21,5 jaar met een standaarddeviatie van 2
jaar”.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.144
VII-42.381-2/11
Op 30 november 2023 beslist de dienst Voogdij verzoeker te
beschouwen als ouder dan 18 jaar en dat verzoeker geen voogd zal krijgen. Dit is
de bestreden beslissing.
IV. Onderzoek van het enige middel
Uiteenzetting van het middel
Verzoeker werpt in een enig middel de schending op van
artikel 3 van het koninklijk besluit van 22 december 2003 ‘tot uitvoering van
Titel XIII,
Hoofdstuk
6
“Voogdij
over
niet-begeleide
minderjarige
vreemdelingen” van de programmawet (I) van 24 december 2002’ (hierna: het
koninklijk besluit van 22 december 2003), artikel 7 van Titel XIII, Hoofdstuk 6
‘Voogdij over niet-begeleide minderjarige vreemdelingen’ van de programmawet
(I) van 24 december 2002 (hierna: voogdijwet), van de artikelen 2 en 3 van de wet
van 29 juli 1991 ‘betreffende de uitdrukkelijke motivering van administratieve
bestuurshandelingen’, van artikel 9bis van de wet van 15 december 1980
‘betreffende de toegang tot het grondgebied, het verblijf, de vestiging en de
verwijdering van vreemdelingen’ (hierna: vreemdelingenwet) en van “het beginsel
van behoorlijk bestuur”. Hij licht dit als volgt toe:
“Mijn verzoeker is wel degelijk geboren op 25 mei 2006.
Het leeftijdsonderzoek bestaat uit drie scans: van de pols, het gebit en het
sleutelbeen. Uit elk van de drie tests leidt de dokter een leeftijdsschatting af
met onder- en bovengrens en een foutenmarge. Hoe uit de uitéénlopende
resultaten het eindresultaat wordt afgeleid, dient volledig en correct te
worden gemotiveerd. In de bestreden beslissing is niets terug te vinden. Dit is
volgens de vaste rechtspraak van de RvS niet afdoende gemotiveerd. De RvS
bevestigt deze rechtspraak in arrest nummer 252.072 van 9 november 2021.
Het medisch rapport van het leeftijdsonderzoek ligt niet voor. De bestreden
beslissing neemt enkel de conclusie over en besluit ‘analyse van deze
gegevens geeft mijns inziens aan dat [N. A.] op 29 november 2023 een
leeftijd heeft van 21,5 jaar met een standaarddeviatie van 2 jaar’. Op basis
van dit rapport besloot [de] Dienst Voogdij hem niet ten laste te nemen.
Mijn verzoeker stelt dat de bestreden beslissing niet afdoende gemotiveerd
is. De beslissing verwijst naar de eindconclusie van het medisch rapport,
maar het blijkt niet hoe de dokter tot deze conclusie kwam.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.144
VII-42.381-3/11
Dat mijn verzoeker zijn identiteitskaart ‘National identity Card’ voorlegt,
afgeleverd op 16.03.2021 waaruit zijn geboortedatum en dus ook
automatisch zijn leeftijd […] blijkt.
Dat de Dienst Voogdij het voordeel van de twijfel had moeten toekennen aan
mijn verzoeker en om die reden een gesprek had moeten organiseren met de
jongeman of informatie had moeten inwinnen via de diplomatieke posten in
zijn land van herkomst.
Bovendien werden de tests uitgevoerd door één geneesheer. Dat elk van de
drie scans uitgevoerd had moeten worden door een specialist ter zake en dat
een multidisciplinair team zich had moeten buigen over de leeftijdsschatting.
Dat mijn verzoeker verwijst hiervoor naar een rapport van het Platform
Kinderen op de Vlucht en een rapport van de Raad van Europa.
Verder geeft de RvS aan hoe artikel 3 van het koninklijk besluit van
22 december 2003 tot uitvoering van de Voogdijwet NBM (voogdijbesluit)
geïnterpreteerd moet worden. Dit artikel stelt dat [de] Dienst Voogdij de
verklaringen omtrent naam, leeftijd en nationaliteit controleert ‘door middel
van zijn officiële documenten of van de inlichtingen verstrekt door de
consulaire of diplomatieke posten van het land van herkomst of van
doorvoer, of van elke andere inrichting, voor zover dit verzoek om
inlichtingen de minderjarige of zijn familie die zich in het land van doorvoer
en/of herkomst bevindt, niet in gevaar brengt.’
Mijn verzoeker oordeelt dat uit artikel 3 volgt dat de Dienst Voogdij, in geval
van leeftijdstwijfel, onmiddellijk een medisch onderzoek kan laten
uitvoeren. Daarnaast moet de Dienst Voogdij volgens artikel 3 ook verdere
inlichtingen verzamelen, bijvoorbeeld verstrekt door de diplomatieke posten.
