Conseil d'État de Belgique — Raad van State — ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.261.096 (2024-10-18)
Samenvatting (NL) :
Arrest nr 261.096 van 18 oktober 2024 Instellingen, Binnenlandse zaken
en lokale besturen - Provinciale en lokale reglementen (behalve fiscaal)
Beslissing : Bevolen
--- TEXTE INTÉGRAL DE L'ARRÊT ---
RAAD VAN STATE, AFDELING BESTUURSRECHTSPRAAK
VOORZITTER VAN DE Xe KAMER
ARREST
nr. 261.096 van 18 oktober 2024
in de zaak A. 243.163/X-18.866
In zake:
- K.V.
- de BV D.
bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaat Tim De Ketelaere
kantoor houdend te 3000 Leuven
Bondgenotenlaan 155A
bij wie woonplaats wordt gekozen
tegen:
de STAD AARSCHOT
bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaten Chris Van Olmen en Vincent Vuylsteke,
kantoor houdend te 1050 Brussel
Louizalaan 221
bij wie woonplaats wordt gekozen
-------------------------------------------------------------------------------------------------I. Voorwerp van de vordering
De vordering, ingesteld op 7 oktober 2024, strekt tot de
schorsing bij uiterst dringende noodzakelijkheid van de tenuitvoerlegging van “het
besluit van de burgemeester van de stad Aarschot van 01.10.2024 waarbij ‘elke
vorm van uitbating of activiteit onmiddellijk moet (worden stopgezet) en voorlopig
gesloten wordt tot
(1) het schriftelijk bewijs geleverd wordt door een onafhankelijke derde met een
expertise inzake ongediertebestrijding dat er geen probleem van ongedierte meer
aanwezig is voor de panden:
o Tieltseweg […], 3202 Aarschot
o Diestsesteenweg […], 3202 Aarschot
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.261.096
X-18.866-1/26
en (2) een gunstig controleverslag door de Hulpverleningszone Oost
Vlaams-Brabant wordt afgeleverd voor de panden gelegen te:
o Tieltseweg […], 3202 Aarschot;
o Molenstraat […] bus 1 en bus 2, 3202 Aarschot;
o Diestsesteenweg […], 3202 Aarschot” .
II. Verloop van de rechtspleging
De verwerende partij heeft een nota en een administratief dossier
ingediend.
De partijen zijn opgeroepen voor de terechtzitting, die heeft
plaatsgevonden op vrijdag 11 oktober 2024, om 9.15 uur.
Staatsraad David D’Hooghe heeft verslag uitgebracht.
Advocaat Tim De Ketelaere, die verschijnt voor de verzoekende
partijen, en advocaat Laurent Generet, die loco advocaten Chris Van Olmen en
Vincent Vuylsteke verschijnt voor de verwerende partij, zijn gehoord.
Eerste auditeur Sofie De Doncker heeft een met dit arrest
andersluidend advies gegeven.
Er is toepassing gemaakt van de bepalingen op het gebruik der
talen, vervat in titel VI, hoofdstuk II, van de wetten op de Raad van State, gecoördineerd op 12 januari 1973.
III. Feiten
3.1.
Eerste verzoeker is zaakvoerder van de tweede verzoekende
partij en huurt drie panden gelegen te Aarschot: één op de Tieltseweg, één op de
Molenstraat en één op de Diestsesteenweg.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.261.096
X-18.866-2/26
De tweede verzoekende partij treedt op als verhuurder van een
bakkerij, een appartement en kamers voor kortstondig verblijf op de voormelde
locaties.
3.2.
In het kader van een gerechtelijk onderzoek dat nog lopende is,
verricht de Federale Gerechtelijke Politie van Leuven op 3 september 2024
huiszoekingen op de hierboven aangehaalde locaties. De Federale Gerechtelijke
Politie stelt op 6 september 2024 een “bestuurlijk verslag betreffende drie panden
gelegen te Rillaar” op. Daarin worden twijfels geuit ten aanzien van de
voorzieningen, het wooncomfort, de hygiëne en de brandveiligheid:
“De panden werden opgedeeld in kamers, doch kennen o.i. niet de nodige
voorzieningen om deze mensen te huisvesten. Het wooncomfort en de
hygiëne oogt ons dan ook zeer ondermaats. Voorts hebben wij twijfels
omtrent de veiligheid van sommige panden en vragen wij ons af er aan de
brandveiligheidsvereisten wordt voldaan.”
3.3.
Het verslag van 6 september 2024 wordt aan de burgemeester
van de verwerende partij overgemaakt.
3.4.
Bij besluit van 10 september 2024 beslist de burgemeester van de
stad Aarschot om de drie panden voor een periode van 3 maanden te sluiten. Op 12
september bekrachtigt het college van burgemeester en schepenen dit besluit.
3.5.
Beide beslissingen worden bestreden met een vordering tot
schorsing bij uiterst dringende noodzakelijkheid. Bij arrest nr. 260.660 van
18 september 2024 wordt de schorsing van de tenuitvoerlegging van beide
beslissingen bevolen.
3.6.
(intrekking
Zij worden ingetrokken bij beslissingen van 26 september 2024
burgemeestersbesluit
van
10
september
en
van
27 september 2024 (intrekking bekrachtigingsbesluit van 12 september 2024).
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.261.096
X-18.866-3/26
3.7.
Op 18 september 2024 voert de Hulpverleningszone Oost
Vlaams-Brabant een controle uit van de betrokken panden:
“Naar aanleiding van een telefonische aanvraag van mevrouw
Gwendolyn Rutten (burgemeester), van 16/09/2024, is een deskundige
brandpreventie van de zone Vlaams Brabant Oost, post Aarschot, ter
plaatse geweest op 18 september 2024. De begeleiding ter plaatse gebeurde
door [K. V.] (uitbater) en de lokale politie.”
Voor elk van de drie panden is het besluit dat “geen gunstig
advies, inzake brandveiligheid, tot uitbating verleend [kan] worden”.
3.8.
Bij brief van 23 september 2024 wordt eerste verzoeker
uitgenodigd voor een hoorzitting op 25 september 2024. Op verzoek van eerste
verzoeker wordt de hoorzitting uitgesteld naar 26 september 2024.
3.9.
Op 1 oktober 2024 beslist de burgemeester van de
verwerende partij om de uitbating in de drie panden te verbieden:
“Feiten, context en motivering
Gelet op het bestuurlijk verslag van de Federale Gerechtelijke Politie
Leuven d.d. 06.09.2024 als in bijlage, opgesteld naar aanleiding van
huiszoekingen in de panden gelegen te Molenstraat […] bus 1 en bus 2,
3202 Aarschot, Tieltseweg […], 3202 Aarschot en Diestsesteenweg […],
3202 Aarschot en op dezelfde dag aan de burgemeester overgemaakt;
Gelet op de drie verslagen van de Hulpverleningszone Oost
Vlaams-Brabant d.d. 19.09.2024 als in bijlage, waarbij er voor de panden
gelegen te Molenstraat […] bus 1 en bus 2, 3202 Aarschot, Tieltseweg […],
3202 Aarschot en Diestsesteenweg […], 3202 Aarschot, uitgebaat BV [D.],
een ongunstig preventieadvies verleend werd;
Overwegende dat BV [D.] in de betrokken panden kamers verhuurt aan o.a.
