Conseil d'État de Belgique — Raad van State — ECLI:BE:RVSCE:2010:ARR.202.311 (2010-03-24)
Samenvatting (NL) :
Arrest nr 202.311 van 24 maart 2010 Ruimtelijke ordening, stedenbouw,
leefmilieu en aanverwante aangelegenheden - Bouwvergunningen en gemengde
vergunningen Beslissing : Verwerping heropening debatten Samenvoeging
Aanvullend verslag
--- TEXTE INTÉGRAL DE L'ARRÊT ---
RAAD VAN STATE, AFDELING BESTUURSRECHTSPRAAK
Xe KAMER
ARREST
nr. 202.311 van 24 maart 2010
in de zaken A. 185.152/X-13.457 (I)
A. 185.154/X-13.460 (II)
A. 185.410/X-13.483 (III) .
In zake:
I en II
de n.v. IMMO CLAES
bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaat Antoon Lust
kantoor houdend te 8310 BRUGGE
Baron Ruzettelaan 27
bij wie woonplaats wordt gekozen
III
- Jacques VUYLSTEKE
- Marie VUYLSTEKE
- Marie-Dominique van RUYMBEKE
- Anne van RUYMBEKE
- Isabelle van RUYMBEKE
- Béatrice van RUYMBEKE
- Catherine VUYLSTEKE
- Charles VUYLSTEKE
- Benoît VUYLSTEKE
- Dominique VUYLSTEKE
bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaat Yves Loix
kantoor houdend te 2018 ANTWERPEN
Mechelsesteenweg 27
bij wie woonplaats wordt gekozen
tegen:
I, II en III
het VLAAMSE GEWEST, vertegenwoordigd door de Vlaamse
regering
bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaat Paul Aerts
kantoor houdend te 9000 GENT
Coupure 5
bij wie woonplaats wordt gekozen
X-13.457-13.460-13.483-1/9
Tussenkomende partij:
I, II en III
het Autonoom Gemeentebedrijf Stadsontwikkelingsbedrijf Gent
(AG SOB)
gevestigd te 9000 GENT
Sint-Jacobsnieuwstraat 17
bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaat Sylvie Kempinaire
kantoor houdend te 9051 GENT
Putkapelstraat 105
--------------------------------------------------------------------------------------------------I. Voorwerp van het beroep
1.
Het beroep, ingesteld op 17 september 2007, strekt tot de
nietigverklaring van het besluit van 19 juli 2007 van de Vlaamse regering houdende
het niet inwilligen van het verzoek van de n.v. Immo Claes om belast te worden met
de ontwikkeling van het “gemengd regionaal bedrijventerrein R4/N70 OostakkerNoord”, gevoegd bij het gewestelijk ruimtelijk uitvoeringsplan “Afbakening
grootstedelijk gebied Gent”. (zaak I)
Het beroep, ingesteld op 17 september 2007, strekt tot de
nietigverklaring van het besluit van 19 juli 2007 van de Vlaamse regering houdende
de toelating voor het Autonoom Gemeentebedrijf Stadsontwikkeling Gent om de
onteigening van de gronden begrepen in het onteigeningsplan van het
bedrijventerrein “gemengd regionaal bedrijventerrein R4/N70 Oostakker-Noord”,
gevoegd bij het gewestelijk ruimtelijk uitvoeringsplan “Afbakening grootstedelijk
gebied Gent” te vervolgen met toepassing van de rechtspleging bij hoogdringende
omstandigheden, als bedoeld door de wet van 26 juli 1962”. (zaak II)
Het beroep, ingesteld op 8 oktober 2007, strekt tot de
nietigverklaring van het besluit van 19 juli 2007 van de Vlaamse regering houdende
machtiging om te onteigenen met toepassing van de rechtspleging bij hoogdringende
omstandigheden voor wat de gronden betreft begrepen in het onteigeningsplan voor
het bedrijventerrein “gemengd regionaal bedrijventerrein R4/N70 Oostakker-Noord”
gevoegd bij gewestelijk ruimtelijk uitvoeringsplan “Afbakening regionaalstedelijk
gebied Gent” en houdende het niet inwilligen met het verzoek van de n.v. Immo
Claes om belast te worden met de ontwikkeling van het bedrijventerrein R4/N70
Oostakker-Noord”. (zaak III)
X-13.457-13.460-13.483-2/9
II. Verloop van de rechtspleging
2.
De verwerende partij heeft een memorie van antwoord ingediend
en de verzoekende partijen hebben een memorie van wederantwoord ingediend.
De tussenkomende partij heeft een verzoekschrift tot tussenkomst
ingediend in de zaak sub I. De tussenkomst is toegestaan bij beschikking van
5 december 2007. De tussenkomende partij heeft een memorie ingediend.
