Conseil d'État de Belgique — Raad van State — ECLI:BE:RVSCE:1997:ARR.68.146 (1997-09-16)
Sommaire (FR) :
Arrêt no 68.146 du 16 septembre 1997 - Décision : Rejet Jonction Intervention
accordée
Samenvatting (NL) :
Arrest nr 68.146 van 16 september 1997 - Beslissing : Verwerping Samenvoeging
Inwilliging tussenkomst
--- TEXTE INTÉGRAL DE L'ARRÊT ---
Nederlandse tekst (titel VI, hoofdstuk II, van de wetten
op de Raad van State, gecoördineerd op 12 januari 1973).
RAAD VAN STATE, AFDELING ADMINISTRATIE.
A R R E S T
----------Nr. 68.146 van 16 september 1997
A. 73.761/XIII-105
A. 73.767/XIII-106
A. 74.311/XIII-107
In zake : 1. STRUVAY Alain,
2. MOUREAU Eliane,
3. FACCHI Emilio,
4. D'ANGELO Jeanine,
5. DONNAY,
6. de besloten vennootschap met
beperkte
aansprakelijkheid
PIPER AUTOMATIC,
7. de naamloze vennootschap
LA FORGE,
die allemaal woonplaats hebben
gekozen bij
Mr. Georges Marcel DEHOUSSE,
advocaat,
rue Président Kennedy 26
4420 Saint-Nicolas,
8. DUFOUR Germain,
rue Volière 44
4000 Luik,
9. MULLENEERS André,
rue Volière 24
4000 Luik,
10. PELZER Bernhard,
rue Pierreuse 9
4000 Luik,
11. de vereniging zonder
winstoogmerk
PIERREUSE ET AILLEURS,
rue Pierreuse 23
4000 Luik,
XIIIr - 105/106/107 - 1/13
-
RENARD Léopold,
rue Volière 5
4000 Luik,
-
STEIGER Nicole,
rue Volière 10
4000 Luik,
-
WILLIOT Louise,
rue Pierreuse 23
4000 Luik,
-
BONI Dominique,
rue du Laveu 199
4000 Luik,
-
PIRENNE Ivo,
die woonplaats heeft gekozen
bij Mr. Christian BOULANGE,
advocaat,
boulevard Frère Orban 15-16/11
4000 Luik,
tegen :
het Waals Gewest,
vertegenwoordigd door
Regering,
zijn
dat woonplaats heeft gekozen
bij Mr. Pierre LAMBERT,
advocaat,
Defrélaan 19
1180 Brussel,
de stad Luik.
Tussenkomende partij :
"Société régionale wallonne du
transport",
afgekort
als
"S.R.W.T.".
-------------------------------------------------------DE WND. VOORZITTER VAN DE XIIIe KAMER,
RECHTSPREKEND IN KORT GEDING,
Gezien de vordering die Alain STRUVAY,
Eliane MOUREAU, Emilio FACCHI, Jeanine D'ANGELO, DONNAY,
de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid
PIPER AUTOMATIC en de naamloze vennootschap LA FORGE op
XIIIr - 105/106/107 - 2/13
28 maart 1997 hebben ingesteld om de schorsing van de
tenuitvoerlegging te verkrijgen van het besluit van de
gemeenteraad van Luik dd. 4 maart 1996, waarbij het
bijzonder plan van aanleg nr. 79, het zogenaamde plan
"de l'ilôt Saint-Michel" wordt goedgekeurd, en van de
stilzwijgende goedkeuring van dat plan door de gewestregering;
Gezien
het
gelijktijdig
ingediende
verzoekschrift,
waarbij
dezelfde
verzoekers
de
nietigverklaring van dezelfde handeling vorderen;
Gezien de vordering die Germain DUFOUR,
André MULLENEERS, Bernhard PELZER, de vereniging zonder
winstoogmerk PIERREUSE ET AILLEURS, RENARD Leopold,
Nicole STEIGER, Louise WILLIOT en Dominique BONI op
28 maart 1997 hebben ingesteld met het oog op de
schorsing van de tenuitvoerlegging van hetzelfde
