Conseil d'État de Belgique — Raad van State — ECLI:BE:RVSCE:2008:ARR.188.369 (2008-11-28)
Samenvatting (NL) :
Arrest nr 188.369 van 28 november 2008 Openbaar ambt - Federaal openbaar
ambt - Aanwerving en loopbaan Beslissing : Verwerping
--- TEXTE INTÉGRAL DE L'ARRÊT ---
RAAD VAN STATE, AFDELING BESTUURSRECHTSPRAAK.
ARREST
nr. 188.369 van 28 november 2008
in de zaken A. 136.987/IX-3810
136.989/IX-3809.
In zake :
I. + II.
Martin JANSSENS
die woonplaats kiest bij
advocaat P. CRISPYN,
kantoor houdende te MARIAKERKE,
Mazestraat 16
tegen :
I. + II.
- de gemeente Schaarbeek
- de politiezone Evere/Schaarbeek/Sint-Joost-ten-Node
tussenkomende partij :
II. Eric LOSTERMANS,
die woonplaats kiest bij
advocaat D. LINDEMANS,
kantoor houdende te BRUSSEL,
Keizerslaan 3.
--------------------------------------------------------------------------------------------------D E R A A D V A N S T A T E, IXe K A M E R,
Gezien het verzoekschrift dat Martin JANSSENS op 21 mei 2003
heeft ingediend in de zaak A. 136.987/IX-3810 om de nietigverklaring te vorderen
van:
“1. de bevordering van de heer Vanhofstadt Daniël tot hoofdinspecteur van
eerste klasse van politie bij de gemeentepolitie van Schaarbeek, [...];
2. de impliciete weigering verzoeker te benoemen tot hoofdinspecteur van
eerste klasse van politie bij de gemeentepolitie van Schaarbeek;
3. de impliciete weigering om verzoeker met ingang van 1 april 2001 te
concorderen in de graad van hoofdinspecteur van politie overeenkomstig het
koninklijk besluit van 30 maart 2001 tot regeling van de rechtspositie van het
personeel van de politiediensten”;
Gezien het verzoekschrift dat Martin JANSSENS op 21 mei 2003
heeft ingediend in de zaak A. 136.989/IX-3809 om de nietigverklaring te vorderen
van:
IX-3810-1/9
“1. de bevordering van de heer Lostermans Eric tot hoofdinspecteur van
eerste klasse van politie bij de gemeentepolitie van Schaarbeek, [...];
2. de impliciete weigering verzoeker te benoemen tot hoofdinspecteur van
eerste klasse van politie bij de gemeentepolitie van Schaarbeek;
3. de impliciete weigering om verzoeker met ingang van 1 april 2001 te
concorderen in de graad van hoofdinspecteur van politie overeenkomstig het
koninklijk besluit van 30 maart 2001 tot regeling van de rechtspositie van het
personeel van de politiediensten”;
Gezien het verzoekschrift tot
LOSTERMANS in de zaak A. 136.989/IX-3809;
tussenkomst
van
Eric
Gelet op de beschikking van 15 september 2003 die de tussenkomst van Eric LOSTERMANS toelaat in de zaak A. 136.989/IX-3809;
Gezien de regelmatig gewisselde memories van antwoord en van
wederantwoord;
Gezien het verslag opgemaakt door H. COLIN;
Gelet op de beschikking van 3 januari 2007 tot voeging van de
zaken;
Gelet op de beschikking van 3 januari 2007 die de neerlegging ter
griffie van het verslag en van het dossier gelast;
Gelet op de kennisgeving van het verslag aan partijen en gezien
de regelmatig gewisselde laatste memories;
Gelet op de beschikking van 30 september 2008 waarbij de
terechtzitting bepaald wordt op 3 november 2008;
Gehoord het verslag van staatsraad B. THYS;
Gehoord de opmerkingen van advocaat P. CRISPYN, die
verschijnt voor de verzoeker, van advocaat G. SAP, die verschijnt voor de
verwerende partijen, en van advocaat T. EYSKENS, die verschijnt voor de
tussenkomende partij;
Gehoord het eensluidend advies van auditeur H. COLIN;
IX-3810-2/9
Gelet op titel VI, hoofdstuk II, van de wetten op de Raad van
State, gecoördineerd op 12 januari 1973,
OVERWEEGT WAT VOLGT :
Gegevens van de zaken
1.1.
