Conseil d'État de Belgique — Raad van State — ECLI:BE:RVSCE:2010:ARR.208.570 (2010-10-28)
Samenvatting (NL) :
Arrest nr 208.570 van 28 oktober 2010 Openbaar ambt - Leger en bijzondere
korps - Aanwerving en loopbaan Beslissing : Bevolen Samenvoeging bekendmaking
--- TEXTE INTÉGRAL DE L'ARRÊT ---
RAAD VAN STATE, AFDELING BESTUURSRECHTSPRAAK
IXe KAMER
ARREST
nr. 208.570 van 28 oktober 2010
in de zaken I. A. 196.399/IX-6791
II. A. 196.959/IX-6861
In zake :
Bart SEYS
bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaat Bart Staelens
kantoor houdend te Brugge
Stockhouderskasteel
Gerard Davidstraat 46 bus 1
bij wie woonplaats wordt gekozen
tegen :
de BELGISCHE STAAT, vertegenwoordigd door de minister
van Landsverdediging
-------------------------------------------------------------------------------------------------I. Voorwerp van de vordering
1.1.
De vordering in de zaak A. 196.399/IX-6791, ingesteld op 5 mei
2010, strekt tot de schorsing van de tenuitvoerlegging van:
- het koninklijk besluit van 21 december 2009 waarbij A. Duytschaever,
S. Ranwez, R. Buekenhout, J.-M. Verdebout en M. Decolle met ingang van
26 december 2005 worden benoemd in de graad van majoor in het kader van de
beroepsofficieren van de krijgsmacht en waarbij L. Lams met ingang van
dezelfde dag wordt benoemd tot korvetkapitein in het kader van de
beroepsofficieren, evenals van
- de impliciete weigering om de verzoeker met ingang van 26 december 2005 tot
majoor te benoemen.
IX- 6791-1/18
1.2.
De vordering in de zaak A. 196.959/IX-6861, ingesteld op
30 juni 2010, strekt tot de schorsing van de tenuitvoerlegging van het koninklijk
besluit van 24 februari 2010 waarbij R. Buekenhout met ingang van 26 september
2010 wordt benoemd in de graad van luitenant-kolonel militair administrateur in
het korps van de logistiek van de landmacht.
II. Verloop van de rechtspleging
De verwerende partij heeft in beide zaken een nota ingediend.
Auditeur Geert De Bleeckere heeft in beide zaken een verslag
opgesteld.
Met toepassing van artikel 90, ' 1, vierde lid, van de wetten op
de Raad van State, gecoördineerd op 12 januari 1973, is de zaak verwezen naar een
kamer met drie leden.
De partijen zijn opgeroepen voor de terechtzitting, die heeft
plaatsgevonden op 27 september 2010.
Kamervoorzitter
André
Vandendriessche
heeft
verslag
uitgebracht.
Advocaat Bart Staelens, die verschijnt voor de verzoeker, en
kolonel militair administrateur Rob Gerits, die verschijnt voor de verwerende
partij, zijn gehoord.
Auditeur Geert De Bleeckere heeft een met dit arrest
gedeeltelijk eensluidend advies gegeven.
IX- 6791-2/18
Er is toepassing gemaakt van de bepalingen op het gebruik der
talen, vervat in titel VI, hoofdstuk II, van de wetten op de Raad van State,
gecoördineerd op 12 januari 1973.
III. Feiten
3.1.
De feitelijke gegevens van de zaak zijn uiteengezet in de
arresten nr. 162.708 van 25 september 2006, nr. 179.861 van 19 februari 2008 en
nr. 196.613 van 1 oktober 2009 waarin op vraag van de verzoeker, de schorsing is
bevolen van drie opeenvolgende koninklijke besluiten waarbij zes concurrenten tot
majoor of korvetkapitein benoemd werden. Na het arrest nr. 196.613 heeft de zaak
zich verder ontwikkeld als hierna uiteengezet.
3.2.
Op 2 december 2009 komen de bevorderingscomités voor
majoor 2005 opnieuw bijeen. Het korpsencomité LM/Logistiek neemt als
grondslag voor de vergelijking van de kandidaturen de regeling over die het ook
reeds op 14 april 2008 gehanteerd had en die verschilt van de regeling gevolgd bij
de eerste vergelijking op 20 oktober 2005 doordat de drie domeinen met de tien
beoordelingscriteria nu niet meer resulteren in een puntenscore per criterium (de
kandidaten werden toen gewaardeerd op een maximum van 100 punten voor elk
van de 10 criteria) maar in een beoordeling, per kandidaat, van elk criterium op een
waardeschaal “zeer goed”, “goed” of “voldoende” en de omzetting van die
beoordeling in punten waarbij “zeer goed” staat voor 16 punten, “goed” voor
14 punten en “voldoende” voor 12 punten; de optelling van die punten bepaalt dan
de plaats van de kandidaten in de rangschikking waarop de aanbeveling van de
kandidaten
is
gesteund.
