Conseil d'État de Belgique — Raad van State — ECLI:BE:RVSCE:1998:ARR.72.803 (1998-03-26)
Samenvatting (NL) :
Arrest nr 72.803 van 26 maart 1998 - Beslissing : heropening debatten
Samenvoeging
--- TEXTE INTÉGRAL DE L'ARRÊT ---
RAAD VAN STATE, AFDELING ADMINISTRATIE.
A R R E S T
nr. 72.803 van 26 maart 1998
in de zaken A. 38.852/VII-8247
40.998/VII-9018.
In zake :
- Henri DIERCKENS,
- Albert MESTDAG,
die woonplaats kiezen bij
Advocaat D. MATTHYS,
kantoor houdende te GENT,
Sint-Annaplein 34
tegen :
de bestendige deputatie van de provincieraad
van OOST-VLAANDEREN
tussenkomende
partij
A. 38.852/VII-8247) :
(in
de
zaak
Gaston DECLERCQ
wonende te DE PINTE,
Berkenlaan 4.
-----------------------------------------------------D E
R A A D
V A N
S T A T E,
VIIe
K A M E R,
Gezien
het
verzoekschrift
dat
Henri
DIERCKENS en Albert MESTDAG OP 20 mei 1988 hebben ingediend om de vernietiging te vorderen van het besluit van
de bestendige deputatie van de provincieraad van OostVlaanderen van 3 maart 1988 waarbij na beroep aan Gaston
DECLERCQ een vergunning op proef wordt verleend voor de
duur van 1 jaar voor het uitbaten van een handel in
beenderen en vetten te De Pinte, Berkenlaan nr. 4;
Gezien het verzoekschrift dat dezelfde
verzoekers op 18 juli 1989 hebben ingediend om de
vernietiging te vorderen van de beslissing van de
bestendige deputatie van de provincieraad van OostVlaanderen van 25 mei 1989 waarbij na het verstrijken
van de proefperiode aan Gaston DECLERCQ voor een termijn
van 15 jaar voornoemde vergunning wordt verleend;
VII-8247-1/11
Gezien het verzoekschrift tot tussenkomst
van 13 maart 1989 in de zaak A. 38.852/VII-8247;
Gelet op de beschikking van 22 februari 1989
die de tussenkomst van G. DECLERCQ toelaat;
Gezien
wederantwoord;
de
memories
van
antwoord
en
van
Gezien de verslagen opgemaakt door Auditeur
G. JACOBS;
Gelet op de beschikkingen van 11 oktober
1990 die de neerlegging ter griffie van de verslagen en
van de dossiers gelasten;
Gelet op de kennisgeving van de verslagen
aan partijen en gezien de laatste memories;
Gelet op de beschikking van 8 december 1997
waarbij de terechtzitting bepaald wordt op 5 februari
1998, op welke datum de zaak tot de terechtzitting van
19 februari 1998 is uitgesteld;
Gehoord
M.-R. BRACKE;
het
verslag
van
Kamervoorzitter
Gehoord
de
opmerkingen
van
Advocaat
D. MATTHYS, die verschijnt voor verzoekers, en van
bestuurssecretaris F. COCRIAMONT, die verschijnt voor de
verwerende partij;
Gehoord
E. LANCKSWEERDT;
het
advies
van
Auditeur
Gelet op titel VI, hoofdstuk II, van de
wetten op de Raad van State, gecoördineerd op 12 januari
1973;
VII-8247-2/11
Overwegende dat in het belang van een goede
rechtsbedeling
het
wenselijk
is
dat
de
zaken
A. 38.852/VII-8247
en
40.998/VII-9018
worden
samengevoegd;
2.
Overwegende dat de gegevens van de zaken als
volgt kunnen worden samengevat :
2.1.
Op 11 maart 1987 dient Gaston DECLERCQ een
aanvraag in tot het verkrijgen van een exploitatievergunning voor de uitbating van een "handel in beenderen
en vetten" gelegen te De Pinte, Berkenlaan nr. 4 voor
"een opslagtank voor meer dan 4000 liter mazout, een
opslagtank voor meer dan 40.000 liter extra zware fuel
en opslagplaatsen voor meer dan 5000 kg vetten". Voorheen werd ter plaatse een vetsmelterij uitgebaat.
