Conseil d'État de Belgique — Raad van State — ECLI:BE:RVSCE:1998:ARR.75.780 (1998-09-16)
Samenvatting (NL) :
Arrest nr 75.780 van 16 september 1998 - Beslissing : heropening debatten
Samenvoeging
--- TEXTE INTÉGRAL DE L'ARRÊT ---
RAAD VAN STATE, AFDELING ADMINISTRATIE.
A R R E S T
nr. 75.780 van 16 september 1998
in de zaken A. 33.339/X-7840
34.330/X-7839.
In zake :
- Herman UETEN,
- Jan MEKENKAMP,
die woonplaats kiezen bij
Advocaten L. CHABERT en M. KIEKENS,
kantoor houdende te 1082 BRUSSEL,
Dr. A. Schweitzerplein 18
tegen :
- de gemeente OVERIJSE,
die woonplaats kiest bij
Advocaat A. HAEGEMAN,
kantoor houdende te 1081 BRUSSEL,
Frans Gasthuislaan 21,
- het Vlaamse Gewest, vertegenwoordigd door
de Vlaamse Executieve, thans de Vlaamse
regering.
tussenkomende partijen :
- Daniël DE KOCK,
- Hugo DE KOCK,
- de n.v. E. DE KOCK,
die woonplaats kiezen bij
Advocaat X. LEURQUIN,
kantoor houdende te 1060 BRUSSEL,
Sint-Bernardusstraat 98.
In zake :
- Herman UETEN,
- Jan MEKENKAMP,
die woonplaats kiezen bij
Advocaten L. CHABERT en M. KIEKENS,
kantoor houdende te 1082 BRUSSEL,
Dr. A. Schweitzerplein 18
tegen :
de gemeente OVERIJSE.
tussenkomende partij :
de b.v.b.a. DE COCK, thans de n.v. DE KOCK,
die woonplaats kiest bij
Advocaat J. PUTZEYS,
kantoor houdende te 1060 BRUSSEL,
Sint-Bernardusstraat 98.
X-7840-1/18
D E
R A A D
V A N
S T A T E,
Xe
K A M E R,
Gezien het verzoekschrift dat Herman UETEN
en Jan MEKENKAMP op 19 augustus 1985 hebben ingediend om
de vernietiging te vorderen van het bij besluit van
2 juni 1982 van de gemeenteraad van de gemeente Overijse
aangenomen en bij besluit van 24 april 1985 van de
Gemeenschapsminister
van
Ruimtelijke
Ordening,
Landinrichting en Natuurbehoud goedgekeurd bijzonder
plan van aanleg nr. 41 "Hellekouter" genaamd, van de
gemeente Overijse, bestaande uit een plan van de bestaande toestand, een bestemmingsplan en stedenbouwkundige voorschriften;
Gezien het verzoekschrift dat Herman UETEN
en Jan MEKENKAMP op 29 maart 1986 hebben ingediend om de
vernietiging te vorderen van de beslissing van
3 februari 1986 van het college van burgemeester en
schepenen van de gemeente Overijse waarbij aan de
b.v.b.a. DE KOCK de bouwvergunning wordt verleend voor
het oprichten van burelen en een loods en voor het
overdekken van een wasplaats op een perceel gelegen te
Overijse, Walravenbosstraat 200, kadastraal bekend
Sectie D, nr. 768p;
Gezien het verzoekschrift tot tussenkomst
van 14 augustus 1986 in de zaak A. 33.339;
Gelet op de beschikking van 8 oktober 1986
die de tussenkomst van Daniël DE KOCK, Hugo DE KOCK en
de n.v. DE KOCK toelaat in de zaak A. 33.339;
Gezien het verzoekschrift tot tussenkomst
van 14 augustus 1986 in de zaak A. 34.330;
Gelet op de beschikking van 25 september
1986 die de tussenkomst van de b.v.b.a. DE KOCK toelaat
in de zaak A. 34.330;
X-7840-2/18
Gezien de regelmatig gewisselde memories van
antwoord van de eerste verwerende partij en van wederantwoord in de zaak A. 33.339;
Gezien het administratief dossier van de
tweede verwerende partij in de zaak A. 33.339;
Gezien de memorie van antwoord in de zaak
A. 34.330;
Gezien het verslag opgemaakt door Auditeur
J. BOVIN in de zaak A. 33.339;
Gezien het verslag opgemaakt door Auditeur
G. DEBERSAQUES in de zaak A. 34.330;
Gelet op de beschikking van 10 mei 1990 die
de neerlegging ter griffie van het verslag en van het
dossier gelast in de zaak A. 33.339;
Gelet op de beschikking van 19 november 1997
die de neerlegging ter griffie van het verslag en van
het dossier gelast in de zaak A. 34.330;
Gelet op de kennisgeving van het verslag aan
partijen in de zaak A. 33.339;
Gelet op de kennisgeving van het verslag aan
