Conseil d'État de Belgique — Raad van State — ECLI:BE:RVSCE:2009:ARR.191.711 (2009-03-20)
Samenvatting (NL) :
Arrest nr 191.711 van 20 maart 2009 Ruimtelijke ordening, stedenbouw,
leefmilieu en aanverwante aangelegenheden - Bouwvergunningen en gemengde
vergunningen Beslissing : Vernietiging Samenvoeging
--- TEXTE INTÉGRAL DE L'ARRÊT ---
RAAD VAN STATE, AFDELING BESTUURSRECHTSPRAAK.
ARREST
nr. 191.711 van 20 maart 2009
in de zaken A. 130.916/X-11.227. (I)
A. 151.812/X-11.890. (II)
A. 151.813/X-11.891. (III)
In zake :
I + II + III
Michel GUILLAUME,
die woonplaats kiest bij
advocaat J. GHYSELS,
kantoor houdende te 1170 BRUSSEL,
Terhulpsesteenweg 187
tegen :
I + II + III
de gemeente TERVUREN,
die woonplaats kiest bij
advocaat D. LINDEMANS,
kantoor houdende te 1000 BRUSSEL,
Keizerslaan 3.
I + II
het Vlaamse Gewest, vertegenwoordigd door de Vlaamse regering,
dat woonplaats kiest bij
advocaat M. van DIEVOET,
kantoor houdende te 1000 BRUSSEL,
Boomstraat 14.
tussenkomende partijen :
I + II + III
François SERWEYTENS de MERCX,
die woonplaats kiest bij
advocaat P. JONGBLOET,
kantoor houdende te 1000 BRUSSEL,
Jan Jacobsplein 5.
I + III
Antonia de FAVEREAU de JENERET,
die woonplaats kiest bij
advocaat P. JONGBLOET,
kantoor houdende te 1000 BRUSSEL,
Jan Jacobsplein 5.
D E R A A D V A N S T A T E, Xe K A M E R,
X-11.227- 11.890 - 11.891-1/18
Gezien het verzoekschrift dat Michel GUILLAUME op
23 december 2002 heeft ingediend om de nietigverklaring te vorderen van het
besluit van 28 oktober 2002 van het college van burgemeester en schepenen van de
gemeente Tervuren waarbij aan Guy VANDERPLAS een wijziging van
verkavelingsvergunning wordt verleend voor een perceel gelegen te Tervuren, Jan
Van Boendalelaan, kadastraal bekend of het geweest zijnde sectie G, nr. 80/2b2;
(zaak I. A. 130.916)
Gezien het verzoekschrift dat Michel GUILLAUME op 16 mei
2004 heeft ingediend om de nietigverklaring te vorderen van het besluit van 1 maart
2004 van het college van burgemeester en schepenen van de gemeente Tervuren
waarbij aan François SERWEYTENS de MERCX een wijziging van
verkavelingsvergunning wordt verleend voor een perceel gelegen te Tervuren, Jan
Van Boendalelaan, kadastraal bekend of het geweest zijnde sectie G, nr. 80/2g2;
(zaak II. A. 151.812)
Gezien het verzoekschrift dat Michel GUILLAUME op 14 mei
2004 heeft ingediend om de nietigverklaring te vorderen van het besluit van 1 maart
2004 van het college van burgemeester en schepenen van de gemeente Tervuren
waarbij aan de heer en mevrouw SERWEYTENS de MERCX de
stedenbouwkundige vergunning wordt verleend voor het bouwen van een
vrijstaande eengezinswoning op een perceel gelegen te Tervuren, Jan Van
Boendalelaan, kadastraal bekend of het geweest zijnde sectie G, nr. 80/2g2; (zaak
III. A. 151.813)
Gelet op het arrest nr. 124.412 van 20 oktober 2003 waarbij de
vordering tot schorsing van de tenuitvoerlegging van de bestreden beslissing wordt
verworpen in de zaak sub I;
Gelet op het arrest nr. 137.732 van 29 november 2004 waarbij de
vordering tot schorsing van de tenuitvoerlegging van de bestreden beslissing wordt
verworpen in de zaak sub II;
Gelet op het arrest nr. 137.733 van 29 november 2004 waarbij de
vordering tot schorsing van de tenuitvoerlegging van de bestreden beslissing wordt
verworpen in de zaak sub III;
X-11.227- 11.890 - 11.891-2/18
Gezien het verzoekschrift tot voortzetting, op 7 november 2003
ingediend door de verzoekende partij in de zaak sub I;
Gezien de verzoekschriften tot voortzetting, op 23 december 2004
ingediend door de verzoekende partij in de zaken sub II en sub III;
Gezien het verzoekschrift tot tussenkomst, op 9 januari 2004
ingediend door François SERWEYTENS de MERCX en Antonia de FAVEREAU
de JENERET in de zaak sub I;
Gelet op de beschikking van 29 januari 2004 die de tussenkomst
van François SERWEYTENS de MERCX en Antonia de FAVEREAU de
JENERET toelaat in de zaak sub I;
Gezien het verzoekschrift tot tussenkomst, op 4 februari 2005
ingediend door François SERWEYTENS de MERCX in de zaak sub II;
Gelet op de beschikking van 9 maart 2005 die de tussenkomst van
François SERWEYTENS de MERCX toelaat in de zaak sub II;
Gezien het verzoekschrift tot tussenkomst, op 4 februari 2005
ingediend door François SERWEYTENS de MERCX en Antonia de FAVEREAU
de JENERET in de zaak sub III;
Gelet op de beschikking van 25 februari 2005 die de tussenkomst
van François SERWEYTENS de MERCX en Antonia de FAVEREAU de
JENERET toelaat in de zaak sub III;
Gezien de memories van antwoord en van wederantwoord in alle
zaken;
Gezien de verslagen opgemaakt door eerste auditeurafdelingshoofd F. DE BUEL in alle zaken;
Gelet op de beschikkingen van 1 februari 2006 die de neerlegging
ter griffie van het verslag en van het dossier gelasten in alle zaken;