Anders
dan
op
14
april
2008
blijken
de
bevorderingscomités nu wel een geobjectiveerd systeem gehanteerd te hebben om
de kandidaten in te schalen als “zeer goed”, “goed” of “voldoende”.
Op grond van die beredeneringen en berekeningen behaalt de
verzoeker in het korpsencomité van de Logistiek een score van 150, waarmee hij
op de vijfde plaats gerangschikt wordt. Zijn concurrenten krijgen respectievelijk
IX- 6791-3/18
een score van 156 (S. Ranwez en J.-M. Verdebout), 154 (R. Buekenhout) en 152
(A. Duytschaever). De vier kandidaten met de hoogste score worden aanbevolen.
Volgens
hetzelfde
stramien
handelend,
rangschikt
het
intermachtencomité, dat twee kandidaten moet aanbevelen, de verzoeker op de
derde plaats met een score van 150 tegen 158 (L. Lams) en 154 (M. Decolle) voor
zijn concurrenten.
3.3.
Bij koninklijk besluit van 21 december 2009 wordt het
koninklijk besluit van 9 mei 2008, dat bij arrest nr. 196.613 van 1 oktober 2009 in
zijn tenuitvoerlegging geschorst was, ingetrokken -artikel 1- en worden de
kapiteins-commandanten A. Duytschaever, S. Ranwez, R. Buekenhout en
J.-M. Verdebout benoemd tot majoor in het korps van de logistiek, wordt
kapitein-commandant van het vliegwezen M. Decolle benoemd tot majoor van het
vliegwezen in het korps van het niet-varend personeel en wordt luitenant-ter-zee
eerste klasse L. Lams benoemd tot korvetkapitein in het korps van de officieren
van de diensten -de artikelen 2 tot 4-. Alle benoemingen gaan in op 26 december
2005. In de motivering wordt verwezen naar de aanbeveling van de
bevorderingscomités van 2 december 2009.
De artikelen 2, 3 en 4 van dit koninklijk besluit vormen het
eerste voorwerp van de onderhavige vordering. Het besluit is bij uittreksel
bekendgemaakt in het Belgisch Staatsblad van 10 maart 2010.
3.4.
Bij koninklijk besluit van 24 februari 2010 wordt onder meer
R. Buekenhout bevorderd tot luitenant-kolonel met ingang van 26 september
2010. Dat benoemingsbesluit verwijst naar de gunstige aanbeveling van het
bevorderingscomité van het korps van de logistiek van 4 december 2009, die
R. Buekenhout op grond van de volgende motivering had voorgedragen:
“Het bevorderingscomité stelt voor om kandidaat Buekenhout batig te
rangschikken op voorwaarde dat hij opnieuw benoemd wordt in de graad van
Maj. De eerdere benoeming tot die graad werd immers geschorst door de Raad
IX- 6791-4/18
van State (RvS 1 oktober 2009, nr. 196.613) en het bestuur heeft de intentie om
die benoeming in te trekken.”
Dit koninklijk besluit is bekendgemaakt in het Belgisch
Staatsblad van 10 mei 2010.
IV. Samenvoeging
Het besluit dat met het beroep A. 196.959/IX-6861 wordt
bestreden vindt zijn noodzakelijke grondslag in het besluit waarbij R. Buekenhout
tot majoor wordt benoemd en dat met het beroep A. 196.399/IX-6.791 wordt
bestreden. Het enig middel dat tegen de bevordering van R. Buekenhout wordt
aangevoerd is dat de benoeming tot majoor een noodzakelijke voorwaarde is om
tot luitenant-kolonel bevorderd te kunnen worden en dat, in geval van schorsing
van de benoeming tot majoor, de bevordering geen deugdelijke grondslag heeft.
In
die
zin
is
het
lot
van
het
beroep
tegen
de
bevorderingsbeslissing van 24 februari 2010 gekoppeld aan het resultaat van het
beroep tegen de bevordering van R. Buekenhout tot majoor en is er reden om voor
de hier besproken schorsingsprocedure de beide zaken samen te voegen.