partijen en gezien de laatste memorie van de verwerende
partij in de zaak A. 34.330;
Gelet op de beschikking van 19 november 1993
waarbij het door de Auditeur-generaal aangeduide lid van
het Auditoraat wordt belast met de onderzoeksverrichtingen in de zaak A. 33.339;
Gezien het aanvullend verslag opgemaakt door
Auditeur G. DEBERSAQUES in de zaak A. 33.339;
X-7840-3/18
Gelet op de beschikking van 19 november 1997
die de neerlegging ter griffie van het aanvullend
verslag en van het dossier gelast in de zaak A. 33.339;
Gelet op de kennisgeving van het aanvullend
verslag aan partijen en gezien de laatste memorie van de
eerste verwerende partij in de zaak A. 33.339;
Gelet op de beschikkingen van 3 juni 1998
waarbij de terechtzitting bepaald wordt op 9 september
1998;
Gehoord
het
verslag
van
Kamervoorzitter
M. VRINTS;
Gehoord
de
opmerkingen
van
Advocaat
M. KIEKENS, die verschijnt voor verzoekers, van Advocaat
A. HAEGEMAN, die verschijnt voor de gemeente Overijse,
en van Advocaat P. DE MAEYER die, loco Advocaten
J. PUTZEYS en X. LEURQUIN verschijnt voor de tussenkomende partijen;
Gehoord het advies van Auditeur L. VERMEIRE;
Gelet op titel VI, hoofdstuk II, van de
wetten op de Raad van State, gecoördineerd op 12 januari
1973;
Overwegende dat er grond is om de zaken te
voegen;
Overwegende dat niet wordt betwist dat
verzoekers Herman UETEN en Jan MEKENKAMP wonen, de ene
binnen de omtrek van het bestreden bijzonder plan van
aanleg, de andere onmiddellijk naast het gebied
bestreken door het bijzonder plan van aanleg;
X-7840-4/18
Overwegende dat in de zaak A. 33.339
verzoekers een eerste middel afleiden uit de schending
van artikel 16, vierde lid, van de wet van 29 maart 1962
houdende organisatie van de ruimtelijke ordening en van
de stedenbouw doordat, eerste onderdeel, het bestreden
bijzonder plan van aanleg de hiërarchie van de bestemmingsplannen miskent, doordat het de bestemming van de
percelen Sectie D, nr. 768, door het bij koninklijk
besluit van 7 maart 1977 vastgesteld gewestplan
Halle-Vilvoorde-Asse bestemd tot "landschappelijk waardevolle groene zone", wijzigt "om de(ze) percelen te
bestemmen
voor
semi-residentiële
functie
en
semi-ambachtelijke functie", terwijl "de wetgever
duidelijk heeft doen uitkomen dat het hogere plan een
dominerende rol moet vervullen ten opzichte van het
lagere dat essentieel op aanvulling van het hogere plan
is gericht", tweede onderdeel, het bestreden bijzonder
plan van aanleg afwijkt van het gewestplan zonder dat
hiertoe enige noodzaak bestaat, en, derde onderdeel, het
bijzonder plan van aanleg, "bij afwezigheid van enig
algemeen belang", evenals "bij afwezigheid van redenen
van goede ruimtelijke ordening die specifiek zouden zijn
voor het betrokken deelgebied en die volgen uit de eigen
aard van het deelgebied" overeenkomstig het bedoelde
artikel 16 niet kan afwijken van het gewestplan;
Overwegende dat verzoekers het middel staven
als
volgt :
"Het College van Burgemeester en Schepenen van de
Gemeente Overijse heeft op 20 mei 1974 aan de firma
DE KOCK & Zonen een bouwvergunning afgeleverd voor de
bouw van een autobergplaats en burelen op het perceel
gelegen
te
Overijse,
Ballingstraat,
Sektie
D
n˚ 768 B; op 30.5.74 verleende hetzelfde College een
bouwvergunning aan de Heer DE KOCK Daniel voor de
bouw van een villa op het perceel Ballingstraat
sectie D n˚ 769 en aan de heer DE KOCK Hugo voor de
bouw van een villa op het perceel Ballingstraat
sectie D n˚ 768 G. Alle genoemde percelen zijn
gelegen binnen het grondgebied en meer bepaald het
X-7840-5/18
natuurgebied zoals vastgesteld werd bij ontwerpgewestplan Halle-Vilvoorde-Asse;
(...)
