Conseil d'État de Belgique — Raad van State — ECLI:BE:RVSCE:2011:ARR.211.222 (2011-02-14)
Samenvatting (NL) :
Arrest nr 211.222 van 14 februari 2011 Ruimtelijke ordening, stedenbouw,
leefmilieu en aanverwante aangelegenheden - Bouwvergunningen en gemengde
vergunningen Beslissing : Verwerping Samenvoeging
--- TEXTE INTÉGRAL DE L'ARRÊT ---
RAAD VAN STATE, AFDELING BESTUURSRECHTSPRAAK
Xe KAMER
ARREST
nr. 211.222 van 14 februari 2011
in de zaak A. 190.927/X-14.024 (I)
A. 191.255/X-14.055 (II).
In zake :
I. + II.
de n.v. FUN BELGIUM
bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaat Dirk Van Heuven
kantoor houdend te 8500 KORTRIJK
President Kennedypark 6, bus 24
bij wie woonplaats wordt gekozen
tegen :
I. + II.
- de stad OOSTENDE
bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaten Bert Roelandts en Lies Du Gardein
kantoor houdend te 9000 GENT
Kasteellaan 141
bij wie woonplaats wordt gekozen
- het VLAAMSE GEWEST, vertegenwoordigd door de Vlaamse
regering
bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaat Yves François
kantoor houdend te 8790 WAREGEM
Eertbruggestraat 10
bij wie woonplaats wordt gekozen
Tussenkomende partijen :
I.
de n.v. VERMO IMMO
bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaten Peter Flamey en Pieter-Jan Vervoort
kantoor houdend te 2018 ANTWERPEN
Jan Van Rijswijcklaan 16
bij wie woonplaats wordt gekozen
II.
de n.v. LEEN BAKKER BELGIË
bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaten Peter Flamey en Pieter-Jan Vervoort
kantoor houdend te 2018 ANTWERPEN
X-14.024-14.055-1/11
Jan Van Rijswijcklaan 16
bij wie woonplaats wordt gekozen
-------------------------------------------------------------------------------------------------I. Voorwerp van het beroep
Het beroep, ingesteld op 30 december 2008, strekt tot de
nietigverklaring van het besluit van 27 oktober 2008 van het college van
burgemeester en schepenen van de stad Oostende, waarbij aan de n.v. Verhaeghe
Motors, thans de n.v. Vermo Immo, de stedenbouwkundige vergunning wordt
verleend voor de verbouwing van een vergund handelscomplex van drie naar vijf
handelsruimtes in het bestaande volume en een herschikking van de parkeerzone
te Oostende (Stene), Torhoutsesteenweg 692-696, kadastraal bekend sectie A,
nrs. 328/B, 335/M, 336/A en 337/B (A.190.927/X-14.024).
Het beroep, ingesteld op 29 januari 2009, strekt tot de
nietigverklaring van het besluit van 1 december 2008 van het college van
burgemeester en schepenen van de stad Oostende, waarbij aan de n.v. Leen
Bakker de stedenbouwkundige vergunning wordt verleend voor “de interne
verbouwing van een handelsruimte met de aanpassing van de raamopeningen”, te
Oostende, Torhoutsesteenweg 692-696, kadastraal bekend sectie A, nrs. 328/B en
336/B (A.191.255/X-14.055).
II. Verloop van de rechtspleging
De verwerende partijen hebben een memorie van antwoord in
de beide zaken ingediend en de verzoekende partij heeft een memorie van
wederantwoord in de beide zaken ingediend.
De tussenkomende partij (in de zaak A. 190.927) heeft een
verzoekschrift tot tussenkomst ingediend. De tussenkomst is toegestaan bij
beschikking van 21 april 2009. De tussenkomende partij heeft een memorie
ingediend.
X-14.024-14.055-2/11
De tussenkomende partij (in de zaak A. 191.255) heeft een
verzoekschrift tot tussenkomst ingediend. De tussenkomst is toegestaan bij
beschikking van 27 mei 2009. De tussenkomende partij heeft een memorie
ingediend.
Eerste auditeur-afdelingshoofd Frans De Buel heeft in beide
zaken een verslag opgesteld.
