Conseil d'État de Belgique — Raad van State — ECLI:BE:RVSCE:2017:ARR.238.791 (2017-07-07)
Samenvatting (NL) :
Arrest nr 238.791 van 7 juli 2017 Overheidsopdrachten en openbare werken
- Overheidsopdrachten Beslissing : Verwerping Samenvoeging
--- TEXTE INTÉGRAL DE L'ARRÊT ---
RAAD VAN STATE, AFDELING BESTUURSRECHTSPRAAK
XIIe KAMER
ARREST
nr. 238.791 van 7 juli 2017
in de zaken A. 220.517/XII-8250 (I.)
A. 221.627/XII-8326 (II.)
In zake:
I. en II.
de BELGISCHE STAAT, vertegenwoordigd
door de minister van Mobiliteit, belast met
Belgocontrol en de Nationale Maatschappij
der Belgische Spoorwegen
bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaten Bart Van Hyfte en Laurent Delmotte
kantoor houdend te 1060 Brussel
Gulden Vlieslaan 77
bij wie woonplaats wordt gekozen
tegen:
I. en II.
de STAD ANTWERPEN
bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaat Jim Deridder
kantoor houdend te 2018 Antwerpen
Mechelsesteenweg 210 A/10
bij wie woonplaats wordt gekozen
-------------------------------------------------------------------------------------------------I. Voorwerp van de vorderingen
1.1.
De vordering in de zaak A. 220.517, ingesteld op 17 oktober
2016, strekt tot de schorsing van de tenuitvoerlegging van:
“- De beslissing van het College van Burgemeester en Schepenen van de
Stad Antwerpen van 12 augustus 2016 tot goedkeuring van het bestek
GAC/2016/3999 voor het afsluiten van een raamovereenkomst voor het
bezorgen van loketproducten op locatie en tot het uitschrijven van een
vereenvoudigde onderhandelingsprocedure met bekendmaking hiervoor,
‡AHHRKDDBC-BDACHBV‡
XII-8250-8326-1/40
- De besteksbepalingen van het door het College van Burgemeester en
Schepenen van de Stad Antwerpen goedgekeurde bestek GAC/2016/3999
voor het afsluiten van een raamovereenkomst voor het bezorgen van
loketproducten op locatie,
- De eventuele beslissing van niet-gekende datum tot het gunnen van de
overheidsopdracht voor het afsluiten van een raamovereenkomst voor het
bezorgen van loketproducten op locatie volgens het bestek
GAC/2016/3999.”
1.2.
De vordering in de zaak A. 221.627, ingesteld op 2 maart 2017,
strekt tot de schorsing van de tenuitvoerlegging van:
“- De beslissing van het College van Burgemeester en Schepenen van de
Stad Antwerpen van 20 januari 2017 tot goedkeuring van de bij-akte bij het
bestek GAC/2016/3999 voor het afsluiten van een raamovereenkomst voor
het bezorgen van loketproducten op locatie,
- De besteksbepalingen III.2.1 en III.2.2 opgenomen in de door het College
van Burgemeester en Schepenen van de Stad Antwerpen goedgekeurde
bij-akte bij het bestek GAC/2016/3999 voor het afsluiten van een
raamovereenkomst voor het bezorgen van loketproducten op locatie.”
II. Verloop van de rechtspleging
De verwerende partij heeft in beide zaken een nota ingediend.
Auditeur Inge Vos heeft in beide zaken een verslag opgesteld.
De partijen zijn opgeroepen voor de terechtzitting, die heeft
plaatsgevonden op 30 mei 2017.
Staatsraad Johan Bovin heeft in beide zaken verslag uitgebracht.
Advocaat Bart Van Hyfte, die in beide zaken verschijnt voor de
verzoekende partij, en advocaat Jim Deridder, die in beide zaken verschijnt voor de
verwerende partij, zijn gehoord.
‡AHHRKDDBC-BDACHBV‡
XII-8250-8326-2/40
Auditeur Inge Vos heeft in beide zaken een met dit arrest
eensluidend advies gegeven.