Het
Bijzonder
Plan
van
Aanleg
nummer
41
’HELLEKOUTER’ heeft in hoofdzaak navolgend doel :
- de percelen waarop de hierboven genoemde villa
van de Heren DE KOCK Hugo en Daniel, en welke
bestemd waren voor natuurgebied te bestemmen
voor grondgebied met ’semi-residentiële functie’ met het oog ’de instandhouding en de
beperkte uitbreiding van de bestaande residentiële bebouwing’.
- de percelen waarop de hierboven genoemde loods
of autobergplaats (waarvoor vruchteloos een
uitbatingsvergunning werd gevraagd) en welke
bestemd waren voor natuurgebied, te bestemmen
voor
’groengebied
met
semi-ambachtelijke
functie’ en dat met het oog op ’de instandhouding en de beperkte uitbreiding van de bestaande bouwwerken dienstig voor ambachtelijke en of
kleine ondernemingen die niet vervuilend, noch
milieubelastend zijn’.
- De verbreding van de vroegere Ballingstraat,
huidige Hellekouterweg, tot een breedte van
10 meter, mogelijk te maken en dit ten behoeve
van de percelen waarop de loods wederrechtelijk
wordt in stand gehouden.
(...)
Ten onrechte wordt aangevoerd dat de oorspronkelijke bestemming van het gewestplan zou zijn achterhaald door de oprichting van de loods en de villa en
door het feit dat het bedrijf DE KOCK in de loods een
hinderlijke inrichting uitbaat.
Deze feitelijke omstandigheden dateren van vóór
7 maart 1977, datum waarop het gewestplan werd
vastgesteld, zodat deze reeds eerder bestaande feiten
de latere afwijking van het gewestplan geenszins
kunnen verantwoorden.
Bij afwezigheid van nieuwe en dringende noodwendigheden kan geen afwijking van het gewestplan worden
toegestaan";
Overwegende dat de eerste verwerende partij
met betrekking tot het eerste onderdeel antwoordt dat
het bestreden bijzonder plan van aanleg "de zoneïndeling
niet wijzigt", daar volgens het gewestplan het gebied is
aangeduid als natuurgebied, en het bijzonder plan van
aanleg de betrokken percelen opneemt in groengebied met
semi-residentiële
functie
en
in
groengebied
met
semi-ambachtelijke functie, zodat de percelen groengebied blijven met "een subsidiaire" bijbestemming, wat
X-7840-6/18
toegelaten is door artikel 7 van de aanvullende stedenbouwkundige
voorschriften
van
het
gewestplan
Halle-Vilvoorde-Asse, dat "zelfs al ziet men in deze
toevoeging van een subsidiaire bestemming een werkelijke
zoneverandering, dan nog (...) in een B.P.A. een bestemmingswijziging mag voorkomen voor zover die niet raakt
aan het wezen van de ordening", dat de percelen die een
subsidiaire functie meekrijgen een kleine oppervlakte
beslaan en tussen twee verkavelingsgebieden liggen en
een uithoek van het groengebied vormen;
Overwegende dat de eerste verwerende partij
met betrekking tot het tweede onderdeel antwoordt dat
verzoekers "de noties ’hoogdringendheid’ en ’noodzaak’
verwarren (,dat) nergens de wetgever (vereist) dat de
feiten die de noodzakelijkheid staven nieuw moeten zijn
of dermate dringend dat een onmiddellijk optreden van de
gemeente geboden is (,dat) de noodzaak juist (is)
ontstaan doordat een later van kracht geworden gewestplan aan enige percelen een bestemming gaf die totaal
onverenigbaar was met de aldaar reeds vergunde en
gebouwde inplantingen, dat een nauwlettend onderzoek van
de stukken doet uitschijnen dat de overheid en de
adviesorganen toen zij het gewestplan vastlegden van een
verkeerde voorstelling van zaken uitgingen, m.a.w. de
bestaande toestand onvolledig of verkeerd beoordeelden
en dus niet met kennis van zaken beraadslaagden of
advies uitbrachten";
Overwegende dat, wat het derde onderdeel
betreft, de eerste verwerende partij antwoordt dat "men
niet (kan) ontkennen dat het B.P.A., zoals trouwens
ieder bestemmingsplan ook individuele belangen dient
(,dat) in casu de familie DE KOCK zeker belang (zal)
hebben bij de handhaving van het plan (,dat dit) echter
nog niet (wil) zeggen dat het B.P.A. genomen is omwille
van die individuele belangen of dat er geen algemeen
belang zou aanwezig zijn (,dat) de onverenigbaarheid
X-7840-7/18