V. Ontvankelijkheid van de secundaire vordering in de zaak A. 196.399/IX-6791
Standpunt van de partijen
De verzoeker zet uiteen waarom hij de nietigverklaring nastreeft
van de impliciete weigering om hem tot majoor te benoemen. In het arrest van
1 oktober 2009 is nog aangenomen dat vooralsnog niet aannemelijk werd gemaakt
dat bijzondere omstandigheden tot de schorsing en de vernietiging van de
impliciete weigering konden leiden, maar er zijn grenzen aan alles en met het
bestreden besluit wordt hij voor de vierde keer geweerd. De verwerende partij
slaagt er ook nu niet in een deugdelijk motief naar voor te brengen voor de
benoeming van zijn concurrenten en bijgevolg is er reden om de weigering om
IX- 6791-5/18
hem te benoemen te vernietigen. Hij alludeert op de leer van de arresten Van
Poucke, nr. 72.652 van 24 maart 1998 en Audenaarde, nr. 98.070 van 27 juli 2001,
waarin uit het blijvend falen van de overheid opgemaakt werd dat zij geen reden
had om de verzoeker niet te benoemen.
De verwerende partij antwoordt dat het eerste benoemings-
besluit door de Raad van State geschorst werd wegens schending van de materiële
motiveringsverplichting, dat het tweede benoemingsbesluit geschorst werd
wegens een procedurefout, dat het derde benoemingsbesluit dan wel weer
geschorst werd wegens schending van de materiële motiveringsverplichting maar
om andere redenen dan de eerste keer en dat het thans bestreden besluit de
materiële motiveringsverplichting niet miskent. Zij heeft na ieder schorsingsarrest
de aangelegenheid opnieuw overwogen. Bovendien blijkt uit de schorsingsarresten
niet dat de verzoeker de enige kandidaat is die in rechte voor de benoeming in
aanmerking komt of dat hij eerder dan de benoemden in aanmerking komt.
Ter terechtzitting benadrukt de verwerende partij nog dat er
geen sprake is van de miskenning van het gezag van gewijsde van het arrest van
1 oktober 2009 -het laatst tussengekomen schorsingsarrest-, aangezien daarin
zeker niet is vastgesteld dat de verzoeker het recht zou hebben om volgens de
oorspronkelijke methode die in 2005 werd gehanteerd beoordeeld te worden, maar
enkel dat het bestuur niet gemotiveerd had waarom in 2008 gekozen werd voor een
andere beoordelingsmethode.
Beoordeling
De vraag naar de schorsing van een impliciete beslissing is
slechts relevant wanneer de hoofdvordering slaagt, te dezen dat de
onregelmatigheid wordt vastgesteld van de beslissing om zes officieren te
bevorderen tot majoor dan wel korvetkapitein. Eerst dienen derhalve de middelen
gericht tegen die beslissing te worden onderzocht.
IX- 6791-6/18
VI. Onderzoek van de vordering in hoofdorde in de zaak A. 196.399/IX-6791
Overeenkomstig artikel 17, § 2, van de gecoördineerde wetten
op de Raad van State kan slechts tot de schorsing van de tenuitvoerlegging worden
besloten onder de dubbele voorwaarde dat ernstige middelen worden aangevoerd
die de vernietiging van de bestreden beslissing kunnen verantwoorden en dat de
onmiddellijke tenuitvoerlegging van de beslissing een moeilijk te herstellen
ernstig nadeel kan berokkenen.
A. Ernstig middel
Standpunt van de partijen
In het eerste middel voert de verzoeker de schending aan van het
grondwettelijk gelijkheidsbeginsel, van de materiële motiveringsplicht, van het
gezag van gewijsde van de drie arresten waarbij de eerdere benoemingen werden
geschorst en van het redelijkheids- en het zorgvuldigheidsbeginsel. Hij zet uiteen
dat aan de benoeming in de graad van majoor een degelijke vergelijking van de
kandidaturen moet voorafgaan, maar dat dit te dezen niet gebeurd is met het gevolg
dat hij niet nuttig gerangschikt werd. Hij stelt vast dat het bestuur, na de schorsing
van het eerste benoemingsbesluit, hem geen rechtsherstel verleend heeft volgens
de overwegingen van het desbetreffend arrest maar dat het in eerste instantie
slechts tot “een soort reparatiebesluit” gekomen is waarbij de bevorderingscomités
niet eens geraadpleegd werden om vervolgens, na een nieuw schorsingsarrest, een
derde besluit te nemen waaromtrent de Raad van State gesteld heeft dat de
verzoeker zich vragen mocht stellen bij de integriteit van het beoordelingsproces
omdat de gevolgde procedure de indruk kon wekken dat een bepaald resultaat
bereikt moest worden. En toch wordt nu, bij deze vierde herneming van de
benoemingsprocedure, opnieuw “een volstrekt andere methode” toegepast.