De verzoekende partij heeft in beide zaken een verzoek tot
voortzetting van het geding en een laatste memorie ingediend. De eerste
verwerende partij en de tussenkomende partijen in beide zaken hebben een laatste
memorie ingediend.
De partijen in beide zaken zijn opgeroepen voor de
terechtzitting, die heeft plaatsgevonden op 19 november 2010.
Kamervoorzitter Roger Stevens heeft in beide zaken verslag
uitgebracht.
Advocaat Dirk Van Heuven, die verschijnt voor de verzoekende
partij in beide zaken, advocaat Lies Du Gardein, die verschijnt voor de eerste
verwerende partij in beide zaken, advocaat Yves François, die verschijnt voor de
tweede verwerende partij in beide zaken, en advocaat Matthias Valkeniers, die
loco advocaten Peter Flamey en Pieter-Jan Vervoort verschijnt voor de
tussenkomende partijen in beide zaken, zijn gehoord.
Eerste auditeur-afdelingshoofd Frans De Buel heeft in beide
zaken een met dit arrest eensluidend advies gegeven.
Er is toepassing gemaakt van de bepalingen op het gebruik der
talen, vervat in titel VI, hoofdstuk II, van de wetten op de Raad van State,
gecoördineerd op 12 januari 1973.
X-14.024-14.055-3/11
III. Feiten
Op 17 juli 2006 verleent het college van burgemeester en
schepenen van de stad Oostende aan de n.v. Verhaeghe Motors, thans de n.v.
Vermo Immo, de stedenbouwkundige vergunning voor het bouwen van
handelsruimtes en het aanleggen van een parking op een terrein gelegen aan de
Torhoutsesteenweg 692-696, kadastraal bekend sectie A, nrs. 328/B, 335/M,
336/A en 337/B.
Het terrein is overeenkomstig het bij koninklijk besluit van
26 januari 1977 vastgestelde gewestplan Oostende-Middenkust deels gelegen in
landschappelijk waardevol agrarisch gebied, deels in een zone voor kleinhandel
en middelgrote ondernemingen.
Het is niet gelegen binnen het gebied van een goedgekeurd
bijzonder plan van aanleg of gemeentelijk ruimtelijk uitvoeringsplan, of van een
vergunde verkaveling.
Op 17 november 2006 (datum van het ontvangstbewijs) dient de
n.v. Verhaeghe Motors, thans de n.v. Vermo Immo, bij het college van
burgemeester en schepenen van de stad Oostende een aanvraag tot
stedenbouwkundige vergunning in voor het verbouwen, op het voormelde terrein,
van het vergunde handelscomplex van 3 naar 4 winkels, binnen het bestaande
volume.
Op 20 december 2007 worden aangepaste plannen ingediend
voor de verbouwing van het handelscomplex van 3 naar 5 winkels, binnen het
bestaande volume.
Op 13 oktober 2008 geeft het college van burgemeester en
schepenen van de stad Oostende een gunstig advies, waarin de aanvraag als volgt
wordt omschreven:
“De aanvraag voorziet enerzijds een interne wijziging van een vergund
handelscomplex van 3 naar 5 handelsruimten, dit zonder
volumewijzigingen. Anderzijds beoogt de aanvraag een herschikking van
de vergunde parking waardoor het aantal parkeerplaatsen stijgt van 137
naar 149. (…)”.
X-14.024-14.055-4/11
Op 27 oktober 2008 verleent het college van burgemeester en
schepenen van de stad Oostende de gevraagde vergunning. Dit is het eerste
bestreden besluit (zaak A.190.927/X-14.024).
In de loop van de voormelde vergunningsprocedure, op 17 april
2008 (datum van het ontvangstbewijs), vraagt de n.v. Leen Bakker aan het
college
van
burgemeester
stedenbouwkundige
en
vergunning
schepenen
van
voor
interne
de
de
stad
Oostende
verbouwing
van
de
een
winkelruimte in een bestaand handelscomplex met aanpassing van de
raamopeningen.