tussen de vergunde inplantingen en een achteraf van
kracht geworden bestemming, de onmogelijkheid de
bestemming natuurgebied ten volle te realiseren, de
ligging tussen twee verkavelingen, de sociale en economische aspecten van het probleem, (...) een afwijking
van het gewestplan (noodzaken)";
Overwegende dat verzoekers repliceren dat de
"zogenaamde subsidiaire bestemming volledig in tegenspraak is met de hoofdbestemming en deze hoofdbestemming
dan ook uitholt (,dat) de feitelijke omstandigheden
dateren van vóór 7 maart 1977, datum waarop het gewestplan werd vastgesteld zodat deze reeds eerder bestaande
feiten de latere afwijking van het gewestplan geenszins
kunnen verantwoorden (,dat), vermits de door de gemeente
ingeroepen onverenigbaarheden reeds in overweging werden
genomen bij het vastleggen van het gewestplan, deze
zelfde overwegingen geenszins de afwijking van het
gewestplan via B.P.A. kunnen verantwoorden (,dat) de
gemeente Overijse vruchteloos poogt aan te tonen dat
’een tweede onderzoek een ander licht geworpen heeft op
deze zelfde feiten’, zodat de bevoegde overheid eerst
niet en daarna wel de noodzaak van de afwijking zou
hebben ingezien (,dat) indien een afwijking van een
gewestplan a priori reeds verdacht is, dit verdacht
karakter enkel maar kan toenemen wanneer men vaststelt
dat de gemeente Overijse geen aanvaardbare uitleg weet
te bedenken voor haar houding en poogt zich via halfslachtige argumenten uit de slag te trekken (,dat) het
tweede onderzoek dat aanleiding zou hebben gegeven tot
nieuwe inzichten een louter verzinsel is (,dat) lang
voor het vastleggen van het gewestplan, de ware toedracht van de zaak voor iedereen gekend was (,dat) het
bedrijf DE KOCK niet staat of valt met de wijziging van
het B.P.A. (,dat) de gemeente Overijse hoe dan ook niet
aanduidt op welke wijze zij meent de werkgelegenheid te
kunnen vrijwaren door wijziging van het gewestplan";
X-7840-8/18
Overwegende dat in het verzoekschrift tot
tussenkomst van 14 augustus 1986 de tussenkomende
partijen doen gelden :
"Beide verzoekschriften (bedoeld worden de annulatieberoepen A. 33.339 en A. 33.353) roepen de schending in van het gewestplan Halle-Vilvoorde-Asse en
beweren meer in het bijzonder dat het bestreden
bijzonder plan van aanleg de hiërarchie der plannen
zou miskennen en zonder noodwendigheid van het
gewestplan afwijken. Welnu, verzoekers in tussenkomst
hebben het koninklijk besluit van 7 maart 1977 aan de
censuur van de Raad van State voorgelegd (zaak
G/A. 22.765/VII-2306). Moest het gewestplan op hun
verzoek en in de mate van hun belang vernietigd
worden, dan zou het middel afgeleid uit de miskenning
van de hiërarchie der plannen zonder voorwerp worden
(...). Zij roepen o.m. de schending in van de artikelen 9, 12 en 13 van de Stedenbouwwet, en het feit
dat er met de bestaande en vergunde gebouwen helemaal
geen rekening werd gehouden ter gelegenheid van de
vaststelling van het gewestplan";
dat de tussenkomende partijen in een "Memorie in tussenkomst" van 25 mei 1989 laten gelden :
"Bij arrest nr. 31.827 van 19 januari 1989 heeft uw
Raad het bij koninklijk beluit van 7 maart 1977
vastgesteld gewestplan Halle-Vilvoorde-Asse in zover
het
de
grond
gelegen
te
Overijse,
aan
de
Ballingstraat, en ten kadaster bekend onder sectie D,
nr. 768/p (ex 768/g), tot natuurgebied bestemt,
vernietigd.
Voormeld arrest heeft tot gevolg dat het betrokken
perceel moet geacht worden niet door een gewestplan
te zijn beheerst en het nooit geweest te zijn.
Gelet op de terugwerkende kracht van de vernietigingsarresten van de Raad van State, wordt het
gewestplan geacht nooit te hebben bestaan; een later
en lager plan, m.n. het bestreden bijzonder plan van
aanleg, heeft het gewestplan aldus niet kunnen
schenden, zodat er geen sprake kan zijn van schending
van de hiërarchie der plannen. Van afwijking kan er
evenmin sprake zijn : het is inderdaad niet mogelijk
van een onbestaand gewestplan af te wijken. De eerste
twee onderdelen van het middel zijn aldus ongegrond.