De verzoeker was, op het ogenblik van de bestreden beslissingen,
politieagent-brigadier bij de gemeentepolitie van Schaarbeek.
1.2.
Volgens wat de verzoeker in de voorliggende verzoekschriften tot
nietigverklaring aanvoert:
wordt hem, na een geslaagde opleiding, in februari 1998 het brevet verleend van
“officier van gerechtelijke politie, hulpofficier van de Procureur des Konings”
(hierna: OGP-brevet);
zendt hij onmiddellijk daarna een brief naar de hoofdcommissaris van de
gemeentepolitie om in de wachtlijst voor een bevordering tot hoofdinspecteur
van eerste klasse te worden opgenomen en is hij op dat ogenblik de enige
kandidaat voor een reeds vacante betrekking van hoofdinspecteur van eerste
klasse;
vraagt hij, wanneer hij na enkele maanden nog niet in die betrekking is benoemd,
aan het hoofd van de personeelsdienst van de gemeente Schaarbeek waarom zijn
benoeming uitblijft;
verklaart het hoofd van de personeelsdienst aan de verzoeker dat hij niet voldoet
aan de algemene benoemingsvoorwaarden en dat zijn kandidaatstelling niet in
aanmerking is genomen, omdat hij niet op de wachtlijst staat voor de beoogde
benoeming;
behaalt Eric LOSTERMANS in februari 1999 zijn OGP-brevet en wordt
betrokkene onmiddellijk tot stagedoend hoofdinspecteur van eerste klasse
benoemd;
interpelleert de verzoeker vervolgens opnieuw het hoofd van de
personeelsdienst, die echter andermaal antwoordt dat hij niet voldoet aan de
algemene benoemingsvoorwaarden en dat hij dient te wachten tot de lijst van
kandidaten is aangepast;
IX-3810-3/9
- behaalt Daniël VANHOFSTADT nadien zijn OGP-brevet en wordt betrokkene
eveneens benoemd tot stagedoend hoofdinspecteur van eerste klasse.
1.3.
Bij besluit van 15 september 1999 van de gemeenteraad van
Schaarbeek wordt Eric LOSTERMANS met uitwerking op 24 augustus 1999 in vast
verband als hoofdinspecteur van eerste klasse benoemd.
Deze benoeming, die het eerste voorwerp uitmaakt van het beroep
tot nietigverklaring in de zaak A. 136.989/IX-3809, wordt bekendgemaakt met een
dagorder van 8 december 1999.
1.4.
Bij besluit van 20 december 2000 van de gemeenteraad van
Schaarbeek wordt Daniël VANHOFSTADT met uitwerking op 1 oktober 2000 in
vast verband als hoofdinspecteur van eerste klasse benoemd.
Deze benoeming, die het eerste voorwerp uitmaakt van het beroep
tot nietigverklaring in de zaak A. 136.987/IX-3810, wordt bekendgemaakt met een
dagorder van 30 maart 2001.
1.5.
Op 21 februari 2002 zendt een vaste afgevaardigde van het Vrij
Syndicaat voor het Openbaar Ambt een brief naar het hoofd van de personeelsdienst,
waarin hij aanvoert dat de verzoeker, op het ogenblik dat hij in 1998 het OGP-brevet
behaalde, voldeed aan de algemene benoemingsvoorwaarden voor hoofdinspecteur
van eerste klasse en bijgevolg op de bevorderingslijst had moeten worden geplaatst
nog voordat Eric LOSTERMANS en Daniël VANHOFSTADT werden bevorderd,
aangezien er reeds eerder vacante plaatsen van hoofdinspecteur van eerste klasse te
begeven waren.
