Conseil d'État de Belgique — Raad van State — ECLI:BE:RVSCE:2012:ARR.217.651 (2012-02-01)
Samenvatting (NL) :
Arrest nr 217.651 van 1 februari 2012 Openbaar ambt - Openbaar ambt van
Gemeenschappen en Gewesten - Aanwerving en loopbaan Beslissing : Verwerping
Samenvoeging Afstand
--- TEXTE INTÉGRAL DE L'ARRÊT ---
RAAD VAN STATE, AFDELING BESTUURSRECHTSPRAAK
XIVe KAMER
ARREST
nr. 217.651 van 1 februari 2012
in de zaken A. I. 196.078/XIV-33.301
II. 194.351/XIV-33.365
In zake :
I. het AURORAZIEKENHUIS AV
bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaten Christian De Ganck en Marie-Charlotte Vandermeulen
kantoor houdend te 9000 Gent
Koning Leopold II-laan 95
bij wie woonplaats wordt gekozen
tegen:
- de VLAAMSE GEMEENSCHAP, vertegenwoordigd door de
Vlaamse regering
bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaat Tom De Sutter
kantoor houdend te 9000 Gent
Koning Albertlaan 128
bij wie woonplaats wordt gekozen
de
bestendige
deputatie
van
de
provincie
OOST-VLAANDEREN
Tussenkomende partij :
Bart VAN DEN HAUTE
bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaat Peter Crispyn
kantoor houdend te 9030 Mariakerke
Mazestraat 16
bij wie woonplaats wordt gekozen
XIV-33.301-1/18
II. Bart VAN DEN HAUTE
bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaat Peter Crispyn
kantoor houdend te 9030 Mariakerke
Mazestraat 16
bij wie woonplaats wordt gekozen
tegen :
het AURORAZIEKENHUIS AV
bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaten Christian De Ganck en Marie-Charlotte Vandermeulen
kantoor houdend te 9000 Gent
Koning Leopold II-laan 95
bij wie woonplaats wordt gekozen
-------------------------------------------------------------------------------------------------I. Voorwerp van het beroep
1.1.
Het beroep in de zaak sub I, ingesteld op 1 april 2010, strekt tot
de nietigverklaring van :
“- het Besluit van de Bestendige deputatie van de Provincieraad van de provincie
Oost-Vlaanderen van 22 oktober 2009 tot niet-goedkeuring van het besluit van de
Raad van Bestuur van het Auroraziekenhuis AV van 9 september 2009 houdende
het opleggen van de tuchtsanctie van het ontslag van ambtswege aan Bart
Van Den Haute,
- de beslissing van de Vlaamse minister van bestuurszaken, binnenlands bestuur,
Inburgering, Toerisme en Vlaamse Rand van 2 februari 2010 waarbij het beroep
van het Auroraziekenhuis AV tegen het besluit van de Bestendige Deputatie van de
Provincieraad van de provincie Oost-Vlaanderen van 22 oktober 2009 tot
niet-goedkeuring van het besluit van de Raad van Bestuur van het
Auroraziekenhuis AV van 9 september 2009 houdende het opleggen van de
tuchtsanctie van het ontslag van ambtswege aan Bart Van Den Haute niet wordt
ingewilligd.”
1.2.
Het beroep in de zaak sub II, ingesteld op 20 oktober 2009, strekt
tot de nietigverklaring van het besluit van 9 september 2009 van de raad van
bestuur van het Auroraziekenhuis AV, waarbij aan Bart Van Den Haute de
tuchtstraf van het ontslag van ambtswege wordt opgelegd, met ingang van 11 mei
2009.
XIV-33.301-2/18
II. Verloop van de rechtspleging
2.
Bij arrest nr. 205.069 van 10 juni 2010 is in de zaak sub II de
vordering tot schorsing van de tenuitvoerlegging van de bestreden beslissing
ingewilligd.
Bij arrest nr. 205.068 van 10 juni 2010 werden in de zaak sub II
in het beroep tot nietigverklaring de debatten heropend en werd de zaak verwezen
naar de gewone procedure.
De verwerende partij heeft in de zaak sub II een verzoekschrift
tot voortzetting van de rechtspleging ingediend.
In de beide zaken hebben de verwerende partijen een memorie
van antwoord ingediend en hebben de verzoekende partijen een memorie van
wederantwoord ingediend.
De tussenkomende partij in de zaak sub I heeft een
verzoekschrift tot tussenkomst ingediend. De tussenkomst is toegestaan bij
beschikking van 17 juni 2010. De tussenkomende partij heeft een memorie
ingediend.
Auditeur Iris Verheven heeft in beide zaken een verslag
opgesteld.
In beide zaken hebben de verzoekende partijen een verzoek tot
voortzetting van het geding en een laatste memorie ingediend. De verwerende
partijen en de tussenkomende partij hebben elk een laatste memorie ingediend.
De partijen zijn opgeroepen voor de terechtzitting, die heeft
plaatsgevonden op 7 december 2011.