Behoorde het de verwerende partij om na het eerste arrest de
bevorderingscomités de vergelijking van de kandidaten te laten overdoen met
IX- 6791-7/18
inachtneming van de motieven van het schorsingsarrest, dan is zulks niet gebeurd
maar is integendeel -zonder dat daarvoor een verklaring bestaat- een nieuwe
methode van vergelijking ontwikkeld die eigenlijk niet te vergelijken is met de
eerst
gehanteerde.
Door
het
aannemen
van
dergelijke
nieuwe
vergelijkingsmethode, ter reparatie van wat de Raad van State onregelmatig had
bevonden en met het oog op het bereiken van een bepaald resultaat, is het
benoemingsbesluit door een onregelmatigheid aangetast, heeft de verwerende
partij de schorsingarresten, die voor haar gezag van gewijsde hebben omdat zij
zich bij die uitspraken neergelegd heeft, miskend en heeft zij onredelijk en
onzorgvuldig gehandeld en het gelijkheidsbeginsel geschonden.
De verwerende partij antwoordt daar, samengevat, in haar nota
met opmerkingen het volgende op:
- het bevorderingscomité van 2 december 2009 heeft dezelfde methodiek
gehanteerd als dit van 14 april 2008, met dien verstande dat nu gedetailleerd
wordt uitgelegd hoe men voor elk criterium tot de score voor elke kandidaat
gekomen is. In die methodiek is gekozen voor “een eerder kwalitatieve
vergelijking van de kandidaten” en niet meer voor het “mathematisch model dat
in 2005 was aangewend”, omdat “de situatie die zich in 2009 aandiende
wezenlijk anders was dan in 2005”, nu de verzoeker in het korpsencomité niet
meer met 44 maar slechts met 4 kandidaten moest vergeleken worden en in het
interkorpsencomité slechts met 2 in plaats van met 190; bovendien hebben de
bevorderingscomités hun gewijzigde methodiek uitdrukkelijk gemotiveerd in de
inleiding van hun vergelijkende studie.
- had de verzoeker met toepassing van het oorspronkelijk mathematisch model
drie bijkomende punten behaald voor het criterium “vorming” wegens zijn
grondige kennis van het Frans, dan was hij nog niet in nuttige orde gerangschikt.
Dit maakt dat hij er geen belang bij heeft te eisen dat de beoordelingsmethode
2005 toegepast zou worden.
- de verzoeker maakt niet duidelijk hoe het gezag van gewijsde van het arrest van
1 oktober 2009 miskend zou zijn. Met name heeft het bevorderingscomité van
2 december 2009 uitleg gegeven over de inhoud die het wou geven aan het
IX- 6791-8/18
criterium “kennis” -determinerend element om de kandidaten met gelijke
aanspraken te vergelijken- en over het belang dat het, voor de beoordeling van de
domeinen “geschiktheid” en “houding” wou hechten aan de evaluatienota’s van
de laatste tien jaar. Het korpsencomité heeft ook rekening gehouden met de
verduidelijkende nota’s die de verzoeker aan het bestuur had voorgelegd en zijn
visie daaromtrent verwoord.
Beoordeling
De
eerste
beoordeling
van
de
kandidaten
door
de
bevorderingscomités op 20 oktober 2005 was uitgelopen op een louter cijfermatige
beoordeling van de kandidaten op drie “domeinen”, onderverdeeld in tien nader
bepaalde “criteria”. De kandidaten kregen voor elk criterium een score op 100 en
hun totaal bepaalde hun plaats in de rangschikking. In het arrest nr. 162.708 van
25 september 2006 heeft de Raad van State geoordeeld dat de cijfergegevens die
toen in aanmerking waren genomen, op zich de rangschikking niet konden
verantwoorden omdat zij het resultaat zijn van een discretionaire beoordeling van
een aantal gegevens die het domein van de loutere kennis overstijgen en het
derhalve, zonder nadere verantwoording van de punten, voor de kandidaten niet
mogelijk is hun score te begrijpen. Die onduidelijkheid leidde de Raad van State
ook tot de vaststelling dat niet kon worden uitgemaakt of de verwerende partij de
elementen op basis waarvan de verzoeker een voorsprong op zijn concurrenten
meende te kunnen halen wel in zijn puntenscore verwerkt had en of de verzoeker,
wat zijn talenkennis betreft, wel gelijk behandeld werd in vergelijking met twee
van zijn concurrenten. In het arrest werd ten slotte ook opgemerkt dat de
verwerende partij geen rekening gehouden heeft met het feit dat de verzoeker
geslaagd was voor het examen over de grondige kennis van de tweede landstaal
wat hem kon achteruit gesteld hebben tegenover concurrenten bij wie dat gegeven
wel in aanmerking genomen werd. Voor de Raad van State leek aldus een
schending van de formele motiveringsverplichting, de ontstentenis van
deugdelijke grondslag en de miskenning van het gelijkheidsbeginsel bewezen.