X-11.227- 11.890 - 11.891-3/18
Gelet op de kennisgeving van het verslag aan partijen en gezien
de laatste memories van de verzoekende partij en van de eerste verwerende partij in
de zaak sub I;
Gelet op de kennisgeving van het verslag aan partijen en gezien
de laatste memories van de verzoekende partij en van de eerste verwerende partij in
de zaak sub II;
Gelet op de kennisgeving van het verslag aan partijen en gezien
de laatste memorie van de verwerende partij zaak sub III;
Gelet op de beschikkingen van 8 en 9 december 2008 waarbij de
terechtzitting bepaald wordt op 9 januari 2009 in alle zaken;
Gehoord het verslag van staatsraad S. DE TAEYE in alle zaken;
Gehoord de opmerkingen van advocaat J. DE STAERCKE, die
loco advocaat J. GHYSELS verschijnt voor de verzoekende partij, van advocaat
F. DE PRETER, die loco advocaat D. LINDEMANS verschijnt voor de gemeente
TERVUREN, van advocaat F. van DIEVOET, die loco advocaat M. van DIEVOET
verschijnt voor het Vlaamse Gewest, en van advocaat P. JONGBLOET, die
verschijnt voor de tussenkomende partijen;
Gehoord het eensluidend
afdelingshoofd F. DE BUEL in alle zaken;
advies
van
eerste
auditeur-
Gelet op titel VI, hoofdstuk II, van de wetten op de Raad van
State, gecoördineerd op 12 januari 1973;
OVERWEEGT WAT VOLGT :
- De rechtspleging
De beroepen zijn dermate verknocht dat het in het raam van een
goede rechtsbedeling past de zaken samen te voegen.
X-11.227- 11.890 - 11.891-4/18
- De feiten
2.1.
De tussenkomende partijen zijn eigenaar van een perceel grond,
gelegen aan de Jan Van Boendaelelaan 10A te Tervuren, kadastraal bekend sectie G,
nr. 80/2g2 (voorheen : 80/2b2). Het voormelde perceel betreft lot 2 van een op
24 december 1971 vergunde verkaveling. De verzoeker is eigenaar en bewoner van
het onroerend goed gebouwd op lot 4 van de verkaveling, dat gelegen is naast het
lot waarop de wijziging betrekking heeft.
De voormelde percelen zijn overeenkomstig het bij koninklijk
besluit van 7 april 1977 vastgestelde gewestplan gelegen in woonparkgebied.
2.2.
Op 17 juli 2002 vraagt landmeter Guy Vanderplas, daartoe
gemachtigd door de voormalige eigenaar van lot 2, Raymond Hardy, en door de
tussenkomende partijen, aan het college van burgemeester en schepenen van de
gemeente Tervuren een wijziging van de voormelde verkavelingsvergunning van
24 december 1971. Meer bepaald wordt de toelating gevraagd voor het aanleggen
van afritten naar ondergrondse garages in de achteruitbouwstrook, alsook voor het
plaatsen van loodrechte dakvensters in dezelfde lijn als de gevelvlakken en het
optrekken van de maximum bebouwbare oppervlakte van 220 m² naar 275 m².
2.3.
Tijdens het openbaar onderzoek dient de verzoeker een
bezwaarschrift in.
2.4.
Na een voorwaardelijk gunstig advies van 23 oktober 2002 van
de gemachtigde ambtenaar, verleent het college van burgemeester en schepenen op
28 oktober 2002 de toelating voor het bouwen van de ondergrondse garage onder
bepaalde voorwaarden, alsook voor de verhoging van de bebouwbare oppervlakte
tot 250 m². Het college weigert evenwel de toelating voor het plaatsen van de
loodrechte dakvensters.
Dit collegebesluit is het bestreden besluit in de zaak sub I.
2.5.
Op 5 december 2003 vragen de tussenkomende partijen aan het
college van burgemeester en schepenen van de gemeente Tervuren een bijkomende
wijziging van de verkavelingsvergunning van 24 december 1971. Meer bepaald
vragen zij de toelating voor :
- het aanleggen van een inrit naar een ondergrondse garage in de linker bouwvrije
zijstrook;
X-11.227- 11.890 - 11.891-5/18
- het plaatsen van gevel- (dakvlak-)vensters in de tweede woonlaag;
- een dakhelling groter dan 50/.
2.6.
Er wordt een openbaar onderzoek georganiseerd, naar aanleiding
waarvan drie bezwaarschriften, onder meer door de verzoeker, worden ingediend.
Op 2 februari 2004 verwerpt het college van burgemeester en
schepenen de bezwaarschriften.
2.7.
Op 25 februari 2004 wordt de aanvraag door de gemachtigde
ambtenaar voorwaardelijk gunstig geadviseerd.
2.8.
Bij besluit van 1 maart 2004 worden de hiernavolgende
wijzigingen door het college van burgemeester en schepenen toegestaan:
“ - een inrit naar een ondergrondse garage in de linkerbouwvrije zijstrook is
mogelijk (afwijking van de voorwaarde opgelegd door de gemachtigde
ambtenaar ‘afritten naar ondergrondse garages in de achteruitbouwstrook zijn
verboden’)
- het plaatsen van gevel- (dakvlak-) vensters in de tweede woonlaag is
mogelijk (afwijking van het voorschrift IV e ‘de dakvlakvensters achteruit
geplaatst tegenover de buitenmuur, worden toegelaten op de helft van de
breedte van de betrokken gevel en op minimum één meter afstand van de
randen van de gevel. Ze mogen niet hoger zijn dan 1,20 meter tenzij de
welstand van het gebouw het anders toelaat’).