Uit de bij de aanvraag horende beschrijvende nota blijkt dat de
aanvraag betrekking heeft op een interne reorganisatie van de verkoopruimte met
burelen. Tevens worden 2 buitenramen aangepast. Het bestaande volume wordt
niet gewijzigd.
Op 1 december 2008 verleent het college van burgemeester en
schepenen van de stad Oostende de gevraagde vergunning. Dit is het tweede
bestreden besluit (zaak A.191.255/X-14.055).
IV. Samenhang
De beroepen zijn in die mate samenhangend dat het in het raam
van een goede rechtsbedeling past de zaken A.190.927/X-14.024 en
A.191.255/X-14.055 samen te voegen.
V. Ontvankelijkheid van de beroepen
A. Ontvankelijkheid in de zaak A.190.927/X-14.024
Standpunten van de partijen
In haar verzoekschrift stelt de verzoekende partij dat in het
betrokken handelscomplex een winkel van de keten “Dreamland” is gevestigd,
X-14.024-14.055-5/11
dat deze keten haar belangrijkste concurrent is en dat haar winkelketen eveneens
een vestiging heeft in Oostende. Bijgevolg heeft zij, als rechtstreeks concurrent,
een voldoende belang bij het beroep.
De eerste verwerende partij betwist het belang van de
verzoekende partij bij het beroep, aangezien ze niet aantoont welk nadeel zij lijdt
door de uitvoering van de bestreden vergunning, noch welk voordeel zij put uit de
vernietiging ervan. De bestreden beslissing is zonder invloed op de
bedrijfsvoering of de eigendom van de verzoekende partij, aangezien de
gevraagde vergunning enkel de regularisatie van de gewijzigde indeling van het
betrokken handelscomplex beoogt.
De
tweede
verwerende
partij
betwist
eveneens
de
ontvankelijkheid van het beroep. Ze argumenteert vooreerst dat de verzoekende
partij nalaat concrete gegevens bij te brengen over de ligging van haar vestiging
in Oostende en de afstand tussen die vestiging en de vestiging van “Dreamland”
in het betrokken handelscomplex. Bovendien beschikt de verzoekende partij niet
over een inschrijving in de Kruispuntbank van Ondernemingen (hierna: KBO)
voor een vestiging in Oostende.
In haar memorie van wederantwoord stelt de verzoekende partij
dat haar vestiging in Oostende wel is ingeschreven in de KBO, maar op naam van
haar handelsagent. Het handelsfonds in Oostende is evenwel haar eigendom. De
facturen worden opgesteld in haar naam en het cliënteel factureert rechtstreeks
aan haar. De inkomsten van de betrokken vestiging komen derhalve aan haar toe.
Ze is tevens de titularis van de socio-economische vergunning voor de vestiging.
Aangezien de exploitant van de vestiging in de KBO is ingeschreven, moest geen
inschrijving meer gebeuren in haar eigen naam. Voorts leidt het gebeurlijk
ontbreken van de inschrijving voor een vestigingseenheid in de KBO niet tot de
niet-ontvankelijkheid van het verzoekschrift, aangezien die sanctie niet wordt
voorgeschreven
voor
het
vestigingsnummer,
maar
enkel
voor
het
ondernemingsnummer.
X-14.024-14.055-6/11
De tussenkomende partij stelt in haar memorie dat de
verzoekende partij haar belang bij het beroep niet concreet aantoont, aangezien
het betrokken handelscomplex definitief is vergund en de bestreden vergunning
enkel de regularisatie beoogt van een interne herschikking van het aantal winkels
in het complex en de heraanleg van de parking. De verzoekende partij heeft de
stedenbouwkundige vergunning voor het betrokken complex niet aangevochten
en heeft derhalve te kennen gegeven vanuit stedenbouwkundig oogpunt geen
probleem te hebben met het handelscomplex. Haar beroep is integendeel enkel
gericht tegen de winkel “Dreamland”, wat ook blijkt uit het beroep van de
verzoekende partij tegen de socio-economische vergunning van die winkel.