IX- 6791-9/18
In de reparatiebeweging die de verwerende partij na dat arrest
van 25 september 2006 heeft doorgevoerd en waarbij nog slechts de zes eerder
benoemden en de verzoeker werden betrokken, zijn de bevorderingscomités er niet
toe gekomen dat schorsingsarrest correct uit te voeren door met name de punten
die zij op 20 oktober 2005 aan de kandidaten hadden toegekend, nader te
verantwoorden -minstens door de objectieve criteria aan te wijzen die zij voor de
beoordeling van elk criterium gebruikt hadden, wat de betrokkenen en de Raad van
State had kunnen toelaten de individuele puntentoekenning te duiden. Naar
aanleiding van het koninklijk besluit van 8 december 2006 is wel een lijst
opgesteld waarin de verschillende beoordelingscriteria verder gedifferentieerd
worden en waarin voor elke kandidaat afzonderlijk “elementen uit het persoonlijk
dossier en uit het cv” worden vermeld, maar die lijst bevat zelf geen concrete
puntenwaardering voor de verschillende vermeldingen en zij laat ook niet toe de
puntenlijst van 20 oktober 2005 te begrijpen, laat staan de individuele scores van
de kandidaten te vergelijken en op hun merites te toetsen.
Ook in de verdere afwikkeling van de benoemingsprocedure na
het tweede schorsingsarrest is het bestuur er niet in geslaagd -het heeft daartoe
zelfs geen poging ondernomen- de puntentabel op grond waarvan de
rangschikking van 20 oktober 2005 was gebeurd, te rechtvaardigen. Integendeel,
in het bevorderingscomité van 14 april 2008 wordt de puntentoekenning van
20 oktober 2005 volledig en zonder nadere verantwoording verlaten. De merites
van de kandidaten -die onveranderd aangehouden worden- worden nu niet meer in
een puntenscore vertaald, maar per criterium wordt globaal een waardering “zeer
goed”, “goed” of “voldoende” gegeven die dan omgezet wordt in een score van
16, 14 of 12 en de optelling van die scores loopt uit op een cijfer dat de
rangschikking bepaalt.
Die nieuwe berekeningsmethode is in het schorsingsarrest van
1 oktober 2009 afgewezen. Bij het onderzoek van het derde middel in die zaak is
gesteld dat de verwerende partij gewis over een ruime discretionaire
beoordelingsbevoegdheid beschikt, maar dat zij toch “een methode moet volgen
IX- 6791-10/18
die het de kandidaten mogelijk maakt na te gaan in hoeverre eerder vastgestelde
gebreken in de besluitvorming zijn rechtgezet”, terwijl zij hier door het volgen van
een geheel andere en wezenlijk verschillende beoordelingsmethode, zonder dat
daarvoor een uitleg wordt gegeven, dat nazicht onmogelijk maakt zodat “de
verzoeker zich terecht vragen stelt bij de integriteit van het beoordelingsproces”.
In die zin is dan geoordeeld dat de gehanteerde werkwijze -met name de nieuwe
beoordelingsmethode- geen deugdelijke grondslag kon vormen voor de bestreden
benoemingen.
Bij de totstandkoming van het thans bestreden besluit hebben de
bevorderingscomités
van
2
december
2009
dan
toch
weer
dezelfde
beoordelingsmethode gevolgd, waardoor de verzoeker met een score van 150 op
de vijfde, respectievelijk derde plaats gerangschikt werd zodat hij ook nu niet
nuttig gerangschikt wordt. Zij verantwoorden nu hun keuze voor de aangehouden
beoordelingsmethode wel als volgt:
“De keuze van de beoordelingsmethode moet leiden tot een objectieve en
transparante vergelijking m.b.t. de capaciteiten en verdiensten van de
kandidaten. Gezien het beperkt aantal kandidaten (VIJF) werd afgestapt van het
klassieke mathematische model dat o.m. rekening houdt met statistische
parameters, om te komen tot een meer pragmatische en kwalitatieve
multicriteria-analyse kenschetsend voor geringe populaties. Teneinde de
equivalentie der kandidaten integraal te respecteren, worden hierbij de
evaluatie-domeinen (DRIE) en de analyse-criteria (TIEN) identiek gehouden.