Verzoekers zijn woonachtig aan de Berkenlaan respectievelijk nr. 17 en nr. 3.
2.2.
Tijdens het onderzoek de commodo et incommodo worden talrijke bezwaarschriften ingediend.
2.3.
Het bestuur van de stedenbouw en de ruimtelijke ordening van de provincie Oost-Vlaanderen brengt
op 22 mei 1987 ongunstig advies uit omdat "de uitbating
van een dergelijke inrichting (...) niet verenigbaar
(kan) geacht worden met het residentiële karakter van de
onmiddellijke omgeving".
2.4.
Op 25 mei 1987 weigert het college van
burgemeester en schepenen van de gemeente De Pinte de
gevraagde vergunning onder verwijzing naar het ongunstig
advies van het bestuur van de stedenbouw en de ruimtelijke ordening.
2.5.
beroep.
Gaston DECLERCQ gaat tegen die beslissing in
Er worden opnieuw bezwaarschriften ingediend.
VII-8247-3/11
2.6.1.
Op 5 oktober 1987 wijzigt de gemachtigde
ambtenaar van het bestuur van de stedenbouw en de
ruimtelijke ordening, het door hem op 22 mei 1987
uitgebrachte ongunstig advies als volgt : "gunstig
advies voor zover de activiteiten beperkt worden tot
ambachtelijke bedrijvigheid en de exploitatievoorwaarden
zodanig kunnen gesteld worden dat het woonklimaat van de
omgeving niet wordt verstoord".
2.6.2.
Het bestuur voor leefmilieu van de AROL van
Oost-Vlaanderen adviseert op 21 oktober 1987 de vergunning te verlenen voor een proeftermijn van 2 jaar op
voorwaarde onder meer dat de verzamelde beenderen
dagelijks worden afgevoerd.
In het advies staat te
lezen wat volgt :
"Ter plaatse werd gedurende tientallen jaren een
vetsmelterij geëxploiteerd. De exploitatievergunning
(1e klasse) van deze is recent vervallen, en de
exploitant heeft de exploitatie van deze dan ook
stopgezet op de vervaldatum van de vergunning. Deze
vetsmelterij gaf vroeger aanleiding tot talrijke
gegronde klachten inzake reukhinder.
De exploitant wil echter ter plaatse een beperkte
activiteit verder zetten. Deze zou erin bestaan dat
hij beenderen opkoopt in vleeswarenbedrijven, dat
deze per vrachtwagen naar zijn bedrijf komen en via
de bestaande transportschroeven worden gestapeld in
een aanhangwagen die dan dagelijks zou worden weggevoerd naar een vreemde vetsmelterij, waarna het
gesmolten vet zou teruggebracht worden en gestapeld
in bovengrondse houders.
Hij heeft dan ook een
vergunning 2e klasse gevraagd voor deze vethouders
(20.000L + 2 x 10.000L) en ook voor een bovengrondse
houder voor 4000L stookolie en een bovengrondse
houder voor 40.000L. extra-zware stookolie.
De
exploitant stelt voorop dat het verzamelen van de
opgehaalde beenderen in een aanhangwagen, en dit in
een hoeveelheid groter dan 300kg niet de toepassing
van de rubriek beenderen (opslagplaatsen voor ... b)
meer dan 300kg - 1eklasse) impliceert, gezien de
stapeling slechts enkele uren zou duren, standpunt
dat onze dienst bijtreedt, mits de beenderen dagelijks weggehaald worden.
(...).
2.6.3.
De provinciale dienst voor de bescherming
van het leefmilieu van Oost-Vlaanderen brengt op 6 november 1987 eveneens gunstig advies uit behoudens voor
VII-8247-4/11
wat betreft de opslag van 40.000 liter zware stookolie,
en mits het opleggen van strenge exploitatievoorwaarden.