sekswerkers en gastarbeiders;
Overwegende dat de Federale Gerechtelijke Politie van Leuven en de
Brandweer vaststellingen hebben gedaan van omstandigheden die de
openbare orde, in het bijzonder de openbare gezondheid en de openbare
veiligheid, waaronder van de bewoners van de betrokken panden, in gevaar
brengen;
Overwegende dat de burgemeester op grond van artt. 133 en 135 NGW
bevoegd is om alle noodzakelijke maatregelen te nemen inzake bestuurlijke
politie, zijnde indien er een gevaar dreigt voor de openbare rust, -veiligheid
of -gezondheid;
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.261.096
X-18.866-4/26
Overwegende dat de burgemeester op grond van art. 11 van de Wet van
30 juli 1979 betreffende preventie van brand en ontploffing en betreffende
de verplichte verzekering burgerrechtelijke aansprakelijkheid de tijdelijke
sluiting kan bevelen van een inrichting die niet voldoet aan de krachtens die
wet voorgeschreven veiligheidsmaatregelen en/of wanneer de uitbater van
deze inrichting niet beschikt over de verplichte verzekering
burgerrechtelijke aansprakelijkheid;
Overwegende dat de burgemeester gelet op de inhoud van het bestuurlijk
verslag d.d. 06.09.2024 en van de verslagen van de Hulpverleningszone
Oost Vlaams-Brabant d.d. 19.09.2024, het noodzakelijk acht om op te
treden op grond van de artikelen 133 en 135 NGW, alsook artikel 11 van de
Wet van 30 juli 1979 betreffende preventie van brand en ontploffing en
betreffende de verplichte verzekering burgerrechtelijke aansprakelijkheid;
Gelet op de uitnodiging voor een hoorzitting d.d. 23.09.2024 en de
hoorzitting d.d. 26.09.2024;
Overwegende dat het volgende kan worden vastgesteld op basis van het
bestuurlijk verslag d.d. 06.09.2024:
o Het pand gelegen op de Tieltseweg […], 3202 Aarschot:
In het bestuurlijk verslag d.d. 6 september 2024 wordt aangegeven dat het
pand zich in slechte algemene staat bevindt. In het pand worden zes kamers
verhuurd: 4 op de eerste verdieping en 2 op de tweede verdieping.
De Federale Gerechtelijke Politie van Leuven beschrijft ook in het verslag
dat er een gemeenschappelijke ruimte is met een wasmachine en een
droogkast, waar de Federale Gerechtelijk Politie uitwerpselen van
ongedierte aantreft. De Federale Gerechtelijke Politie stelt vast dat over het
algemeen in het pand overal vuil ligt, er uitwerpselen van ongedierte te
vinden zijn, er schimmels aanwezig zijn op de muren en dat er veel afval
ligt op de binnenkoer. De uitwerpselen van ongedierte wijzen op de
aanwezigheid van ongedierte in het pand.
De onreine staat van het pand, maar vooral de aanwezigheid van schimmels
op de muren en van uitwerpselen van ongedierte op meerdere plaatsen in
het pand, vormt een ernstige bedreiging voor de gezondheid van niet alleen
de huurders van de betrokken kamers maar ook van omwonenden. De
aanwezigheid van ongedierte in het pand heeft immers een impact op
omliggende woningen. De algemene rommelige en onreine staat van het
pand werkt de aanwezigheid van ongedierte in de hand, ook ten aanzien
van die woningen.
De uitbating van kamers door BV [D.] op de Tieltseweg […],
3202 Aarschot brengt, gelet op de onreine staat van het pand, de
aanwezigheid van schimmels en de aanwezigheid van ongedierte de
gezondheid van inwoners en omwonenden en dus de openbare gezondheid
ernstig in gevaar.
Deze vaststellingen alleen rechtvaardigen een tussenkomst van de
burgemeester ter handhaving van de openbare gezondheid en dus de
openbare orde op grond van de artikelen 133 juncto 135 NGW.
o Het pand gelegen te Molenstraat […] bus 1 en bus 2, 3202 Aarschot:
In bestuurlijk verslag d.d. 6 september 2024 stelt de Federale Gerechtelijke
Politie vast dat het pand onderverdeeld is in 7 slaapkamers, een afgesloten
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.261.096
X-18.866-5/26
bureelruimte en enkele gemeenschappelijke ruimtes. De kamers worden
gescheiden door middel van gipskartonnenplaten. De slaapkamers zijn niet
voorzien van sanitaire voorzieningen. De Federale Gerechtelijke Politie
merkt op dat het wooncomfort en de hygiëne er zeer ondermaats is.
Het gebrek aan wooncomfort en hygiëne in het pand, waar sekswerkers
kamers huren, brengt de gezondheid en de fysieke integriteit, en daarmee
ook de veiligheid van de huurders in gevaar. Tevens is de onhygiënische
staat van het pand van dien aard om verder ongedierte aan te trekken,
hetgeen eveneens een gevaar vormt voor de gezondheid van de
omwonenden.
Deze vaststellingen alleen rechtvaardigen een tussenkomst van de
burgemeester ter handhaving van de openbare veiligheid en gezondheid en
dus de openbare orde op grond van de artikelen 133 juncto 135 NWG.
o Het pand gelegen te Diestsesteenweg […], 3202 Aarschot:
De Federale Gerechtelijke Politie stelt vast dat het eerste verdiep van het
pand onderverdeeld is in 3 afzonderlijke, kleine slaapkamers, een keuken
en een woonkamer. Op het tweede verdiep bevinden zich 2 slaapkamers en
een badkamer. De 5 slaapkamers worden bewoond door
Letse gastarbeiders.
De Federale Gerechtelijke Politie merkt in het verslag op dat de
gemeenschappelijke badkamer in een erbarmelijke staat verkeert.
De algemene staat van het pand, en in het bijzonder de badkamer, brengt de
gezondheid en de fysieke integriteit, en daarmee ook de veiligheid van de
inwoners in gevaar. Tevens is de onhygiënische staat van het pand van dien
aard om ongedierte aan te trekken, hetgeen de gezondheid van ook de
omwonenden ernstig kan verstoren.
Deze vaststellingen alleen rechtvaardigen een tussenkomst van de
burgemeester ter handhaving van de openbare veiligheid en gezondheid en
dus de openbare orde op grond van de artikelen 133 juncto 135 NGW.
Overwegende dat in het bestuurlijk verslag d.d. 06.09.2024 melding wordt
gemaakt van twijfels omtrent de veiligheid van sommige panden en of er
aan de brandveiligheidsvereisten voldaan wordt;
Overwegende dat gelet op de twijfels omtrent het voldaan zijn van de
veiligheidsvereisten, er op woensdag 18.09.2024 een onderzoek heeft
plaatsgevonden naar de conformiteit van de panden inzake
brandpreventiemaatregelen;
Overwegende dat het volgende kan worden vastgesteld op basis van de
verslagen van de Hulpverleningszone Oost Vlaams-Brabant
d.d. 19.09.2024:
o Het pand gelegen op de Tieltseweg […] 3202 Aarschot:
Op de brandveiligheidsinspectie d.d. 18.09.2024, worden volgende
inbreuken en tekortkomingen vastgesteld:
• Tussen horecazaak en trap naar de kamers is een branddeur,
maar die is niet zelfsluitend;
• Het gebouw is niet opgedeeld in compartimenten;
• Onduidelijk of de structurele elementen een brandweerstand
R60 hebben;
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.261.096
X-18.866-6/26
• Er is geen brandscheiding tussen kelder en bovengrondse
niveaus;
• Er is geen rookluik;
• De evacuatieafstand is groter dan 20 meter (hetgeen het
maximum is voor nachtbezetting), rekening houdend met de
vermeerderingsfactor x 2.5 voor verticaal te overbruggen afstand;
• Aanwezige signalisatie is onvoldoende;
• Geen brandscheiding tussen keuken en rest van het gebouw;
• Geen alarminstallatie aanwezig.
De Hulpverleningszone Oost Vlaams-Brabant concludeert als volgt in het
verslag:
• ‘Er kan geen gunstig advies, inzake brandveiligheid, tot
uitbating verleend worden.
Er is geen compartimentering in het gebouw. In combinatie met
een te lange en te smalle evacuatiemogelijkheid, en zonder manier
om de aanwezigen te alarmeren, is de veiligheid van de aanwezigen
niet gegarandeerd.’