bijzonder plan van aanleg nr. 79, het zogenaamde plan
"de l'îlot Saint-Michel";
Gezien
het
gelijktijdig
ingediende
verzoekschrift,
waarbij
dezelfde
verzoekers
de
nietigverklaring van dezelfde handeling vorderen;
Gelet op de vordering die Ivo PIRENNE op
12 mei 1997 heeft ingesteld om de schorsing van de
tenuitvoerlegging te verkrijgen van :
- het besluit van de gemeenteraad van Luik van 4 maart
1996, waarbij het bijzonder plan van aanleg nr. 79,
het zogenaamde plan "de l'îlot Saint-Michel", wordt
goedgekeurd;
- de impliciete goedkeuring
gewestregering;
van
dat
plan
door
de
XIIIr - 105/106/107 - 3/13
- de bouwvergunning die op 7 juni 1996 door de
gemachtigde ambtenaar van het bestuur ruimtelijke
ordening en stedenbouw aan de "Société régionale
wallonne du transport" is afgegeven, waarbij hij deze
vennootschap machtiging verleent de oprit "Opéra" van
de
openbare
parkeerplaats
onder
de
"place
Saint-Lambert" te Luik aan te leggen, mits bepaalde
voorwaarden worden nageleefd;
- "geheime
overeenkomsten"
waarbij
terreinen
uitgewisseld zouden zijn, waarbij afgezien zou zijn
van "natrekking" om "de verschillende personen die
belang hebben bij de aanleg van de "place
Saint-Lambert" de mogelijkheid te bieden te bouwen op
een terrein dat hun niet toebehoort", en waarbij een
"verbintenis" is aangegaan tussen de "Société
régionale wallonne du transport" en een naamloze
vennootschap "CODIC";
Gezien
het
gelijktijdig
ingediende
verzoekschrift,
waarbij
dezelfde
verzoeker
de
nietigverklaring van dezelfde handeling vordert;
Gezien de op 11 juni en 4 juli 1997
ingediende verzoekschriften, waarbij de "Société
régionale
wallonne
du
transport"
vraagt
als
tussenkomende partij te mogen optreden in de drie
vorderingen tot schorsing;
Gezien de nota's met opmerkingen en de
administratieve dossiers van de verwerende partijen;
Gezien het verslag van de heer NEURAY,
auditeur bij de Raad van State;
Gezien de beschikkingen van 21 augustus
1997, waarbij wordt bepaald dat de zaken voorkomen op de
XIIIr - 105/106/107 - 4/13
terechtzitting van 4 september 1997, de datum waarop zij
tot de terechtzitting van 12 september 1997 zijn
uitgesteld;
Gelet op de kennisgeving, aan de partijen,
van die beschikkingen en van het verslag;
Gehoord het verslag van de heer LEROY,
staatsraad;
Gehoord de opmerkingen van Mr. M.-H. GIELEN,
advocaat, die voor de eerste vijftien verzoekende
partijen verschijnt, van Mr. Chr. BOULANGE, advocaat,
die voor de zestiende verzoekende partij, de verzoekende
partijen E. FACCHI, B. PELZER en R. LEOPOLD verschijnt,
van de heer Fr. KARCZEWSKI, zaakvoerder, die voor de
zesde
verzoekende
partij
verschijnt,
van
Mr. N. WEINSTOCK, loco Mr. P. LAMBERT, advocaat, die
voor de eerste verwerende partij verschijnt, van
Mr. D. ANDRIEN, loco Mr. P. FRANCOIS, advocaat, die voor
de tweede verwerende partij verschijnt, en van
de heer Chr.
