Conseil d'État de Belgique — Raad van State — ECLI:BE:RVSCE:2008:ARR.182.180 (2008-04-21)
Samenvatting (NL) :
Arrest nr 182.180 van 21 april 2008 Ruimtelijke ordening, stedenbouw,
leefmilieu en aanverwante aangelegenheden - Bouwvergunningen en gemengde
vergunningen Beslissing : Verwerping Samenvoeging
--- TEXTE INTÉGRAL DE L'ARRÊT ---
RAAD VAN STATE, AFDELING BESTUURSRECHTSPRAAK.
ARREST
nr. 182.180 van 21 april 2008
in de zaken A. 60.799/X-9659 (I)
A. 60.800/X-9658 (II).
In zake :
I. + II.
de n.v. KRIFIMMO,
die woonplaats kiest bij
advocaat J. NIJS,
kantoor houdende te 9200 DENDERMONDE,
Noordlaan 82-84
tegen :
I.
- de deputatie van de provincieraad van OOST-VLAANDEREN,
- het Vlaamse Gewest, vertegenwoordigd door de Vlaamse
regering,
dat woonplaats kiest bij
advocaat P. TAELMAN,
kantoor houdende te 9000 GENT,
Coupure 5,
- de gemeente ERPE-MERE,
II.
- de gemeente ERPE-MERE,
die woonplaats kiest bij
advocaat P. GHYSBRECHT,
kantoor houdende te 9300 AALST,
Léo de Bethunelaan 28,
- het Vlaamse Gewest, vertegenwoordigd door de Vlaamse
regering,
dat woonplaats kiest bij
advocaat P. TAELMAN,
kantoor houdende te 9000 GENT,
Coupure 5.
tussenkomende partijen :
I. + II.
- Arthur COPPENS,
- Mariëtte VERMEULEN,
die woonplaats kiezen bij
advocaat K. BARO,
kantoor houdende te 9200 DENDERMONDE,
Mechelsesteenweg 358.
D E R A A D V A N S T A T E, Xe K A M E R,
X-9659-9658-1/18
Gezien het verzoekschrift dat de n.v. KRIFIMMO op
10 november 1994 heeft ingediend om de nietigverklaring te vorderen van het
besluit van 8 april 1993 van de bestendige deputatie van de provincieraad van OostVlaanderen waarbij het beroep ingesteld door COPPENS-VERMEULEN tegen het
besluit van 12 januari 1993 van het college van burgemeester en schepenen van de
gemeente Erpe-Mere houdende weigering van de vergunning tot het verkavelen van
een grond gelegen te Erpe-Mere (Mere), Bergstraat, kadastraal bekend sectie B, nr.
42/d,e, wordt ingewilligd en de verkavelingsvergunning wordt verleend volgens
ingediend plan (Zaak 60.799);
Gezien het verzoekschrift dat de n.v. KRIFIMMO op
10 november 1994 heeft ingediend om de nietigverklaring te vorderen van het
besluit van 29 september 1994 van het college van burgemeester en schepenen van
de gemeente Erpe-Mere waarbij de stedenbouwkundige vergunning wordt
afgegeven aan COPPENS-VERMEULEN Arthur voor het bouwen van een woning
op een perceel gelegen te Erpe-Mere (Mere), Bergstraat, kadastraal bekend sectie
B, nr. 42/d,e (Zaak 60.800);
Gezien het verzoekschrift tot tussenkomst, op 28 september 1995
ingediend door Arthur COPPENS en Mariëtte VERMEULEN in de zaak 60.799;
Gelet op de beschikking van 30 oktober 1995 die de tussenkomst
van Arthur COPPENS en Mariëtte VERMEULEN toelaat in de zaak 60.799;
Gezien het verzoekschrift tot tussenkomst, op 23 juni 1995
ingediend door Arthur COPPENS en Mariëtte VERMEULEN in de zaak 60.800;
Gelet op de beschikking van 19 juli 1995 die de tussenkomst van
Arthur COPPENS en Mariëtte VERMEULEN toelaat in de zaak 60.800;
Gezien de memories van antwoord van de eerste en tweede
verwerende partij, de memorie van wederantwoord ten aanzien van de eerste en
tweede verwerende partij en de toelichtende memorie ten aanzien van de derde
verwerende partij in de zaak 60.799;
Gezien de memories van antwoord en van wederantwoord in de
zaak 60.800;
X-9659-9658-2/18
Gezien de verslagen
A. VAN MINGEROET in beide zaken;
opgemaakt
door
adjunct-auditeur
Gelet op de beschikkingen van 24 juli 2000 die de neerlegging ter
griffie van het verslag en van het dossier gelast in beide zaken;
Gelet op de kennisgeving van de verslagen aan partijen en gezien
de laatste memorie met verzoek tot voortzetting van de verzoekende partij in beide
zaken;
Gelet op de beschikkingen van 25 oktober 2007 waarbij de
terechtzitting bepaald wordt op 30 november 2007;
Gehoord het verslag van kamervoorzitter R. STEVENS in beide
zaken;
Gehoord de opmerkingen van advocaat E. VAN BOGAERT, die
loco advocaat J. NYS verschijnt voor de verzoekende partij, van advocaat
K. DE MULDER, die loco advocaat P. TAELMAN verschijnt voor het Vlaamse
Gewest, en van advocaat P. GHYSBRECHT die verschijnt voor de gemeente
ERPE-MERE;
Gehoord
A. VAN MINGEROET;
het
eensluidend
advies
van
auditeur
Gelet op titel VI, hoofdstuk II, van de wetten op de Raad van
State, gecoördineerd op 12 januari 1973;
OVERWEEGT WAT VOLGT:
- Rechtspleging
Het is in het belang van een goede rechtsbedeling om de zaken te
voegen.
X-9659-9658-3/18
- Feiten
2.1.
De verzoekende partij is eigenaar van een perceel gelegen te
Mere, Bergstraat 26, zijnde het perceel rechtstreeks palend aan de eigendom van
Arthur COPPENS en Mariëtte VERMEULEN, waarvoor de bestreden vergunningen
worden verleend.
2.2.
Het perceel is volgens het bij koninklijk besluit van 30 mei 1978
vastgestelde gewestplan Aalst-Ninove-Geraardsbergen-Zottegem gelegen in
woongebied.
Het betrokken perceel is niet gelegen binnen een gebied waarvoor
een door de Koning - thans de Vlaamse regering- goedgekeurd bijzonder plan van
aanleg bestaat.