Deze vaststellingen alleen rechtvaardigen een tussenkomst van
de burgemeester ter handhaving van de openbare veiligheid en
gezondheid en dus de openbare orde op grond van de artikelen 133
juncto 135 NWG, alsook op grond artikel 11 van de Wet van
30 juli 1979 betreffende preventie van brand en ontploffing en
betreffende de verplichte verzekering burgerrechtelijke
aansprakelijkheid.
o Het pand gelegen te Molenstraat […] bus 1 en bus 2, 3202 Aarschot:
Op de brandveiligheidsinspectie d.d. 18.09.2024, worden volgende
inbreuken en tekortkomingen vastgesteld:
• De toegangsdeuren tot de appartementen zijn geen
branddeuren;
• Mogelijks is de oppervlakte van het duplexappartement (bus 2)
groter dan 300 m² en is dus een rechtstreekse verbinding van beide
bouwlagen van een duplex appartement met het trappenhuis vereist.
Dergelijke verbinding is niet aanwezig;
• Er is geen rookluik aanwezig;
• De evacuatieafstanden overschrijden de maximaal toegelaten
20 meter;
• Geen signalisatie aanwezig;
• Geen veiligheidsverlichting aanwezig;
• Er is geen alarminstallatie.
De Hulpverleningszone Oost Vlaams-Brabant concludeert als volgt in het
verslag:
• ‘Er kan geen gunstig advies, inzake brandveiligheid, tot
uitbating verleend worden.
Er is geen compartimentering. De loopafstanden tot buiten zijn te
groot. Ontbreken van alle brandveiligheidsvoorzieningen.’
Deze vaststellingen alleen rechtvaardigen een tussenkomst van
de burgemeester ter handhaving van de openbare veiligheid en
gezondheid en dus de openbare orde op grond van de
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.261.096
X-18.866-7/26
artikelen 133 juncto 135 NWG, alsook op grond van artikel 11 van
de Wet van 30 juli 1979 betreffende preventie van brand en
ontploffing en betreffende de verplichte verzekering
burgerrechtelijke aansprakelijkheid.
o Het pand gelegen te Diestsesteenweg […], 3202 Aarschot:
Op de brandveiligheidsinspectie d.d. 18.09.2024, worden volgende
inbreuken en tekortkomingen vastgesteld:
• Het gebouw is niet opgedeeld in compartimenten, waardoor
hier 4 bouwlagen 1 groot compartiment vormen. Met hierin zowel
een groot appartement als een handelsruimte;
• Het is niet duidelijk of de structurele elementen van het gebouw
een brandweerstand hebben (houten verdiepingsvloeren);
• Het appartement is niet gecompartimenteerd;
• De keldertrap is niet afgesloten met wanden met EI 60 en een
zelfsluitende deur met EI1 30 op het gelijkvloers;
• Er is geen veiligheidsverlichting aanwezig overeenkomstig
norm NBN EN 1838, NBN EN 60598-2-22 en NBN EN 50172
aanwezig op de evacuatiewegen, de lokalen toegankelijk voor het
publiek, de keuken en de voornaamste stroomborden;
• Er is geen alarminstallatie aanwezig.
De Hulpverleningszone Oost Vlaams-Brabant concludeert als volgt in het
verslag:
• ‘Er kan geen gunstig advies, inzake brandveiligheid, tot
uitbating verleend worden.
Het gebrek aan compartimentering, de te lange
evacuatieafstanden, gecombineerd met het ontbreken van
brandveiligheidsuitrusting, zorgt voor een te laag veiligheidsniveau
voor de gebruikers van het gebouw.’
Deze vaststellingen alleen rechtvaardigen een tussenkomst van
de burgemeester ter handhaving van de openbare veiligheid en
gezondheid en dus de openbare orde op grond van de artikelen 133
juncto 135 NWG, alsook op grond van artikel 11 van de Wet van 30
juli 1979 betreffende preventie van brand en ontploffing en
betreffende de verplichte verzekering burgerrechtelijke
aansprakelijkheid.
Overwegende dat de bovenstaande vaststellingen zeer ernstig zijn;
Overwegende dat [K. V.], in bijzijn van zijn raadsman
Mter Tim De Ketelaere, gehoord werd op 26.09.2024;
Overwegende dat [K. V.] een nota met opmerkingen en 57 bijlagen
neerlegt;
Overwegende dat [K. V.] volgende zaken opwerpt:
[…]
[K. V.] betwist dat er een probleem voor de volksgezondheid is. Hij haalt
aan dat het beddengoed en de handdoeken continu ververst worden. Hij
stelt ook nog dat de onfrisse geur gelinkt zou zijn aan het feit dat de
huiszoekingen op een ‘ontiegelijk’ vroeg uur zouden hebben
plaatsgevonden.
Repliek van de burgemeester:
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.261.096
X-18.866-8/26
De uitnodiging voor de hoorzitting vindt, wat betreft het luik over de
vaststellingen in het bestuurlijk verslag, grondslag in het feit dat algemene
staat van de panden onhygiënisch is, er veel vuilnis en rommel aanwezig is,
er schimmels op de muren aanwezig zijn en er uitwerpselen van ongedierte
aanwezig zijn op de vloer. Dergelijke leefomstandigheden die door de
Federale Gerechtelijke Politie zijn vastgesteld, los van de persoonlijke
hygiëne van de bewoners, brengen de gezondheid en de fysieke integriteit
van de bewoners in gevaar. Het gegeven dat het beddengoed en de
handdoeken continu zouden worden ververst, spreken de vaststellingen van
de Federale Gerechtelijke Politie niet tegen. Ten slotte meent[K. V.] ook
nog dat de onfrisse geur te wijten zou zijn aan het feit dat de huiszoekingen
om 6u ’s ochtends zijn doorgegaan en de kamers nog niet verlucht waren.
Deze situatie zou men volgens hem in elke woning aantreffen op een
dergelijk uur. Het is zeer ongeloofwaardig dat in panden waar vuilnis zich
opstapelt, er uitwerpselen van ongedierte te vinden zijn en er schimmels
aanwezig zijn op de muren en in de douches, er slechts een onfrisse geur
zou zijn omdat de kamers nog niet verlucht zijn.
[…]
Vervolgens gaat [K. V.] over tot een in concreto-analyse van elk pand op
basis van de vaststellingen van de Federale Gerechtelijke Politie in het
bestuurlijk verslag d.d. 06.09.2024. Er kan algemeen gesteld worden dat de
[K. V.] aan de hand van beschrijvingen en fotomateriaal aanvoert dat de
algemene hygiënische staat in de panden in orde is, dat er geen afval
rondslingert, dat er geen uitwerpselen van ongedierte te vinden zijn en dat
er geen schimmels aanwezig zijn op de muren. [K. V.] legt ook stukken
neer waaruit blijkt dat een overeenkomst is afgesloten met een
onderneming (Afval Alternatief) die zich [bezig houdt] met afvalophaal.
Er wordt ook een factuur van de aankoop van dispositieven voor
ongediertebestrijding gecommuniceerd.
Repliek van de burgemeester:
De burgemeester stelt vast uit de nota met opmerkingen, de
gecommuniceerde stukken en de hoorzitting d.d. 26.09.2024 dat [K. V.]
geremedieerd heeft aan de algemene onhygiënische staat in de panden. Zo
blijkt uit de fotoreportage dat er geen rommel en vuilnis meer rondslingert,
dat er maatregelen werden getroffen tegen schimmelplekken, dat de
uitwerpselen van ongedierte werden opgekuist en dat ook dispositieven
tegen ongediertebestrijding werden geplaatst. Gelet op het bovenstaande
meent de burgemeester dan ook dat niet meer van [K. V.] dient verzocht te
worden dat ‘(1) het schriftelijk bewijs geleverd wordt door [K. V.], met
onder andere foto’s en uitleg, dat maatregelen getroffen zijn tegen
ongedierte, de algemene netheid en hygiëne van de panden en tegen de
aanwezigheid van schimmels in de panden’.