PHILIPPE,
attaché,
die
voor
de
tussenkomende partij verschijnt;
Gehoord
het
de heer NEURAY, auditeur;
eensluidend
advies
van
Gelet op titel VI, hoofdstuk II, van de
wetten op de Raad van State, gecoördineerd op 12 januari
1973;
Overwegende dat er grond is om de verzoeken
tot tussenkomst ingediend door de "Société régionale
wallonne
du
transport",
waaraan
de
bestreden
bouwvergunning is toegekend, in te willigen;
XIIIr - 105/106/107 - 5/13
Overwegende dat de zaken verknocht zijn en
dat zij dienen te worden samengevoegd voor de
rechtspleging in kort geding;
Overwegende dat de gemeenteraad van Luik in
het kader van het grootscheepse project voor de
heraanleg van de onmiddellijke omgeving van de "place
Saint-Lambert" op 26 juni 1995 voorlopig een plan van
aanleg nr. 79, het zogenaamde plan "de l'îlot
Saint-Michel" heeft goedgekeurd; dat het plan op 4 maart
1996, nadat het van 16 augustus tot 26 september 1996
openbaar was onderzocht en nadat er op 18 januari 1996
een ongunstig advies over was uitgebracht door de
commissie van advies
voor ruimtelijke
ordening
(C.C.A.T),
definitief
door
de
gemeenteraad
is
goedgekeurd, bij een beslissing waarvan de schorsing van
de tenuitvoerlegging in de drie zaken wordt gevorderd,
en die als volgt is gemotiveerd :
"
Overwegende dat tijdens het onderzoek (...)
acht bezwaarschriften zijn ingediend;
Gezien het ongunstige advies dat op
18 januari 1996 door de C.C.A.T. is uitgebracht en op
31 januari 1996 bij het gemeentebestuur is aangekomen;
Gezien het verslag van de stedenbouwkundige
dienst
van
20
februari
1996,
waarin
de
bezwaarschriften alsook het advies van de C.C.A.T.
worden onderzocht;
Overwegende dat uit het omstandige onderzoek
van de genoemde bezwaren blijkt dat deze in drie
categorieën kunnen worden ingedeeld :
de ongegronde bezwaren, waarop de voorschriften van
het B.P.A. (bijzonder plan van aanleg) of de
beginselen waarop dat plan gebaseerd is (in hoofdzaak
het
grondgebruiksplan
van
de
"place
Saint-Lambert) een antwoord geven;
de gegronde bezwaren die echter worden afgewezen
omdat zij te verwaarlozen zijn ten aanzien van de
doelstelling van het B.P.A. of onverenigbaar zijn
met de beleidskeuzes die in voorkomend geval
opnieuw zijn uiteengezet;
XIIIr - 105/106/107 - 6/13
ten slotte, de bezwaren die, gegrond of niet,
afgewezen zijn op grond dat zij buiten de context
van de goedkeuring van het B.P.A. vallen, ofwel
omdat zij betrekking hebben op de latere
problematiek van de bouwvergunningen, ofwel omdat
zij een meer "politieke" inslag hebben die te maken
heeft met de wijze waarop het B.P.A. wordt
uitgevoerd;
Overwegende dat, met verwijzing naar het
onderzoek van de stedenbouwkundige dienst, dat als
bijlage bij deze brief gaat, de gezamenlijke bezwaren
die zijn geuit afgewezen dienen te worden en het
B.P.A. behouden dient te blijven zoals het voorlopig
is goedgekeurd;
Gezien het onderzoek van het advies van de
C.C.A.T.,
verricht
door
de
heer
STREBELLE,
coördinerend architect van het grondgebruiksplan van
de "place Saint-Lambert", waaruit blijkt dat de
bezwaren van deze commissie ondervangen kunnen worden;
Overwegende anderzijds dat de al dan niet
bebouwde ruimten die voordien deel uitmaakten van het
openbaar domein binnen de grenzen van dat B.P.A., met
het B.P.A. hun praktische nut verliezen en hun nieuwe
bestemming krijgen";
Overwegende dat dat besluit op 27 maart 1996
aan de gewestelijke overheidsdienst is overgezonden, die
daarvan op 1 april 1996 ontvangst heeft gemeld, en dat
de minister op 17 december 1996 de opdracht heeft