In haar laatste memorie betoogt de verzoekende partij dat niet
wordt betwist dat in het betrokken handelscomplex een winkel van de keten
“Dreamland” is gevestigd, dat die keten haar belangrijkste concurrent is en dat
haar keten eveneens een vestiging in Oostende heeft. Indien de “FUN”-vestiging
te Oostende aan rendabiliteit inboet door de komst van de “Dreamland”vestiging, voelt zij dit rechtstreeks. Door de komst van die vestiging wordt haar
commerciële positie derhalve zonder meer getroffen. Bovendien is ze titularis van
de socio-economische vergunning voor de vestiging, is ze de huurster van het
betrokken pand en worden alle in de winkel verkochte goederen door haar
gefactureerd aan het cliënteel. Bijgevolg beschikt ze over de vereiste
hoedanigheid om een beroep tot nietigverklaring tegen het bestreden besluit in te
stellen. Voorts is het begrip “uitbaten” volgens het woordenboek een synoniem
voor de begrippen “exploitant”, “beheerder”, “gerant” en “eigenaar”. Zowel
zijzelf als haar agent kunnen derhalve als “uitbater” van de vestiging worden
beschouwd. Op basis van dit woordgebruik kan haar derhalve evenmin het belang
bij het beroep worden ontzegd.
Beoordeling
Hoewel de eerste verwerende partij in haar memorie van
antwoord heeft opgeworpen dat de verzoekende partij nalaat aan te tonen welk
nadeel zij lijdt door de uitvoering van de bestreden vergunning of welk voordeel
X-14.024-14.055-7/11
zij put uit de vernietiging ervan en dat zij derhalve niet doet blijken van een
afdoende belang bij het beroep, blijft de verzoekende partij in gebreke deze
belangenexceptie te beantwoorden. Noch in de memorie van wederantwoord, die
enkel is gericht op de exceptie van de tweede verwerende partij, noch in de
laatste memorie, geeft de verzoekende partij aan waarin haar nadeel, of het
voordeel dat zij uit de vernietiging meent te kunnen putten, bestaat. Haar betoog
in de laatste memorie dat zij het gebeurlijke verlies aan rendabiliteit van de
“FUN”-vestiging te Oostende door de komst van de winkel van “Dreamland”
rechtstreeks voelt en dat, door de komst van die vestiging, haar commerciële
positie zonder meer wordt getroffen, is laattijdig.
Uit de gegevens van het dossier blijkt dat het betrokken
complex en de parking op 17 juli 2006 door het college van burgemeester en
schepenen van de stad Oostende werden vergund en dat deze vergunning
definitief is geworden. De bestreden vergunning betreft de regularisatie van een
herschikking van de parkeerplaatsen op de betrokken site, alsook van een
herindeling van de binnenruimte van het handelscomplex, waardoor in het
betrokken complex 5 handelsruimtes konden worden opgericht, in plaats van de
initieel voorziene 3 handelsruimtes. Door deze ingreep wordt onder meer de
handelsruimte waarin de vestiging van “Dreamland” zich bevindt, in oppervlakte
iets verkleind. De verzoekende partij maakt niet aannemelijk dat de loutere
herschikking van de parking en de wijziging van de binnenruimte van het
betrokken complex haar concurrentiepositie heeft verzwakt in vergelijking met de
definitief vergunde situatie. Aldus toont de verzoekende partij niet aan dat de
bestreden beslissing haar concurrentiële positie aantast. Ze maakt evenmin
aannemelijk dat de vernietiging van de bestreden beslissing ertoe leidt dat haar
commerciële positie wordt gevrijwaard. De verzoekende partij toont derhalve niet
aan welk voordeel de vernietiging van de bestreden beslissing haar kan
opleveren.
Het antwoord op de vraag of de verzoekende partij over de
vereiste hoedanigheid beschikt om in rechte te treden, aangezien de betrokken
vestiging niet door haarzelf, maar wel door haar handelsagent, wordt gerund, is
bijgevolg niet relevant.
Het beroep is niet ontvankelijk.
X-14.024-14.055-8/11
B. Ontvankelijkheid in de zaak A.191.255/X-14.055
Standpunten van de partijen
In haar verzoekschrift stelt de verzoekende partij dat zij als
rechtstreekse concurrent van de tussenkomende partij doet blijken van een
voldoende belang.