Als bijkomende voorwaarde moet het niet-bebouwbare gedeelte worden
aangelegd met hoogstammig groen (het bestaande moet bewaard worden). Het
groen moet aangebracht worden langs alle zijden van het perceel, min de
nodige toegangen. Slechts 10% van de perceelsoppervlakte mag ingenomen
worden voor het aanleggen van grasperken, speelruimten, tennisvelden en
dergelijke. Deze voorwaarde werd reeds opgenomen in de stedenbouwkundige
vergunning 2003/0206”.
Dit is het bestreden besluit in de zaak sub II.
2.9.
Bij besluit van 1 maart 2004 van het college van burgemeester
en schepenen van de gemeente Tervuren wordt aan de tussenkomende partijen de
stedenbouwkundige vergunning verleend voor het bouwen van een vrijstaande
eengezinswoning op het meervermelde terrein.
Dit is het bestreden besluit in de zaak sub III.
X-11.227- 11.890 - 11.891-6/18
- De ontvankelijkheid in de zaak sub I (A.130.916)
3.1. De aangevoerde exceptie
De eerste verwerende
onontvankelijkheidsexceptie aan :
partij
voert
de
volgende
“De verzoekende partij stelt dat hij als eigenaar van een perceel binnen de
verkaveling een belang heeft bij iedere wijziging binnen de
verkavelingsvergunning.
Dit standpunt kan niet worden bijgetreden.
De verkavelingsvergunning wordt enkel gewijzigd voor het lot 4 van de
verkaveling, en niet voor lot 2 ervan.
Het is correct dat de verzoekende partij een omwonende is van het perceel
waarvoor een wijziging van de verkavelingsvergunning is verleend, hetgeen
hem in beginsel op zich het belang verschaft om deze beslissing aan te vechten.
Dit beginsel geldt evenwel enkel omdat in dat geval ook kan worden
verondersteld dat hij een nadeel ondervindt. Indien dit nadeel afwezig blijkt te
zijn, heeft ook een omwonende geen belang.
De bestreden beslissing laat toe dat de bebouwbare oppervlakte binnen de
bebouwbare zone wordt opgetrokken van 220 m² tot 250 m², en dat een
ondergrondse garage wordt opgericht. Dit alles binnen de bebouwbare
oppervlakte die op 8 meter van de perceelsgrens van de verzoekende partij
gelegen is. Deze perceelsgrens is begroeid met hoogstammen, zodat elk uitzicht
vanuit het perceel van de verzoekende partij op de bewuste kavel uitgesloten
is.
Uit de procedure tot schorsing die gevoerd werd kan blijken dat de
verzoekende partij haar belang puurt uit de bewering dat door de bestreden
beslissing een libanonceder dient te verdwijnen. Uw Raad heeft evenwel terecht
opgemerkt dat deze ceder reeds binnen de bebouwbare zone ligt van de
oorspronkelijke verkavelingsvergunning, zodat het eventueel verdwijnen van
de ceder niet het gevolg is van deze beslissing.
De bestreden beslissing verschaft de verzoekende partij geen enkel nadeel.
De vordering is onontvankelijk”.
3.2. Beoordeling
Als eigenaar en bewoner van een binnen de verkaveling gelegen
perceel, dat bovendien rechtstreeks paalt aan het kwestieuze perceel van de
tussenkomende partijen, heeft de verzoeker een evident belang bij het bestrijden van
het besluit dat de toelating verleent voor het bouwen van een ondergrondse garage
onder bepaalde voorwaarden en voor een verhoging van de bebouwbare oppervlakte
van het aanpalende perceel van 220m² tot 250 m². De bewering van de eerste
verwerende partij dat de verzoeker geen enkel uitzicht heeft op het perceel, vermag
hieraan geen afbreuk te doen.
De exceptie is niet gegrond.
X-11.227- 11.890 - 11.891-7/18
- De gegrondheid in de zaak sub I (A.130.916)
4.1. Het aangevoerde eerste en tweede onderdeel van het eerste middel
In het eerste en het tweede onderdeel van het eerste middel voert
de verzoeker aan wat volgt :
“Eerste middel, genomen uit de schending van artikel 51 en 55 van het
Coördinatiedecreet van 22 oktober 1996 (DROG), van artikel 1 van het M.B.
van 6 februari 1971 tot vaststelling van de voorwaarden waaraan een dossier
betreffende een verkavelingsaanvraag moet voldoen om als volledig beschouwd
te worden, van artikel 2 en 19 van het K.B. van 28 december 1972 betreffende
de inrichting en de toepassing van de ontwerp-gewestplannen en
gewestplannen, van de omzendbrief betreffende de inrichting en de toepassing
van de ontwerp-gewestplannen en gewestplannen van 8 juli 1997, en van de
artikelen 2 en 3 van de wet van 29 juli 1991 betreffende de uitdrukkelijke
motivering van de bestuurshandelingen en de algemene beginselen van
behoorlijk bestuur, i.h.b. het redelijkheidsbeginsel en afgeleid uit het ontbreken
van de rechtens vereiste feitelijke grondslag en met toepassing van artikel 159,
Grondwet;
Doordat, eerste onderdeel, het CBS van de gemeente Tervuren, bij de
beoordeling van de goede ruimtelijke ordening, stelt dat de bebouwbare
oppervlakte voor kavel 2 verruimd kan worden naar 250m² in plaats van de
oorspronkelijke 220m², conform de omzendbrief betreffende de inrichting en
de toepassing van de ontwerp-gewestplannen en gewestplannen van 8 juli 1997
(...);
Terwijl, de omzendbrief betreffende de inrichting en de toepassing van de
ontwerp-gewestplannen en gewestplannen van 8 juli 1997 duidelijk stelt dat ‘In
afwachting van een BPA voor het gebied is opgesteld, dienen de eventuele
bouw- en verkavelingsaanvragen met de meeste omzichtigheid te worden
behandeld. De volgende normen moeten derhalve als richtlijn worden genomen
zolang het bijzonder plan van aanleg niet is opgemaakt:
- De woondichtheid, rekening houdend met de toekomstige bebouwing op
al de mogelijke loten in het betrokken woonpark is gelegen tussen 5 à 10
woningen per hectare. De perceelsoppervlakte voor elk perceel zal
worden afgeleid uit de woondichtheid. Als orde van grootte kunnen
kaveloppervlakten van 1000 à 2000m² worden voorgesteld. Eén en ander
is afhankelijk van de dichtheid van het bestaande groen.