gegeven om een bericht te publiceren in het Belgisch
Staatsblad, waarin gemeld werd dat het plan impliciet
was goedgekeurd doordat de termijn gesteld in artikel 20
van het Waalse Wetboek van ruimtelijke ordening,
stedenbouw en patrimonium (WWROSP) verstreken was; dat
dat bericht op 7 februari 1997 in het Belgisch
Staatsblad is gepubliceerd; dat die stilzwijgende
goedkeuring het tweede onderwerp is van de vorderingen
tot schorsing in de zaken A.73.761/XIII-105 en
A.74.311/XIII-107;
Overwegende dat de "Société régionale
wallonne du transport" op 18 januari 1996 een bouwaanvraag heeft ingediend voor een nieuwe oprit - "Opéra"
XIIIr - 105/106/107 - 7/13
genaamd - naar de ondergrondse parkeerplaats van de
"place Saint-Lambert"; dat de gemachtigde ambtenaar, na
een openbaar onderzoek dat geleid had tot zes
bezwaarschriften,
een
ongunstig
advies
van
de
provinciale kamer van de Koninklijke Commissie voor
Monumenten, Landschappen en Opgravingen van 16 februari
1996, een ongunstig advies van de afdeling met dezelfde
naam van het Ministerie van het Waalse Gewest van
14 februari 1996 en een gunstig advies van het college
van burgemeester en schepenen van 21 maart 1996, op
7 juni 1996 de gevraagde vergunning heeft afgegeven; dat
de schorsing van de tenuitvoerlegging van die vergunning
gevorderd wordt in zaak A. 74.311/XIII-107;
Overwegende, wat de ontvankelijkheid van de
vordering tot schorsing in zaak A.74.311/XIII-107
betreft, dat de bouwvergunning die op 7 juni 1996 aan de
"Société régionale wallonne du transport" is afgegeven,
een andere handeling is dan het bijzonder plan van
aanleg, dat het eerste onderwerp is van de vordering, en
trouwens dateert van vóór de "goedkeuring" daarvan; dat,
aangezien er geen samenhang is tussen deze twee
onderwerpen, het derde onderwerp van de vordering tot
schorsing niet ontvankelijk is; dat ook het vierde
onderwerp, om dezelfde reden, niet ontvankelijk is,
temeer omdat overeenkomsten geen bestuurshandelingen
zijn waartegen een annulatieberoep kan worden ingesteld;
Overwegende dat, wat de ontvankelijkheid van
de vorderingen tot schorsing betreft voor zover zij
gericht zijn tegen de stilzwijgende goedkeuring van
bijzonder plan van aanleg nr. 79, in artikel 20 van het
WWROSP onder meer het volgende is bepaald :
"
(...)
Het plan wordt goedgekeurd door
de
Executieve. Deze kan haar goedkeuring afhankelijk
XIIIr - 105/106/107 - 8/13
stellen van het voorleggen van een onteigeningsplan.
(...)
De Executieve staat de aangevraagde goedkeuring toe of weigert ze binnen een termijn van drie
maanden vanaf de dag van ontvangst van het dossier
door de gemachtigde ambtenaar van het ambtsgebied.
Deze termijn kan éénmaal verlengd worden met drie
maanden door een met redenen omkleed besluit van de
Executieve.
De in het vorige lid bedoelde beslissingen
van de Regering worden schriftelijk bekendgemaakt, bij
aangetekend schrijven en met ontvangbewijs.
Dat schrijven moet uiterlijk op de vervaldag
van de termijn worden toegezonden. De vervaldag wordt
in de termijn berekend; is de vervaldag een zaterdag,
een zondag of een feestdag in de zin van het decreet
houdende organisatie van het toezicht op de gemeenten,
de provincies en de intercommunales van het Waalse
Gewest, dan wordt hij naar de volgende werkdag
verschoven. Als de bekendmaking niet overeenkomstig
deze voorschriften gebeurt, kan de gemeente de
Regering bij aangetekend schrijven aanmanen zich uit
te spreken binnen een termijn van dertig kalenderdagen
vanaf de zending van die aanmaning.