(...)";
dat de tussenkomende partijen in de "aanvullende memorie
in tussenkomst" van 3 december 1991 daaraan toevoegen :
"Er is nog meer. Het arrest nr. 31.827 van
19 januari 1989 heeft één middel van het inleidende
X-7840-9/18
verzoekschrift weerhouden, nl. het middel afgeleid
uit de schending van artikel 9, vijfde lid, van de
Stedenbouwwet doordat verzoekers bezwaarschrift tegen
het ontwerpgewestplan door de bevoegde overheid niet
werd onderzocht. Uw Raad overwoog ’dat de overige
middelen, mochten zij ontvankelijk en gegrond zijn,
tot geen ruimere vernietiging kunnen leiden dan het
gegrond bevonden middel’. In zijn verslag, had de
heer Auditeur het tweede onderdeel van het achtste
middel als gegrond beschouwd. Dit middel was afgeleid
uit de schending van de artikelen 9, 12, 1˚ en 13 van
de Stedenbouwwet, en van artikel 13, 4.3.1. van het
koninklijk besluit van 28 december 1972 betreffende
de inrichting en de toepassing van de ontwerpgewestplannen en gewestplannen : het koninklijk besluit van
7 maart 1977 wijkt van het advies van de regionale
commissie af om reden dat bewuste gronden opgenomen
dienen te worden in ’landschappelijk waardevolle
groene zone maar de grafische voorstelling bestemt ze
tot ’natuurgebied’.
Het verslag van 31 mei 1988 stelt vast dat de
grafische voorstelling van het betrokken gebied op
het bestemmingsplan met de bestemming in het koninklijk besluit niet overeenstemt en besluit : ’Het
tweede onderdeel van het middel is derhalve gegrond,
aangezien de tegenstrijdigheid tussen de redengeving
en de inhoud van het bestreden besluit dient te
worden gelijkgesteld met een gebrek aan motivering’.
Deze vaststelling is nog steeds geldig voor ’de
eigendom sectie D, nrs 769, 768g, 760g, 760n en 760m’
bedoeld in het advies van de regionale commissie. Het
gewestplan dient aldus en bij toepassing van
artikel 107 van de Grondwet voor die percelen als
onwettig te worden beschouwd. Hieruit volgt dat er
geen toepassing van kan gemaakt worden zodat het
middel ongegrond is";
Overwegende
dat
bij
beschikking
van
19 november 1993 het auditoraat werd belast met het
onderzoek van de door de tussenkomende partijen
opgeworpen exceptie van onwettigheid van het gewestplan
en met het onderzoek van het tweede, het derde en het
vierde middel van het verzoekschrift; dat de beschikking
overweegt wat volgt :
"Overwegende dat het auditoraatsverslag het eerste
middel afgeleid uit de schending van artikel 16,
vierde lid, van de wet van 29 maart 1962 houdende
organisatie van de ruimtelijke ordening en van de
stedenbouw
en
van
het
gewestplan
’Halle-Vilvoorde-Asse’ gegrond acht; dat het stelt
dat
de
vernietiging
van
het
gewestplan
X-7840-10/18
’Halle-Vilvoorde-Asse’ bij arrest nr. 31.827 van
19 januari 1989, omdat zij beperkt is tot de grond
kadastraal bekend Sectie D, 768/p, niet relevant is,
omdat de bestemming van het gewestplan voor de
overige gronden gelegen binnen het beheersingsgebied
van het aangevochten bijzonder plan van aanleg
onverkort blijft gelden;
Overwegende dat de tussenkomende partij opwerpt
dat van het gewestplan geen toepassing kan worden
gemaakt wat het eigendom kadastraal bekend Sectie D,
nrs. 769, 768g, 760g, 760n en 760m betreft, omdat de
bestemming van deze percelen onwettig is;
Overwegende dat er grond is om deze exceptie te
onderzoeken; dat de goede rechtsbedeling bovendien
vereist dat ook over het tweede, het derde en het
vierde middel verslag wordt opgemaakt;
(...)";
Overwegende
dat
de
exceptie
in
het
aanvullend auditoraatsverslag wordt afgewezen als nietontvankelijk omdat de exceptie niet in limine litis
wordt opgeworpen, maar voor het eerst in de aanvullende
memorie van tussenkomst van 3 december 1991; dat in het
aanvullend verslag voorts alleen het tweede middel wordt
onderzocht op grond van de opvatting dat aldus de
oplossing van het geschil mogelijk wordt; dat in het
aanvullend verslag het onderzoek van het eerste middel
wordt overgedaan en bedoeld middel deels niet gegrond
wordt bevonden om de volgende redenen :
"Op lezing van het verslag ex art. 12 P.R. dd.