1.6.
Op 21 mei 2003 dient de verzoeker de beide voorliggende
beroepen tot nietigverklaring bij de Raad van State in.
1.7.
Blijkens een brief van 12 december 2006 van de raadsman van de
verzoeker aan de auditeur-verslaggever is de verzoeker “binnen de hiërarchie van
de geïntegreerde politie” inmiddels tot hoofdinspecteur van politie bevorderd.
IX-3810-4/9
Ontvankelijkheid
2.1.
In de beide zaken werpt de verwerende partij in haar memorie van
antwoord onder meer een exceptie op betreffende de laattijdigheid van het beroep
tot nietigverklaring. In de zaak A. 136.989/IX-3809 doet de tussenkomende partij
in haar verzoekschrift tot tussenkomst “in ondergeschikte orde” hetzelfde.
2.2.
De verzoeker betoogt in zijn respectieve verzoekschriften tot
nietigverklaring met betrekking tot de ontvankelijkheid ratione temporis van zijn
beroepen dat op grond van de rechtspraak van de Raad van State in verband met de
beroepstermijn en abstractie gemaakt van artikel 19, tweede lid, van de
gecoördineerde wetten op de Raad van State, zou kunnen worden besloten dat zijn
beroepen laattijdig zijn. Hij meent dat echter rekening moet worden gehouden met
het voorschrift van artikel 19, tweede lid, van de gecoördineerde wetten op de Raad
van State, naar luid waarvan de verjaringstermijnen voor de beroepen bedoeld bij
artikel 14, § 1, alleen een aanvang nemen op voorwaarde dat de betekening door de
administratieve overheid van de akte of van de beslissing met individuele strekking
het bestaan van die beroepen alsmede de in acht te nemen vormvoorschriften en
termijnen vermeldt. Hij laat gelden dat binnen de afdeling bestuursrechtspraak van
de Raad van State geen eensgezinde rechtspraak bestaat omtrent het karakter van
openbare orde van dit voorschrift. Hij stelt vast dat de artikelen 92 en 93 van de
gecoördineerde wetten op de Raad van State hem niet het recht verlenen om de
kamer waarbij de zaken aanhangig zijn, te verzoeken dienaangaande een
prejudiciële vraag te stellen aan de algemene vergadering van de afdeling
bestuursrechtspraak, maar hij meent dat hij dat recht wel zou hebben indien het
Grondwettelijk Hof tot het besluit zou komen dat de voormelde wetsartikelen de
grondwettelijke beginselen van de gelijkheid en niet-discriminatie schenden. Hij
verzoekt daarom een prejudiciële vraag te stellen aan het Grondwettelijk Hof over
de grondwettigheid van de artikelen 92 en 93 van de gecoördineerde wetten op de
Raad van State en vervolgens een prejudiciële vraag aan de algemene vergadering
van de afdeling bestuursrechtspraak over het karakter van openbare orde van artikel
19, tweede lid, van diezelfde gecoördineerde wetten. De verzoeker besluit dat deze
prejudiciële vragen “determinerend zijn voor het beantwoorden van de vraag inzake
de proceduriële ontvankelijkheid van [de] voorliggende annulatieberoep[en]”.
Volgens hem zijn de voorliggende beroepen tot nietigverklaring tijdig ingediend op
voorwaarde dat het Grondwettelijk Hof oordeelt dat de artikelen 92 en 93 van de
gecoördineerde wetten op de Raad van State de artikelen 10 en 11 van de Grondwet
IX-3810-5/9
schenden en de afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State vervolgens tot
de bevinding komt dat het voorschrift van artikel 19, tweede lid, van de
gecoördineerde wetten op de Raad van State van openbare orde is.