In dit advies wordt, wat de aangevoerde
slachtafval betreft, nog het volgende opgemerkt :
"het aanvoeren o.m. door slagers en particulieren
van beenderen en vetten die dan rechtstreeks op een
vrachtwagen zouden worden geladen.
Deze produkten
van dierlijke oorsprong zouden dagelijks worden
afgevoerd zodat het geen opslag in de enge zin van
het woord is (alhoewel ...) en het dus geen klasse I
- inrichting betreft".
2.6.4.
In een schrijven van 3 februari 1988
schrijft voornoemde provinciale dienst voor de bescherming van het leefmilieu aan de gouverneur van de provincie Oost-Vlaanderen het volgende :
"Zoals reeds gesteld in het verslag van de Dienst
dd. 6 november 1987 worden de aangevoerde beenderen via een vijzel - rechtstreeks op een (binnen opgestelde) vrachtwagen geladen. Deze beenderen worden
volgens de exploitant dagelijks afgevoerd, zodat het
geen opslagplaats in de enge zin van het woord
betreft. Dit is ook de visie van de A.R.O.L. (cfr.
haar schrijven dd. 13 augustus 1987).
Dit neemt
evenwel niet weg dat hoe dan ook de beenderen aldaar,
weliswaar gedurende korte tijd en op een mobiele inrichting zijnde een vrachtwagen, worden opgeslagen :
de vraag of het hier al dan niet gaat over een opslag
is dus een kwestie van interpretatie : men zou kunnen
stellen dat het een overslag en geen opslag van
beenderen betreft.
Overslag is niet vergunningsplichtig".
2.6.5.
Op 3 maart 1988 treft de bestendige deputatie van de provincieraad van Oost-Vlaanderen de eerste
bestreden beslissing. Aan Gaston DECLERCQ wordt voor
een proeftermijn van 1 jaar de vergunning verleend om
aan de Berkenlaan, 4 te De Pinte een handel in beenderen
en vetten te exploiteren. De inrichting wordt vergund
"voor het laden, lossen en overslag van beenderen, voor
de opslag van maximum 10.000 kg vet en maximum 4000 l
stookolie". Onder meer wordt als exploitatievoorwaarde
opgelegd dat de verzamelde beenderen dagelijks moeten
worden afgevoerd en dat het laden, lossen en overslaan
VII-8247-5/11
van de beenderen dient te gebeuren binnen het overdekte
bedrijfsgebouw.
2.7.
Na gunstig advies vanwege het bestuur voor
leefmilieu van de AROL van Oost-Vlaanderen en vanwege de
provinciale dienst voor de bescherming van het leefmilieu daar er gedurende de proefperiode geen klachten
waren, wordt bij besluit van 25 mei 1989 van de bestendige deputatie van de provincieraad van Oost-Vlaanderen
de exploitatievergunning "definitief verleend voor een
termijn van 15 jaar, ingaand vanaf de vergunning op
proef";
3.1.
Overwegende dat verzoekers in beide zaken
het eerste middel ontlenen aan de onbevoegdheid van de
bestendige deputatie tot het verlenen in graad van
beroep van de bestreden vergunningen; dat zij betogen
dat "de activiteiten, in het bedrijf van de heer
DECLERCQ uitgevoerd, niet uitsluitend activiteiten zijn
die zijn ondergebracht in de 2e klasse", dat met name
ook meer dan 300 kg beenderen worden opgeslagen - weze
het tijdelijk - en dat het vaststaat dat, alhoewel in de
vergunningsaanvraag wordt gewag gemaakt van het opslaan
van slechts 4000 l mazout en 40.000 l extra zware fuel,
de aanvrager beschikt over twee bovengrondse tanks met
een totale capaciteit van 54.000 l, ten gevolge waarvan
de inrichting van de tussenkomende partij behoort tot de
klasse 1 en aldus de bestendige deputatie en niet het
college van burgemeester en schepenen in eerste aanleg
diende te oordelen over de vergunningsaanvraag;
3.2.