2.3.
Arthur COPPENS en Mariëtte VERMEULEN dienen op 5 oktober
1992 (datum van het bewijs van ontvangst van de aanvraag) bij het gemeentebestuur
van Erpe-Mere een aanvraag in tot het verkavelen van een perceel gelegen te Mere,
Bergstraat, kadastraal bekend sectie B, nr. 42/e,d.
In de stedenbouwkundige voorschriften wordt de bestemming van
het perceel als volgt omschreven: 1 open bebouwing op kavel 1, achterliggende
gronden op kavel 2.
2.4.
Op 13 november 1992 verleent de gemachtigde ambtenaar
volgend ongunstig advies omtrent deze aanvraag:
“De inplanting van de nieuwe woning wordt voorzien achter de bestaande
woningen van het 50m woongebied aan de Bergstraat.
Volgens de toelichting bij het K.B. van 28.12.72 is daarbij een eerste
vereiste dat het eigendom gelegen is aan een voldoende brede en uitgeruste
weg.
Dit is hier evenwel niet het geval”.
2.5.
Op 14 december 1992 maakt het gemeentebestuur van Erpe-Mere
aan het bestuur Stedenbouw en Ruimtelijke Ordening te Gent een aantal foto’s over
van de buurtweg nr. 63/2, zijnde de weg die is gelegen aan het bewuste perceel.
Tevens wordt aan het bestuur meegedeeld dat in het kader van de
onderhoudswerken voor het jaar 1993 de buurtweg zal worden verhard met asfalt.
X-9659-9658-4/18
2.6.
Als antwoord op dit schrijven laat de gemachtigde ambtenaar
weten dat zijn advies van 13 november 1992 behouden blijft omdat “uit de
aanvullende fotoreeks immers (blijkt) dat het hier geen voldoende brede en
uitgeruste weg betreft en tevens geen verbindingsweg is voor gemotoriseerd verkeer
in het bestaande stratenpatroon van de gemeente”.
2.7.
Op 12 januari 1993 weigert het college van burgemeester en
schepenen van de gemeente Erpe-Mere de verkavelingsvergunning om de redenen
opgegeven in het advies van de gemachtigde ambtenaar.
2.8.
Tegen dit besluit wordt door de tussenkomende partijen op
12 februari 1993 beroep ingesteld bij de bestendige deputatie van de provincieraad
van Oost-Vlaanderen.
2.9.
Bij besluit van 8 april 1993 willigt de bestendige deputatie het
beroep in en wordt de verkavelingsvergunning verleend.
Dit is het bestreden besluit in de zaak A. 60.799.
2.10.
Op 9 september 1994 (datum van het bewijs van ontvangst van de
aanvraag) dienen de tussenkomende partijen bij het gemeentebestuur van Erpe-Mere
een aanvraag in voor het bouwen van een woning op kavel 1 van voornoemde
verkaveling.
2.11.
Op 29 september 1994 verleent het college van burgemeester en
schepenen van Erpe-Mere de gevraagde stedenbouwkundige vergunning.
Dit besluit stelt:
“De vergunning wordt afgegeven aan M. Coppens-Vermeulen Arthur,
voornoemd die ertoe gehouden is :
De voorschriften van de goedgekeurde verkaveling dd. 08/04/1993 (Best.
Dep.) stipt te volgen.
Alle nutsvoorzieningen op eigen kosten te verwezenlijken.
Voorafgaandelijk, minstens 10 dagen, zal een schriftelijke aanvraag bij het
schepencollege worden ingediend voor wat betreft:
- de vaststelling van de bouwlijn;
- de aansluiting van de riolering.
De aandacht van de aanvrager wordt erop gevestigd dat de gemachtigde
ambtenaar te Gent over een termijn van 20 dagen beschikt om beroep tegen
deze beslissing in te dienen”.
X-9659-9658-5/18
Dit is het bestreden besluit in de zaak A. 60.800.
2.12.
Op 27 oktober 1994 verzoekt de n.v. DENDERWOOD de
gemachtigde ambtenaar de verleende vergunning te schorsen en te weigeren. Dit
schrijven luidt als volgt:
“(...)
Het perceel in kwestie is gelegen in tweede bouwzone, doch slechts
toegankelijk langs een niet-uitgeruste losweg, opgenomen op de atlas der
buurtwegen nr. 63/2.
Luidens akte aankoop dd. 29/11/47 staat evenwel uitdrukkelijk vermeld dat
deze losweg mijn eigendom is (...).
Sedert die tijd werd deze losweg door ons regelmatig onderhouden en
voorzien van steenafval, doch is niet uitgerust met enige nutsvoorziening, geen
riolering, geen waterleiding, geen gas, geen elektriciteitsleiding en noem maar
op.
(...)”.
2.13.
Op 20 januari 1995 beantwoordt de gemachtigde ambtenaar het
schrijven van de n.v. DENDERWOOD als volgt:
“In antwoord op uw brief heb ik de eer U mede te delen dat na een
onderzoek door de gemeente Erpe-Mere, dat bestuur mij het volgende heeft
meegedeeld op 3.1.1995:
- Er kan niet worden ingegaan op de klacht van de N.V. Denderwood omdat
de zate van de buurtweg nr. 63/2 (cfr. Atlas der Buurtwegen) wordt afgestaan
door de verkrijgers van de aangevochten bouwvergunning, m.n. de heer en
mevrouw Arthur Coppens-Vermeulen, en niet zoals in klacht beweerd door de
N.V. Denderwood zelf.
- Er bestaat dan ook geen reden voor het College van Burgemeester en
Schepenen de op 29.09.1994 afgeleverde bouwvergunning in te trekken.
Tenslotte wijs ik erop dat, aangezien het hier gaat om de betwisting van een
burgerlijk recht, eventuele verdere stappen slechts kunnen ondernomen worden
bij een bevoegde rechtbank”.
2.14.
Op 15 maart 1995 verzendt de verzoekende partij aan de
gemachtigde ambtenaar een proces-verbaal van grensafpaling van 13 maart 1995
opgemaakt door gerechtsdeskundige Rendant.