2.3.
Artikel 19, tweede lid, van de gecoördineerde wetten op de Raad
van State luidde toen de bestreden beslissingen werden genomen, als volgt:
“De verjaringstermijnen voor de beroepen bedoeld bij artikel 14, § 1, nemen
alleen een aanvang op voorwaarde dat de betekening door de administratieve
overheid van de akte of van de beslissing met individuele strekking het bestaan
van die beroepen alsmede de in acht te nemen vormvoorschriften en termijnen
vermeldt.”
In zijn arrest nr. 134.024 van 19 juli 2004 inzake Lecocq heeft de
algemene vergadering van de afdeling bestuursrechtspraak overwogen “dat artikel
19, tweede lid, van de wetten op de Raad van State, gecoördineerd op 12 januari
1973, afwijkt van de regels betreffende de verjaring van beroepen en net als die
regels van openbare orde is; dat voor die bepaling geen uitzondering geldt”. De
algemene vergadering heeft voorts overwogen dat de werking van de genoemde
bepaling niet beperkt is in de tijd.
Ambtshalve moet evenwel worden opgeworpen dat artikel 19,
tweede lid, van de gecoördineerde wetten op de Raad van State in geen van de beide
voorliggende zaken van toepassing is.
Dit wettelijk voorschrift geldt immers slechts voor beslissingen
die door de administratieve overheid aan de betrokkenen moeten worden betekend.
Kandidaten voor een benoeming moeten door de administratieve
overheid in kennis worden gesteld van het resultaat van de benoemingsprocedure,
zelfs indien geen uitdrukkelijk voorschrift dit oplegt. Die verplichting is evenwel
beperkt tot de kennisgeving van het resultaat van de benoemingsprocedure wat die
kandidaten zelf betreft, vermits alleen een uitspraak -expliciet of impliciet- over het
gevolg dat aan hun eigen kandidaatstelling is gegeven, van aard is hun
rechtstoestand te wijzigen of te beletten dat hun rechtstoestand wordt gewijzigd.
Wat de voorliggende zaken betreft, stond het resultaat van de
beide benoemingsprocedures, wat de verzoeker zelf betreft, reeds vast op het
ogenblik dat hem door het hoofd van de personeelsdienst werd meegedeeld dat hij
IX-3810-6/9
niet aan de algemene benoemingsvoorwaarden voldeed en hij niet op de
bevorderingslijst was geplaatst. De verzoeker voert in zijn eerste middel in de beide
zaken weliswaar aan dat hij ten onrechte nooit op die lijst werd geplaatst, maar
opdat die beweerde onwettigheid zou kunnen leiden tot de vernietiging van de later
toegekende, thans bestreden benoemingen, moeten die benoemingen op een
ontvankelijke wijze aan de rechtsmacht van de Raad van State zijn voorgelegd.
De benoemingen van Eric LOSTERMANS en Daniël
VANHOFSTADT dienden niet aan de verzoeker te worden betekend, aangezien ze
zijn rechtstoestand niet meer nader hebben bepaald. Bijgevolg gold voor de
verwerende partij niet de verplichting krachtens artikel 19, tweede lid, van de
gecoördineerde wetten op de Raad van State om aan de verzoeker kennis te geven
van de beroepsmogelijkheid bij de Raad van State en van de daarbij in acht te nemen
beroepstermijn en vormvoorschriften.
2.4.
In zijn laatste memorie voert de verzoeker aan dat, indien artikel
19, tweede lid, van de gecoördineerde wetten op de Raad van State niet van
toepassing wordt geacht, hij de schending van het gelijkheidsbeginsel wenst aan te
voeren. Hij ziet die schending hierin gelegen dat de rechtzoekenden aan wie de
beslissing wordt betekend zonder vermelding van de beroepsmogelijkheid en van
de in acht te nemen beroepstermijn en vormvoorschriften, krachtens de voormelde
wetsbepaling de bescherming genieten van het niet-aanvangen van de
beroepstermijn, terwijl de rechtzoekenden aan wie de beslissing niet moet worden
betekend, die bescherming missen.