Daarentegen meent de burgemeester dat [K. V.] nog steeds het schriftelijk
bewijs moet leveren, opgesteld door een onafhankelijke derde met een
expertise inzake ongediertebestrijding dat er geen probleem van ongedierte
meer aanwezig is in de panden gelegen te Tieltseweg […], 3202 Aarschot
en Diestsesteenweg […], 3202 Aarschot. Immers, uit de verweernota, de
stukken en de hoorzitting d.d. 26.09.2024 blijkt enkel dat maatregelen
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.261.096
X-18.866-9/26
werden getroffen tegen ongedierte. Dat de uitwerpselen van ongedierte
ondertussen werden opgekuist, bewijst niet dat er geen ongedierte meer
aanwezig is. Bovendien stelt de burgemeester vast dat [K. V.] zelf aangeeft
dat er problemen zijn van ongedierte in de Diestsesteenweg […],
3202 Aarschot.
De tussenkomst van een onafhankelijke derde met een expertise inzake
ongediertebestrijding is noodzakelijk om zich ervan te verzekeren dat de
getroffen maatregelen doeltreffend zijn en zich ervan te vergewissen dat er
geen dreiging meer is van aanwezigheid van ongedierte.
[…]
In een tweede luik van de nota met opmerkingen gaat [K. V.] in op de
verslagen van de Hulpverleningszone Oost Vlaams-Brabant.
[…]
[K. V.] werpt in zijn nota met opmerkingen op dat een verkeerde
rechtsgrond zou gehanteerd zijn. In eerste instantie meent hij dat het
Koninklijk Besluit van 20 mei 2022 niet bestaat en dat het slechts een
aantal bepalingen van het Koninklijk besluit van 7 juli 1994 tot vaststelling
van de basisnormen voor de preventie van brand en ontploffing (hierna: het
KB van 7 juli 1994) wijzigt. Vervolgens, bekritiseert [K. V.] het feit dat het
voornoemde Koninklijk besluit ‘als leidraad’ zou zijn gebruikt.
De Hulpverleningszone zou zodoende het legaliteitsbeginsel geschonden
hebben.
[K. V.] werpt op dat de uitbating van de betrokken panden niet in het
toepassingsgebied van het Koninklijk beluit van 7 juli 1994 zou vallen –
ook niet als leidraad.
Ook meent [K. V.] dat de verwijzing naar het HORECA-reglement van de
Stad Aarschot niet deugdelijk zou zijn omdat een andere, specifieke
regeling de brandveiligheidsvoorwaarden zou vastleggen voor de uitbating
van de panden.
Repliek van de burgemeester:
Het Koninklijk besluit van 20 mei 2022 is een wijzigingsbesluit van het
Koninklijk besluit van 7 juli 1994. De rechtsgrond is duidelijk het
Koninklijk besluit van 7 juli 1994. Uit de nota met opmerkingen van
[K. V.] kan ontegensprekelijk afgeleid worden dat hij begrijpt dat de
verslagen tot stand zijn gekomen op grond [van] het Koninklijk besluit van
7 juli 1994.
[K. V.] benadrukt bovendien slechts één van de aangehaalde rechtsgronden
(die verschillen voor elk pand omwille van de specifieke uitbatingen in elk
pand - horeca en handelszaken). In het pand gelegen in de Tieltseweg is er
een horecazaak op het gelijkvloers en in het pand in de Diestsesteenweg
bevindt er zich een handelszaak op het gelijkvloers. De vermelding van het
HORECA-reglement van de stad Aarschot is dan ook gerechtvaardigd.
Overigens voorziet artikel 3.1, §1, tweede lid en §2 van de Vlaamse Codex
Wonen als volgt:
‘(…) Elke woning moet voldoen aan de vereisten van
brandveiligheid, met inbegrip van de specifieke en aanvullende
veiligheidsnormen die de Vlaamse Regering vaststelt. Een woning
moet uitgerust zijn met één of meer rookmelders geplaatst op de
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.261.096
X-18.866-10/26
wijze bepaald door de Vlaamse Regering of moet beschikken over
een branddetectiesysteem dat gekeurd en gecertificeerd is door een
daartoe erkend organisme.
(…)
§2 Met behoud van de toepassing van paragraaf 1 stelt de
Vlaamse Regering aanvullende vereisten en normen vast voor
kamers. De bepalingen van dit boek zijn van toepassing op de
kamers.’
In de voorbereidende handelingen van het decreet houdende wijziging van
diverse decreten wat de woonkwaliteitsbewaking betreft, wordt als volgt
gesteld wat betreft de bevoegdheid van het Vlaamse Gewest inzake
brandveiligheidsnormen […]:
‘alhoewel het vaststellen van normen inzake brandveiligheid
behoort tot de federale bevoegdheid, zijn de gewesten – gelet op
hun bevoegdheid inzake huisvesting – toch bevoegd om specifieke
brandveiligheidsnormen vast te stellen voor gebouwen die
hoofdzakelijk voor bewoning bestemd zijn. Dit betekent dat ze door
de federale staat vastgestelde basisnormen kunnen aanpassen en
aanvullen, zonder die aan te tasten. Zij treden dus op een federaal
bevoegdheidsterrein omwille van de volheid van bevoegdheid
inzake huisvesting, maar dit is beperkt tot de huisvestingsmaterie.
De specifieke regels hebben als kenmerk dat ze betrekking hebben
op een bepaalde soort constructies, onderscheiden naar gelang van
hun bestemming. Het Grondwettelijk Hof spreekt specifiek over
‘aanpassen en aanvullen, maar niet aantasten’[…]. De bevoegdheid
van de gewesten op het vlak van brandveiligheidsnormen voor
gebouwen die hoofdzakelijk voor bewoning bestemd zijn,
uitgewerkt door het Grondwettelijk Hof, werd uitdrukkelijk
aanvaard door de Raad van State in het advies bij het ontwerp van
decreet houdende de Vlaamse Wooncode[.]’
Aldus heeft de Federale Wetgever de bevoegdheid om de basisnormen ter
zake te bepalen, die voor élke eenheid/woning, ongeacht de aard of de
functie ervan, van toepassing zijn. Daaraan kan de decreetgever niet raken.
De decreetgever kan daarentegen wel specifieke brandveiligheidsregels
bepalen, in het kader van haar volheid van bevoegdheid inzake huisvesting,
afhankelijk van de functie van de eenheid/woning.
Het staat vast dat kamers dienen te voldoen aan vereisten van
brandveiligheid – die op heden enkel op federaal niveau zijn en kunnen
worden geregeld. Het aanwenden van het Koninklijk besluit van 7 juli 1994
als leidraad om na te gaan of wel voldaan is aan de minimale vereisten van
brandveiligheid, zoals vereist door de Vlaamse Codex Wonen, is bijgevolg
een objectieve en heldere parameter. Bij gebrek aan enige reglementering
die van toepassing is, dient het Koninklijk besluit van 7 juli 1994 als
richtinggevend worden beschouwd, als indicatie voor de huidige
brandveiligheidsnormen waaraan alle eenheden/woningen minimaal
zouden moeten voldoen.
[…]
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.261.096
X-18.866-11/26
[K. V.] voert aan dat de uitbating van de kamers in de panden onderworpen
is aan het Logiesdecreet en de bijzondere brandveiligheidsnormen inzake
logies. Hij leidt hieruit af dat de vereisten van brandveiligheid voorzien in
het Koninklijk besluit van 7 juli 1994 niet als leidraad kunnen dienen en dat
enkel rekening kan gehouden worden met de brandveiligheidsnormen die
voorzien zijn voor logies. Ten slotte meent [K. V.] dat enkel Vinçotte
bevoegd is voor preventiecontroles in de panden, aangezien zij als enige
een overeenkomst met de Vlaamse overheid heeft afgesloten om de taak
van de brandweer over te nemen voor het uitvoeren van deze controle op de
brandveiligheid en een brandattest af te leveren voor de kleinschalige
kamergebonden logies en jeugdverblijven tot en met 3 verhuureenheden én
met maximum 9 slaapplaatsen. Op de hoorzitting van 26.09.2024 heeft
[K. V.] uitdrukkelijk aangegeven dat hij op heden niet over de
brandattesten van Vinçotte beschikt.