Deze kwalitatieve methode geeft bovendien aanleiding tot een goed begrip van
de hoedanigheden en verdiensten van elke kandidaat alsmede van de mate
waarmee met alle aspecten rekening werd gehouden. Bij de keuze voor het
nieuwe procedé werd eveneens rekening gehouden met de arresten RvS
Nr 162.708, 25 Sep 2006 en RvS Nr 197.179, 22 Okt 2009.”
Niet alleen verantwoorden de bevorderingscomités nu hun optie
voor een nieuwe beoordelingsmethode, zij verfijnen enerzijds ook de toetsing van
de merites van de kandidaten aan de tien beoordelingscriteria door de vermelding
van “aanvullende gegevens” die zij uit de evaluatienota’s putten en geven er
anderzijds ook blijk van dat zij voor het formuleren van hun globale beoordeling
“zeer goed”, “goed” en “voldoende” voor de tien beoordelingscriteria, een
gedetailleerd puntensysteem in aanmerking genomen hebben.
IX- 6791-11/18
Lijkt die verfijning en toelichting, op zich bekeken, een
afdoende verantwoording te bevatten voor de rangschikking van de kandidaten,
dan mag ook thans, in het licht van het in het arrest van 1 oktober 2009
uiteengezette wettigheidsbezwaar dat zonder verantwoording een “wezenlijk
verschillende beoordelingsmethode” was gehanteerd, zodat de verzoeker zich
vragen kon stellen bij de integriteit van het beoordelingsproces, de voorafgaande
vraag niet uit de weg gegaan worden of de bevorderingscomités een deugdelijke
reden hadden om die gewijzigde beoordelingsmethode aan te houden.
De vraag naar het gerechtvaardigd zijn van de aangehouden
koerswijziging is in dit geval zelfs behoorlijk acuut, nu een eenvoudige berekening
leert dat een rangschikking van de kandidaten volgens de punten die zij in het
kader
van
deze
nieuwe
beoordelingsmethode
op
de
verschillende
beoordelingscriteria behalen -dit zijn de punten die resulteren in de globale
beoordeling per criterium- het verbazingwekkend resultaat oplevert dat, wanneer
de beoordeling gebeurt op basis van 100 punten per beoordelingscriterium, zoals
oorspronkelijk gehanteerd- de verzoeker in het comité van de logistiek op een
totaal van 1000 punten 663,15 punten behaalt, hetgeen hem een rangschikking op
de vierde plaats oplevert, ten nadele van A. Duytschaever, die in die berekening
een totaal realiseert van 662,71 punten. Meer specifiek rijst dus de vraag of de
verwerende partij redenen had om binnen de nieuwe beoordelingsmethode de
tussenstap van de globale waardering in te voeren.
De bevorderingscomités wijzen ter rechtvaardiging van het
nieuw beoordelingssysteem naar de gewijzigde situatie, doordat nu minder
kandidaten -vijf in het korpscomité en drie in het intermachtencomité- vergeleken
moesten worden, zodat het “klassiek mathematisch model” kon worden verlaten
en de vergelijking derhalve kon gebeuren op basis van “een meer pragmatische en
kwalitatieve multicriteria-analyse”.
IX- 6791-12/18
Die uiteenzetting voldoet niet: zij rechtvaardigt geen wijziging
van het puntensysteem dat oorspronkelijk in de comités van 20 oktober 2005 werd
gehanteerd en op grond waarvan de talrijke kandidaten toen gerangschikt zijn; zij
rechtvaardigt zeker niet waarom in het nieuwe beoordelingssysteem nu de omweg
van de globale waardering per beoordelingscriterium wordt ingevoerd.
Met andere woorden, was het de verwerende partij niet
verboden om, ter naleving van het schorsingsarrest van 25 september 2006, vast te
stellen dat haar oorspronkelijke beoordeling van 20 oktober 2005 faalde en dat
objectieve redenen het uitwerken van een nieuw beoordelingssysteem
rechtvaardigden, dan bewijst de verwerende partij die objectieve redenen niet,
hoewel zij op de noodzaak daarvan werd gewezen in het arrest van 1 oktober 2009.