De tussenkomende partij heeft een verzoekschrift tot tussenkomst
ingediend in de zaak sub II. De tussenkomst is toegestaan bij beschikking van
22 februari 2008. De tussenkomende partij heeft een memorie ingediend.
De tussenkomende partij heeft een verzoekschrift tot tussenkomst
ingediend in de zaak sub III. De tussenkomst is toegestaan bij beschikking van
22 februari 2008. De tussenkomende partij heeft een memorie ingediend.
Eerste auditeur Eric Lancksweerdt heeft een verslag opgesteld in
de drie zaken.
De verzoekende partijen hebben een laatste memorie ingediend.
De verwerende partij en de tussenkomende partij hebben een verzoek tot
voortzetting van het geding en een laatste memorie ingediend.
De partijen zijn opgeroepen voor de terechtzitting, die heeft
plaatsgevonden op 9 oktober 2009.
Staatsraad Jeroen Van Nieuwenhove heeft verslag uitgebracht in
de drie zaken.
Advocaat Elke Casteleyn, die loco advocaat Antoon Lust
verschijnt voor de verzoekende partij in de zaken sub I en II, advocaat Hugo
Sebreghts, die loco advocaat Yves Loix verschijnt voor de verzoekende partijen in
de zaak sub III, advocaat Paul Aerts, die verschijnt voor de verwerende partij, en
advocaat Sylvie Kempinaire, die verschijnt voor de tussenkomende partij, zijn
gehoord.
X-13.457-13.460-13.483-3/9
Eerste auditeur Eric Lancksweerdt heeft een met dit arrest
eensluidend advies gegeven in de zaken A. 185.154/X-13.460 en A. 185.410/X13.483.
Eerste auditeur Eric Lancksweerdt heeft een advies gegeven in de
zaak A. 185.152/X-13.457.
Er is toepassing gemaakt van de bepalingen op het gebruik der
talen, vervat in titel VI, hoofdstuk II, van de wetten op de Raad van State,
gecoördineerd op 12 januari 1973.
III. Samenvoeging
3.
De drie beroepen tot nietigverklaring zijn gericht tegen dezelfde
beslissingen. Ze kunnen wegens hun onderlinge samenhang worden samengevoegd.
IV. Feiten
4.
Op 16 december 2005 beslist de Vlaamse regering tot de
definitieve vaststelling van het gewestelijk ruimtelijk uitvoeringsplan “afbakening
grootstedelijk gebied Gent”. Het plan omvat verschillende deelprojecten, waaronder
het deelproject R4/N70 Oostakker Noord (deelproject 3A).
Artikel 2 van het aangehaalde besluit verleent aan een aantal
instanties machtiging tot onteigening. Voor de percelen gelegen binnen de
bestemming gemengd regionaal bedrijventerrein van het deelproject R4/N70
Oostakker-Noord zijn dat de stad Gent en de tussenkomende partij. Er wordt niets
bepaald omtrent de te volgen onteigeningsprocedure.
De verzoekende partijen in de drie zaken zijn allen eigenaars van
percelen die gelegen zijn in het betrokken deelproject.
5.
Met een brief van 18 april 2006, gericht aan de tussenkomende
partij, vraagt de verzoekende partij in de eerste twee zaken om overeenkomstig
artikel 69, § 2 van het decreet van 18 mei 1999 houdende de organisatie van de
ruimtelijke ordening (hierna: DRO) belast te worden met de uitvoering van de voor
de ordening vereiste werken en met de herverkavelings- en
ruilverkavelingsverrichtingen. De verzoekende partij wijst er op dat zij samen met
een aantal andere eigenaars meer dan 50 procent van de terreinen binnen het
betrokken deelproject vertegenwoordigt.
X-13.457-13.460-13.483-4/9
De tussenkomende partij bezorgt deze brief aan de administratie
ROHM.
6.
Op 7 november 2006 stuurt de tussenkomende partij een brief aan
de Vlaamse minister bevoegd voor Ruimtelijke Ordening met het verzoek om een
aanvullend machtigingsbesluit te nemen tot onteigening voor algemeen nut bij
hoogdringendheid op basis van de wet van 26 juli 1962 inzake het gemengd
regionaal bedrijventerrein R4/N70 Oostakker. Een gelijkluidend verzoek wordt
tevens naar twee andere Vlaamse ministers gezonden. De aandacht wordt gevestigd
op het groot belang van het dossier en de noodzaak van een aanvullende
machtigingsbeslissing gelet op de timing en planning van de uitbreiding van de N.V.
Volvo Europa Truck.
7.