12 april 1990 van de oorspronkelijke auditeurverslaggever en van het voorliggend aanvullend
verslag, zou kunnen worden afgeleid dat het onderzoek
van de overige middelen niet langer vereist is, omdat
het eerste middel ten gronde de oplossing van het
geschil mogelijk maakt. Gelet op het gezag van
gewijsde van het vernietigingsarrest nr. 31.827
dd. 19 januari 1989, meen ik evenwel - en dit in
tegenstelling tot hetgeen in het verslag dd. 12 april
1990 is uiteengezet (p. 37 en 43 (conclusie)) - dat
deze conclusie niet opgaat voor wat het in het
beheersingsgebied van het B.P.A. begrepen kadastrale
perceel, sectie D, nr. 768/p betreft.
Met de tussenkomende partijen (zie hun ’aanvullende
memorie in tussenkomst’, p.3) mag immers worden
vastgesteld dat het gezag van gewijsde erga omnes van
het voornoemde vernietigingsarrest inhoudt dat het
kadastrale perceel nr. 768/p - waarbij het voornoemde
arrest ter bepaling van het belang van de verzoekende
X-7840-11/18
partij aanneemt dat het een vanuit planologisch
standpunt isoleerbaar gebied binnen het gewest
betreft -, geacht moet worden nooit de in het
gewestplan Halle-Vilvoorde-Asse bepaalde bestemming
te hebben gehad. M.i. stellen de tussenkomende
partijen vervolgens terecht dat ’een later en lager
plan, m.n. het bestreden bijzonder plan van aanleg,
(...) het gewestplan aldus niet (heeft) kunnen
schenden, zodat er geen sprake kan zijn van schending
van de hiërarchie der plannen’ en dat ’van afwijking
(...) er evenmin sprake (kan) zijn : het is inderdaad
niet mogelijk van een onbestaand gewestplan af te
wijken’";
Overwegende dat de door de tussenkomende
partijen opgeworpen, op artikel 159 van de Grondwet
gesteunde exceptie van onwettigheid van het gewestplan
Halle-Vilvoorde-Asse in limine litis werd opgeworpen,
nl. in het verzoekschrift tot tussenkomst, zodra het
gewestplan tijdens de procesvoering aan de tussenkomende
partijen werd tegengeworpen; dat zoals in de beschikking
van 19 november 1993 reeds werd beslist, moet worden
onderzocht of de exceptie gegrond is;
Overwegende dat het tweede middel luidt als
volgt :
"Dat het tweede middel gegrond is op de schending
van artikel 21 van de genoemde wet van 29 maart 1962.
Bij het tot stand komen van het litigieuse B.P.A.
werden, in het kader van het onderzoek voorzien bij
artikel
21,
535
individuele
bezwaarschriften
ingediend naast de negatieve adviezen van de
regionale commissie voor advies, de dienst Groenplan
van
het
Ministerie
van
Openbare
Werken,
de
Rijksdienst voor Monumenten en Landschappen, de
Nationale Maatschappij der Waterleidingen, het
Provinciaal Gouvernement van Brabant en het Bestuur
van Stedenbouw.
Het recht van bezwaar brengt mede dat de overheid
verplicht
is
de
ingediende
bezwaren
op
hun
regelmatigheid en hun gegrondheid te toetsen; dat de
overheid inzake in gebreke is gebleven de ingediende
bezwaren afdoende te beantwoorden.
Dat de beslissing tot definitieve goedkeuring van
het B.P.A. door de gemeente dan ook onregelmatig is,
wat de nietigheid van het B.P.A. met zich brengt";
X-7840-12/18
Overwegende dat de eerste verwerende partij
antwoordt :
"Uit het uittreksel uit de notulen van de
gemeenteraadszitting van 2 juni 1982 waar het B.P.A.
definitief werd goedgekeurd blijkt duidelijk dat al
de ingediende bezwaren werden opgesomd; dat de
gemeenteraad voor het antwoord van deze bezwaren
verwees naar het verslag van de Gemeentelijke Dienst
Ruimtelijke Ordening en dat de gemeenteraad met
eenparigheid van stemmen van oordeel was dat deze
bezwaren niet van aard waren om het B.P.A. te
wijzigen (stuk nr. 58).