In die zin blijkt er eens te meer voor de nieuwe vergelijking van de kandidaten die
tot de ongunstige rangschikking van de verzoeker geleid heeft, geen deugdelijke
grondslag te bestaan.
Het rechtsherstel waartoe het schorsingsarrest nr. 162.708 van
25 september 2006 de verwerende partij noopte wanneer zij voor zichzelf had
beslist dat de benoemingsprocedure kon hernomen worden vanaf de rangschikking
van de kandidaten, bestond erin dat de toegekende punten voor de verschillende
beoordelingscriteria nader zouden geduid worden, zodat de verzoeker in de
mogelijkheid was zicht te krijgen op de waardering van de verschillende
kandidaten.
Het
rechtsherstel
noodzaakte
geen
wijziging
van
het
beoordelingssysteem. In het arrest nr. 196.613 van 1 oktober 2009 is zij daarop
aangerekend. Bij het hernemen van de procedure slaagt zij er niet in om valabele
objectieve redenen op te geven die een gewijzigde opstelling verantwoorden. In
die zin miskent het bestreden besluit het gezag van gewijsde van voornoemde twee
schorsingsarresten.
Het middel is ernstig.
IX- 6791-13/18
B. Moeilijk te herstellen ernstig nadeel
Standpunt van de partijen
De verzoeker herneemt vooreerst de argumenten die hij in zijn
verzoekschrift van 15 september 2008 deed gelden. Vervolgens benadrukt hij dat
hij hier voor een laatste kans op bevordering staat en dat hij in april 2014 met
pensioen gaat, zodat een normale afwikkeling van de procedure, zo zij al niet te
laat komt, in ieder geval tot gevolg zal hebben dat hij nog slechts in de nadagen van
zijn carrière tot majoor bevorderd kan worden. Het feit dat het om zijn vijfde en
laatste bevorderingsmogelijkheid gaat, gelet op zijn leeftijd, zijn nakende
pensioengerechtigdheid en de duur van de procedure voor de Raad van State
impliceren dat enkel een schorsing hem nog een effectief rechtsherstel kan bieden.
De verwerende partij weerlegt de uiteenzetting van de verzoeker
niet. Ter terechtzitting wijst zij er wel op dat de verzoeker niet noodzakelijk in
2014 met pensioen moet gaan.
Beoordeling
De Raad van State valt de uiteenzetting van het arrest
nr. 196.613 van 1 oktober 2009 bij dat, gelet op het gegeven dat het -reglementair
gezien- voor de verzoeker de laatste kans is om mee te dingen naar een benoeming
tot majoor, dat hij binnen zijn korps over de grootste graadanciënniteit beschikt en
daarom als eerste voorkwam op de kandidatenlijst en dat hij van zijn meerderen
een advies “zeer goed” met lovende kritiek verkreeg, het voorbijgaan aan zijn
kandidatuur zijn imago sterk aantast en hij bijgevolg niet langer dan strikt nodig
moet wachten zijn geschil met het bestuur beslecht te zien.
Het bestaan van een moeilijk te herstellen ernstig nadeel wordt
ook nu aanvaard.
IX- 6791-14/18
VII. De vraag naar de schorsing van de impliciete weigering om de verzoeker te
bevorderen
De verzoeker heeft gekandideerd voor de benoeming tot majoor.
Het was zijn vijfde en laatst mogelijke deelname en hij was, op basis van zijn
anciënniteit, op de eerste plaats gerangschikt.
Na
de
bespreking
van
de
kandidaturen
door
het
bevorderingscomité op 20 oktober 2005 werd de verzoeker, rekening houdend met
de punten die aan de kandidaten werden toegekend, niet in nuttige orde
gerangschikt en heeft de Koning de kandidaten met de hoogste puntenscore
benoemd. Dat benoemingsbesluit is met het arrest nr. 162.708 van 25 september
2006 geschorst omdat geen verantwoording voor de punten bestond en omdat geen
rekening gehouden werd met het behalen door de verzoeker van het getuigschrift
van de grondige kennis van de tweede landstaal, een gegeven dat onmiskenbaar in
het voordeel van de verzoeker had moeten spelen.