Op basis van dit proces-verbaal vraagt de verzoekende partij aan
de gemachtigde ambtenaar om een bijkomend onderzoek in te stellen en de
bouwvergunning in te trekken om de reden dat blijkt “dat de vrije ruimte van de
toegangsweg naar het bouwperceel, zijnde buurtweg N/. 63/2 slechts een breedte
heeft van 2,08m tot 2,12m. Hierbij dient nogmaals benadrukt dat de buurtweg in
X-9659-9658-6/18
kwestie dus zeker niet voldoet aan de gestelde eisen inzake verharding en
uitrusting”.
3. Ontvankelijkheid van het beroep A. 60.800
3.1.
volgt uiteen:
De verzoekende partij zet in het verzoekschrift haar belang als
“Zoals reeds in de uiteenzetting van de feitelijkheden gesteld paalt het
bebouwd grondperceel van de verzoekende partij (sectie B perceelnummers
9/A, 10/D, 11, 41/M, 41/K en 43/C ) aan het perceel waarvoor de verkavelingsen de bouwvergunning werd verleend. Alleen dit feit toont reeds afdoend aan
dat verzoekster over het rechtens vereiste belang beschikt om de afgeleverde
vergunningen met een annulatieberoep te bestrijden (...).
Bovendien is verzoeksters woning op amper een drietal meter ingeplant van
de perceelgrens en op een afstand van circa 13 meter gelegen van de op te
richten bouwwerken met rechtstreekse zichten op de toekomstige bouwwerken
zodat de op te richten constructie voor verzoekster onmiskenbaar visuele hinder
veroorzaakt en bovendien, nu de verleende bouwvergunning eveneens de
oprichting van een garage voorziet, bijkomende verkeersoverlast en
geluidshinder door het op en afrijden van autovoertuigen, hetgeen voorheen
nimmer het geval was.
Gezien de bouwvergunning werd afgeleverd op grond van de verleende
verkavelingsvergunning en verzoekster eveneens de verkavelingsvergunning
met een annulatieberoep bestrijdt blijft zij haar belang verder behouden om de
bouwvergunning met een beroep tot nietigverklaring te bestrijden (...).
Uit het vorengeschreven blijkt afdoend dat verzoekster beschikt over een
persoonlijk, rechtstreeks, aktueel, griefhoudend en geoorloofd belang om een
beroep tot nietigverklaring tegen de bestreden beslissingen in te stellen zodat
derhalve het beroep ten aanzien van de (rechts)persoon van verzoekster
ontvankelijk is”.
3.2.
De tweede verwerende partij voert in de memorie van antwoord
de volgende exceptie aan:
“Uit het administratief dossier (...) blijkt dat de verzoekende partij, blijkbaar
voorheen de N.V. DENDERWOOD, bezwaren heeft gemaakt die gesteund zijn
op het door haar vermeende eigendomsrecht op de buurtweg.
Inzoverre een probleem van eigendomsrecht verzoekende partij ertoe brengt
de thans bestreden beslissing aan te vechten, doet zij niet blijken van het
rechtens vereiste belang om middels een procedure voor de Raad van State de
nietigverklaring van de bouwvergunning te vorderen”.
3.3.
partij als volgt:
In de memorie van wederantwoord repliceert de verzoekende
“De NV Denderwood is huurster van het gebouw, eigendom van
verzoekster, en onmiddellijk palend aan het perceel waarvoor de bestreden
X-9659-9658-7/18
bouwvergunning werd verleend. De vennootschap heeft zich ten onrechte
opgeworpen als eigenares van het bebouwd grondperceel aanpalend aan dit van
echtelieden Coppens-Vermeulen. Uit de oprichtingsakte van verzoekster
verleden voor notaris Meert te Erpe dd. 30.12.1988 blijkt onbetwistbaar dat
verzoekster, en zij alleen, eigenares is van het perceel palend aan dat waarvoor
de bouwvergunning werd verleend. De in het verzoekschrift, houdende het
beroep tot nietigverklaring, uiteengezette argumentatie met betrekking tot
verzoeksters belang blijft derhalve onverkort van kracht”.
3.4.
Er wordt tussen de partijen niet betwist dat de verzoekende partij
eigenares is van een perceel, onmiddellijk palend aan dat waarvoor de stedenbouwkundige vergunning werd verleend. Daardoor alleen reeds doet zij blijken van het
rechtens vereiste belang bij de gevraagde vernietiging. De exceptie kan niet worden
aangenomen.
4. Gegrondheid van het beroep A. 60.799
4.1. Standpunt van de partijen
4.1.1.
De verzoekende partij voert in haar verzoekschrift een enig middel
aan dat als volgt luidt:
“Enig middel genomen uit de schending van artikel 55 § 3 van de wet van
26 maart 1962 houdende organisatie van de ruimtelijke ordening en van de
stedebouwwet en uit de schending van de artikelen 2, 3 en 6 van de wet dd.
29 juli 1991 betreffende de uitdrukkelijke motivering van de bestuurshandelingen.
Doordat aan de echtelieden Coppens - Vermeulen een verkavelingsvergunning door de bestendige deputatie van de provincieraad van
Oost-Vlaanderen op 08.04.1993 werd verleend onder de motivering dat het
perceel waarop de verkavelingsaanvraag slaat volgens de bepalingen van het
gewestplan Aalst-Ninove-Geraardsbergen - Zottegem, gelegen is in een
woongebied en dat deze woongebieden bestemd zijn voor wonen en aldus het
‘kwestieus terrein voor woningbouw kan worden aangewend’.
Terwijl, gelet op het ongunstig advies verleend door de gemachtigde
ambtenaar van het Bestuur Stedebouw en Ruimtelijke Ordening, de bestreden
beslissing uitdrukkelijk diende te motiveren waarom zij dit advies niet kon
bijtreden en de met de stedebouw en de ruimtelijke ordening verband houdende
redenen diende aan te geven om van dit advies af te wijken.
Toelichting
De artikelen 55 en 57 van de stedebouwwet van 29 maart 1962, die voor de
aanvrager van bouw- en verkavelingsvergunning beroep openstellen bij de
bestendige deputatie en bij de Vlaamse Regering, verlenen aan deze instanties
dezelfde beoordelingsbevoegdheid als aan het College van Burgemeester en
Schepenen (...). Bovendien vermag de bestendige deputatie in hoger beroep
uitspraak doen op grond van een eigen beoordeling van de eisen gesteld door
de plaatselijke aanleg (...).
Artikel 55 paragraaf 3 van de Stedebouwwet bepaalt dat ‘De beslissingen
van de bestendige deputatie en van de Koning worden met redenen omkleed.