Op geen enkel moment heeft men mijn verzoeker gehoord of heeft men de
taskara (geboortebewijs) geanalyseerd of besproken. Daarom is er een
gebrek aan de motivering omdat nergens besproken wordt waarom aan de
taskara geen geloof gehecht wordt, terwijl het document nergens van
valsheid wordt beticht. Evenmin wordt aan mijn verzoeker gevraagd hoe hij
het verschil tussen de medische resultaten en de door hem voorgelegde
taskara uitlegt.
Hoewel enkel de algemene conclusie van het medisch rapport van het
leeftijdsonderzoek bepalend is voor de leeftijdsbepaling, herinnert mijn
verzoeker er aan dat de algemene conclusie begrijpelijk moet zijn in het licht
van elk van de drie testen. De uitéénlopende resultaten van elk van de drie
testen maken het niet mogelijk te begrijpen hoe de dokter tot de algemene
conclusie is gekomen. Die algemene conclusie neemt het resultaat van de
scan van het sleutelbeen over, terwijl volgens de polsscan het niet uitgesloten
is dat de jongeman minderjarig is.”
Beoordeling
5.
Wat het medisch onderzoek betreft, is de bestreden beslissing
formeel afdoende gemotiveerd wanneer het resultaat van dat onderzoek in de
beslissing wordt vermeld. Te dezen vermeldt de bestreden beslissing dat de dienst
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.144
VII-42.381-4/11
Vreemdelingenzaken twijfel heeft geuit over verzoekers voorgehouden leeftijd en
geeft ze de conclusie van het leeftijdsonderzoek weer, waaruit blijkt dat verzoeker
meer dan 18 jaar oud is. Het is niet vereist dat de bestreden beslissing aangeeft
waarom verzoekers voorgehouden leeftijd in twijfel werd getrokken, noch welke
medische onderzoeken werden uitgevoerd. Evenmin is het vereist dat het verslag
van het medisch onderzoek samen met de bestreden beslissing aan verzoeker wordt
betekend. Bovendien maakt het verslag van het medisch onderzoek deel uit van het
administratief dossier en vermeldt de bestreden beslissing uitdrukkelijk de
mogelijkheid om dat verslag te raadplegen. Verzoeker toont geen schending aan
van de artikelen 2 en 3 van de wet van 29 juli 1991 ‘betreffende de uitdrukkelijke
motivering van de bestuurshandelingen’.
Het enige middel is in die mate ongegrond.
Waar verzoeker in het middel kritiek uit op het eindresultaat van
de medische leeftijdstest, stellende dat onmogelijk valt te begrijpen hoe de
betreffende arts op basis van de drie deelonderzoeken tot zijn eindresultaat is
gekomen, werpt hij in wezen een schending van de materiëlemotiveringsplicht op.
Deze houdt in dat iedere administratieve rechtshandeling moet steunen op
motieven waarvan het feitelijk bestaan naar behoren is bewezen en die in rechte ter
verantwoording van die handeling in aanmerking kunnen worden genomen. Bij de
beoordeling van de naleving van de materiëlemotiveringsplicht is de Raad van
State niet bevoegd om zijn oordeel omtrent de feiten in de plaats te stellen van het
oordeel van de administratieve overheid. Hij is enkel bevoegd om desgevraagd na
te gaan of de administratieve overheid is uitgegaan van de juiste feitelijke
gegevens, of zij die correct heeft beoordeeld en of zij op grond daarvan binnen de
perken van de redelijkheid tot haar besluit is kunnen komen.
De bestreden beslissing wordt gedragen door het motief omtrent
het resultaat van het medisch onderzoek, dat uitdrukkelijk in die beslissing wordt
vermeld. Naar luid van artikel 7, § 1, van de voogdijwet laat de dienst Voogdij,
indien hij twijfel koestert omtrent de leeftijd van de betrokken persoon,
onmiddellijk een medisch onderzoek door een arts uitvoeren teneinde na te gaan of
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.144
VII-42.381-5/11
die persoon al dan niet jonger is dan achttien jaar. Artikel 7, § 2 van die wet bepaalt
dat, indien uit het medisch onderzoek blijkt dat de betrokkene jonger is dan 18 jaar
en mits voldaan is aan enkele voorwaarden, een voogd wordt aangewezen. Indien
uit het medisch onderzoek blijkt dat de persoon in kwestie de leeftijd van 18 jaar
heeft bereikt, dan vervalt de plaatsing onder de hoede van de dienst Voogdij van
rechtswege. Het medisch onderzoek is aldus door de wet zelf ingesteld als ultiem
bewijsmiddel om na te gaan of de betrokkene al dan niet de leeftijd van 18 jaar
heeft bereikt indien er twijfel is omtrent zijn leeftijd.