De eerste verwerende partij betwist het belang van de
verzoekende partij bij het beroep, aangezien ze niet aantoont welk nadeel zij lijdt
door de uitvoering van de bestreden vergunning, noch welk voordeel zij put uit de
vernietiging ervan. De bestreden beslissing is zonder invloed op de
bedrijfsvoering of de eigendom van de verzoekende partij, aangezien de
gevraagde vergunning enkel de interne reorganisatie van de verkoopsruimte van
de tussenkomende partij beoogt, alsook het plaatsen van een kleine raamopening
in de rechterzijgevel ervan. Bovendien verschilt het winkelaanbod van de
tussenkomende partij van dat van de verzoekende partij.
De
tweede
verwerende
partij
betwist
eveneens
de
concurrentiepositie van de verzoekende partij tegenover de tussenkomende partij,
aangezien deze laatste uitsluitend in meubelen en decoratiemateriaal handelt,
terwijl de verzoekende partij een speelgoedwinkel is.
De verzoekende partij antwoordt dat de bestreden vergunning
de vestiging van de tussenkomende partij optimaliseert en herhaalt dat zij als
rechtstreekse concurrente van de tussenkomende partij doet blijken van een
afdoende belang, vermits een handelsbelang geen ongeoorloofd belang is.
De tussenkomende partij betwist in haar memorie de
concurrentiepositie van de verzoekende partij op dezelfde wijze als de tweede
verwerende partij.
X-14.024-14.055-9/11
In haar laatste memorie betoogt de verzoekende partij dat er wel
degelijk een reële concurrentiële band bestaat tussen haar en de tussenkomende
partij en dat die concurrentie vooral betrekking heeft op tuinmeubelen. Verder
betwist de verzoekende partij de stelling van de tussenkomende partij dat zij
enkel speelgoed verkoopt. Bovendien is die vaststelling niet relevant.
Beoordeling
Uit de gegevens van het dossier blijkt dat de bestreden
beslissing de regularisatie betreft van een interne verbouwing van de
handelsruimte van de tussenkomende partij, alsook de aanpassing van een
raamopening. De verzoekende partij antwoordt niet op het argument van de eerste
verwerende partij dat “de bestreden beslissing (…) geen enkele impact (kan)
hebben op de bedrijfsvoering of de eigendom van de verzoekende partij”. Ze
antwoordt evenmin op het argument van de verwerende partijen en van de
tussenkomende partij dat haar aanbod verschilt van dat van de tussenkomende
partij. De loutere betwisting van de stelling van de tussenkomende partij dat de
verzoekende partij vooral speelgoed zou verkopen en het “betoog” dat “vooral in
tuinmeubelen concurrentie voorhanden is” in haar laatste memorie zijn laattijdig.
Bovendien toont de verzoekende partij hiermee evenmin concreet aan dat haar
verkoopsaanbod en dat van de tussenkomende partij in die mate gelijklopend zijn
dat zij als rechtstreekse concurrenten moeten worden beschouwd.
De verzoekende partij maakt derhalve niet aannemelijk over het
rechtens vereiste belang te beschikken.
Het beroep is niet ontvankelijk.
BESLISSING
-
De zaken A. 190.927 en A. 191.255 worden gevoegd.
-
De Raad van State verwerpt de beroepen.
X-14.024-14.055-10/11
- De verzoekende partij wordt in de beide zaken verwezen in de kosten van
het beroep tot nietigverklaring, begroot op 350 euro.
De tussenkomende partijen in de beide zaken worden verwezen in de kosten
van de tussenkomst, begroot op 250 euro, elk voor de helft.
Dit arrest is uitgesproken te Brussel, in openbare terechtzitting van
veertien februari 2011, door de Raad van State, Xe kamer, samengesteld uit:
Roger Stevens,
kamervoorzitter,
Johan Bovin,
staatsraad,
Jan Clement,
staatsraad,
Silvan De Clercq,
griffier.
bijgestaan door
De griffier
De voorzitter
Silvan De Clercq
Roger Stevens
X-14.024-14.055-11/11