Overwegende dat de verwerende partij op dat
middel antwoordt :
"De Bestendige Deputatie merkt op dat de vergunningsaanvraag het exploiteren van een handel in
beenderen en vetten, een mazouttank van 4000 l, een
tank voor 40.000 l extra zware fuel en een
opslagplaats voor meer dan 5.000 kg vetten vermeldt.
De volgende rubrieken van lijst A van het algemeen
VII-8247-6/11
reglement voor de arbeidsbescherming zijn van toepassing op deze vergunningsaanvraag :
1 (53)
opslagplaats voor meer dan 5.000 kg aardpek,
teer, asfalt, zwarte fuelolie, ...;
247 (244) 3. opslagplaats voor 3.000 tot 50.000 l
ontvlambare vloeistoffen met een ontvlammingspunt hoger dan 50˚ C en niet meer dan
100˚ C;
354 (212) opslagplaats voor meer dan 5.000 kg vetten.
Al deze activiteiten zijn ingedeeld als inrichting
2de klasse.
Uit de ingewonnen adviezen van de bevoegde diensten
(o.a. de Administratie voor Ruimtelijke Ordening en
Leefmilieu, tevens belast met het toezicht op de
ingestelde inrichtingen) bleek dat de overslag van
beenderen een niet-vergunningsplichtige activiteit
is. Hierover volgt verder een uitgebreide uiteenzetting (zie II.d).
Tevens wenst de Bestendige Deputatie op te merken dat
zij enkel bevoegd is om te oordelen over het al dan
niet verlenen van de exploitatievergunning voor de
aangevraagde activiteiten.
Het voorwerp van haar
appreciatiebevoegdheid is beperkt tot de vergunningsaanvraag.
Zie o.a. Raad van State, arrest N.V.
Carrières R. Chartier et Fils en Lux, nr. 16.969, van
11 april 1975 en arrest Plainevaux, nr. 22.705 van
3 december 1982.
Derhalve was de Bestendige Deputatie, gevat door het
ingediende beroep, bevoegd om ten gronde een beslissing te nemen over deze ingedeelde inrichting
2de klasse".
3.3.
Overwegende dat verzoekers in hun memorie
van wederantwoord betogen wat volgt :
"Zo het juist is dat de appreciatiebevoegdheid
beperkt is tot de vergunningsaanvraag, belet dit
principe niet dat, wanneer de overheid naar aanleiding van het ingestelde onderzoek tot de vaststelling
komt dat de aanvraag in wezen onder een andere klasse
ressorteert dan deze welke is opgegeven, deze zich
onbevoegd moet verklaren.
Verweerster gaat overigens zeer gezwind over de in
het verzoekschrift aangevoerde argumentatie heen,
wanneer zij stelt :
- dat ’uit de ingewonnen adviezen van de bevoegde
diensten bleek dat de overslag van beenderen een
niet-vergunningsplichtige activiteit is’.
Zij antwoordt hierbij niet op de door verzoekers in
hun vierde middel aangevoerde redeneringen (cfr.
blz. 9 van het verzoekschrift), en evenmin op de op
zijn minst contradictorische vaststelling dat Arol
destijds aan buurbewoner De Moor bevestigde ’dat
het opslaan van beenderen, in een hoeveelheid van
VII-8247-7/11
meer dan 300 kg, zelfs tijdelijk, een hinderlijke
inrichting van 1˚ klasse is’.
- dat de aanvraag (o.a.) behelst ’een mazouttank van
4.000 liter, een tank voor 40.000 liter extra zware
fuel en een opslagplaats voor meer dan 5.000 kg
vetten’.
Nochtans ontkent zij niet wat door verzoekers wordt
geaffirmeerd, nl. dat de aanvrager beschikt over 2
bovengrondse tanks met een totale capaciteit van
54.000 liter, wat derhalve ressorteert onder de
eerste klasse.
Het gaat uiteraard niet op blindelings de door de
aanvrager opgegeven capaciteiten als waarachtig te
aanvaarden wanneer men pertinent weet (en trouwens
gemakkelijk kan vaststellen) dat deze niet met de
werkelijkheid overeenstemmen en dat zulks leidt tot
een andere vergunningsklasse ...";
3.4.1.