XIV-33.301-3/18
Staatsraad Stephan De Taeye heeft verslag uitgebracht.
In de zaak sub I zijn advocaat Marie-Charlotte Vandermeulen,
die verschijnt voor de verzoekende partij, advocaat Olivier Coopman, die loco
advocaat Tom De Sutter, verschijnt voor de eerste verwerende partij, en advocaat
Peter Crispyn, die verschijnt voor de tussenkomende partij, gehoord.
In de zaak sub II zijn advocaat Peter Crispyn, die verschijnt voor
de verzoeker, en advocaat Marie-Charlotte Vandermeulen, die verschijnt voor de
verwerende partij, gehoord.
Auditeur Iris Verheven heeft een met dit arrest eensluidend
advies gegeven.
Er is toepassing gemaakt van de bepalingen op het gebruik der
talen, vervat in titel VI, hoofdstuk II, van de wetten op de Raad van State,
gecoördineerd op 12 januari 1973.
III. Voeging
3.
De zaken zijn dermate verknocht dat ze dienen te worden
gevoegd.
IV. Feiten
4.1.
Bart
Van
Den
Haute
is
statutair
verpleegkundige
(spoedverpleger) bij de autonome verzorgingsinstelling (AV) Auroraziekenhuis.
4.2.
Met een besluit van 9 september 2009 beslist de raad van bestuur
van de AV Auroraziekenhuis om Bart Van Den Haute de tuchtsanctie “ontslag van
ambtswege” op te leggen met ingang van 11 mei 2009. Dit is de bestreden
beslissing in de zaak sub II.
XIV-33.301-4/18
In hoofde van Bart Van Den Haute wordt onder meer bewezen
geacht “het stellen van een onverantwoorde medische handeling, waarvan hij zich
terdege bewust was en welke hij op een collega tracht af te schuiven”, tuchtfeit
daterend van 1 mei 2009 waaromtrent de raad van bestuur oordeelt “dat Bart Van
Den Haute door op eigen houtje over te gaan tot het aanbrengen van
ontsmettingsalcohol van 70° op een wonde bij een patiënt zich schuldig heeft
gemaakt aan een onverantwoorde medische handeling”. Niet betwist wordt dat
Bart Van Den Haute deze handeling stelt in zijn hoedanigheid van spoedverpleger
en in het bijzijn van de behandelende arts, F. Adam. Het besluit van 9 september
2009 van de AV Auroraziekenhuis stelt daarover nog dat “vaststaat dat Bart Van
Den Haute handelde tegen de beslissing van de behandelende arts”.
4.3.
Met een brief van 11 september 2009 wordt Bart Van Den Haute
van de meer vermelde beslissing van 9 september 2009 op de hoogte gebracht. Het
schrijven geeft aan dat de beslissing “conform de wettelijke bepalingen” voor
advies is overgemaakt aan het college van burgemeester en schepenen en voor
goedkeuring aan de deputatie van de provincieraad van Oost-Vlaanderen. Het
vermeldt de mogelijkheid voor de partijen om tegen de goedkeurings- of
weigeringsbeslissing beroep aan te tekenen bij de Vlaamse regering.
4.4.
Nadat het college van burgemeester en schepenen van
Oudenaarde op 5 oktober 2009 gunstig advies verleent, besluit de deputatie van de
provincieraad van Oost-Vlaanderen op 22 oktober 2009 om het tuchtbesluit van
9 september 2009 niet goed te keuren.
Dit deputatiebesluit is de eerste bestreden beslissing in de zaak
sub I.
4.5.
Op 2 februari 2010 beslist de Vlaamse minister van
Bestuurszaken, Binnenlands Bestuur, Inburgering, Toerisme en Vlaamse Rand om
het beroep van de AV Auroraziekenhuis tegen het besluit van de deputatie van de
provincieraad van Oost-Vlaanderen van 22 oktober 2009 niet in te willigen.
XIV-33.301-5/18
Dit is de tweede bestreden beslissing in de zaak sub I, waarin
onder meer wordt overwogen dat de raad van bestuur van de AV Auroraziekenhuis
“verregaand onzorgvuldig” is te werk gegaan en “er geen ernstige poging werd
gedaan tot volledige waarheidsvinding” en wel als volgt:
“- getuige dokter Filip Adam was niet aanwezig bij het getuigenverhoor, waarbij
werd geacteerd ‘niet aanwezig zonder nadere toelichting, waarvan akte’. Dokter
F. Adam was echter een kroongetuige als aanwezige spoedarts wat betreft de
aangehaalde ‘folterpraktijken’. Er blijkt echter dat er wat betreft dokter Adam
manipulaties zijn doorgevoerd om hem weg te houden van het getuigenverhoor;
Dokter Adam kon immers op het aanvangstijdstip van het verhoor niet aanwezig
zijn omwille van professionele redenen, maar heeft dit in de week voor de
hoorzitting telefonisch medegedeeld aan de secretaris, waarbij hij eraan toevoegde
eventueel wel aanwezig te kunnen zijn, maar slechts op bepaalde tijdstippen, meer
bepaald vanaf 13u à 14u tot 17u. De secretaris bevestigde hem dat hij op de dag van
de hoorzitting zou worden gecontacteerd, wat echter niet is gebeurd”.