Repliek van de burgemeester:
Bij wijze van voorafgaande opmerking, merkt de burgemeester op dat
[K. V.] in het kader van een procedure bij de Raad van State met betrekking
tot dezelfde panden argumenteerde dat de verhuur van de kamers in de
betrokken panden niet binnen het toepassingsgebied van het Logiesdecreet
viel. Hij legde zelfs een schriftelijk advies van Toerisme Vlaanderen neer
dat bevestigde dat het Logiesdecreet niet van toepassing is. Het huidig
verweer van [K. V.], dat het Logiesdecreet wél van toepassing is, is op zijn
minst verrassend en bijzonder contradictorisch.
De burgemeester merkt ten overvloede en voor de goede orde op dat zij
ernstige twijfels heeft dat de panden als logies kunnen worden
gekwalificeerd. Zo wordt het appartement in de Diestsesteenweg […]
verhuurd aan een andere vennootschap middels een ‘commercial rental
agreement’ voor een periode van 9 jaar. Dit doet ernstig twijfelen aan de
toepassing van het Logiesdecreet. Bovendien zijn geen van de adressen
aangemeld bij Toerisme Vlaanderen.
Verder, louter ten overvloede en als repliek op de elementen aangehaald
door [K. V.] stelt de burgemeester hetgeen volgt vast.
Het Logiesdecreet en de uitvoeringbesluiten voorzien in verschillende
soorten brandveiligheidsnormen, afhankelijk van het aantal
verhuureenheden en slaapplaatsen. Met een verhuureenheid dient een
afzonderlijk te huren kamer, ruimte of eenheid van het logies verstaan te
worden. […]
Het Besluit van de Vlaamse Regering tot vaststelling van de specifieke
brandveiligheidsnormen waaraan het toeristische logies moet voldoen en
haar bijlagen voorzien dat […] :
o kamergebonden logies en jeugdverblijven tot en met 3 verhuureenheden
én met maximum 9 slaapplaatsen of kamergebonden logies en
jeugdverblijven bestaande uit 1 verhuureenheid met 10 tot 12 slaapplaatsen
én waarbij de verhuureenheid geen deel uitmaakt van een groter
bouwgeheel waarin andere logies, wooneenheden of commerciële functies
voorkomen, vallen onder de bevoegdheid van Vinçotte […] voor het
uitvoeren van controle inzake brandveiligheid en het afleveren van een
brandattest (bijlage 2 bij het Besluit van de Vlaamse Regering tot
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.261.096
X-18.866-12/26
vaststelling van de specifieke brandveiligheidsnormen waaraan het
toeristische logies moet voldoen) ;
o kamergebonden logies en jeugdverblijven met 2 of 3 verhuureenheden én
met 10 tot 12 slaapplaatsen of kamergebonden logies met 4 of
5 verhuureenheden én met maximum 12 slaapplaatsen of kamergebonden
logies en jeugdverblijven bestaande uit 1 verhuureenheid met 10 tot
12 slaapplaatsen én waarbij de verhuureenheid deel uitmaakt van een
groter bouwgeheel waarin andere logies, wooneenheden of commerciële
functies voorkomen, vallen onder de bevoegdheid van de burgemeester –
lees de hulpverleningszones – voor het uitvoeren van controle inzake
brandveiligheid en het afleveren van een brandattest (bijlage 2/1 bij het
Besluit van de Vlaamse Regering tot vaststelling van de specifieke
brandveiligheidsnormen waaraan het toeristische logies moet voldoen);
o kamergebonden logies en jeugdverblijven met méér dan
5 verhuureenheden of met méér dan 12 slaapplaatsen, vallen onder de
bevoegdheid van de burgemeester – lees de hulpverleningszones – voor het
uitvoeren van controle inzake brandveiligheid en het afleveren van een
brandattest (bijlage 3 bij het Besluit van de Vlaamse Regering tot
vaststelling van de specifieke brandveiligheidsnormen waaraan het
toeristische logies moet voldoen).
De situatie in de panden van [K. V.] kan als volgt samengevat worden:
o Tieltseweg […]: 6 verhuureenheden;
o Molenstraat […]: 7 verhuureenheden;
o Diestsesteenweg […]: 1 appartement verhuurd aan een onderneming
voor een periode van 9 jaar.
In bijlage 3 van het Besluit van de Vlaamse Regering tot vaststelling van de
specifieke brandveiligheidsnormen waaraan het toeristische logies moet
voldoen voorziet in het eerste hoofdstuk :
‘De terminologie zoals gebruikt in bijlage 1 van het koninklijk
besluit van 7 juli 1994 tot vaststelling van de basisnormen voor de
preventie van brand en ontploffing waaraan nieuwe gebouwen
moeten voldoen, zoals gewijzigd, is van toepassing.’
Uit de verslagen van de hulpverleningszone Oost Vlaams-Brabant blijkt
dat géén van de panden voldoet aan de voorwaarden van het Koninklijk
besluit van 7 juli 1994. Louter ten overvloede kan dus vastgesteld worden
dat zelfs indien de redenering van [K. V.] gevolgd wordt, de ‘logies’ niet
voldoen aan de brandveiligheidsvoorschriften en dus niet verhuurd mogen
worden. Ook ten overvloede, blijkt dat [K. V.] op heden ook niet over
brandattesten van Vinçotte beschikt, dus zelfs indien zijn redenering op dit
punt gevolgd wordt, mogen de logies niet verhuurd worden omdat ze niet
over het vereiste brandattest beschikken.
Bovenstaande opmerkingen worden louter ten overvloede en als antwoord
op het verweer van [K. V.] meegegeven.
In de mate dat [K. V.] volhardt dat hij logies uitbaat, behoudt de
burgemeester zich het recht voor om de situatie kenbaar te maken aan
Toerisme Vlaanderen.
[…]
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.261.096
X-18.866-13/26
Ten slotte, meent [K. V.] dat de voorgestelde maatregel van sluiting
disproportioneel zou zijn. Er zouden slechts nog een aantal minimale
aanpassingen dienen te gebeuren. Er zou een redelijke termijn moeten
voorzien worden om zich te conformeren aan de regels, zonder een sluiting
op te leggen.
Repliek van de burgemeester:
Artikel 11 van de wet van 30 juli 1979 betreffende de preventie van brand
en ontploffing en betreffende de verplichte verzekering van de
burgerrechtelijke aansprakelijkheid in dergelijke gevallen voorziet dat:
‘De burgemeester kan de voorlopige sluiting bevelen van de
inrichting die niet voldoet aan de krachtens deze wet
voorgeschreven veiligheidsmaatregelen [of wegens het niet
afsluiten van de verzekering bedoeld in hoofdstuk II].
De heropening van de inrichting wordt slechts toegestaan als de
vereiste aanpassingen of verbouwingen uitgevoerd zijn [en de
verplichting inzake de verzekering bepaald in hoofdstuk II in orde
gebracht werden].’
Het komt de burgemeester voor dat [K. V.] zelf erkent dat nog niet aan alle
inbreuken geremedieerd is. Bovendien is er op heden geen enkel verslag
van een bevoegde instantie waarin vastgesteld wordt dat de getroffen
maatregelen tegemoet komen aan de tekortkomingen en inbreuken die zijn
vastgesteld door de hulpverleningszone Oost Vlaams-Brabant.