Het vernoemde verslag van de gemeentelijke dienst
telt acht pagina’s en onderzoekt punt voor punt de
gegrondheid van de ingediende bezwaren, opmerkingen
en adviezen (stuk nr. 57).
Aan de hand van dit verslag kan zeer gedetailleerd
uitgemaakt worden waarom een bezwaarschrift afgewezen
werd.
Door haar verwijzing geeft de gemeenteraad dan ook
de redenen van stedenbouwkundige aard op waarom de
ingebrachte grieven verworpen werden en komt de raad
dus de verplichting na welke hem door art. 21 is
opgelegd";
Overwegende dat verzoekers, na inzage van
het administratief dossier, repliceren :
"(...)
Dat het recht van bezwaar met zich meebrengt dat de
overheid verplicht is de ingediende bezwaren op hun
regelmatigheid en hun gegrondheid te toetsen; dat de
gemeente inzake in gebreke is gebleven de ingediende
bezwaren afdoende te beantwoorden door zich bij haar
beraadslaging te beperken tot het verwijzen naar het
verslag
van
de
Dienst
Ruimtelijke
Ordening
betreffende deze bezwaren, zonder dat kan worden
nagegaan of de gemeenteraad kennis heeft genomen van
dit verslag, en zonder dat bepaald wordt of de inhoud
van dit verslag in haar geheel werd goedgekeurd door
de gemeenteraad";
Overwegende dat de tussenkomende partijen in
hun verzoekschrift tot tussenkomst verwijzen naar de
opmerkingen van de eerste verwerende partij;
Overwegende dat in de laatste memorie de
eerste verwerende partij antwoordt dat uit het dossier
X-7840-13/18
wel degelijk blijkt dat de ingediende bezwaren op hun
regelmatigheid en gegrondheid werden getoetst; dat de
eerste verwerende partij in dat verband laat gelden :
"Dat dit blijkt uit de gemeenteraadsbeslissing zelf
waar niet alleen een opsomming gegeven wordt aan het
aantal bezwaren, doch waar bovendien uitdrukkelijk
verwezen wordt naar het verslag van de dienst Ruimtelijke Ordening.
Dat deze uitdrukkelijke verwijzing impliceert dat
de Gemeenteraad kennis gekregen heeft van dit verslag, dat uit de zinssnede dat ’de ingediende bezwaren niet van (die) aard (zijn) om bijgaand Bijzonder
Plan van Aanleg te wijzigen’ zodat ’de bezwaren dan
ook niet (worden) weerhouden’ blijkt dat deze wel
degelijk getoetst werden.
Dat bovendien in tegenstelling met het aanvullende
verslag van het auditoraat concluante meent dat uit
de libellering van het besluit blijkt dat wel degelijk de bezwaren onderzocht werden en getoetst
werden. Dat immers bij gebreke daaraan de verwijzing
in de bestreden beslissing onbegrijpelijk is. Dat aan
deze verwijzing geen andere uitleg kan gegeven
worden.
Dat de wijze van interpretatie van het gemeenteraadsbesluit door het auditoraat er één is die elke
zin aan de zinssneden van het besluit ontneemt.
Dat een dergelijke interpretatie niet opgaat en
zelfs strijdig is met de regel dat niet expressis
verbis uit het gemeenteraadsbesluit zelf dient te
blijken dat elk bezwaar individueel in de beslissing
op zijn regelmatigheid en gegrondheid getoetst werd";
Overwegende dat artikel 21 van de wet van
29 maart 1962 houdende organisatie van de ruimtelijke
ordening en van de stedenbouw, zoals het van toepassing
was op het ogenblik dat het bestreden bijzonder plan van
aanleg is tot stand gekomen, bepaalt dat het door de
gemeenteraad voorlopig aangenomen aanlegplan aan een
openbaar onderzoek wordt onderworpen, dat het ontwerpplan samen met de bezwaren en opmerkingen aan de
bevoegde commissie van advies wordt voorgelegd, waarna
de gemeenteraad kennis neemt van de uitslag van het
onderzoek, het plan aanneemt dan wel beslist het te
wijzigen;
X-7840-14/18
Overwegende dat het recht om bezwaar in te
dienen de verplichting meebrengt voor de betrokken
overheid de bezwaren te onderzoeken en te beantwoorden;
dat uit de redactie van artikel 21 blijkt dat de naleving van deze verplichting uit het administratief
dossier moet blijken;
Overwegende dat tussen 1 februari en 3 maart