4.6.
Met een brief van 2 april 2010 brengt de AV Auroraziekenhuis
Bart Van Den Haute ervan op de hoogte een annulatieberoep tegen de voormelde
beslissing van 2 februari 2010 te hebben ingesteld en voegt zij daaraan toe: “In
deze omstandigheden wordt u niet opnieuw in dienst genomen”.
Zaak sub I (A. 196.078/XIV-33.301)
V. Ontvankelijkheid van het beroep in de zaak sub I (A. 196.078/XIV-33.301)
A. Exceptie van ontvankelijkheid van het beroep wat de beide bestreden
beslissingen betreft
Standpunt van de partijen
5.1.
De tussenkomende partij werpt in haar memorie op dat zij tegen
de tuchtbeslissing van de verzoekende partij van 9 september 2009 een
verzoekschrift tot nietigverklaring en tot schorsing van de tenuitvoerlegging bij de
Raad van State heeft ingediend (zaak sub II (A. 194.351/XIV-33.365)) en doet het
voorkomen dat de verzoekende partij zich ten onrechte tegen de eerste en de
tweede beslissing heeft gericht, daar het bijzondere toezicht, ingesteld door
artikel 53 van de OCMW-wet, geen gelding heeft. Zij wijst erop dat de
XIV-33.301-6/18
verzoekende partij een autonome verzorgingsinstelling is, zijnde een vereniging in
de zin van hoofdstuk XII van de OCMW-wet, waarop het voormelde bijzondere
toezicht niet van toepassing is. Artikel 126 van de OCMW-wet voorziet dat
verenigingen in de zin van hoofdstuk XII van de OCMW-wet in beginsel
onderworpen zijn aan hetzelfde administratief toezicht als de OCMW’s, doch uit
het tweede lid van dit artikel blijkt dat voor ziekenhuizen die afhangen van een
vereniging de toepassing tot een aantal artikelen wordt beperkt, hieronder niet
begrepen het voormelde artikel 53. De tussenkomende partij verwijst voorts naar
het arrest nr. 204.602 van 3 juni 2010 inzake Lecoutre, waarin de Raad van State
aanneemt dat in voormeld geval tegen de tuchtbeslissing onmiddellijk een
annulatieberoep openstaat en dat het bijzonder administratief toezicht geregeld
door artikel 53 van de OCMW-wet niet van toepassing is, maar waar de Raad van
State het Grondwettelijk Hof wel de vraag heeft gesteld of het verschil in
behandeling met de andere verenigingen het gelijkheidsbeginsel niet schendt.
De tussenkomende partij verwijst verder naar de artikelen 3 en 7
van de statuten van de verzoekende partij. Artikel 3 vermeldt als doel “het
ondersteunen van ziekenhuisdiensten te Oudenaarde en in het verlengde daarvan
de vervulling van een opdracht zoals bepaald in art. 118 van de organieke wet
waarbij één ieder die zich aanmeldt de nodige kwaliteitsverzorging tegen de beste
kostprijs krijgt, met respect voor zijn/haar ideologische, filosofische of
godsdienstige
overtuiging,
ongeacht
de
inkomen-verzekerbaarheids-,
of
vermogenstoestand van de betrokkene”. Artikel 7 stipuleert dat het OCMW van
Oudenaarde
de
exploitatierechten
Onze-Lieve-Vrouweziekenhuis
en
de
van
daarmee
zijn
gepaard
oorspronkelijke
gaande
56
ziekenhuisbedden inbrengt. Uit het geheel van de statuten en inzonderheid de
artikelen 3 en 7 blijkt wel degelijk dat er in casu sprake is van een ziekenhuis dat
afhangt van een vereniging in de zin van hoofdstuk XII van de OCMW-wet, weze
het dat de verzoekende partij dit doel volgens haar statuten gestalte kan geven zoals
dit haar het best voorkomt, wat zij in casu heeft gedaan door als partner te fungeren
in een vereniging conform artikel XIIbis van de OCMW-wet, te weten de vzw
Algemeen Ziekenhuis Oudenaarde.
XIV-33.301-7/18
5.2.