X-9659-9658-8/18
De vergunning kan worden geweigerd om dezelfde redenen, worden verleend
onder de voorwaarden of kan de afwijkingen toestaan bedoeld in de artikelen
45, 46 en 51.’
Uit het vorenstaande valt af te leiden dat de bestendige deputatie niet
gebonden is door het advies van de gemachtigde ambtenaar. Wil zij echter
voldoen aan het voorschrift van artikel 55 §3 van de stedebouwwet dan moet
zij in haar beslissing de met de stedebouw en de ruimtelijke ordening verband
houdende redenen aangeven waarom zij van dit advies afwijkt (...).
In casu heeft de gemachtigde ambtenaar volgend ongunstig advies
uitgebracht: Ongunstig. De inplanting van de nieuwe woning wordt voorzien
achter de bestaande woning van het 50m woongebied aan de Bergstraat.
Volgens de toelichting bij het KB. van 28.12.1972 is daarbij een eerste vereiste
dat het eigendom gelegen is aan een voldoende brede en uitgeruste weg. Dit is
hier evenwel niet het geval.
De reden waarom een ongunstig advies door de gemachtigde ambtenaar
werd verleend is derhalve uitsluitend gelegen in het feit dat het perceel,
voorwerp van de verkavelingsaanvraag, niet gelegen is aan een voldoende
brede en uitgeruste weg.
Dit argument wordt op geen enkele wijze noch in enig opzicht door de
bestreden beslissing op degelijke en met ruimtelijke ordening en stedebouwverbandhoudende gronden weerlegd. Enkel wordt met betrekking tot deze weg
gesteld ‘dat deze (zijweg) verhard is met steenslag, en in het kader van de
onderhoudswerken voor het jaar 1993 geasfalteerd zou worden’ en ‘dat evenwel
langsheen deze zijweg geen enkele nutsvoorziening voorkomt.’Deze motieven
geven enkel loutere vaststellingen weer die gebleken zijn ‘( .. ) uit het
ingestelde onderzoek (..)’ doch weerleggen geenszins op afdoende en correcte
wijze de pertinente inhoud van het advies, namelijk dat de eigendom niet
gelegen is aan een voldoende brede en uitgeruste weg.
De beweegredenen op grond waarvan de bestendige deputatie oordeelde de
verkavelingsvergunning te verlenen zijn als volgt in de bestreden beslissing
weergegeven:
Overwogen dat betrokken aanvraag, volgens het bij KB. dd. 30.05.1978
vastgesteld gewestplan Aalst - Ninove - Geraardsbergen - Zottegem, te situeren
is binnen 50m diep woongebied, waarachter zich een gebied voor ambachtelijke
bedrijven of voor kleine en middelbare ondernemingen uitstrekt;
dat volgens artikel 5 paragraaf 1.0 van het Koninklijk Besluit van
28 december 1972, betreffende de inrichting en de toepassing van de gewestplannen, de woongebieden bestemd zijn voor wonen, alsmede handel,
dienstverlening, ambacht en kleinbedrijf, voor zover deze taken van bedrijf om
redenen van een goede ruimtelijke ordening niet in een daartoe aangewezen
gebied moeten worden afgezonderd, voor groene ruimten, voor sociaalculturele
inrichtingen, voor openbare nutsvoorzieningen, voor toeristische voorzieningen,
voor agrarische bedrijven, en dat deze bedrijven, voorzieningen en inrichtingen
echter maar mogen worden toegestaan voor zover ze verenigbaar zijn met de
onmiddellijke omgeving; dat kwestieus terrein voor woningbouw kan worden
aangewend, dat voldoende bouwvrije afstand t.o.v. het voorliggend bebouwd
perceel langs de Bergstraat wordt gehouden; dat het schepencollege gunstig
vooradvies uitbracht, dat om al deze redenen het beroep vatbaar is voor
inwilliging.
Voormelde motieven houden geen antwoord noch enige weerlegging in van
de inhoud van het advies van de gemachtigde ambtenaar om reden dat eerstens
niet weerlegd wordt dat het perceel gelegen is aan een onvoldoende brede en
uitgeruste weg (in de bestreden beslissing wordt zelfs gesteld dat geen enkele
nutsvoorziening aanwezig is) en tweedens evenmin uitgelegd wordt waarom,
spijts de weg niet voldoende breed en uitgerust is, toch voor het kwestieus
perceel een verkavelingsvergunning kan verleend worden. De bestendige
X-9659-9658-9/18
deputatie beperkt zich tot de loutere vaststelling dat volgens de planologische
voorschriften van het van kracht zijnde gewestplan en de voorschriften
betreffende de bestemmingsgebieden het betrokken perceel in een woongebied
gelegen is en derhalve voor woningbouw kan aangewend worden.
Dergelijke motivering die geen verband houdt met stedebouwkundige noch
met redenen van ruimtelijke ordening en die de bezwaren van de gemachtigde
ambtenaar op dit vlak geenszins weerlegt, is niet dienstig en afdoend en
beantwoordt niet aan het vereiste gesteld in artikel 55 §3 van de stedebouwwet
zodat de bestreden beslissing die op dergelijk motief steunt onwettig is en dient
vernietigd te worden.
(...)”.
4.1.2.
De eerste verwerende partij repliceert in haar memorie van
antwoord als volgt:
“Verzoeker stelt dat het besluit van de Bestendige Deputatie dd. 08.04.1993
onvoldoende gemotiveerd is en niet vermeldt waarom het afwijkt van het advies
van de gemachtigde ambtenaar.
Het besluit van de Bestendige Deputatie is echter wel degelijk gemotiveerd.
Het stelt immers dat kwestieus perceel volgens het bij K.B. dd. 30.05.1978
vastgesteld gewestplan Aalst Ninove - Geraardsbergen - Zottegem gelegen is
binnen een 50 m diep woongebied. Het verwijst verder naar art. 5 paragraaf 1.0
van het K.B. van 28.12.1972 betreffende de inrichting en de toepassing van de
gewestplannen en concludeert hieruit dat kwestieus terrein voor woningbouw
kan worden aangewend.
Verder stelt het besluit dat voldoende bouwvrije afstand t.o.v. het
voorliggend bebouwd perceel langs de Bergstraat wordt gehouden.
Met deze motivatie wordt er op gewezen dat door de toekomstige ruimtelijke
uitbouw het woongenot van de voorliggende woning niet wordt geschaad.