Als de Regering geen gebruik heeft gemaakt
van haar recht om de termijn met drie maanden te
verlengen, wordt het plan na verstrijken van die
termijn goedgekeurd, met uitzondering van het
bijgevoegde onteigeningsplan en van de voorschriften
die van een gewestplan afwijken.
(...)";
Overwegende dat, wanneer de gewestregering
geen beslissing neemt binnen de gestelde termijn, zulks
volgens de regeling die bij deze bepaling is ingevoerd
overeenstemt met de goedkeuring van het plan; dat dat
gevolg van het decreet geen concrete vorm krijgt in een
administratieve handeling waartegen een annulatieberoep
kan worden ingesteld, laat staan een vordering tot
schorsing; dat er geen bestuurshandeling is die door de
Raad van State nietig kan worden verklaard, of waarvan
de tenuitvoerlegging kan worden geschorst; dat de
XIIIr - 105/106/107 - 9/13
vorderingen tot schorsing wat dat betreft onontvankelijk
zijn;
Overwegende dat de verzoekers aanvoeren dat
de onmiddellijke tenuitvoerlegging van het bestreden
bijzonder plan van aanleg nr. 79 een moeilijk te
herstellen ernstig nadeel kan berokkenen, dat erin
bestaat dat de sfeer van gezelligheid op de "place de la
République française" teniet wordt gedaan, en dat de
plaats in kwestie, de omgeving en de eeuwenoude
kastanjebomen kapot worden gemaakt en er een nadeel voor
de winkeliers ontstaat; dat zij vrezen dat het uitzicht
wordt verknoeid door hoge woningen dichtbij de bouwlijn
van de gebouwen die zij exploiteren, met als gevolg dat
het voetgangersverkeer zal afnemen, waardoor de
gezelligheid van de ruimte vóór de woningen gaande van
"Chez Max" tot "Point de vue" teloor zal gaan, en
waardoor de "place de la République française" in een
soort doodlopende steeg zal veranderen; dat zij erop
wijzen dat de wijk gelegen is in een gebied van
culturele, historische of esthetische waarde; dat zij
aanvoeren dat de vaagheid van de stedenbouwkundige
voorschriften wat de vestigingsplaats van de woningen
betreft, ertoe leidt dat uitgestrekte zones voor
kantoren worden gecreëerd, die na de kantooruren
verlaten zullen zijn, waardoor een onveiligheidsgevoel
ontstaat;
Overwegende dat het bestreden bijzonder plan
van aanleg past in het project voor de sanering van de
directe omgeving van de "place Saint-Lambert"; dat zowel
over het geheel van dit project als over elk van de
fases ervan hevige discussies zijn gevoerd tussen vooren tegenstanders; dat wanneer een project aanleiding
geeft tot politieke controversen, ieder kamp geneigd kan
zijn de totstandkoming van het project van het
tegengestelde kamp aldus voor te stellen dat het een
XIIIr - 105/106/107 - 10/13
moeilijk te herstellen ernstig nadeel kan berokkenen;
dat het in het licht van zulk een situatie niet aan de
Raad van State is om een standpunt in te nemen in de
polemiek; dat de Raad alleen de totstandkoming van een
situatie die kennelijk nadelen vertoont welke buiten
verhouding staan tot de lasten die de burger in het
algemeen belang dient te verdragen, en waarbij het
evident is dat de voordelen ruimschoots onderdoen voor
het alternatief dat in de bestreden handeling wordt
gehuldigd, als ernstig nadeel in aanmerking kan nemen;
dat in het onderhavige geval met het bijzonder plan van
aanleg nr. 79 bepaalde keuzes inzake stadsinrichting ten
uitvoer worden gelegd, keuzes die voor de enen voordelen
biedt en voor de anderen nadelen, zonder dat deze
evenwel als kennelijk buitensporig kunnen worden
aangemerkt; dat bij de beoordeling van de ernst van het