- De bebouwbare oppervlakte mag slechts 250m² bedragen met inbegrip
van eventuele afzonderlijke gebouwen.
- De constructie mag maximaal uit twee bouwlagen bestaan en de
inwendige verticale verdeling moet een verdere splitsing van het perceel
uitsluiten.
- Het niet-bebouwbare gedeelte moet aangelegd worden met hoogstammig
groen (het bestaande moet bewaard worden). Het groen moet aangebracht
worden langs alle zijden van het perceel, min de nodige toegangen.
Slechts 10% van de perceeloppervlakte mag ingenomen worden voor het
aanleggen van grasperken, speelruimten, tennisvelden en dergelijke.
behandeld dienen te worden. Om deze reden voorziet de omzendbrief 5
voorwaarden die uitdrukkelijk dienen onderzocht en gemotiveerd te worden,
alvorens een wijzigingsvergunning, zoals in casu, toe te staan.
Het CBS pikt uit deze 5 voorwaarden er 1 (nl. de tweede voorwaarde) uit en
geeft, bovendien, geen enkele duidelijke, concrete reden aan waarom de
bebouwbare oppervlakte opgedreven kan worden tot 250m². De bestreden
beslissing zwijgt in alle talen over de 4 andere voorwaarden die dienen
onderzocht te worden. Nochtans vereist het zorvuldigheidsbeginsel dat het CBS
de aanvraag tot wijziging van de betrokken verkavelingsvergunning met de
nodige omzichtigheid zou behandelen, en de voorwaarden voorzien in de
omzendbrief zou toetsen en motiveren.
De bestreden beslissing schendt dan ook de betrokken omzendbrief, het
motiveringsbeginsel en het zorgvuldigheidsbeginsel.
Het eerste onderdeel van het eerste middel is gegrond.
Doordat, tweede onderdeel, het CBS niet duidelijk en expliciet motiveert
waarom de verruiming, van de bebouwbare oppervlakte, tot 250m² toelaatbaar
zou zijn, dat het CBS enkel genoegen neemt met een algemene verwijzing naar
de betrokken omzendbrief en toepassing maakt van een automatisme, per
impossibile, vervat in deze omzendbrief;
Terwijl, in ondergeschikte orde, indien uw Raad, per impossibile, van
oordeel zou zijn dat het bestreden besluit toepassing zou maken van een
automatisme vervat in de betrokken omzendbrief, het artikel 55, §2, in fine
DROG stelt dat de wijziging van een verkavelingsvergunning met redenen moet
omkleed zijn: ‘De beslissing tot verlening of weigering van de
wijzigingsvergunning wordt met redenen omkleed’;
Artikel 19, al. 3 van het K.B. van 28 december 1972 betreffende de
inrichting en de toepassing van de ontwerp-gewestplannen en gewestplannen
bepaalt dat ‘De vergunning wordt evenwel, ook al is de aanvraag niet in strijd
met het gewestplan of ontwerp-gewestplan, slechts afgegeven zo de uitvoering
van de handelingen en werken verenigbaar is met de goede plaatselijke
ordening’.
De bouwplaats is gelegen in een woonpark volgens het gewestplan Leuven,
vastgesteld bij K.B. van 7 april 1977. Het artikel 6 van het K.B. van
28 december 1972 betreffende de inrichting en de toepassing van de
ontwerp-gewestplannen en gewestplannen stelt: ‘De woonparken zijn gebieden
waarin de gemiddelde woondichtheid gering is en de groene ruimten een
verhoudingsgewijs grote oppervlakte beslaan’.
Het CBS van de gemeente Tervuren baseert zich op de omzendbrief
betreffende de inrichting en de toepassing van de ontwerp-gewestplannen en
gewestplannen van 8 juli 1997, om de bebouwbare oppervlakte te vergroten.
Nochtans moet er rekening gehouden worden met de voorschriften van het
artikel 6 van het Inrichtingsbesluit van 28 december 1972, dat ‘de groene
ruimten een verhoudingsgewijs grote oppervlakte beslaan’. Dit wil dan ook
zeggen dat de verhouding tussen bebouwbare oppervlakte en groene ruimten
afhankelijk is van geval tot geval. Het automatisme voorzien in de betrokken
omzendbrief doet afbreuk aan deze afweging geval per geval, en is dan ook in
strijd met het artikel 6 van het Inrichtingsbesluit. Het artikel 159 van de
Grondwet dient dan ook toegepast te worden.
Dit is in strijd met de rechtspraak van de Raad van State volgens dewelke
een omzendbrief geen bijkomende voorwaarden kan opleggen dan deze
voorzien in een, in de hiërarchie der normen hogere norm, in casu het
Inrichtingsbesluit van 28 december 1972 (...)”.
X-11.227- 11.890 - 11.891-9/18
4.2. Beoordeling
4.2.1.
De artikelen 2 en 3 van de wet van 29 juli 1991 betreffende de
uitdrukkelijke motivering van de bestuurshandelingen bepalen dat eenzijdige
rechtshandelingen met individuele strekking die uitgaan van een bestuur en die
beogen rechtsgevolgen te hebben voor één of meer bestuurden of voor een ander
bestuur, uitdrukkelijk moeten worden gemotiveerd, dat in de akte de juridische en
feitelijke overwegingen moeten worden vermeld die aan de beslissing ten grondslag
liggen en dat deze afdoende moeten zijn.
Artikel 6 van dezelfde wet bepaalt dat deze “slechts van
toepassing (is) op de bijzondere regelingen waarbij de uitdrukkelijke motivering van
bepaalde bestuurshandelingen is voorgeschreven, in zoverre deze regelingen minder
strenge verplichtingen opleggen”.