Er wordt enkel naar de voorliggende woning verwezen, omdat dit de woning
is die, indien geen voldoende bouwvrije afstand zou zijn voorzien, het meeste
nadeel zou kunnen ondervinden van het nieuw op te richten gebouw.
Naar de andere woningen in de Bergstraat wordt in het besluit
dd. 08.04.1993 niet expliciet verwezen, maar uit het goedgekeurde plan en uit
de goedgekeurde stedenbouwkundige voorschriften blijkt duidelijk dat het
gebouw niet enkel op 10 m van de grens met het perceel nr. 42 l, maar eveneens
op 10 m van de bestaande bebouwing in buurtweg nr. 63/2 dient te worden
ingeplant.
Het besluit verwijst eveneens naar het gunstig vooradvies van het
schepencollege (zie verder).
Er kan derhalve worden gesteld dat het besluit van de Bestendige Deputatie
voldoende gemotiveerd is. Er wordt nl. op gewezen dat kwestieus terrein in een
woongebied gelegen is, dat voldoende afstanden t.o,v. de aanpalende gebouwen
bewaard worden en - indirect - dat de nutsvoorzieningen voor de buurtweg door
dhr. en mevr. Coppens-Vermeulen zullen geplaatst worden.
Wat de verwijzing naar het advies van de gemachtigde ambtenaar betreft,
kan er worden verwezen naar artikel 55 van de stedebouwwet dat aan de
Bestendige Deputatie in graad van beroep dezelfde beoordelingsbevoegdheid
verleent die het college van burgemeester en schepenen en de gemachtigde
ambtenaar in eerste aanleg hebben. Op grond van dit artikel heeft de Bestendige
Deputatie als orgaan van actief bestuur, de volle bevoegdheid naar zich
toegetrokken en is de bevoegdheid van het college van burgemeester en
schepenen en van de gemachtigde ambtenaar uitgeput.
X-9659-9658-10/18
Gelet op deze volheid van bevoegdheid doet de Bestendige Deputatie
uitspraak op grond van een eigen onderzoek en een eigen beoordeling waarbij
zij, volgens de vaste rechtspraak van de Raad van State, niet gebonden is door
het advies van de gemachtigde ambtenaar (...).
In concreto betekent dit dat de Bestendige Deputatie niet gebonden is door
het advies van de gemachtigde ambtenaar dd. 13.11.1992, zij moest dan ook de
in dit advies geformuleerde opmerkingen niet weerleggen.
Hoe dan ook, in het overwegend gedeelte van het besluit van de Bestendige
Deputatie dd. 08.04.1993 wordt wel degelijk verwezen naar de staat van de
buurtweg nr. 63/2. Het besluit stelt nl. het volgende : ‘dat het kwestieus terrein
niet rechtstreeks aan de Bergstraat paalt, maar via een 3 m brede rijweg, zijnde
buurtweg nr. 63/2 toegankelijk is; dat deze zijweg verhard is met steenslag, en
in het kader van de onderhoudswerken voor het jaar 1993 geasfalteerd zou
worden; dat evenwel langsheen deze zijweg geen enkele nutsvoorziening
voorkomt.’
De Bestendige Deputatie verwijst - zoals hoger reeds vermeld - in haar
motivering echter ook naar het gunstig vooradvies van het schepencollege
waarin wordt gesteld dat ‘de nutsvoorzieningen op eigen kosten dienen
bijgeplaatst te worden’.
Dat de buurtweg zou worden geasfalteerd bleek uit de brief van het college
van burgemeester en schepenen van 14.12.1992 aan de Administratie voor
Ruimtelijke Ordening en Huisvesting, waarin werd meegedeeld dat ‘in het
kader van de onderhoudswerken voor het jaar 1993 de buurtweg zal worden
verhard, onder vorm van asfalteren’.
Art. 50 par. 3 van de stedebouwwet bepaalt dat de vergunning kan worden
geweigerd voor het bouwen op een stuk grond gelegen aan een weg die, gelet
op de plaatselijke toestand, onvoldoende is uitgerust.
De vergunning kan eventueel geweigerd worden wanneer de weg
onvoldoende uitgerust is, doch moet niet automatisch geweigerd worden.
De buurtweg nr. 63/2 heeft volgens de atlas van de buurtwegen een wettige
breedte van 3 meter en is verhard met steenpuin en steenslag.
Enkel wagens bestemd voor de nieuwe privé-woning zullen van deze weg
gebruik maken. Het is dan ook duidelijk dar er slechts een zeer beperkt verkeer
zal zijn. Verzoeker kan dan ook bezwaarlijk spreken van ‘verkeersoverlast’ en
‘geluidshinder’. Het betreft hier immers de normale ‘last’ veroorzaakt door
buren in een woongebied.
Bovendien zullen dhr. en mevr. Coppens-Vermeulen op hun kosten alle
nutsvoorzieningen verwezenlijken, voorwaarde welke werd opgenomen in de
bouwvergunning, afgeleverd door het college van burgemeester en schepenen
op 29.09.1994.
Gelet op hetgeen voorafgaat is het duidelijk dat de weg op het moment dat
de woning in gebruik zal worden genomen zeker voldoende zal zijn uitgerust.
(...)”.
4.1.3.
De tweede verwerende partij repliceert in haar memorie van
antwoord in dezelfde zin.
4.1.4.
De verzoekende partij antwoordt in haar memorie van
wederantwoord het volgende:
“De vraag nopens de al dan niet wettigheid van de verleende verkavelingsvergunning maakt het voorwerp uit van het tegen deze beslissing ingestelde
X-9659-9658-11/18
beroep tot nietigverklaring. Verzoekster was derhalve verplicht om in het
voorliggend geschil de door haar voorgehouden onwettigheid van de
verkavelingsvergunning, weliswaar bij afzonderlijke akte bestreden, toe te
lichten. Volgens verzoekster is die onwettigheid gelegen in de schending van
de motiveringsvereiste zoals op algemene wijze voorgeschreven wordt door de
formele motiveringswet inzonderIijk door artikel 55§3 van de Stedebouwwet.
Verzoekster poneert de stelling dat de beslissing van de bestendige deputatie
dd. 08.04.1993 op uitdrukkelijke wijze, en niet impliciet zoals de tweede
tegenpartij voorhoudt, diende te motiveren om welke reden zij van het advies
van de gemachtigde ambtenaar afweek. Aan deze motiveringsverplichting werd
echter niet voldaan: Het ongunstig advies werd verleend op grond van het feit
dat de te verkavelen eigendom niet gelegen is aan een voldoende brede en
uitgeruste weg en dat deze vereiste is opgelegd volgens de toelichting bij het
K.B. van 28.12.1972. Op dit weigeringsmotief is de bestendige deputatie niet
ingegaan laat staan dat ze dit in haar beslissing heeft weerlegd.