De verzoekende partij repliceert in haar memorie van
wederantwoord dat artikel 53 van de OCMW-wet van toepassing is. Artikel 128
van de OCMW-wet bepaalt dat de personeelsleden van een OCMW dat deelgenoot
is van een autonome verzorgingsinstelling door deze vereniging kunnen worden
overgenomen. Artikel 9 van de statuten van de verzoekende partij bepaalt dat de
personeelsleden werden aangeduid die ten behoeve van het ziekenhuis werden
overgedragen aan en overgenomen door de vereniging “met hun eigen statuut” in
toepassing van artikel 128 van de OCMW-wet. Artikel 9 bepaalt verder nog dat
deze personeelsleden onderworpen zijn aan het huidige administratief, geldelijk en
pensioenstelsel van de verzoekende partij en aan dezelfde bepalingen van de
OCMW-wet als die welke van toepassing zijn op de personeelsleden van het
OCMW van Oudenaarde, met latere aanpassingen. Aldus behield de
tussenkomende partij, als een van het OCMW van Ronse overgenomen
personeelslid, na overname door de verzoekende partij, haar statuut, waaronder de
artikelen 51 tot en met 53 van de OCMW-wet dienen te worden begrepen. Tevens
verwijst de verzoekende partij naar punt 15 “Tuchtregeling” van het “Protocol
praktische afspraken statutaire personeelsleden”, afgesloten tussen het beheer en
de syndicale organisaties van de verzoekende partij, naar aanleiding van de
deelname van de verzoekende partij in het AZ Oudenaarde, dat bevestigt dat de
statutaire personeelsleden onderworpen blijven aan de tuchtregeling zoals
vastgesteld in de artikelen 51 tot en met 53 van de OCMW-wet. Dit protocol werd
afgesloten met in acht name van de regels inzake syndicale onderhandeling.
5.3.
De verzoekende partij voegt in haar laatste memorie nog toe dat
de tussenkomende partij met ingang van 1 oktober 1996 door het OCMW van
Ronse vast werd benoemd in de functie van gebrevetteerd verpleegkundige en in
het burgerlijk ziekenhuis van het OCMW van Ronse werd tewerkgesteld. Met
ingang van 1 januari 1999 werd zij overgenomen door de verzoekende partij, die
werd opgericht ingevolge een fusieoperatie tussen het burgerlijk ziekenhuis van
Ronse en het Onze-Lieve-Vrouweziekenhuis Oudenaarde, met het UZ Gent als
derde partner. Na de defusie bleef de tussenkomende partij statutair personeelslid
van de verzoekende partij en werd zij met ingang van 1 februari 2003 in het huidige
XIV-33.301-8/18
AZ Oudenaarde tewerkgesteld. Aldus werd de tussenkomende partij vast benoemd
als statutair personeelslid van het OCMW en werd zij met ingang van 1 januari
1999 door de verzoekende partij overgenomen met behoud van haar statuut.
5.4.
De tussenkomende partij stelt in haar laatste memorie nog dat
toezichtsmechanismen dienen te worden ingesteld door de wet of het decreet en dat
de verzoekende partij zulks niet kan doen op statutaire basis, dan wel in een
protocol. Wat de vraag betreft of de verzoekende partij al dan niet als een
ziekenhuis moet worden aanzien, moet vastgesteld worden dat artikel 126 van de
OCMW-wet te dezen voorziet dat het administratief toezicht voor de
“ziekenhuizen die afhangen van een vereniging evenwel beperkt is tot…”. De
terminologie “ziekenhuizen die afhangen van” is determinerend en daarbij stelt
zich de vraag wat “afhangen van” eigenlijk betekent. In een beperkende lezing zou
kunnen gesteld worden dat de autonome vereniging zelf een ziekenhuis zou
moeten zijn. In een iets ruimere lezing kan worden gesteld dat de autonome
vereniging al dan niet rechtstreeks betrokken kan zijn bij de exploitatie van een
ziekenhuis -in een ruime of iets minder ruime mate. In deze is de realiteit dat er in
de regio eerst een OCMW-ziekenhuis was, evenals het Onze-LieveVrouwehospitaal, waarna per 1 januari 1999 het fusieziekenhuis onder de naam
AV Auroraziekenhuis te Oudenaarde van start is gegaan. Blijkbaar roerde er het
een en ander want in 2003 gingen beide campussen hun eigen weg en de AV
Auroraziekenhuis bestond toen nog uit het voormalige OCMW-ziekenhuis te
Oudenaarde, versterkt met bedden uit Ronse. Op 1 januari 2005 startte het AZ
Oudenaarde haar activiteit als autonoom ziekenhuis. Dit is een vzw in toepassing
van hoofdstuk XIIbis van de OCMW-wet, een privaatrechtelijke rechtspersoon
met behoud van openbaar karakter. In deze nieuwe vereniging participeren de
volgende
partners:
het
OCMW
van
Oudenaarde
(de
oprichter),
het
Auroraziekenhuis, de vzw Geneesheren Algemeen Ziekenhuis Oudenaarde
(GAZO) en de vzw Medische Staf Stedelijk Ziekenhuis Aalst (MSSZ). Concreet
blijkt aldus dat het ziekenhuis AZ Oudenaarde mee bestaat uit de AV
Auroraziekenhuis. Voorts dient de aandacht gevestigd op de statuten van dit
laatste, meer bepaald op artikel 3 dat haar doel omschrijft, op het feit dat de
XIV-33.301-9/18
vereniging haar doel gestalte kan geven zoals haar het best voorkomt en het kan
realiseren op de wijze en met de middelen die zij het meest aangewezen acht.