Verzoeker betwist de eindbeoordeling van de medische
leeftijdstest, doch onderbouwt niet concreet dat het te dezen uitgevoerde
onderzoek op ondeskundige wijze is verlopen en dat het resultaat van de
leeftijdsanalyse onbetrouwbaar of niet correct is. Zo blijkt dat de arts eventuele
afwijkingen ten gevolge van genetische, etnische of andere factoren heeft
opgevangen door, waar nodig, een standaarddeviatie te hanteren. De wetgever
heeft met de medische leeftijdstest overigens niet de bedoeling gehad de exacte
leeftijd van de betrokkene te laten achterhalen doch enkel uitsluitsel te krijgen of
de betrokkene al dan niet de leeftijd van 18 jaar heeft bereikt.
Meer concreet blijkt dat de arts zich steunt op een meervoudig
onderzoek, waarvan elk deelonderzoek individueel wordt geïnterpreteerd en
waarna
een
algemene
conclusie
wordt
getrokken
met
de
eigenlijke
leeftijdsschatting. Bij het bepalen in de bestreden beslissing of verzoeker al dan
niet de leeftijd van 18 jaar heeft bereikt, is de eindconclusie van de arts op basis
van die deelonderzoeken relevant en niet het resultaat van een afzonderlijk
deelonderzoek. Die eindconclusie, en niet de conclusie van ieder deelonderzoek
afzonderlijk, is derhalve ook bepalend voor de in artikel 7, § 3, van de voogdijwet
bedoelde “jongste leeftijd”. Indien de arts voor zijn eindconclusie een
deviatiefactor vermeldt, wordt de ondergrens daarvan in aanmerking genomen
voor het bepalen van die leeftijd. Te dezen gaat het dus op datum van
29 november 2023 om “een leeftijd van 21,5 jaar met een standaarddeviatie van
2 jaar”.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.144
VII-42.381-6/11
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.144
VII-42.381-7/11
Verzoekers kritiek dat minderjarigheid niet is uitgesloten op
basis van de handpolsradiografie en dat de algemene conclusie het resultaat van de
radiografie van het sleutelbeen overneemt, zonder rekening te houden met de
andere deelonderzoeken, mist feitelijke grondslag. In het medisch verslag wordt
wat de handpolsradiografie betreft namelijk toegelicht “dat er een volledige fusie is
van de distale diaphyse en epiphyse van de radius, wat overeenkomt met een
biologisch matuur skelet, onafhankelijk van de gebruikte methode, en wat neer
komt op een leeftijd van minstens 18 jaar”. Aangaande de radiografie van het
sleutelbeen vermeldt het medisch verslag dat volgens de in het onderzoek
gebruikte
techniek
de
ontwikkeling
van
verzoekers
sleutelbeenderen
“overeenkomt met stadium type 3. Volgens dit onderzoek stemt stadium 3 overeen
met een gemiddelde leeftijd van rond de 20 jaar met een standaarddeviatie van 2
jaar”. Deze laatste conclusie met betrekking tot de radiografie van het sleutelbeen
verschilt wel degelijk van de algemene conclusie van de medische
leeftijdsschatting, die een leeftijd van 21,5 jaar weerhoudt met een
standaarddeviatie van 2 jaar.
Zoals hoger reeds werd opgemerkt, heeft de wetgever met de
medische leeftijdstest bovendien niet de bedoeling gehad de exacte leeftijd van de
betrokkene te laten achterhalen doch enkel uitsluitsel te krijgen of de betrokkene al
dan niet de leeftijd van 18 jaar heeft bereikt. Zoals hoger tevens werd opgemerkt, is
de eindconclusie op grond van de verschillende deelonderzoeken van belang voor
het bepalen van de jongste leeftijd. Verzoeker toont niet aan dat de eindconclusie
in strijd is met de bevindingen van de deelonderzoeken, noch ontkracht hij dat het
medisch onderzoek met de vereiste deskundigheid is gebeurd en dat de arts bij de
beoordeling van de objectieve gegevens die hem voorlagen, rekening heeft
gehouden met alle gegevens die in de huidige stand van de wetenschap
gemeenzaam worden aanvaard. Verzoeker maakt evenmin aannemelijk dat één
geneesheer niet in staat zou zijn om de resultaten van de verschillende
deelonderzoeken te interpreteren. Met deze algemene kritiek toont hij niet aan dat
het medisch onderzoek te dezen ondeskundig, onbetrouwbaar of niet correct is,
temeer omdat uit het medisch verslag blijkt dat te dezen twee artsen betrokken
waren bij de medische onderzoeken. Verder komt het de Raad van State niet toe
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.144
VII-42.381-8/11
zijn eigen interpretatie van de onderzoeksresultaten in de plaats te stellen van deze
in het deskundig verslag.