Uit de voorgaande bepaling volgt dat terzake de formele
motiveringsverplichting, de wet van 29 juli 1991 betreffende de uitdrukkelijke
motivering van de bestuurshandelingen een wet van suppletoire aard is.
Artikel 53, §3 van het decreet betreffende de ruimtelijke ordening,
gecoördineerd op 22 oktober 1996 (hierna : het gecoördineerde decreet), legt aan de
deputatie, wanneer zij in beroep uitspraak doet over bouw- en
verkavelingsaanvragen, een motiveringsverplichting op die niet minder streng is dan
deze voorgeschreven door de wet van 29 juli 1991 betreffende de uitdrukkelijke
motivering van de bestuurshandelingen. Deze beslissingen vallen derhalve niet
onder de toepassing van de laatstgenoemde wet.
Uit wat voorafgaat volgt dat de ingeroepen schending van de
motiveringsverplichting geacht moet worden te zijn afgeleid uit de schending van
artikel 53, §3 van het gecoördineerde decreet.
4.2.2.
Om te voldoen aan de voormelde motiveringsverplichting wat
betreft de beoordeling van de goede ruimtelijke ordening, moeten in de vergunning
duidelijk de met de goede plaatselijke aanleg of ruimtelijke ordening verband
houdende redenen worden vermeld die de beslissing verantwoorden, derwijze dat
het de aanvrager of de belanghebbende derde mogelijk is met kennis van zaken
tegen de bestreden beslissing op te komen en dat de Raad van State de hem
opgedragen wettigheidscontrole kan uitoefenen. De opgelegde formele
motiveringsverplichting houdt eveneens in dat enkel met de in het besluit vermelde
redengeving rekening kan worden gehouden.
X-11.227- 11.890 - 11.891-10/18
Wat die beoordeling betreft, dient de vergunningverlenende
overheid in de eerste plaats rekening te houden met de ordening in de onmiddellijke
omgeving. Zij dient tevens in concreto te geschieden en uit te gaan van de bestaande
toestand.
4.2.3.
De “beschrijving van de bouwplaats, de omgeving en het project”
luidt in het bestreden besluit als volgt :
“De kavel 2 is een achterin gelegen perceel. De toegangsweg vanaf de straat
naar het perceel heeft een lengte van ca 72 m. Het is de enige kavel van de
bovenvermelde verkaveling (die) nog onbebouwd is. Tevens zijn alle
rechtstreeks aanpalende (kavels) bebouwd (...)”.
De beoordeling van de goede ruimtelijke ordening luidt in het
bestreden besluit als volgt :
“Het college van burgemeester en schepenen treedt de bezwaarindieners bij
waar zij stellen dat het voorstel om de bebouwbare oppervlakte te vergroten van
220m² naar 275m² onaanvaardbaar is.
Het is een wezenlijk kenmerk van een woonpark dat de groene ruimten er
verhoudingsgewijs grote oppervlakte beslaan, zodat een dergelijke uitbreiding
een te grote terreinbezetting teweegbrengt. Tevens wordt de eigenheid van de
verkaveling grondig verstoord.
275m² is daarenboven meer dan de vooropgestelde bebouwbare oppervlakte
van 250m² conform de omzendbrief betreffende de inrichting en de toepassing
van de ontwerpgewestplannen en gewestplannen van 8 juli 1997;
kavel 2 is tevens een achterin gelegen perceel.
De bebouwbare oppervlakte voor kavel 2 kan wel verruimd worden naar
250m² in plaats van de oorspronkelijk 220m²”.
4.2.4.
Uit het voorgaande blijkt dat de eerste verwerende partij in het
bestreden besluit niet op afdoende concrete wijze heeft onderzocht en beoordeeld
welke impact de vermeerdering van de bebouwbare oppervlakte van 220m² tot
250m² op de omgeving heeft.
4.2.5.
Nog daargelaten de vraag of de eerste verwerende partij geacht
kan worden zich het advies van de gemachtigde ambtenaar in het bestreden besluit
eigen te hebben gemaakt, moet worden vastgesteld dat de overweging in dit advies,
onder verwijzing naar de in de omzendbrief van 8 juli 1997 betreffende de inrichting
en de toepassing van de ontwerp-gewestplannen en gewestplannen aangegeven
referentie-oppervlakte en vooropgestelde bebouwbare oppervlakte, dat “gelet op de
grootte van het perceel en de omliggende bebouwing (...) een wijziging van de
verkaveling tot 250m² bebouwbare oppervlakte aanvaardbaar (is)”, evenmin als een
X-11.227- 11.890 - 11.891-11/18
afdoende concrete beoordeling van de goede ruimtelijke ordening kan volstaan.
Het middel is in de aangegeven mate gegrond.