Verder blijkt uit artikel 7 van de statuten dat het OCMW van Oudenaarde (als
enige
deelgenoot)
de
exploitatierechten
Onze-Lieve-Vrouweziekenhuis
en
de
van
daarmee
zijn
gepaard
oorspronkelijk
gaande
56
ziekenhuisbedden heeft ingebracht. Er valt dus iets voor te zeggen dat in een iets
ruimere lezing van het begrip “afhangen van”, het AZ Oudenaarde wel degelijk
afhangt van het Auroraziekenhuis, zei het in een iets ingewikkelder constructie en
waarbij telkens niet mag worden vergeten dat het OCMW van Oudenaarde de
enige deelgenoot is van het Auroraziekenhuis en dat dit OCMW tevens (nogmaals)
rechtstreeks participeert in de vzw-structuur van het AZ Oudenaarde.
Beoordeling
5.5.
Mechanismen van bijzonder administratief toezicht dienen te
worden ingesteld door de wetgever of de decreetgever. Het komt niet aan de
verzoekende partij toe om in haar statuten of in een protocol een dergelijke vorm
van toezicht te introduceren.
5.6.
Zoals blijkt uit de statuten van de verzoekende partij, is zij de
verderzetting, met ingang van 1 januari 2005, van een vereniging volgens
hoofdstuk XII van de organieke wet van 8 juli 1976 betreffende de openbare centra
voor maatschappelijk welzijn (OCMW-wet), met als enige deelgenoot het OCMW
van Oudenaarde. Daar waar haar rechtsvoorganger “het oprichten en exploiteren
van ziekenhuisdiensten te Oudenaarde” tot doel had en “alle door de vereniging
geëxploiteerde ziekenhuizen een rationeel en complementair geheel vormen”,
omschrijft artikel 3 van de statuten van de verzoekende partij haar doel thans als
“het ondersteunen van ziekenhuisdiensten te Oudenaarde”. Artikel 7 van de
statuten voorziet weliswaar in een inbreng van de exploitatierechten van het
oorspronkelijke Onze-Lieve-Vrouwenziekenhuis, doch deze inbreng dient te
worden aangewend ter verwezenlijking van het voormelde, nagestreefde statutair
doel. Gelet op het voorgaande en niettegenstaande de benaming autonome
XIV-33.301-10/18
verzorgingsinstelling, blijkt de verzoekende partij thans niet meer te beschouwen
als een ziekenhuis, zodat het in artikel 126, tweede lid, van de OCMW-wet
voorziene uitzonderingsregime niet geldt en het toezichtmechanisme van artikel 53
van de OCMW-wet wel degelijk op haar van toepassing is.
De exceptie is ongegrond.
B. Exceptie van ontvankelijkheid van het beroep ratione materiae, wat de eerste
bestreden beslissing betreft
De aangevoerde exceptie
6.1.
De eerste en tweede verwerende partij werpen in hun memorie
van antwoord op dat de eerste bestreden beslissing haar rechtskracht heeft verloren
door het instellen van een beroep op grond van artikel 53, § 3, van de OCMW-wet.
6.2.
De verzoekende partij doet in haar laatste memorie afstand van
haar beroep in zoverre dit tegen de eerste bestreden beslissing is gericht.
Beoordeling
6.3.
De afstand van het beroep van de verzoekende partij, in zoverre
dit tegen de eerste bestreden beslissing is gericht, wordt vastgesteld.
VI. Onderzoek van de middelen
Eerste middel
Uiteenzetting van het middel
7.1.
De verzoekende partij voert in een eerste middel aan dat de
eerste verwerende partij niet in haar overwegingen kan worden gevolgd. Zij meent
XIV-33.301-11/18
dat de tweede bestreden beslissing ten onrechte heeft geoordeeld dat bepaalde
feiten voor het opleggen van de tuchtstraf niet als bewezen voorkomen. Met
betrekking tot het “oncollegiaal gedrag welke door de collega’s werd getolereerd
uit schrik” stelt deze beslissing dat de raad van bestuur van de verzoekende partij
“het bewezen zijn van de interpretatie door de algemeen directeur niet voldoende
onderbouwt aangezien uit het dossier geen initiatief naar voren komt waarin werd
nagegaan of eventueel het bewijs van verzending kon verkregen worden van de
aanvullend email van de heer Kurt Planckaert”. Dit is volgens de verzoekende
partij ten onrechte, daar uit het tuchtverslag blijkt dat de tuchtrechtelijke
vervolging aanvankelijk werd ingesteld op grond van twee vermoedens die hebben
geleid tot de preventieve schorsing van de tussenkomende partij en waarin zij heeft
berust. Uit het tuchtverslag blijkt bovendien dat in de loop van het tuchtonderzoek
twee bijkomende vermoedens aan het licht zijn gekomen en door deze bijkomend
te onderzoeken is de verzoekende partij tegemoetgekomen aan de op haar rustende
zorgvuldigheidsplicht. Voorts verliest de tweede verwerende partij uit het oog dat
er een ondertekende verklaring voorlag van Kurt Planckaert die een andere
verklaring bevestigt en deze laatste is ook opgeroepen om te worden gehoord. Ook
met de in extremis door de tussenkomende partij voorgelegde niet-ondertekende
verklaring van Kurt Planckaert is rekening gehouden. De tuchtbeslissing van de
verzoekende partij was bovendien gesteund op drie andere verklaringen. Zeker nu
hierbij de eerste, bewezen tenlastelegging “verbale agressie in de aanwezigheid
van meerdere collega’s, waarbij er sprake is van een psychologische terreur welke
het normale functioneren van de dienst onmogelijk maakt” komt, kon op
regelmatige wijze worden besloten tot oncollegiaal gedrag dat door de collega’s uit
schrik werd getolereerd.