Op 19 juli 2007 beslist de Vlaamse Regering enerzijds om de
aanvraag van de verzoekende partij in de eerste twee zaken niet in te willigen om
de volgende motivering:
“- In de aanvraag worden niet de nodige garanties gegeven dat de
ontwikkeling die door NV Immo Claes wordt vooropgesteld beantwoordt aan
de doelstellingen van het gewestelijk ruimtelijk uitvoeringsplan. Belangrijke
elementen daarin vormen de globale ontsluiting van beide bedrijventerreinen
ten noorden en ten zuiden van de N70, het uitgiftebeleid en specifiek daarin de
ontwikkelingsmogelijkheden van Volvo Europa Truck NV, de ontsluiting van
de groenpool Vliegveld Oostakker-Lochristi naar de N70 en de inrichting van
de toegangszone naar deze groenpool. De aanvraag geeft geen (inzicht) in de
beoogde ontwikkeling zodat de garanties op een kwaliteitsvolle inrichting
ontbreken.
- In de aanvraag wordt geen inzicht gegeven in het concrete gebied waarvoor
de NV Immo Claes met de ontwikkeling belast wil worden. Daardoor kan niet
met zekerheid beoordeeld worden of de NV Immo Claes over de vereiste
gronden beschikt om te voldoen aan de bepalingen van artikel 69, § 2 DRO.
- In de aanvraag wordt geen inzicht gegeven in de visie van andere actoren
die in het gebied op vandaag actief zijn zoals de Stad Gent met het AGSOB en
Volvo Europa Truck NV of mogelijke andere actoren. Gezien het AGSOB op
vandaag reeds acties onderneemt voor de ontwikkeling van het bedrijventerrein
zal het noodzakelijk zijn acties af te stemmen om tot een kwaliteitsvolle
ontwikkeling van het bedrijventerrein te komen”.
Tevens beslist de Vlaamse regering in hetzelfde bestreden besluit
de tussenkomende partij te machtigen om de gronden vermeld in het
onteigeningsplan voor het betrokken deelproject R4/N70 Oostakker Noord te
onteigenen met toepassing van de rechtspleging bij hoogdringende omstandigheden.
X-13.457-13.460-13.483-5/9
V. Nadere omschrijving van het voorwerp van het beroep
8.
Het beroep in de zaak A. 185.152/X-13.457 viseert het bestreden
besluit in de mate dat het de verzoekende partij in die zaak niet de toelating verleent
om belast te worden met de ontwikkeling van het bedrijventerrein R4/N70
Oostakker-Noord overeenkomstig artikel 69, § 2 DRO.
De beroepen in de zaken A. 185.154/X-13.460 en
A. 185.410/X-13.483 viseren de onteigeningsmachtiging in het bestreden besluit.
VI. Ontvankelijkheid van het beroep
A. Ontvankelijkheid van het beroep in de zaken A. 185.154/X-13.460 en
A. 185.410/X-13.483
9.
Krachtens de bepalingen van de wet van 26 juli 1962 betreffende
de rechtspleging bij hoogdringende omstandigheden inzake onteigening ten
algemenen nutte, heeft de vrederechter, wanneer de onteigenaar de vordering tot
onteigening bij hem heeft ingeleid, als opdracht de voor de onteigening vereiste
besluiten van de onteigenende overheid zowel op hun interne als op hun externe
wettigheid te toetsen. Die bevoegdheid van de gewone rechter sluit de bevoegdheid
van de Raad van State uit om kennis te nemen van een beroep tot nietigverklaring
van die handelingen, indien dat beroep is ingesteld door de onteigende. Deze
bevoegdheidsuitsluiting geldt vanaf de dagvaarding om voor de gewone rechter te
verschijnen en ten aanzien van de personen die tot die procedure toegang hebben.
Zij geldt ook voor het beroep tot nietigverklaring dat bij de Raad van State
is ingesteld vooraleer de vrederechter werd geadieerd.
10.
De tussenkomende partij voegde aan haar laatste memorie in de
zaak A. 185.410/X-13.483 een vonnis van de vrederechter van Gent (vierde kanton)
van 15 december 2008, waaruit blijkt dat de percelen van de verzoekende partijen
in deze zaak zijn overgedragen aan de tussenkomende partij. In de zaak A.
185.154/X-13.460 bezorgde de tussenkomende partij een dagvaarding van de
verzoekende partij in deze zaak, waaruit blijkt dat de vordering tot onteigening ten
aanzien van de laatstgenoemde partij bij de vrederechter werd ingeleid.
11.