5. De gegrondheid in de zaak sub II (A.151.812)
5.1. Het aangevoerde tweede middel
De verzoeker voert in een tweede middel aan wat volgt :
“Schending van artikel 132 DRO en van artikel 19 van het K.B. van
28 december 1972 betreffende de inrichting en de toepassing van de
ontwerp-gewestplannen en de gewestplannen (Inrichtingsbesluit), van de wet
van 29 juli 1991 betreffende de uitdrukkelijke motivering van de
bestuurshandelingen (Motiveringswet), i.h.b. de artikelen 2 en 3, het
motiveringsbeginsel als algemeen beginsel van behoorlijk bestuur en met
toepassing van artikel 159 van de Grondwet,
Doordat, de wijziging van de verkaveling niet concreet getoetst is aan de
economie van de verkaveling en de reële plaatselijke ordening en alleszins door
het plaatsen van gevel-(dakvlak-) vensters in de tweede woonlaag toe te laten,
het mogelijk maakt dat op lot twee, in afwijking van de uniforme bouwstijl een
villa wordt opgetrokken met een groter gabariet en een volwaardige bouwlaag
meer dan de andere villa’s die tot de verkaveling behoren,
Dat het bestreden besluit aldus voortgaat op de eerdere wijziging die een
grotere bouwoppervlakte toeliet (besluit 28 oktober 2002, 297/FL/43A), dat dit
besluit om dezelfde redenen onwettig is en geen toepassing kan vinden, gelet
op artikel 159 Grondwet,
Terwijl, de wijziging verenigbaar moet zijn met de harmonie en de economie
van de verkaveling en de omgeving en geen afbreuk mag doen aan de goede
plaatselijke ordening,
dat de principes van de goede plaatselijke ordening vastgelegd zijn in de
oorspronkelijke verkavelingvergunning die voorziet dat de hoger gelegen loten
in tweede bouworde een kleiner gabariet moeten hebben en daarom de
kroonlijsthoogte en de bebouwbare oppervlakte beperkt heeft en een uniforme
bouwwijze heeft opgelegd, wat tot de essentiële voorschriften van de
verkaveling behoort, deze regel de harmonie van de verkaveling betreft, dat dit
zoals blijkt uit de concrete toepassing op de andere loten inhoudt dat een
tweede volwaardige bouwlaag niet mogelijk is,
dat de principes van de goede plaatselijke ordening zoals vastgelegd in de
oorspronkelijke verkavelingvergunning als een constante beleidslijn zijn
toegepast op alle bouwaanvragen in de verkaveling die aldus voor 5/6 conform
deze beleidslijn gerealiseerd is en er niet gemotiveerd wordt waarom die
beleidslijn niet kan worden aangenomen daar waar zij 5/6 van de verkaveling
beheerst, dat van deze continuïteit slechts kan worden afgeweken om redenen
van goede ruimtelijke ordening en dat deze dan in het bijzonder moeten
gemotiveerd worden (...), dat ten deze zelfs niet wordt aangevoerd dat er een
nieuw onderzoek geweest is dat resulteert in een nieuwe visie over de
plaatselijke ordening, dat ook voorbij gegaan wordt aan de bestaande
bouwvergunningen die wel rekening houden met de beleidslijn zoals uitgedrukt
in de oorspronkelijke verkavelingvergunning (schending van artikel 19
Inrichtingsbesluit, het zorgvuldigheidsbeginsel, de Motiveringswet, het
motiveringsbeginsel)”.
X-11.227- 11.890 - 11.891-12/18
5.2. Beoordeling
5.2.1.
Overeenkomstig het gestelde onder het randnummer 4.2.1 moet
de ingeroepen schending van de motiveringsverplichting geacht worden te zijn
afgeleid uit de schending van artikel 53, §3 van het gecoördineerde decreet.
Zoals onder randnummer 4.2.2 gezien, dient de beoordeling van
de verenigbaarheid van de aanvraag met de onmiddellijke omgeving in concreto te
geschieden en uit te gaan van de bestaande toestand. Deze beoordeling zal
bovendien des te preciezer dienen te zijn indien zij ingaat tegen een eerder
ingenomen standpunt.
5.2.2.
In het bestreden besluit wordt het bezwaarschrift van de verzoeker
met betrekking tot het plaatsen van gevel-(dakvlak-)vensters, na eerst te hebben
vastgesteld dat “door de wijziging aan de voorschriften in verband met de
dakvensters (...) het inderdaad mogelijk (wordt) gemaakt een bijkomende
volwaardige woonlaag onder het dak te creëeren”, waardoor “het mogelijk (wordt)
om een woning te bouwen die een grotere impact heeft”, als volgt beoordeeld :
“Het perceel is gelegen op een perceel van 2090m² (met inbegrip van de
toegangsweg), gelegen in tweede bouworde binnen een vergunde verkaveling.
Elk uitzicht op de woning vanaf de straat is onmogelijk. De omgeving is ruim
voorzien van hoogstammig groen, en dit in dergelijke mate dat een storend
uitzicht vanuit percelen van derden op de geplande woning onmogelijk is, of
door het uitwerken van een groene buffer onmogelijk kan worden gemaakt. De
toegangsweg naar deze woning is voldoende breed en afgeschermd van
percelen van derden. Het is niet mogelijk om vanuit de geplande woning inkijk
te hebben binnen percelen van derden. Binnen een dergelijke context is een
dergelijke woning aanvaardbaar, te meer daar er in de omgeving enkel ruime
residentiële villa’s aanwezig zijn”.
De “beschrijving van de bouwplaats” luidt in het bestreden besluit
als volgt :
“Het perceel is gelegen binnen een op 24 december 1971 vergunde
verkaveling, dewelke voorzag in drie kavels langsheen de straat en drie kavels
in tweede bouworde. Het perceel is 2090 m² groot, met inbegrip van de
toegangsweg.
De Jan Van Boendalelaan is een residentiële straat waaraan vrijstaande
eengezinswoningen in villastijl zijn ingeplant.
Op vier plaatsen is er sprake van kavels in tweede bouworde. Drie ervan zijn
reeds bebouwd, telkens met omvangrijke villa’s, ingeplant in het midden van
omvangrijke percelen, afgeschermd van de omgeving door hoogstammig groen.
Zowel links als rechts grenst de bouwplaats aan een dergelijke kavel.
X-11.227- 11.890 - 11.891-13/18
Aan de achterzijde grenst het perceel aan een omvangrijk domein met een
kasteeltje. Ook hier is het perceel afgeschermd met hoogstammig groen”.
De verenigbaarheid van de aanvraag voor het plaatsen van gevel(dakvlak-)vensters met de goede ruimtelijke ordening wordt in het bestreden besluit
als volgt beoordeeld :
“Door het toelaten van gevelvensters in de tweede woonlaag is het mogelijk
een volledige en een zeer ruime villa te bouwen. Gelet op de omvang van het
perceel, het feit dat het perceel niet zichtbaar is van de straat, de aanwezigheid
van hoogstammig groen die het project afschermt van de buren (en omgekeerd)
en de afstand van het gebouw tot de perceelsgrenzen, is ook deze wijziging
aanvaardbaar”.