Over het “zich inlaten met, minstens, nepwapens en dit niet
verborgen voor collega’s”, stelt de verzoekende partij dat dit gesteund is op twee
schriftelijke verklaringen en een verklaring van de tussenkomende partij zelf.
Inzake “het stellen van een onverantwoorde medische
handeling, waarvan hij zich terdege bewust was en welke hij op een collega tracht
af te schuiven”, stelt de tweede bestreden beslissing dat “de Raad van Bestuur
welke als tuchtoverheid is opgetreden bij haar optreden en oordeelsvorming de
XIV-33.301-12/18
onpartijdigheidsbeginselen heeft geschonden, dat zij onzorgvuldig is te werk
gegaan bij de beoordeling van de zaak en het gevoerde onderzoek, ter gelegenheid
waarvan de rechten van verdediging van verzoekster manifest zijn geschonden.”.
De tweede bestreden beslissing overweegt zonder enige nadere motivering dat naar
aanleiding van het nemen van de preventieve schorsingsbeslissing het
onpartijdigheidsbeginsel werd geschonden en roept in dat “getuige R. Bekaert
werd onder druk gezet om niet te komen naar het getuigenverhoor”, maar toont dit
laatste niet aan. Het PV van verhoor vermeldt dat ter gelegenheid van de
uitnodiging van deze getuige is gesteld dat hij niet verplicht was te komen, doch
hieruit blijkt niet dat hij onder druk werd gezet. Ook is er geen bewijs dat “wat
betreft dokter Adam manipulaties zijn doorgevoerd om hem weg te houden van het
getuigenverhoor”. Het getuigenverhoor werd afgesloten om 12u10, op een
moment dat dr. Adam niet beschikbaar was, zodat er geen sprake kan zijn van
“manipulaties”. Trouwens is een getuige die niet verschijnt op de hoorzitting maar
een schriftelijke verklaring heeft ingediend, onrechtstreeks gehoord. De conclusie
in de tweede bestreden beslissing dat “geen ernstige poging werd gedaan tot
volledige waarheidsvinding, waardoor betrokkenen beknot werd in zijn rechten
van verdediging”, kan niet worden gevolgd. Ten onrechte beroept de tweede
bestreden beslissing zich er op dat de verzoekende partij zich steunde op “enerzijds
het geven van de aard der toegediende pijnprikkel dewelke niet gangbaar zou zijn”
en “anderzijds het gegeven dat er zou zijn gehandeld tegen de beslissing van de
behandelende arts”. De verzoekende partij heeft immers “het stellen van een
onverantwoorde medische handeling, waarvan hij zich terdege bewust was en
welke hij op een collega tracht af te schuiven” als het bewezen feit aangenomen.
Hetgeen de verzoekende partij de tussenkomende partij verwijt is dat hij de
beslissing van de behandelend arts naast zich heeft neergelegd. Of de behandelend
arts het achteraf eens of oneens was met deze handelswijze doet hieraan geen
afbreuk. Komt daarbij dat de raad van bestuur van de verzoekende partij, na zich
grondig te hebben geïnformeerd, tot het besluit moest komen dat het toebrengen
van ontsmettingsalcohol allesbehalve als courante pijn prikkel wordt toegepast en
in de medische literatuur niet als pijnprikkel wordt teruggevonden, de
behandelende arts verklaarde dat hij de pijnprikkel van de patiënt persoonlijk niet
XIV-33.301-13/18
op die wijze zou hebben uitgelokt en de collega van de tussenkomende partij
verklaarde al twintig jaar te werken en dit nooit als pijnprikkel te hebben gezien. Er
wordt niet betwist dat de tussenkomende partij bij het plegen van de feiten de naam
van een collega als behandelend verpleegkundige noemde, wat bewijst dat
eerstgenoemde zich bewust was van het onverantwoord handelen.