Bij het hernemen van de benoemingsprocedure hebben de
bevorderingscomités op 14 april 2008 de kandidaturen van de rechtstreeks
betrokkenen opnieuw onderzocht. Zij hebben nu voor elke kandidaat concrete
gegevens met betrekking tot hun loopbaan vermeld en elementen aangehaald uit
hun evaluaties over de laatste tien jaar. Evenwel, in plaats van die gegevens terug
te koppelen aan de cijfertabel opgemaakt op 20 oktober 2005 -waardoor de
verzoeker zicht zou gekregen hebben op de grondslagen van de rangschikking die
voor hem nadelig was uitgevallen- hebben de bevorderingscomités dan, zonder de
noodzaak daarvan te bewijzen, een geheel andere beoordelingsmethode gebruikt
die de verzoeker opnieuw buitenspel zette. Die beoordelingsmethode doorstaat
vervolgens de toetsing door de Raad van State niet: een eerste keer niet in het arrest
van 1 oktober 2009 wegens een totaal gebrek aan verantwoording; nu ook niet
omdat de opgegeven verantwoording niet voldoet. Het is dan ook zeer de vraag of
de verwerende partij wel een deugdelijke verantwoording heeft. In de huidige
IX- 6791-15/18
stand van de rechtspleging wordt aangenomen dat zij die deugdelijke
verantwoording niet heeft.
De achtereenvolgende pogingen van het bestuur om de
onregelmatig bevonden initiële rangschikking van de kandidaten te handhaven,
zijn zoveel aanwijzingen dat de verwerende partij niet geneigd is om zich bij de
vergelijking van de kandidaten en de plaats van de verzoeker daarin transparant op
te stellen. Het lijkt er veeleer op dat zij alle mogelijkheden te baat neemt om een
nuttige rangschikking van de verzoeker te vermijden, wat het vermoeden wekt dat
zij de echte motieven van de achteruitstelling van de verzoeker verborgen wenst te
houden.
Aangezien de verwerende partij na drie schorsingsarresten
waarin zij werd aangemaand om meer duidelijkheid te verschaffen over de situatie
van de verzoeker en om in alle transparantie de kandidaturen te vergelijken, haar
opstelling niet corrigeert, kan de Raad van State niet anders dan besluiten dat de
verwerende partij haar discretionaire bevoegdheid oneigenlijk gebruikt.
Dergelijke negatieve houding, die volledig in het nadeel van de verzoeker uitvalt,
kan enkel doorbroken worden door de schorsing te bevelen van de impliciete
weigering om de verzoeker te benoemen.
VIII. Onderzoek van de vordering in de zaak A. 196.959/IX-6861
De verzoeker voert aan dat R. Buekenhout enkel tot
luitenant-kolonel bevorderd kan worden als hij titularis is van de graad van
majoor, zodat de vernietiging van zijn benoeming in die graad tot rechtstreeks
gevolg heeft dat zijn verdere bevordering geen deugdelijke grondslag heeft.
De verwerende partij betwist niet dat geen benoeming tot
luitenant-kolonel mogelijk is wanneer de betrokkene niet bekleed is met de graad
van majoor. De vaststelling dat de benoeming van R. Buekenhout tot majoor
IX- 6791-16/18
onregelmatig is leidt onontkoombaar tot de onregelmatigheid van zijn benoeming
tot luitenant-kolonel.
BESLISSING
-
De zaken A. 196.399/IX-6791 en A. 196.959/IX-6861 worden samengevoegd
voor wat de schorsingsprocedure betreft.
-
De Raad van State beveelt de schorsing van de tenuitvoerlegging van:
- het koninklijk besluit van 21 december 2009 waarbij A. Duytschaever,
S. Ranwez, R. Buekenhout, J.-M. Verdebout en M. Decolle met ingang van
26 december 2005 worden benoemd in de graad van majoor in het kader
van de beroepsofficieren en waarbij L. Lams met ingang van dezelfde dag
wordt benoemd tot korvetkapitein in het kader van de beroepsofficieren;
- de impliciete weigering om de verzoeker met ingang van 26 december 2005
tot majoor te benoemen;
- het koninklijk besluit van 24 februari 2010 waarbij R. Buekenhout met
ingang van 26 september 2010 wordt benoemd in de graad van
luitenant-kolonel militair administrateur in het korps van de logistiek van
de landmacht.
- Dit arrest dient bij uittreksel te worden bekendgemaakt op dezelfde wijze
als de geschorste besluiten.
IX- 6791-17/18
Dit arrest is uitgesproken te Brussel, in openbare terechtzitting van 28 oktober
2010, door de Raad van State, IXe kamer, samengesteld uit:
André Vandendriessche,
kamervoorzitter,
Daniël Moons,
staatsraad,
Pierre Barra,
staatsraad,
bijgestaan door
Wim Geurts,
griffier.
De griffier
De voorzitter
Wim Geurts
André Vandendriessche
IX- 6791-18/18