Aangezien uit de aangehaalde stukken blijkt dat in beide zaken de
gerechtelijke onteigeningsprocedure is aangevat en in de tweede zaak zelfs reeds tot
de eigendomsoverdracht heeft geleid, is de Raad van State niet langer bevoegd om
X-13.457-13.460-13.483-6/9
zich uit te spreken over de ingestelde beroepen tot nietigverklaring, die allebei
uitsluitend gericht zijn tegen het bestreden besluit in de mate dat het de
tussenkomende partij machtigt om over te gaan tot de onteigening van de betrokken
gronden.
In de gegeven omstandigheden past het evenwel de kosten in
beide zaken ten laste te leggen van de verwerende partij.
B. Ontvankelijkheid van het beroep in de zaak A. 185.152/X-13.457
12.
De tussenkomende partij werpt op dat om een beroep te kunnen
doen op artikel 69, § 2 DRO, de betrokken eigenaars meer dan de helft van de
oppervlakte van de in het betrokken gebied begrepen gronden moeten bezitten. De
verzoekende partij heeft het verzoek overeenkomstig artikel 69, § 2 DRO ingediend
in eigen naam en als lasthebber van andere eigenaars. De volmacht van de overige
eigenaars is evenwel beperkt tot de aanvraag en de eventuele uitvoering van de
werken. Aangezien de aanvraag door het bestreden besluit niet is ingewilligd, is die
volmacht vervallen. De verzoekende partij vertegenwoordigt in het beroep tot
nietigverklaring niet de vereiste meerderheid van de oppervlakte van de betrokken
gronden en heeft niet de vereiste hoedanigheid.
13.
Het feit dat, overeenkomstig artikel 69, § 2 DRO, de eigenaars die
belast wensen te worden met de uitvoering van de voor de realisatie van het
deelproject R4/N70 Oostakker Noord vereiste werken en met de herverkavelingsen ruilverkavelingsverrichtingen, meer dan de helft van de oppervlakte van de in het
deelprojectgebied begrepen gronden moeten bezitten, betekent nog niet dat de
betrokken eigenaars enkel samen op ontvankelijke wijze een beroep tot
nietigverklaring kunnen instellen tegen een besluit dat deze aanvraag niet inwilligt.
In tegenstelling tot wat de tussenkomende partij voorhoudt, heeft de verzoekende
partij wel degelijk belang bij de vernietiging van het bestreden besluit, aangezien
de bevoegde overheid desgevallend opnieuw moet beslissen over de ingediende
aanvraag. Zoals de tussenkomende partij zelf stelt, geldt de volmacht van de overige
eigenaars voor de aanvraag en de eventuele uitvoering van de werken. Aangezien
bij een gebeurlijke vernietiging van het bestreden besluit opnieuw een beslissing zal
moeten worden genomen over de reeds ingediende aanvraag, kan de volmacht niet
als vervallen worden beschouwd.
De exceptie is niet gegrond.
X-13.457-13.460-13.483-7/9
VII. Heropening van de debatten in de zaak A. 185.152/X-13.457
14.
In de huidige stand van de rechtspleging is de oplossing van de
zaak niet mogelijk, aangezien in het auditoraatsverslag het enige aangevoerde
middel niet werd onderzocht. De debatten moeten bijgevolg worden heropend met
het oog op een aanvullend onderzoek omtrent het enige middel.
BESLISSING
- De zaken A. 185.152/X-13.457, A. 185.154/X-13.460 en A. 185.410/X-13.483
worden gevoegd.
- De Raad van State heropent de debatten in de zaak A. 185.152/X-13.457.
- Het door de auditeur-generaal aangewezen lid van het auditoraat wordt
gelast met het aanvullend onderzoek in de zaak A. 185.152/X-13.457.
- De Raad van State verwerpt de beroepen in de zaken A. 185.154/X-13.460 en
A. 185.410/X-13.483.
- De verwerende partij wordt verwezen in de kosten van het beroep tot
nietigverklaring in de zaak A. 185.154/X-13.460, begroot op 175 euro.
De verwerende partij wordt verwezen in de kosten van het beroep tot
nietigverklaring in de zaak A. 185.410/X-13.483, begroot op 1750 euro.
De tussenkomende partij wordt verwezen in de kosten van de tussenkomsten
in de zaken A. 185.154/X-13.460 en A. 185.410/X-13.483, begroot op 250 euro.
X-13.457-13.460-13.483-8/9
Dit arrest is uitgesproken te Brussel, in openbare terechtzitting van
vierentwintig maart 2010, door de Raad van State, Xe kamer, samengesteld uit:
Roger Stevens,
Johan Bovin,
Jeroen Van Nieuwenhove,
bijgestaan door
Astrid Truyens,
kamervoorzitter,
staatsraad,
staatsraad,
griffier
De griffier
De voorzitter
Astrid Truyens
Roger Stevens
X-13.457-13.460-13.483-9/9