5.2.3.
De overweging dat het toestaan van gevelvensters in de tweede
woonlaag aanvaardbaar is “gelet op de omvang van het perceel” en om reden dat
“het perceel niet zichtbaar is van de straat, de aanwezigheid van hoogstammig groen
(...) het project afschermt van de buren (en omgekeerd) en de afstand van het
gebouw tot de perceelsgrenzen”, kan te dezen niet als een afdoende concrete
beoordeling van de goede ruimtelijke ordening worden aangenomen, gelet op de
omstandigheid dat een eerdere aanvraag tot wijziging van de
verkavelingsvergunning voor “loodrecht geplaatste dakvensters in dezelfde lijn als
de gevelvlakken” door de eerste verwerende partij -in de in de zaak sub I bestreden
beslissing- werd geweigerd overeenkomstig “de zienswijze (...) van de gemachtigde
ambtenaar”, te weten “dat door de voorgestelde formulering het gebouw een totaal
ander karakter kan krijgen dan oorspronkelijk voorzien in de
verkavelingsvergunning”, dat “door optimaal gebruik te maken van dit voorschrift
(...) een quasi volledige 2/ bouwlaag (kan) worden gerealiseerd”, dat “dergelijke
bebouwing (...) dan ook de privacy ten opzichte van de omgeving in het gedrang
(brengt)” en dat “loodrecht geplaatste dakvensters in dezelfde lijn als de
gevelvlakken dan ook niet (worden) toegelaten”. De omstandigheid dat in het
bestreden besluit als bijkomende voorwaarde wordt opgelegd dat “het nietbebouwbare gedeelte (moet) worden aangelegd met hoogstammig groen (het
bestaande moet bewaard worden)”, “het groen moet aangebracht worden langs alle
zijden van het perceel, min de nodige toegangen” en “slechts 10 % van de
perceelsoppervlakte mag ingenomen worden voor het aanleggen van grasperken,
speelruimten, tennisvelden en dergelijke” bevestigt dit standpunt alleen maar.
Het middel is in de aangegeven mate gegrond.
X-11.227- 11.890 - 11.891-14/18
- De gegrondheid in de zaak sub III (A.151.813)
6.1. Het aangevoerde tweede middel
De verzoeker voert in een tweede middel aan wat volgt :
“Met toepassing van artikel 159 van de Grondwet,
Doordat, de stedenbouwkundige vergunning voor het bouwen van een villa
wordt afgeleverd op grond van het besluit van 28 oktober 2002 (297/FL/43A)
en het besluit van 1 maart 2004 (297/FL/43B) die de verkavelingsvergunning
van 24 december 1971 wijzigen
Terwijl, het besluit van 28 oktober 2002 (297/FL/43A) en het besluit van
1 maart 2004 (297/FL/43B) die de verkavelingsvergunning wijzigen,
reglementaire besluiten zijn die zelf onwettig zijn om de navolgende redenen,
zodat er geen toepassing mag worden van gemaakt,
De verkavelingswijziging 297/FL/43A is onwettig:
- omdat zij een verhoging van de bebouwbare oppervlakte van 220 m² naar
250 m² toestaat zonder die wijziging te toetsen aan de goede plaatselijke
ordening (...) (schending artikel 19 Inrichtingsbesluit en het
zorgvuldigheidsbeginsel) en
- omdat die wijziging ook niet verenigbaar is met de goede plaatselijke
ordening, dat de principes van de goede plaatselijke ordening vastgelegd zijn
in de oorspronkelijke verkavelingsaanvraag die voorziet dat de hoger gelegen
loten in tweede bouworde een kleiner gabariet moeten hebben en daarom de
kroonlijsthoogte en de bebouwbare oppervlakte beperkt heeft en een uniforme
bouwwijze heeft opgelegd, wat tot de essentiële voorschriften van de
verkaveling behoort, deze regel betreft immers de harmonie van de verkaveling
(schending artikel 19 Inrichtingsbesluit en het zorgvuldigheidsbeginsel) en
- omdat de principes van de goede plaatselijke ordening zoals vastgelegd in
de oorspronkelijke verkavelingsaanvraag als een constante beleidslijn zijn
toegepast op alle bouwaanvragen in de verkaveling die aldus voor 5/6 conform
deze beleidslijn gerealiseerd is en er niet gemotiveerd wordt waarom die
beleidslijn niet kan worden aangenomen daar waar zij 5/6 van de verkaveling
beheerst, dat van deze continuïteit slechts kan worden afgeweken om redenen
van goede ruimtelijke ordening en dat deze dan in het bijzonder moeten
gemotiveerd worden (...), dat ten deze zelfs niet wordt aangevoerd dat er een
nieuw onderzoek geweest is dat resulteert in een nieuwe visie over de
plaatselijke ordening, dat ook voorbij gegaan wordt aan de bestaande
bouwvergunningen die wel rekening houden met de beleidslijn zoals uitgedrukt
in de oorspronkelijke verkavelingsvergunning (schending van artikel 19
Inrichtingsbesluit, het zorgvuldigheidsbeginsel, de Motiveringswet, het
motiveringsbeginsel en het gelijkheidsbeginsel)
De verkavelingswijziging 297/FL/43B is onwettig :
- omdat het aanvraagdossier niet voldoet aan de voorschriften van het M.B.