In de controleverslagen van de hulpverleningszone Oost Vlaams-Brabant
worden ernstige vaststellingen gemaakt inzake het niet-voldoen aan de
brandveiligheidsvereisten. Er is een reëel risico. De sluiting is een gepaste
maatregel i.h.l.v. van de risico’s.
Bijgevolg;
Overwegende dat uit de hoorzitting d.d. 26.09.2024, de nota met
opmerkingen en de neergelegde stukken blijkt dat geremedieerd werd aan
de problemen met betrekking tot de hygiëne en properheid in de panden.
Er zijn geen redenen om de tussenkomst van de burgemeester op grond van
de artikelen 133 juncto 135 NGW aan te houden wat betreft de
vaststellingen dat de panden onhygiënisch zouden zijn;
Overwegende dat er echter geen zekerheid is dat er geen ongedierte meer
aanwezig is in de panden gelegen te Tieltseweg […], 3202 Aarschot en
Diestsesteenweg […], 3202 Aarschot en dat de burgemeester meent dat
[K. V.] nog steeds het schriftelijk bewijs moet leveren, opgesteld door een
onafhankelijke derde met een expertise inzake ongediertebestrijding dat er
geen probleem van ongedierte meer aanwezig is. Bovendien kan voor de
panden gelegen te Tieltseweg […], 3202 Aarschot en Diestsesteenweg
[…], 3202 Aarschot vastgesteld worden dat de aanwezigheid van
ongedierte een ernstige verstoring van de openbare orde uitmaakt die de
tussenkomst van de burgemeester op grond van de artikelen 133 juncto
135 NGW tevens rechtvaardigt;
Overwegende dat op voldoende wijze aangetoond wordt dat op de gegeven
locaties inbreuken op de wetgeving inzake brandveiligheid en
brandpreventie, zodat deze vaststellingen op zich het optreden van de
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.261.096
X-18.866-14/26
burgemeester op grond van de artikelen 133 en 135 NGW juncto art.
11 van de Wet van 30 juli 1979 rechtvaardigen;
Overwegende dat het de burgemeester toekomt uit te maken welke
maatregelen de meest geëigende zijn om de brandveiligheid en de openbare
gezondheid en veiligheid te vrijwaren of de openbare orde te herstellen en
te voorkomen dat ze in de toekomst nog kan verstoord worden;
Overwegende dat het algemeen belang in dit geval primeert op het privaat
belang van de zaakvoerder;
Overwegende dat in casu de tijdelijke sluiting van de panden uitgebaat
door BV [D.] een noodzakelijke beperking is op het uitoefenen van het
recht op vrijheid van handel en nijverheid, en de enige manier is om de
openbare veiligheid en gezondheid te waarborgen;
Overwegende dat de sluiting betrekking heeft op het verhuren van kamers
in de panden en dat [K. V.] bijgevolg wel toegang heeft tot de panden om
maatregelen te treffen om de panden in regel te brengen;
Overwegende dat de burgemeester gelet op de zwaarwichtigheid van de
feiten vandaag om 11:00 uur besluit bestuurlijke maatregelen te treffen;
Besluit:
Artikel 1
Ik, ondergetekende, Gwendolyn Rutten, burgemeester, beslis, dat ter
handhaving van de wetgeving inzake brandveiligheid en brandpreventie en
ter bescherming van de openbare veiligheid en gezondheid, de hieronder
vernoemde panden, elke vorm van uitbating of activiteit onmiddellijk moet
stopzetten en voorlopig gesloten wordt tot (1) het schriftelijk bewijs
geleverd wordt door een onafhankelijke derde met een expertise inzake
ongediertebestrijding dat er geen probleem van ongedierte meer aanwezig
is voor de panden gelegen te:
o Tieltseweg […], 3202 Aarschot
o Diestsesteenweg […], 3202 Aarschot
en (2) een gunstig controleverslag door de Hulpverleningszone Oost
Vlaams-Brabant wordt afgeleverd voor de panden gelegen te:
o Tieltseweg […], 3202 Aarschot;
o Molenstraat […] bus 1 en bus 2, 3202 Aarschot;
o Diestsesteenweg […], 3202 Aarschot.
[…]”
Dit is de bestreden beslissing.
IV. Ontvankelijkheid van de vordering
Standpunt van de verwerende partij
4.1.
De verwerende partij werpt op dat de verzoekende partijen niet
over het vereiste belang beschikken.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.261.096
X-18.866-15/26
De verzoekende partijen gaan er immers van uit dat zij
onderworpen zijn aan het decreet van 5 februari 2016 ‘houdende toeristische
logies’ (hierna: het logiesdecreet) en het besluit van de Vlaamse regering van
17 maart 2017 ‘tot vaststelling van de specifieke brandveiligheidsnormen waaraan
het toeristische logies moeten voldoen’ (hierna: het Vlaams besluit brandveiligheid
logies). Daaruit volgt dat Vinçotte de bevoegde instantie is om brandweerattesten
uit te reiken. Zij beschikken echter geenszins over de attesten die, naar eigen
zeggen, vereist zijn.
In die omstandigheden kan de gevorderde schorsing van het
bestreden besluit er niet toe leiden dat de verzoekende partijen gerechtigd zouden
zijn om de uitbating te hervatten.
Beoordeling
4.2.
Het bestreden besluit heeft tot gevolg dat geen van de betrokken
panden nog mag worden uitgebaat tot “een gunstig controleverslag door de
Hulpverleningszone Oost Vlaams-Brabant wordt afgeleverd”. Bijkomend moet
voor twee panden ook het schriftelijk bewijs worden geleverd “dat er geen
probleem van ongedierte meer aanwezig is”.
4.3.
Minstens voor de twee panden die ook om reden van een
“probleem van ongedierte” worden gesloten, gaat de exceptie niet op.
4.4.
Wat betreft de brandveiligheid betogen de verzoekende partijen
in essentie dat de panden werden gecontroleerd in het licht van regelgeving die niet
van toepassing is.
Dit volstaat om van een belang te doen blijken. Het gegeven dat
de verzoekende partijen niet zouden voldoen aan de voorwaarden die volgens
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.261.096
X-18.866-16/26
henzelf van toepassing zijn, is wel in aanmerking te nemen bij de beoordeling van
de urgentie (zie randnr. 25).
4.5.
De exceptie wordt verworpen.
V. Herinnering aan de schorsingsvoorwaarden
Krachtens artikel 17, §§ 1 en 4, van de gecoördineerde wetten op
de Raad van State kan tot schorsing van de tenuitvoerlegging bij uiterst dringende
noodzakelijkheid slechts worden besloten onder de dubbele voorwaarde dat
minstens één ernstig middel wordt aangevoerd dat de nietigverklaring van de akte
of het reglement prima facie kan verantwoorden en dat een uiterst dringende
noodzakelijkheid voorhanden is die onverenigbaar is met de behandelingstermijn
van de gewone vordering tot schorsing.
VI. Ernst van het enige middel
Uiteenzetting van het middel
6.1.
Een enig middel voert onder meer de schending aan van
artikel 133 en 135 van de nieuwe gemeentewet, van de wet van 30 juli 1979
‘betreffende de preventie van brand en ontploffing en betreffende de verplichte
verzekering van de burgerrechtelijke aansprakelijkheid in dergelijke gevallen’
(hierna: de wet van 30 juli 1979), van het koninklijk besluit van 7 juli 1994 ‘tot
vaststelling van de basisnormen voor de preventie van brand en ontploffing
waaraan de gebouwen moeten voldoen’ (hierna: het koninklijk besluit van
7 juli 1994), van het logiesdecreet, van het Vlaams besluit brandveiligheid logies,
en van de algemene beginselen van behoorlijk bestuur, meer specifiek de
materiëlemotiveringsplicht,
het
zorgvuldigheidsbeginsel,
het
proportionaliteitsbeginsel en het redelijkheidsbeginsel.