Het behoort niet aan de Raad van State om te oordelen over de
bestaanbaarheid van de voormelde wetsbepaling met het grondwettelijke
gelijkheidsbeginsel. De Raad van State is ook niet verplicht om dienaangaande
ambtshalve een prejudiciële vraag aan het Grondwettelijk Hof te stellen, vermits de
beide door de verzoeker bedoelde categorieën van rechtzoekenden, namelijk
diegenen aan wie een beslissing moet worden betekend enerzijds en diegenen aan
wie een beslissing niet moet worden betekend, maar die er slechts feitelijk kennis
kunnen van nemen anderzijds, te dezen hoe dan ook niet zinvol met elkaar kunnen
worden vergeleken, vermits diegenen die tot de tweede categorie behoren,
onbepaald zijn en zich dan ook in de situatie bevinden dat hen geen kennis kán
worden gegeven van de beroepsmogelijkheid bij de Raad van State en van de daarbij
in acht te nemen beroepstermijn en vormvoorschriften.
IX-3810-7/9
2.5.
De benoemingen van Eric LOSTERMANS en Daniël
VANHOFSTADT werden respectievelijk met dagorders van 8 december 1999 en
30 maart 2001 bekendgemaakt. Daargelaten of deze bekendmaking volstond om
voor de verzoeker de beroepstermijn bij de Raad van State te doen ingaan, blijkt
alleszins uit de brief van 21 februari 2002 van de vaste afgevaardigde van het Vrij
Syndicaat voor het Openbaar Ambt aan het hoofd van de personeelsdienst van de
gemeente Schaarbeek dat de verzoeker toen voldoende kennis had van de
benoeming van de betrokkenen tot hoofdinspecteur van eerste klasse, zodat de
beroepstermijn minstens op dat ogenblik ten aanzien van de verzoeker een aanvang
had genomen. Niettemin heeft de verzoeker pas op 21 mei 2003 de voorliggende
beroepen tot nietigverklaring ingediend.
Aldus zijn de beide beroepen, wat hun eerste voorwerp betreft,
laattijdig ingediend en bijgevolg niet ontvankelijk.
Aangezien het tweede en het derde voorwerp van de beide
beroepen onlosmakelijk samenhangen met het eerste voorwerp, impliceert de
onontvankelijkheid van de beroepen voor zover ze gericht zijn tegen de
benoemingsbeslissingen, ook de onontvankelijkheid van de beroepen voor zover ze
gericht zijn tegen de impliciete weigering om de verzoeker tot hoofdinspecteur van
eerste klasse te benoemen en tegen de impliciete weigering om de verzoeker,
overeenkomstig het koninklijk besluit van 30 maart 2001 tot regeling van de
rechtspositie van het personeel van de politiediensten, met ingang van 1 april 2001
te concorderen in de graad van hoofdinspecteur van politie.
OM DIE REDENEN
BESLIST DE RAAD VAN STATE :
Artikel 1.
De beroepen worden verworpen.
Artikel 2.
De kosten van de beroepen tot nietigverklaring, bepaald op
350 euro, komen ten laste van de verzoeker.
IX-3810-8/9
De kosten van de tussenkomst, bepaald op 125 euro, komen ten
laste van de tussenkomende partij.
Aldus te Brussel uitgesproken in openbare terechtzitting, op
28 november 2008, door de IXe kamer, die was samengesteld uit :
de HH.
P. LEMMENS,
D. MOONS,
B. THYS,
W. GEURTS,
kamervoorzitter,
staatsraad,
staatsraad,
griffier.
De griffier,
De voorzitter,
W. GEURTS.
P. LEMMENS.
IX-3810-9/9