Gelet op de duidelijke conclusie van het leeftijdsonderzoek
diende verzoeker niet “het voordeel van de twijfel” te genieten waarop hij zich
beroept en was de verwerende partij er niet toe gehouden “een gesprek” te
organiseren met verzoeker of om informatie in te winnen via de diplomatieke
posten van verzoekers land van herkomst.
Verzoeker toont niet aan dat de materiëlemotiveringsplicht of
artikel 7 van de voogdijwet werd geschonden doordat de bestreden beslissing is
gesteund op een medisch onderzoek waarvan blijkt dat het door de wet zelf is
voorzien.
Naar luid van artikel 3, eerste lid, van het koninklijk besluit van
22 december 2003 “[gaat] de dienst Voogdij […] over tot de identificatie van de
niet-begeleide minderjarige vreemdeling en controleert zijn verklaringen
betreffende zijn naam, nationaliteit en leeftijd inzonderheid door middel van zijn
officiële documenten of van de inlichtingen verstrekt door de consulaire of
diplomatieke posten van het land van herkomst of van doorvoer, of van elke andere
inlichting […]”.
De voornoemde bepaling verzet er zich niet tegen dat in geval
van twijfel wordt overgegaan tot een leeftijdsonderzoek dat, zoals hoger reeds is
aangehaald, door de wet zelf is ingesteld.
Artikel 3, tweede lid, van het koninklijk besluit van
22 december 2003 voorziet weliswaar de mogelijkheid van psycho-affectieve
tests, doch er is geenszins sprake van een verplichting bij het uitvoeren van een
medisch onderzoek. Deze laatste bepaling is derhalve niet geschonden door het
niet uitvoeren van psycho-affectieve tests nu de uitslag van het uitgevoerd medisch
onderzoek duidelijk is en door verzoeker niet wordt ontkracht met de algemene
bewering van het tegendeel.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.144
VII-42.381-9/11
Verzoeker brengt thans een taskara bij, die zich niet in het
administratief dossier bevindt. Blijkens de fiche ‘niet-begeleide minderjarige
vreemdeling’ gaf verzoeker wel aan een taskara te hebben, doch wist hij op dat
ogenblik niet waar deze zich bevond en kon hij dan ook geen documenten
voorleggen. Uit geen enkel element blijkt dat verzoeker zijn taskara aan de
verwerende partij heeft bezorgd dan wel dat deze laatste kennis had of moest
hebben van deze taskara op het ogenblik dat zij de bestreden beslissing nam.
Daargelaten de bewijswaarde van de voorgelegde taskara, kan alleen al om die
reden met dit stuk geen rekening worden gehouden bij de boordeling van de
wettigheid van de bestreden beslissing. Anders dan verzoeker in het middel laat
uitschijnen, dient de dienst Voogdij een neergelegde taskara overigens niet te laten
primeren op het medisch onderzoek. Hiervoor kan, onder meer, worden gewezen
op artikel 28, § 2 van de wet van 16 juli 2004 ‘houdende het Wetboek van
internationaal privaatrecht’, naar luid waarvan het tegenbewijs van de door de
buitenlandse overheid vastgestelde feiten met alle middelen mag worden
aangebracht. Het resultaat van een medische leeftijdsbepaling vormt dergelijk
(tegen)bewijsmiddel.
Het enige middel is in de aangegeven mate, voor zover
ontvankelijk, ongegrond wat de voorgehouden schending van artikel 3 van het
koninklijk besluit van 22 december 2003 betreft.
In zijn enig middel werpt verzoeker een schending op van
artikel 9bis van de vreemdelingenwet. Aangezien deze laatste bepaling de
mogelijkheid voorziet om in buitengewone omstandigheden een machtiging tot
verblijf in België in te dienen, valt niet in te zien op welke wijze de betreffende
bepaling zou zijn geschonden door de bestreden leeftijdsbeslissing. Bovendien laat
verzoeker na om de door hem ingeroepen schending op enigerlei wijze te
verduidelijken in zijn middel. Dit geldt eveneens voor wat betreft de opgeworpen
schending van “het beginsel van behoorlijk bestuur”.
Het enige middel is in de aangegeven mate niet ontvankelijk.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.144
VII-42.381-10/11
BESLISSING
-
De Raad van State verwerpt het beroep tot nietigverklaring.
-
Verzoeker wordt verwezen in de kosten van het beroep tot
nietigverklaring,
begroot
op
een
rolrecht
van
200
euro
en
een
rechtsplegingsvergoeding van 154 euro, die verschuldigd is aan de
verwerende partij.
Dit arrest is uitgesproken te Brussel, op zeventien juni tweeduizend vierentwintig,
door de Raad van State, VIIe kamer, samengesteld uit:
Carlo Adams,
kamervoorzitter
bijgestaan door
Bryan Geerts,
toegevoegd griffier.
De griffier
De voorzitter
Bryan Geerts
Carlo Adams
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.144
VII-42.381-11/11