(...), en zoals hoger geciteerd, diende de bestendige deputatie wel degelijk
aan te geven waarom zij het advies van de gemachtigde ambtenaar niet kon
bijtreden.
Zij verwijst in haar overwegingen naar het toepasselijk gewestplan en de
reglementering inzake het bestemmingsgebied (woongebied). Noch omtrent de
breedte, noch met betrekking tot de uitrusting van de weg wordt het advies van
de gemachtigde ambtenaar tegengesproken. Dit alles klemt des te meer nu uit
het P.V. van grensafpaling van landmeter Redant dd. 13.03.1995 blijkt dat de
weg slechts een breedte heeft van circa 2 meter (...).
De door de tegenpartijen aangevoerde argumenten zijn derhalve niet van
aard verzoeksters standpunt te ontkrachten zodat tot de gegrondheid van het
ingeroepen middel dient besloten”.
4.1.5.
De tussenkomende partijen argumenteren in hun verzoekschrift
tot tussenkomst als volgt:
“Enig middel, genomen uit de schending van artikel 55 § 3 van de wet van
29 maart 1962 houdende de organisatie van de ruimtelijke ordening en de
stedebouw en uit de schending van de artikelen 2,3 en 6 van de wet van 1991
betreffende de uitdrukkelijke motivering van de bestuurshandelingen.
Verzoeker baseert in de eerste plaats haar procedure op de zogenaamde
schending van artikel 55 § 3. De door verzoeker voorgehouden interpretatie van
artikel 55 § 3 van de stedebouwwet is echter een interpretatie die op niets is
gesteund. Deze verkavelingsvergunning werd verleend dooor de Bestendige
Deputatie in beroep. Artikel 55 van de stedebouwwet voorziet het
georganiseerd beroep en voorziet eveneens dat de overheid, dewelke uitspraak
doet in beroep over dezelfde beoordelingsbevoegdheid beschikt als deze
waarover de gemachtigde ambtenaar en (het) college van burgemeester en
schepenen beschikken. De instantie dewelke uitspraak doet in beroep dient het
haar voorgelegde dossier te onderzoeken op de volledigheid van het dossier en
op basis van de wettigheid van de aanvraag. Indien een ander besluit wordt
getroffen dan het basisbesluit, zoals in casu is gebeurd, moet de instantie in
beroep motiveren om welke redenen van stedebouwkundige aard tot dit besluit
werd gekomen. In casu werd aan die verplichting voldaan. Het betwiste besluit
verwijst naar artikel 5. 1. 0. van het Koninklijk Besluit van 28 december 1972
en stelt uitdrukkelijk: ‘Dat betrokken aanvraag, volgens het bij KB van
30/05/78 vastgesteld gewestplan AalstNinove-Geraardsbergen-Zottegem te
situeren is binnen 50 meter diep woongebied, waarachter zich een gebied voor
ambachtelijke bedrijven of voor kleine en middelgrote ondernemingen uitstrekt;
X-9659-9658-12/18
dat kwestieus terrein voor woningbouw kan worden aangewend. dat
voldoende bouwvrije afstand ten opzichte van het voorliggend bebouwd perceel
langs de Bergstraat wordt gehouden.’ Ook de verwijzing naar het eerder door
de gemachtigde ambtenaar uitgebrachte negatief advies betreffende de
verkavelingsaanvraag is niet ter zake doende. De overheid, dewelke in beroep
uitspraak doet omtrent een verkavelingsaanvraag beschikt immers over een
eigen beoordelingsbevoegdheid en kan na onderzoek van het dossier besluiten
om de eerdere weigering om te zetten in een vergunning.
2. De verzoekende partij betoogt dat de betwiste verkavelingvergunning,
verleend aan de tussenkomende partij, niet kon worden verleend omdat de
openbare weg alwaar de woning wordt ingeplant een onvoldoende uitgeruste
weg zou zijn. Deze weg echter is uitgerust met waterleiding en electriciteit
evenals met een riolering. Het wegdek zelf bestaat uit een steenslagverharding,
hetgeen in een landelijke gemeente meermaals het geval is. Om na te gaan of
een weg voldoende uitgerust is dient men ook de situatie ter plaatse in
aanmerking te nemen. Welnu een voldoende uitrusting van een weg in een
kleine landelijke gemeente dient anders beoordeeld te worden dan in een
stadscentrum. Immers in een landelijke gemeente komen wegen, zoals deze
waar de betwiste vergunning werd verleend nog frequent voor. Meer zelfs,
verzoekende partij wil laten uitschijnen dat de vergunning werd verleend aan
een weg die niet langer een openbare weg zou zijn. Niets is minder waar. Het
gaat hier om een buurtweg, opgenomen in de Atlas der Buurtwegen onder
buurtweg nr.63/2. Welnu, een buurtweg kan zijn openbaar karakter niet
verliezen tenzij door het volgen van de wettelijk vastgelegde procedure tot
afschaffing van buurtweg, het geen in casu niet is gebeurd. De Bestendige
Deputatie stelt uitdrukkelijk in haar besluit: ‘Overwogen dat uit het ingesteld
onderzoek duidelijk is gebleken dat de aanvraag het verkavelen beoogt van een
grond gelegen te Erpe-Mere (Mere) Bergstraat, seie B nr 42 d & e;
dat het kwestieus terrein niet rechtstreeks aan de Bergstraat paalt, maar via
een 3 meter brede zijweg, zijnde buurtweg nr. 63/2 toegankelijk is;
dat deze zijweg verhard is met steenslag en in het kader van de
onderhoudswerken van 1993 geasfalteerd zal worden.’
4. Verzoekers vallen weliswaar de onvoldoende uitrusting van deze
buurtweg aan en de daaruit voortvloeiende onmogelijkheid om daar een
verkavelingsvergunning te verlenen maar schijnen blijkbaar te vergeten dat zij
zelf hebben gebouwd aan dezelfde, zogenaamd onvoldoende uitgeruste weg.