van 6 februari 1971 tot vaststelling van de voorwaarden waaraan een dossier
betreffende een verkavelingsaanvraag moet voldoen om als volledig beschouwd
te worden, noch de in artikel 1, noch de in artikel 3 opgesomde documenten en
stukken zijn meegedeeld, dat de aanvraag enkel bestaat uit een verkleinde
fotokopie van bouwplannen, zonder opgave van de stedenbouwkundige
voorschriften die men wil wijzigen en de beschrijving in welke zin men die
wijziging voorstelt, dat een verkavelingsaanvraag en een bouwaanvraag twee
totaal afzonderlijke aanvragen zijn die het indienen van afzonderlijke dossiers
veronderstellen, volgens de voorschriften van dossiersamenstelling van de
X-11.227- 11.890 - 11.891-15/18
betrokken aanvraag, dat door de verkavelingswijziging aan te vragen op een
bouwplan de aanvrager de twee aanvragen samenvoegt (...), dat het verlenen
van een verkavelingsvergunning een zelfstandige handeling is die op haar eigen
waarde moet beoordeeld worden. Het feit dat een bepaalde constructie een
stedenbouwkundige vergunning vereist, wettigt niet het verlenen van een
verkavelingsvergunning die stedenbouwkundig niet verantwoord is (...), dat dit
ten deze het geval is omdat men kost wat kost en met zo min mogelijk uitleg en
zonder enige transparantie wil afwijken van de goede ruimtelijke ordening zoals
uitgedrukt in de oorspronkelijke verkavelingsvergunning die voor 5/6 werd
verwezenlijkt,
- omdat een aanvraagdossier dat niet opgemaakt is in overeenstemming met
het M.B. van 6 februari 1971 toegezonden is aan de deelgenoten in de
verkaveling en in openbaar onderzoek is gesteld, waardoor de betrokkenen
(waaronder verzoeker) er het raden na hebben in welke mate men precies wil
afwijken van de verkavelingvergunning,
- omdat de vergunning afwijkt van de vergunning 297/FL/43A doordat de
garage-inrit niet langer gepland wordt in het verlengde van de toegangsweg
naar de kavel, maar links aan de zijkant ligt, de gemachtigde ambtenaar had in
zijn advies voorafgaand aan de afwijkingsvergunning 297/FL/43A nochtans
gemotiveerd en expliciet als voorwaarde opgelegd dat de garage-inrit in het
verlengde van de toegangsweg naar de kavel diende te liggen, zonder enige
motivering laat men die voorwaarde nu varen in de vergunning 297/FL/43B,
- omdat de vergunning 297/FL/43B in strijd met de goede plaatselijke
ordening toelaat dat op één achter gelegen lot van de verkaveling een villa
wordt gebouwd met een volwaardige bouwlaag meer dan de andere villa’s dat
die villa niet in dezelfde bouwstijl zal worden opgetrokken
Dat een stedenbouwkundige vergunning die steunt op een onwettige
wijziging van een verkavelingsvergunning eveneens moet worden vernietigd
(...)”.
6.2. Beoordeling
De in de zaken sub I en II weerhouden onwettigheid van de
beslissingen tot wijziging van de verkavelingsvergunning, impliceert de
onwettigheid van de bestreden stedenbouwkundige vergunning die in de voormelde
beslissingen haar grondslag vindt.
Het middel is gegrond.
OM DIE REDENEN
BESLIST DE RAAD VAN STATE :
Artikel 1.
De zaken A. 130.916/X-11.227, A. 151.812/X-11.890 en
A. 151.813/X-11.891 worden gevoegd.
X-11.227- 11.890 - 11.891-16/18
Artikel 2.
Vernietigd worden :
het besluit van 28 oktober 2002 van het college van burgemeester en schepenen
van de gemeente Tervuren waarbij aan Guy VANDERPLAS een wijziging van
verkavelingsvergunning wordt verleend voor een perceel gelegen te Tervuren,
Jan Van Boendalelaan, kadastraal bekend of het geweest zijnde sectie G,
nr. 80/2b2;
het besluit van 1 maart 2004 van het college van burgemeester en schepenen
van de gemeente Tervuren waarbij aan François SERWEYTENS de MERCX
een wijziging van verkavelingsvergunning wordt verleend voor een perceel
gelegen te Tervuren, Jan Van Boendalelaan, kadastraal bekend of het geweest
zijnde sectie G, nr. 80/2g2;
het besluit van 1 maart 2004 van het college van burgemeester en schepenen
van de gemeente Tervuren waarbij aan de heer en mevrouw SERWEYTENS
de MERCX de stedenbouwkundige vergunning wordt verleend voor het
bouwen van een vrijstaande eengezinswoning op een perceel gelegen te
Tervuren, Jan Van Boendalelaan, kadastraal bekend of het geweest zijnde sectie
G, nr. 80/2g2.
Artikel 3.
De kosten van de vordering tot schorsing en van het beroep tot
nietigverklaring in de zaak A. 130.916, bepaald op 350 euro, komen ten laste van
de verwerende partijen, elk voor de helft.
De kosten van de tussenkomst in de zaak A. 130.916, bepaald op
250 euro, komen ten laste van de tussenkomende partijen, elk voor de helft.
De kosten van de vordering tot schorsing en van het beroep tot
nietigverklaring in de zaak A. 151.812, bepaald op 350 euro, komen ten laste van
de verwerende partijen, elk voor de helft.
De kosten van de tussenkomst in de zaak A. 151.812, bepaald op
125 euro, komen ten laste van de tussenkomende partij.
De kosten van de vordering tot schorsing en van het beroep tot
nietigverklaring in de zaak A. 151.813, bepaald op 350 euro, komen ten laste van
de verwerende partij.
De kosten van de tussenkomst in de zaak A. 151.813, bepaald op
250 euro, komen ten laste van de tussenkomende partijen, elk voor de helft.
X-11.227- 11.890 - 11.891-17/18
Aldus te Brussel uitgesproken in openbare terechtzitting, op
twintig maart 2009, door de Xe kamer, die was samengesteld uit :
de HH.
Mevr.
R. STEVENS,
J. VAN NIEUWENHOVE,
S. DE TAEYE,
T. TEMMERMAN,
kamervoorzitter,
staatsraad,
staatsraad,
griffier.
De griffier,
De voorzitter,
T. TEMMERMAN.
R. STEVENS.
X-11.227- 11.890 - 11.891-18/18