1982 het ontwerp-bijzonder plan van aanleg aan het in
artikel 21 van de stedenbouwwet opgelegde openbaar
onderzoek werd onderworpen; dat blijkens het procesverbaal van sluiting van openbaar onderzoek 535
bezwaarschriften
werden
ingediend,
evenals
553
"schrijvens ter ondersteuning van het B.P.A.", en een
gezamenlijke lijst voor het behoud van het bedrijf van
de tussenkomende partijen met 1926 handtekeningen; dat
zowel verzoeker Herman UETEN als verzoeker Jan MEKENKAMP
een bezwaarschrift hebben ingediend; dat op 17 maart
1982 het dossier aan de streekcommissie van advies voor
de streek Vlaams-Brabant werd voorgelegd; dat bij
gebreke aan advies van de regionale commissie binnen
zestig dagen na ontvangst van het dossier het college
van burgemeester en schepenen op 18 mei 1982 heeft
beslist om met toepassing van artikel 21, vijfde lid,
van de stedenbouwwet, de volledige bundel op te vragen
bij de regionale commissie en het plan ter aanvaarding
voor te dragen op de eerstvolgende gemeenteraad; dat
daarop de dienst "Ruimtelijke Ordening van de gemeente
Overijse" een verslag heeft opgemaakt "betreffende het
al of niet gegrond zijn der ingediende bezwaren,
opmerkingen en adviezen van de openbare besturen"; dat
bedoeld verslag het volgende besluit bevat :
"Derhalve stellen we de raad voor, op basis van
hetgene hogerop in het verslag vermeld, de bezwaren
ongegrond te verklaren";
dat bij besluit van 2 juni 1982 de gemeenteraad heeft
beslist wat volgt :
X-7840-15/18
"Ik heb de eer u twee voor eensluidende afschriften
te laten geworden van het besluit van 24 april 1985
waarbij
het
in
rubriek
vermeld
plan
wordt
goedgekeurd; plan waarvan u hierbij een voor
eensluidend verklaarde afdruk vindt.
Een uittreksel van het besluit zal eerstdaags in
het staatsblad verschijnen.
Overeenkomstig de beschikkingen van artikel 23 van
de gewijzigde wet van 29 maart 1962, houdende
organisatie van de ruimtelijke ordening en van de
stedenbouw, verzoek ik u het bijgevoegde plan, samen
met de bundel van de administratieve bescheiden, aan
de betrokken gemeente te willen sturen binnen de
15 dagen na de bekendmaking in het staatsblad van het
vorenbedoeld besluit";
Overwegende
dat
uit
het
aangehaald
gemeenteraadsbesluit blijkt dat de gemeenteraad kennis
heeft genomen van de bezwaarschriften en deze heeft
verworpen op grond van het verslag van de daartoe
bevoegde gemeentelijke administratie, hetwelk voorstelt
"dat de (gemeente)raad, op basis van hetgene hogerop in
het verslag vermeld, de bezwaren ongegrond (zou) verklaren"; dat, zoals de eerste verwerende partij terecht
laat gelden, niets erop wijst dat de gemeenteraad van de
bezwaren geen kennis zou hebben genomen, deze bezwaren
niet zou hebben onderzocht of het niet met het verslag
van de gemeentelijke dienst eens zou zijn geweest; dat
het middel niet gegrond is;
Overwegende dat de oplossing van de zaak
A. 33.339 in de huidige stand van de rechtspleging niet
mogelijk is;
Overwegende dat annulatieberoep in de zaak
A. 34.330 is gesteund op de onwettigheid van het in de
zaak A. 33.339 bestreden bijzonder plan van aanleg;
Overwegende dat de oplossing van de zaak
A. 34.330 in de huidige stand van de rechtspleging
evenmin mogelijk is,
X-7840-16/18
B E S L U I T :
Artikel 1.
De
zaken
nrs. A. 33.339/X-7840
A. 34.330/X-7839 worden gevoegd.
en
Artikel 2.
De debatten worden heropend.
Artikel 3.
Het door de Auditeur-generaal aangeduide lid
van het Auditoraat wordt gelast met het verder onderzoek
van de zaken.
Artikel 4.
De kosten worden voorbehouden.
X-7840-17/18
Aldus te Brussel uitgesproken in openbare
terechtzitting,
op
zestien september
1900 achtennegentig,
door
de
Xe kamer,
die
was
samengesteld uit :
Mevr.
de HH.
Mevr.
M. VRINTS,
A. VANDENDRIESSCHE,
D. MOONS,
A. TRUYENS,
kamervoorzitter,
staatsraad,
staatsraad,
griffier.
De griffier,
De voorzitter,
A. TRUYENS.
M. VRINTS.
X-7840-18/18