Wat de verzoekers aldus betogen en eisen van de overheid is een grove
schending van het gelijkheidsbeginsel. De gemeente kon, naar de overtuiging
van verzoekers althans, wel een bouwvergunning aan de NV Kriffimmo
verlenen aan deze zogenaamd niet uitgeruste weg maar de Bestendige Deputatie
zou haar bevoegdheid te buiten gaan wanneer zij een verkavelingsvergunning
verleent aan de tussenkomende partij. Geen enkel bestuur dat een zorgvuldig
onderzoek verricht en het gelijkheidsbeginsel hanteert kan in redelijkheid tot
een dergelijke flagrante schending van het gelijkheidsbeginsel komen door aan
de ene inwoner te weigeren wat aan de andere werd toegestaan.
Uit hetgeen onder supra werd uiteengezet blijkt duidelijk dat de Bestendige
Deputatie op voldoende wijze heeft aangegeven waarom in tegenstelling met
de zienswijze van de Gemachtigde Ambtenaar en het College van Burgemeester
en Schepenen de verkavelingsvergunning wel kon worden verleend.
Aangezien door de Bestendige Deputatie, zoals onder supra uiteengezet,
duidelijk in haar besluit heeft aangetoond waarom om stedebouwkundige
redenen en de goede plaatselijke aanleg de vergunning kon worden verleend
moet het betwiste besluit worden aangezien als voldoende gemotiveerd.
Er kan dus geen schending van de wet op de motiveringsplicht worden
weerhouden.
(...)”.
X-9659-9658-13/18
4.1.6.
In de laatste memorie betoogt de verzoekende partij het volgende:
“De verzoekende partij heeft nooit betwist dat de bestendige deputatie, zo
zij in beroep uitspraak doet, over dezelfde beoordelingsbevoegdheid beschikt
dan deze toegekend aan het college van burgemeester en schepenen en dat zij
derhalve uitspraak doet op grond van een eigen beoordeling die evenwel
duidelijk de met de goede plaatselijke aanleg of een degelijke ruimtelijke
ordening verband houdende redenen opgeeft.
Dit houdt onder meer in dat de bestendige deputatie niet gebonden is door
het advies van de gemachtigde ambtenaar.
De verzoekende partij houdt evenwel voor dat de bestendige deputatie, zo
zij beslist het advies van de gemachtigde ambtenaar niet te volgen, minstens de
met de stedenbouw en de ruimtelijke ordening verband houdende redenen dient
aan te geven waarom zij van dit advies afwijkt.
Ook de auditeur lijkt in zijn verslag dit standpunt bij te vallen. Zo vermeldt
het verslag op pagina 17 onder punt 4: ‘Ondanks het feit dat de bestendige
deputatie niet gebonden is door eerdere beslissingen of adviezen en ondanks het
feit dat het in principe kan volstaan de stedenbouwkundige motieven aan te
geven waarop het besluit steunt, wordt toch aangenomen dat zij rekening zal
moeten houden met die adviezen en/of besluiten in de motivering van haar
beslissing, zeker wanneer zij afwijkt van het standpunt ingenomen door deze
overheden. Met andere woorden wordt aangenomen dat in dergelijk geval de
motivering des te grondiger moet zijn.’ (...)
Het spreekt vanzelf dat voormelde motiveringsverplichting niet vereist dat
alle door de gemachtigde ambtenaar in zijn advies aangehaalde argumenten
worden weerlegd.
Het vorenstaande noopt er toe te besluiten dat de bestreden beslissing
minstens diende aan te geven om welke reden het advies - ongunstig omdat het
perceel niet aan een voldoende brede en uitgeruste weg is gelegen - niet werd
gevolgd. In de bestreden beslissing is echter desbetreffend niets te bespeuren!
Alleen reeds om deze reden is de aangevochten beslissing onwettig.
De auditeur voelt eveneens aan dat de bestreden beslissing op dit vlak
gebrekkig is en tracht dit tevergeefs - op te vangen door de stellen dat er
eigenlijk met betrekking tot de kwestie van de uitrusting van de weg geen
‘tegenstrijdigheid’ is tussen het advies van de gemachtigde ambtenaar en de
bestreden beslissing omdat beiden van oordeel zijn dat de buurtweg 63/2 niet
voldoende uitgerust is. Nu er geen ‘strijdigheid’ is kan er van enige afwijking
geen sprake zijn en dient op dit vlak de bestendige deputatie niet te motiveren.
De verzoekende partij kan dit standpunt niet delen. Het blijkt ten genen dele
uit de bestreden beslissing dat de buurtweg 632 niet voldoende uitgerust is,
integendeel. In het besluit van de bestendige deputatie wordt enkel gesteld dat
er ‘langsheen deze zijweg geen enkele nutsvoorziening voorkomt’. Voor het
overige wijst de bestendige deputatie erop dat het ‘kwestieus terrein ( ... ) via
een 3m brede zijweg ( ... ) toegankelijk is’ en ‘dat deze rijweg verhard is met
steenslag, en in het kader van de onderhoudswerken voor het jaar 1993
geasfalteerd zou worden.’ Waarom was de laatste zinsnede nodig als de
bestendige deputatie en van uitgaat dat de weg hoe dan ook onvoldoende
uitgerust is?
In de (voor verzoekster onmogelijke) hypothese dat de bestendige deputatie
het besluit van het college van burgemeester en schepenen en derhalve het
advies van de gemachtigde ambtenaar gewoon naast zich kan neerleggen en in
haar beslissing hieromtrent met geen woord rept dient minstens aangenomen
te worden dat de motieven waarop zij haar beslissing adstrueert des te
grondiger de met de plaatselijke aanleg en/of de ruimtelijke ordening verband
houdende redenen dient aan te geven.
X-9659-9658-14/18
In casu overweegt de bestreden beslissing dat het perceel zich, volgens het
gewestplan Aalst Ninove Geraardsbergen - Zottegem, situeert in een 50 meter
diep woongebied, dat dit gebied volgens artikel 5. 1.0. van het K.B. van
28 december 1972 bestemd is voor wonen, handel, dienstverlening, ambacht en
kleinbedrijf, dat het terrein voor woningbouw kan worden aangewend en dat er
voldoende bouwvrije afstand wordt gehouden ten overstaan van het
voorliggend aan de Bergstraat gelegen bebouwd perceel.
Met andere woorden, het aangevochten besluit toetst de aanvraag aan de
planologische bestaanbaarheid en stelt met betrekking tot de verenigbaarheid
met de plaatselijke aanleg enkel dat er een voldoende bouwvrije afstand
aanwezig is met het bebouwde voorliggend perceel langsheen de Bergstraat.