Wat de bevoegdheid van de tuchtonderzoeker betreft, kan niet
worden inroepen dat de secretaris van de verzoekende partij onbevoegd was om
het tuchtverslag op te stellen. Uit artikel 52 van de OCMW-wet juncto artikel 287,
§ 1, van de Nieuwe Gemeentewet volgt dat de raad voor maatschappelijk welzijn
op verslag van de OCMW-secretaris ten aanzien van een vastbenoemd
OCMW-personeelslid de tuchtstraffen vermeld in artikel 283 van de Nieuwe
Gemeentwet kan opleggen. Artikel 128, § 1, van de OCMW-wet voorziet dat het
personeel van een vereniging zoals de verzoekende partij in beginsel onderworpen
is aan dezelfde rechtspositieregeling als die waaraan het OCMW-personeel is
onderworpen. Het bevoegde orgaan van de vereniging kan afwijkingen vaststellen.
Krachtens artikel 128, § 2, van de OCMW-wet kunnen personeelsleden van een
OCMW dat deelgenoot is van de verenging worden overgenomen. Artikel 9 van
dezelfde statuten bepaalt verder dat deze personeelsleden onderworpen zijn aan het
huidige administratief, geldelijk en pensioenstelsel van de verzoekende partij en
aan dezelfde bepalingen van de OCMW-wet als die welke van toepassing zijn op
de personeelsleden van het OCMW-Oudenaarde, met latere aanpassingen. Luidens
artikel 20 van de statuten beschikt de raad van bestuur over de volheid van
bevoegdheden, met inbegrip van het dagelijks bestuur. De raad van bestuur kan de
nodige bevoegdheden delegeren aan een op te richten directiecomité en eventueel
aan bepaalde directieleden. Punt 15 “Tuchtregeling” van het “Protocol praktische
afspraken statutaire personeelsleden”, afgesloten tussen het beheer en de syndicale
organisaties van de verzoekende partij naar aanleiding van haar deelname in het
AZ Oudenaarde, duidt de algemeen directeur aan om het verslag bedoeld in
artikel 287 van de Nieuwe Gemeentewet op te stellen. Bij besluit van 26 september
2007 besliste de raad van bestuur van de verzoekende partij dat de bevoegdheid
wordt overgedragen aan haar secretaris. Er valt niet in te zien waarom die
XIV-33.301-14/18
secretaris niet bevoegd zou zijn. De verzoekende partij verwijst verder naar
’s Raads arrest nr. 159.617 van 6 juni 2006 inzake Lecoutere.
7.2.
In haar memorie van wederantwoord voegt de verzoekende
partij niets wezenlijks aan haar eerder betoog toe.
7.3.
In haar laatste memorie betoogt de verzoekende partij nog dat zij
volkomen terecht de tweede bestreden beslissing heeft aangevochten wegens de
schending van de wet van 29 juli 1991 betreffende de uitdrukkelijke motivering
van de bestuurshandelingen, het materieel motiveringsbeginsel, alsook de
schending van de zorgvuldigheidsverplichting als algemeen beginsel van
behoorlijk bestuur. Het gegeven dat dokter F. Adam op het getuigenverhoor van 31
augustus 2009 niet gehoord werd, houdt geenszins in dat de verzoekende partij aan
de beginselen van onpartijdigheid, zorgvuldigheid of het recht van verdediging zou
zijn te kort geschoten. In het kader van het tuchtonderzoek werd een grondig
onderzoek gevoerd naar de tegenover de tussenkomende partij ingeroepen
tekortkomingen. Op basis van vaststaande gegevens kon de verzoekende partij,
ook zonder dokter F. Adam hieromtrent nogmaals op te roepen als getuige, op
redelijke wijze besluiten dat de tussenkomende partij door op eigen houtje over te
gaan tot het aanbrengen van ontsmettingsalcohol van 70° op een wonde van een
patiënt, zich schuldig maakte aan “het stellen van een onverantwoorde medische
handeling, waarvan hij zich terdege bewust was en welke hij op een collega tracht
af te schuiven”. Bovendien is de tuchtbeslissing van 9 september 2009 nog op drie
andere tuchtfeiten gestoeld.
Beoordeling
7.4.
De verplichting om in het verzoekschrift een uiteenzetting van
de middelen te geven, houdt in dat wordt aangegeven welke rechtsregels de
verzoekende partij geschonden acht en in welk opzicht hij meent dat ze
geschonden werden. Wat dat betreft, moet vastgesteld worden dat in het
verzoekschrift niet uitdrukkelijk de rechtsregels worden vermeld die de
XIV-33.301-15/18
verzoekende partij geschonden acht. Eerst in zijn laatste memorie, en derhalve
laattijdig, voert de verzoekende partij een schending aan van de wet van 29 juli
1991 betreffende de uitdrukkelijke motivering van de bestuurshandelingen, van het
materieel motiveringsbeginsel en van de zorgvuldigheidsverplichting als algemeen
beginsel van behoorlijk bestuur. In een geval als het onderhavige, waar de
middelen onduidelijk zijn uiteengezet, moeten ze ter vrijwaring van de rechten van
verdediging van de verwerende partij en van de tussenkomende partij worden
begrepen zoals deze partijen ze hebben kunnen lezen. Te dezen blijkt enkel het
materiële motiveringsbeginsel door zowel de tussenkomende partij als de
verwerende partij als geschonden geachte rechtsregel te zijn begrepen, zodat het
middel enkel ontvankelijk is in zoverre deze partijen daarin een schending van dit
beginsel hebben gelezen.