Het middel valt uiteen in twee delen.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.261.096
X-18.866-17/26
6.2.1.
In een eerste deel viseren de verzoekende partijen de in het
bestreden besluit opgenomen vereiste dat het hervatten van de uitbating
afhankelijk wordt gesteld van een schriftelijk bewijs, geleverd door een
onafhankelijke derde met een expertise inzake ongediertebestrijding, dat er geen
probleem van ongedierte meer aanwezig is in de panden gelegen te Tieltseweg en
Diestsesteenweg.
6.2.2.
Aangevoerd wordt, onder meer, dat er niet het minste bewijs
voorligt dat de beweerde aanwezigheid van enkele uitwerpselen een relevante
impact heeft op de gezondheid van de gebruikers van de kamers of de bewoners
van de omliggende woningen. Een optreden van de burgemeester in het kader van
artikel 135 van de nieuwe gemeentewet is dan ook niet verantwoord. Dit is des te
meer het geval nu de burgemeester zelf oordeelt dat de uitwerpselen niet meer
aanwezig zijn. Van de verzoekende partijen wordt verwacht dat zij een negatief
bewijs leveren wat onmogelijk, minstens onredelijk is. Het is de burgemeester die
de bewijslast draagt dat er nog problemen van ongedierte zijn. De gestelde
voorwaarde voor hervatting van de exploitatie komt dan ook neer op een
permanente sluiting die niet evenredig is met de motieven ervan.
De verzoekende partijen beklemtonen ook dat er ten aanzien van
het pand aan de Diestsesteenweg geen vaststelling aangaande de aanwezigheid van
uitwerpselen van ongedierte werd gedaan.
6.3.1.
Het tweede deel van het middel viseert de sluiting tot op het
moment dat er een gunstig controleverslag van de Hulpverleningszone Oost
Vlaams-Brabant wordt afgeleverd voor elk van de panden.
6.3.2.
De kritiek van de verzoekende partijen houdt onder meer in dat
bij de controle door de Hulpverleningszone Oost Vlaams-Brabant toepassing werd
gemaakt van het koninklijk besluit van 7 juli 1994, terwijl de bepalingen ervan niet
van toepassing zijn, en dus ook niet als “leidraad” mogen worden toegepast. Enkel
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.261.096
X-18.866-18/26
het logiesdecreet is van toepassing, evenals het Vlaams besluit brandveiligheid
logies. Daaruit vloeit ook voort dat niet de Hulpverleningszone, maar enkel
Vinçotte bevoegd is om de attesten inzake brandveiligheid af te leveren.
Betreffende het pand aan de Tieltseweg werd ook toepassing
gemaakt van de politieverordening van de stad Aarschot omtrent de
brandveiligheid in horecazaken, terwijl artikel 1.3 van dat reglement uitdrukkelijk
bepaalt dat het gemeentelijk reglement niet van toepassing is indien op een hoger
niveau specifieke brandveiligheidsnormen gelden.
Dat er verwarring bestaat over de toepasselijke regelgeving,
blijkt volgens de verzoekende partijen ook uit een mededeling van de
Hulpverleningszone Oost Vlaams-Brabant van 2 oktober 2024.
6.3.3.
Verder betogen de verzoekende partijen dat een loutere
vaststelling van een inbreuk op specifieke brandveiligheidsnormen de stopzetting
van exploitatie niet kan verantwoorden. Daartoe is minstens ook vereist dat de
veiligheid van de gebruikers van de kamers in de panden ernstig in het gedrang
komt. Dit blijkt echter niet uit de brandweerverslagen waar de bestreden beslissing
op is gesteund.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.261.096
X-18.866-19/26
Beoordeling
A. Betreffende de voorwaarde dat het bewijs wordt geleverd dat er geen probleem
van ongedierte meer aanwezig is
De bestreden beslissing verplicht, voor wat betreft de panden
gelegen te Tieltseweg en Diestsesteenweg, tot een onmiddellijke stopzetting van
“elke vorm van uitbating of activiteit” tot “het schriftelijk bewijs geleverd wordt
door een onafhankelijke derde met een expertise inzake ongediertebestrijding dat
er geen probleem van ongedierte meer aanwezig is”.
De
beslissing
steunt
op
een
eenmalige
vastgestelde
aanwezigheid van uitwerpselen van ongedierte, bovendien enkel in het pand
Tieltseweg. De bestreden beslissing neemt bovendien aan “dat de uitwerpselen van
ongedierte werden opgekuist en dat ook dispositieven tegen [ongedierte] werden
geplaatst”.
De bestreden beslissing lijkt aldus in wezen te zijn gesteund op
de vrees dat “het probleem van ongedierte” nog niet zou zijn opgelost. Er wordt
echter niet nader toegelicht waarin dit probleem dan precies bestaat, en ook niet
welke maatregelen moeten worden genomen ter vrijwaring van de openbare
veiligheid en gezondheid.
In die omstandigheden lijkt de verwerende partij zich niet te
kunnen beroepen op een bedreiging voor de openbare orde en veiligheid in de zin
van de artikelen 133 en 135 van de nieuwe gemeentewet.
Het komt de bevoegde overheid in de gegeven omstandigheden
prima facie evenmin toe om de vaststelling dat de openbare veiligheid en
gezondheid zich niet langer verzet tegen de uitbating van de betrokken panden
afhankelijk te stellen van een “schriftelijk bewijs geleverd […] door een
onafhankelijke derde met een expertise inzake ongediertebestrijding”.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.261.096
X-18.866-20/26
Het besluit is dat de verwerende partij op het eerste gezicht niet
aantoont dat er in de betrokken panden een “probleem van ongedierte” bestaat dat,
om redenen van openbare veiligheid en gezondheid, de stopzetting van elke
uitbating ervan verantwoordt, en dit tot het bewijs van het tegendeel.
B. Betreffende de voorwaarde dat een gunstig controleverslag wordt opgemaakt
door de Hulpverleningszone Oost Vlaams-Brabant
Wat het aspect brandveiligheid betreft, is de bestreden beslissing
gesteund op de verslagen van de Hulpverleningszone Oost Vlaams-Brabant van
19 september 2024.
Luidens die verslagen worden er voor al de onderzochte panden
inbreuken vastgesteld op het koninklijk besluit van 17 juli 1994. Specifiek voor het
pand Tieltseweg wordt ook een inbreuk op een gemeentelijke verordening omtrent
de brandveiligheid in horecazaken vastgesteld, terwijl specifiek voor het pand
Diestsesteenweg bijkomend een inbreuk wordt vastgesteld op artikel 3.2, § 2, van
de Vlaamse Codex Wonen.
Niet betwist wordt evenwel dat het koninklijk besluit van
17 juli 1994 als dusdanig niet van toepassing is.
De vraag of de gemeentelijke verordening omtrent de
brandveiligheid wel of niet van toepassing is, hangt af van de vraag of er op
federaal of deelstatelijk niveau brandweernormen toepasselijk zijn. Aangenomen
dat het logiesdecreet van toepassing is (zie verder randnr. 25.2), lijkt de
gemeentelijke verordening op het eerste gezicht niet van toepassing.
Ook de Vlaamse Codex Wonen lijkt op het eerste gezicht niet
van toepassing, vermits de brandveiligheidsvereisten die in die codex worden
opgenomen, specifiek betrekking hebben op woningen, zijnde “elk onroerend goed
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.261.096
X-18.866-21/26
of het deel ervan dat hoofdzakelijk bestemd is voor de huisvesting van een gezin of
alleenstaande”. Om dezelfde redenen lijkt de Vlaamse Codex Wonen ook geen
juridische basis te kunnen vormen voor de toepasselijkheid van het
koninklijk besluit van 17 juli 1994.