Overwegende, wat de opslag van stookolie
betreft, dat de verwerende partij terecht stelt dat zij
niet meer kan vergunnen dan door de exploitant werd
aangevraagd en dat blijkens de bestreden beslissingen
niet meer werd vergund dan werd aangevraagd, integendeel; dat de exploitant van zijn kant geen grotere
capaciteit stookolie mag opslaan dan werd vergund ook al
is de feitelijke opslagcapaciteit groter dan werd
vergund; dat de verzoekende partijen er dan ook ten
onrechte van uitgaan dat ter bepaling van de klasse van
de inrichting en meteen van de bevoegde instantie die in
eerste aanleg over de vergunningsaanvraag dient te
oordelen moet worden uitgegaan van de feitelijke capaciteit in plaats van de aangevraagde capaciteit; dat
niet wordt betwist dat uitgaande van de aangevraagde
capaciteit stookolie, de inrichting ressorteerde onder
de 2e klasse;
3.4.2.
Overwegende, wat "de overslag van beenderen"
betreft, dat het te dezen gaat om een zeer kortstondig
deponeren van beenderen op een vrachtwagen, teneinde
deze dagelijks naar een andere plaats over te brengen;
dat een overslag van goederen steeds gepaard gaat met
een kortstondige opslag ervan; dat, met andere woorden,
overslag zonder kortstondige opslag niet mogelijk is en
VII-8247-8/11
dat die kortstondige opslag aldus een onvermijdelijk
onderdeel uitmaakt van de overslag; dat het tegen alle
redelijkheid zou ingaan daaruit de conclusie te trekken
dat overslag niet op zichzelf kan bestaan en dat alzo
wie desgevallend een vergunning vraagt voor de overslag
van goederen meteen een vergunning zou moeten vragen
voor de opslag van goederen; dat overigens kan worden
opgemerkt dat die onredelijke conclusie wordt weersproken door de vaststelling dat in het besluit van de
Vlaamse regering van 6 februari 1991 houdende vaststelling van het Vlaams reglement betreffende de milieuvergunning overslag en opslag afzonderlijke indelingsrubrieken uitmaken;
3.4.3.
Overwegende dat aangezien de term opslag
wijst op het gedurende enige tijd opslaan van goederen
en een minimum aan bestendigheid inhoudt, de verwerende
partij er terecht is van uitgegaan dat het zeer kortstondig deponeren van beenderen op een vrachtwagen met
het oog op de dagelijkse afvoer ervan een overslag
betrof en geen opslag; dat niet wordt betwist dat ten
tijde van de bestreden beslissing overslag van beenderen
niet vergunningsplichtig was;
3.4.4.
Overwegende
gegrond is;
dat
het
eerste
middel
niet
Overwegende dat, aangezien het onderzoek van
het door de Auditeur-generaal aangestelde lid van het
Auditoraat beperkt is gebleven tot het onderzoek van het
eerste middel, het past de zaak verder te onderzoeken,
B E S L U I T :
Artikel 1.
De
zaken
nrs.
A.
40.998/VII-9018 worden gevoegd.
38.852/VII-8247
en
VII-8247-9/11
Artikel 2.
De debatten worden heropend.
Artikel 3.
Het door de Auditeur-generaal aangestelde
lid van het Auditoraat wordt gelast het onderzoek van de
zaak volledig af te doen.
Artikel 4.
De kosten worden voorbehouden.
VII-8247-10/11
Aldus te Brussel uitgesproken in openbare
terechtzitting,
op
zesentwintig maart
1900 achtennegentig, door de VIIe kamer, die was samengesteld uit :
Mevr.
de HH.
Mevr.
M.-R. BRACKE,
D. VERBIEST,
R. STEVENS,
V. WAUTERS,
kamervoorzitter,
staatsraad,
staatsraad,
griffier.
De griffier,
De voorzitter,
V. WAUTERS.
M.-R. BRACKE.
VII-8247-11/11