Summierder kan eigenlijk niet. Hoe het kwestieus perceel zich verhoudt met de
aanpalend eigendom van verzoekster komt niet eens ter sprake. Dergelijke
motivering is geenszins afdoend. Ook om deze reden is het bestreden besluit
door onwettigheid gevitieerd”.
4.2. Bespreking
4.2.1.
Wanneer de toenmalige bestendige deputatie en de Vlaamse
regering op grond van artikel 55, § 3, eerste lid van de wet van 29 maart 1962
houdende organisatie van de ruimtelijke ordening en van de stedenbouw in beroep
uitspraak doen over een bouw- of verkavelingsaanvraag, treden zij niet op als
administratief rechtscollege, maar als orgaan van het actief bestuur. Hieruit volgt dat
zij, om te voldoen aan de hun opgelegde motiveringsverplichting, in de beslissing
duidelijk dienen aan te geven door welke, met de goede plaatselijke aanleg verband
houdende redenen, zij is verantwoord. Zij zijn niet gebonden door argumenten die
werden aangewend en adviezen die werden gegeven in de daaraan voorafgaande
administratieve procedure, maar wanneer het besluit afwijkt van een voorafgaand
ongunstig advies moet de opgegeven motivering des te concreter en preciezer zijn.
4.2.2.
Het college van burgemeester en schepenen weigerde de
verkavelingsvergunning op eensluidend advies van de gemachtigde ambtenaar op
grond van de overweging dat de eigendom niet is gelegen aan een voldoende brede
en uitgeruste weg.
Het bestreden besluit beschrijft de situatie van de weg als volgt:
“dat het kwestieus terrein niet rechtstreeks aan de Bergstraat paalt, maar via
een 3 m brede zijweg, zijnde buurtweg nr. 63/2, toegankelijk is;
dat deze zijweg verhard is met steenslag, en in het kader van de
onderhoudswerken voor het jaar 1993 geasfalteerd zou worden;
dat evenwel langsheen deze zijweg geen enkele nutsvoorziening voorkomt”.
X-9659-9658-15/18
4.2.3.
Zowel in het advies van de gemachtigde ambtenaar als in de
beslissing van de deputatie wordt vastgesteld dat de buurtweg 63/2 niet voldoende
is uitgerust. Het bestreden besluit wijkt bijgevolg niet af van het advies van de
gemachtigde ambtenaar zodat er hieromtrent geen grondigere motivering is vereist.
4.2.4.
De bestendige deputatie is van oordeel dat, ondanks de
onvoldoende uitrusting van de weg, de vergunning toch kan worden verleend omdat
zij in overeenstemming is met het bestemmingsvoorschrift en met de goede
plaatselijke ordening. Om te voldoen aan de motiveringsplicht volstaat het dat de
vergunning duidelijk de hiermee verband houdende redenen vermeldt, waarop zij
haar beslissing steunt.
Het bestreden besluit vermeldt het volgende:
“Overwogen dat betrokken aanvraag, volgens het bij K.B. dd. 30.05.1978
vastgesteld gewestplan Aalst-Ninove-Geraardsbergen-Zottegem, te situeren is
binnen 50m diep woongebied, waarachter zich een gebied voor ambachtelijke
bedrijven of voor kleine en middelbare ondernemingen uitstrekt;
dat volgens artikel 5 paragraaf 1.0 van het Koninklijk Besluit van
28 december 1972, betreffende de inrichting en de toepassing van de
gewestplannen, de woongebieden bestemd zijn voor wonen, alsmede handel,
dienstverlening, ambacht en kleinbedrijf, voor zover deze taken van bedrijf om
redenen van een goede ruimtelijke ordening niet in een daartoe aangewezen
gebied moeten worden afgezonderd, voor groene ruimten, voor sociaalculturele
inrichtingen, voor openbare nutsvoorzieningen, voor toeristische voorzieningen,
voor agrarische bedrijven, en dat deze bedrijven, voorzieningen en inrichtingen
echter maar mogen worden toegestaan voor zover ze verenigbaar zijn met de
onmiddellijke omgeving;
dat kwestieus terrein voor woningbouw kan worden aangewend;
dat voldoende bouwvrije afstand t.o.v. het voorliggend bebouwd perceel
langs de Bergstraat wordt gehouden”.
4.2.5.
Deze motivering wordt als dusdanig niet concreet betwist, en is
afdoende. Het enig middel is niet gegrond.
5. Gegrondheid van het beroep A. 60.800
5.1.
De verzoekende partij voert in haar verzoekschrift een enig middel
aan dat als volgt luidt:
“Enig middel genomen uit machtsoverschrijding en uit het feit dat de
bestreden bouwvergunning die door het College van Burgemeester en
Schepenen van de gemeente Erpe-Mere op 29.09.1994 aan de echtelieden
Coppens-Vermeulen werd verleend gesteund is op een onwettige
X-9659-9658-16/18
verkavelingsvergunning waardoor eveneens de bestreden bouwvergunning door
onwettigheid is aangepast en dient vernietigd te worden.
De vernietiging van de verkavelingsvergunning brengt immers de
nietigverklaring mee van de bouwvergunning die op grond van die
verkavelingsvergunning werd afgeleverd (...)”.
5.2.
Vermits het beroep tegen de verkavelingsvergunning werd
verworpen is het middel ongegrond.
OM DIE REDENEN
BESLIST DE RAAD VAN STATE :
Artikel 1.
De zaken A. 60.799/X-9659 en A. 60.800/X-9658 worden
gevoegd.
Artikel 2.
De beroepen worden verworpen.
Artikel 3.
De kosten van de beroepen, bepaald op 198,32 euro, komen ten
laste van de verzoekende partij.
De kosten van de tussenkomsten, bepaald op 297,48 euro, komen
ten laste van de tussenkomende partijen, ieder voor de helft.
X-9659-9658-17/18
Aldus te Brussel uitgesproken in openbare terechtzitting, op
eenentwintig april 2008, door de Xe kamer, die was samengesteld uit :
de HH.
Mevr.
R. STEVENS,
J. BOVIN,
D. MOONS,
A. TRUYENS,
kamervoorzitter,
staatsraad,
staatsraad,
griffier.
De griffier,
De voorzitter,
A. TRUYENS.
R. STEVENS.
X-9659-9658-18/18