nadeel niet verwezen mag worden naar de staat waarin de
"place de la République française" zich bevond in een
min of meer ver verleden, maar naar de staat waarin zij
zich bevond op de dag waarop de bestreden handeling is
uitgevaardigd; dat de verzoekers die aan de noordelijke
rand van het plein wonen, uitkijken op een gesloopt
gebied in de directe omgeving van de "place
Saint-Lambert", dat gedeeltelijk is omgevormd tot een
parkeerplaats en gedeeltelijk wordt herbouwd; dat er
niet van kan worden uitgegaan dat de bouwwerken waarin
het bestreden plan voorziet een kennelijk slechtere
toestand in het leven roepen dan de huidige; dat de
bewering dat de voorgevel van het gebouw (blok nr. 3)
dat aan de rand van de "place de la République" zal
komen te liggen, uit ramen zal bestaan en dat er geen
toegang zal zijn tot de desbetreffende handelszaken aan
de kant van het plein, gebaseerd is op informatie of
bedoelingen die wellicht gegeven is of naar voren
geschoven zijn, maar die geen gevolg zijn van het
bijzonder plan van aanleg, dat alleen maar bepaalt dat
het om een "bouwzone" gaat, waarvan een derde van de
XIIIr - 105/106/107 - 11/13
vloeroppervlakte bestemd is voor handelszaken, en dat
geen enkele bepaling zegt dat er geen toegang tot die
handelszaken mag worden aangebracht via de wegen rondom
het huizenblok; dat voor zover dat nadeel bestaat in de
daling van de huurwaarde van de woningen of in de
verliezen die de handelszaken zouden lijden, te meer
daar uit niets kan worden opgemaakt dat deze zaken kans
lopen failliet te gaan, het om een financieel nadeel
gaat, en dit nadeel in beginsel ongedaan kan worden
gemaakt; dat ook al kan de geplande inrichting van het
wegennet negatieve gevolgen hebben voor de handelszaken,
deze niet los gezien kunnen worden van de keerzijde van
de medaille, nl. een verbetering van de woonomgeving die
met het project wordt nagestreefd, waarvan niet bewezen
is dat ze denkbeeldig is, en waardoor de wijk
aantrekkelijker kan worden en meer klanten kan lokken
voor de aldaar gevestigde handelszaken;
Overwegende dat uit deze gegevens kan worden
opgemaakt dat niet als bewezen kan worden beschouwd dat
de onmiddellijke tenuitvoerlegging van het bestreden
plan een moeilijk te herstellen ernstig nadeel kan
berokkenen;
Overwegende dat niet voldaan is aan één van
de vereisten gesteld in artikel 17, § 2, eerste lid, van
de gecoördineerde wetten, die vervuld moeten zijn wil de
Raad van State de schorsing van de tenuitvoerlegging van
de bestreden handeling kunnen bevelen; dat de
vorderingen
tot
schorsing
niet
kunnen
worden
ingewilligd,
XIIIr - 105/106/107 - 12/13
B E S L U I T :
Artikel 1.
De zaken ingeschreven onder de nrs.
A.73.761/XIII-105, A.73.767/XIII-106 en A.74.311/XIII107 worden samengevoegd voor de rechtspleging in kort
geding.
Artikel 2.
De verzoeken tot tussenkomst ingediend door
de "Société régionale wallonne du transport" worden
ingewilligd voor de rechtspleging in kort geding.
Artikel 3.
De
vorderingen
tot
schorsing
worden
afgewezen.
Artikel 4.
De beslissing over de kosten wordt in beraad
gehouden.
Aldus uitgesproken te Brussel, in openbare
terechtzitting,
op
zestien
september
1900
zevenennegentig door :
de Hr. LEROY
Mevr. MALCORPS
staatsraad, wnd. voorzitter
griffier.
De Griffier,
De wnd. Voorzittter,
M.-Chr. MALCORPS.
M. LEROY.
VERTALING OVEREENKOMSTIG ARTIKEL 63,
EERSTE LID, VAN DE WETTEN OP DE RAAD
VAN STATE, GECOÖRDINEERD OP 12 JANUARI 1973.
XIIIr - 105/106/107 - 13/13