In de mate dat de verwerende partij de bestreden beslissing
meent te kunnen verantwoorden op grond van de wet van 30 juli 1979, doet zij er
niet van blijken dat de bestreden beslissing kadert in het toezicht “op de uitvoering
van de krachtens deze wet voorgeschreven veiligheidsmaatregelen” (art. 5 van de
wet van 30 juli 1979).
De verwerende partij slaagt er zodoende niet in voldoende
aannemelijk te maken dat de normen waarvan het bestreden besluit toepassing
maakt, ook effectief van toepassing zijn. Dat de verzoekende partijen ter zake zelf
tot de verwarring hebben bijgedragen, vergoelijkt dit niet.
Uit de controleverslagen van 19 september 2024 blijkt verder
niet dat, afgezien van de controle op de naleving van specifieke normen, een reëel
risico op het vlak van brandveiligheid voor de bewoners of de omwonenden
bestaat, minstens wordt dit niet in concreto verantwoord en onderbouwd.
Het besluit is dat, ook wat het luik brandveiligheid betreft, de
bestreden beslissing prima facie niet op grond van de artikelen 133 en 135 van de
Nieuwe Gemeentewet kan worden verantwoord.
Het aangevoerde middel is in de aangegeven mate ernstig.
VII. Uiterst dringende noodzakelijkheid
Standpunt van de partijen
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.261.096
X-18.866-22/26
Ter verantwoording van de uiterst dringende noodzakelijkheid
voeren de verzoekende partijen aan dat zij ten gevolge van de bestreden
beslissingen dagelijkse huurinkomsten derven en dat hun goede naam en faam
erdoor in het gedrang komt. Gelet op de talrijke gedane investeringen in de panden
en de afwezigheid van enige financiële buffer is het verwerven van huurinkomsten
een kwestie van “leven of dood” voor de vennootschap. Verzoekers dienen immers
de vaste kosten van de panden te blijven betalen aan hun verhuurders. Het
voortbestaan van het bedrijf komt in het gedrang door de bestuurlijke sluiting. Het
cliënteel dat werd verworven, dreigt definitief verloren te gaan.
Volgens de verwerende partij laten de verzoekende partijen na
om in concreto aan te tonen dat zij schade lijden en wordt de vermeende
hoogdringendheid niet onderbouwd door concrete stukken.
Beoordeling
In ’s Raads arrest nr. 260.660 van 18 september 2024 werd
aangenomen dat de sluiting van de betrokken panden de verzoekende partijen
dreigt te doen terechtkomen in een situatie die dermate penibel is dat ze een uiterste
urgentie kan verantwoorden. Tevens werd aangenomen dat het gegeven dat de
verzoekende partijen dit niet ruim met stukken hebben onderbouwd, in de gegeven
omstandigheden – mede in het licht van de documenten die in het kader van de
huiszoekingen blijkbaar in beslag werden genomen – niet tegen hen kon worden
ingebracht.
De Raad van State ziet geen redenen om deze voorwaarde thans
anders te beoordelen. De rechtspraak in andere zaken waarnaar de
verwerende partij uitvoerig heeft verwezen, noopt er niet toe om te dezen alsnog de
uiterste urgentie af te wijzen.
Ook de schorsingsvoorwaarde van een uiterst dringende
noodzakelijkheid is vervuld.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.261.096
X-18.866-23/26
25.1.
De verwerende partij merkt wel terecht op dat de verzoekende
partijen erkennen dat, wanneer de wetgeving die volgens hen van toepassing is,
evenmin tot uitbating mag worden overgegaan.
25.2.
De verzoekende partijen gaan er inderdaad – op het eerste
gezicht terecht – van uit dat de door hen voor kortverblijf verhuurde kamers onder
het toepassingsgebied van het logiesdecreet vallen. De verzoekende partijen
erkennen dus te fungeren als exploitant van toeristische logies in de zin van dit
decreet. Daartoe lijkt overigens niet vereist dat het aanbieden van logies aan het
publiek gebeurt op basis van voor elkeen toegankelijke berichten (website of
platform). Evenmin lijkt vereist dat vooraf een aanmelding is gebeurd
overeenkomstig
artikel 5
van
het
logiesdecreet.
Wel
integendeel,
de
toepasselijkheid van het logiesdecreet brengt de verplichting tot aanmelding met
zich mee.
25.3.
Aangenomen dat het logiesdecreet te dezen van toepassing is,
mag de uitbating alleen gebeuren als “het toeristische logies voldoet aan specifieke
brandveiligheidsnormen die door de Vlaamse Regering worden bepaald”
(art. 4, 1°, logiesdecreet). Meer bepaald gaat het dan – ook volgens de verzoekende
partijen – om de normen die zijn vastgesteld door het Vlaams besluit
brandveiligheid logies. Artikel 3 van dit besluit bepaalt dat de exploitatie van een
toeristisch logies alleen mogelijk is op basis van een attest A, in voorkomend geval
aangevuld met een attest Abis of een attest B.
25.4
Uit het voorgaande volgt dat de verzoekende partijen erkennen
dat de logiesuitbating niet zal mogen worden hernomen dan nadat overeenkomstig
het logiesdecreet de vereiste attesten werd afgeleverd.
25.5.
Het voorgaande brengt met zich mee dat niettegenstaande de
schorsingsvoorwaarden vervuld geacht worden, de uit te spreken schorsing toch
slechts kan ingaan van zodra de verzoekende partijen voor het betrokken pand het
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.261.096
X-18.866-24/26
overeenkomstig het logiesdecreet en het Vlaams besluit brandveiligheid logies
vereiste brandveiligheidsattest hebben verkregen en aan de verwerende partij ter
kennis hebben gebracht.
De uit te spreken schorsing belet niet dat het sowieso aan de
verwerende partij blijft toekomen om in voorkomend geval, wanneer zich een
ernstig veiligheids- of gezondheidsrisico zou voordoen, de nodige maatregelen te
nemen.
Partijen zouden er ten slotte ook voor kunnen opteren om samen
na te gaan op welke manier hun conflict zou kunnen worden opgelost, bijvoorbeeld
door
een
beroep
te
doen
op
bemiddeling
(zie https://justitie.belgium.be/sites/default/files/de_bemiddeling.pdf).
BESLISSING
De Raad van State beveelt de schorsing van de tenuitvoerlegging bij
uiterst dringende noodzakelijkheid van het besluit van de burgemeester van
de stad Aarschot van 1 oktober 2024 luidens welk elke vorm van uitbating of
activiteit onmiddellijk moet worden stopgezet voor de panden Tieltseweg
[…], 3202 Aarschot, Molenstraat […] bus 1 en bus 2, 3202 Aarschot en
Diestsesteenweg […], 3202 Aarschot en deze panden gesloten worden tot een
gunstig controleverslag van de Hulpverleningszone Oost-Vlaams Brabant
wordt afgeleverd en tot – voor wat betreft de panden Tieltseweg […] en
Diestsesteenweg […] – bewezen wordt dat er geen probleem van ongedierte
meer aanwezig is.
De schorsing gaat in van zodra en in de mate dat de, overeenkomstig het
decreet van 5 februari 2016 ‘houdende toeristische logies’ en het besluit van
de Vlaamse regering van 17 maart 2017 ‘tot vaststelling van de specifieke
brandveiligheidsnormen waaraan het toeristische logies moeten voldoen’,
vereiste brandveiligheidsattesten werden verkregen én deze aan de
verwerende partij ter kennis werden gebracht.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.261.096
X-18.866-25/26
Dit arrest is uitgesproken te Brussel, op achttien oktober tweeduizend
vierentwintig, door de Raad van State, Xe kamer, samengesteld uit:
David D’Hooghe,
staatsraad, waarnemend voorzitter,
bijgestaan door
Silvan De Clercq,
griffier.
De griffier
De voorzitter
Silvan De Clercq
David D’Hooghe
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.261.096
X-18.866-26/26