7.5.
Het kan moeilijk worden betwijfeld dat in de concrete
omstandigheden van de zaak dokter F. Adam een cruciale getuige was van de
handelingen die aan de tussenkomende partij als tuchtfeit ten laste zijn gelegd. De
tussenkomende partij had deze arts ook als getuige laten oproepen en het belang
voor de tuchtoverheid om van de enige bij het gebeuren aanwezige, behandelend
arts een toelichting te krijgen, teneinde de toedracht ervan correct te kunnen
inschatten, kan niet worden miskend. De tussenkomende partij blijkt in dit verband
terecht de geschreven verklaringen van dokter F. Adam te relativeren. Voor de
tuchtoverheid werd voldoende duidelijk gemaakt welk belang de getuigenis van
dokter F. Adam voor de tussenkomende partij had -zo bijvoorbeeld wat de
bewering betreft dat hij handelde tegen de beslissing in van de behandelende arts,
als de bewering dat de gelaakte handeling een onverantwoord medisch handelen is.
De tuchtoverheid kon en moest weten dat de getuige zich klaar hield om de
namiddag van de hoorzitting te komen getuigen en niets wijst erop dat dit een
onoverkomelijk probleem vormde met het oog op het vlot verloop van de
tuchtprocedure. Gelet op het voormelde, heeft de tweede verwerende partij terecht
kunnen vaststellen dat de raad van bestuur van de verzoekende partij “bij haar
optreden en oordeelsvorming de onpartijdigheidsbeginselen heeft geschonden, dat
zij onzorgvuldig is te werk gegaan bij de beoordeling van de zaak en het gevoerde
XIV-33.301-16/18
onderzoek, ter gelegenheid waarvan de rechten van verdediging” van de
tussenkomende partij “manifest zijn geschonden”. Dit motief volstaat om de
tweede bestreden beslissing te dragen. De wettigheidskritiek op de overige,
overtollige motieven van de tweede bestreden beslissing, kan niet tot de
vernietiging van deze beslissing leiden en is om die reden onontvankelijk.
Gelet op wat voorafgaat, toont de verzoekende partij geen
schending van de materiële motiveringsplicht aan.
Het middel is, in de mate het ontvankelijk is, ongegrond.
Tweede middel
Uiteenzetting van het middel
8.1.
De verzoekende partij voert in een tweede middel aan dat haar
grieven tegenover de tweede bestreden beslissing evenzeer voor de eerste
bestreden beslissing gelden.
Beoordeling
8.2.
De verzoekende partij heeft uitdrukkelijk afstand gedaan van
haar beroep tegen de eerste bestreden beslissing (randnummer 5.3). Het middel, dat
uitsluitend tegen deze laatste beslissing is gericht, is dienvolgens onontvankelijk.
Zaak sub II (A. 194.351/XIV-33.365)
Ontvankelijkheid van het beroep in de zaak sub II (A. 194.351/XIV-33.365)
9.
Desnoods ambtshalve moet worden vastgesteld dat de bestreden
beslissing ingevolge de tweede bestreden beslissing in de zaak sub I uit het
rechtsverkeer is verdwenen, zodat het beroep zonder voorwerp is.
XIV-33.301-17/18
Het beroep is onontvankelijk.
BESLISSING
- De zaken nrs. A. 194.351/XIV-33.365 en 196.078/XIV-33.301 worden
gevoegd.
- In de zaak sub I wordt de afstand van het geding ten aanzien van de eerste
bestreden beslissing ingewilligd.
- De beroepen worden verworpen.
- De verzoekende partij in de zaak sub I wordt verwezen in de kosten van het
beroep tot nietigverklaring, begroot op 175 euro. De tussenkomende partij
wordt verwezen in de kosten van de tussenkomst, begroot op 125 euro.
De verzoeker in de zaak sub II wordt verwezen in de kosten van de vordering
tot schorsing en van het beroep tot nietigverklaring, begroot op 350 euro.
Dit arrest is uitgesproken te Brussel, in openbare terechtzitting van 1 februari 2012,
door de Raad van State, XIVe kamer, samengesteld uit:
André Beirlaen,
kamervoorzitter,
Carlo Adams,
staatsraad,
Stephan De Taeye,
staatsraad,
bijgestaan door
Christophe Verhaert,
De griffier
Christophe Verhaert
griffier.
De voorzitter
André Beirlaen
XIV-33.301-18/18