Er is toepassing gemaakt van de bepalingen op het gebruik der
talen, vervat in titel VI, hoofdstuk II, van de wetten op de Raad van State,
gecoördineerd op 12 januari 1973.
III. Feiten
3.1.
Met een schrijven van 20 mei 2016 deelt het college van
burgemeester en schepenen van de stad Antwerpen zowel aan de minister van
Mobiliteit, belast met Belgocontrol en de NMBS als aan de Vice-eerste minister en
minister van Buitenlandse Zaken en Europese Zaken, zijn intentie mee om aan de
inwoners van de stad Antwerpen de mogelijkheid te bieden bij de aanvraag voor
een aantal loketproducten ervoor te kiezen om het document te laten bezorgen.
3.2.
In zijn antwoordschrijven van 22 juni 2016 wijst de Minister van
Mobiliteit, belast met Belgocontrol en de NMBS, op een aantal technische en
juridische problemen en deelt hij mee dat hij van oordeel is dat het initiatief en de
nadere uitwerking van de mogelijkheid om rijbewijzen aan te bieden op locatie
toebehoort aan de federale overheid, weliswaar in nauw overleg met de gemeenten.
Tevens kondigt hij aan dat op korte termijn een vergadering met geïnteresseerde
steden en gemeenten zal plaatsvinden.
3.3.
Ook de Vice-eerste minister en minister van Buitenlandse Zaken
en Europese Zaken wijst in zijn antwoordschrijven van 1 juli 2016 op een aantal
technische en juridische aspecten die bij een bezorging op locatie door een
privébedrijf mee in overweging moeten worden genomen.
3.4.
Een eerste overlegvergadering vindt plaats op 12 juli 2016.
‡AHHRKDDBC-BDACHBV‡
XII-8250-8326-3/40
3.5.
Vervolgens schrijft de stad Antwerpen een overheidsopdracht
van diensten uit met het oog op het afsluiten van een raamovereenkomst voor het
bezorgen van loketproducten op locatie.
Op 12 augustus 2016 keurt het college van burgemeester en
schepenen van de stad Antwerpen het bestek “GAC/2016/3999 voor het afsluiten
van een raamovereenkomst voor het bezorgen van loketproducten op locatie” goed
en wordt beslist om de opdracht te gunnen bij wijze van vereenvoudigde
onderhandelingsprocedure met bekendmaking.
In de beslissing wordt de aanleiding en context voor het
uitschrijven van deze overheidsopdracht toegelicht als volgt:
“De stad Antwerpen stelde zich tot doel dat elke Antwerpenaar moet
kunnen rekenen op een kwalitatieve en klantgerichte dienstverlening in de
stadsloketten en het loket vreemdelingenzaken. Daarenboven wil de stad
toonaangevend zijn in haar klantrelatiemanagement, zowel op het vlak van
efficiëntie, toegankelijkheid, als vernieuwend karakter.
Geheel in de lijn met deze ambities werd onderzocht of het mogelijk is om
loketproducten op locatie te bezorgen.
Op dit moment is het immers zo dat de burger voor een aantal
loketproducten twee keer de verplaatsing naar één van de tien stadsloketten
moet maken: een keer voor de aanvraag en een keer voor het afhalen van
het document.
Als de burger stedelijke produkten thuis of op het werk kan laten bezorgen,
breiden we als stad onze dienstverlening uit met een belangrijke nieuwe
service, die het gemak voor de burger aanzienlijk verhoogt.”
3.6.
De opdracht wordt bekendgemaakt in het Bulletin der
Aanbestedingen van 16 augustus 2016. Er volgen nog verbeteringsberichten die
bekendgemaakt worden in het Bulletin der Aanbestedingen van 25 augustus 2016,
26 augustus 2016, 2 september 2016, 7 september 2016 en 9 september 2016.
3.7.
De aankondiging en het op de opdracht toepasselijk bestek met
nummer GAC/2016/3999 bepalen als uiterste datum voor ontvangst van de offertes
15 september 2016 om 11.15 uur.
‡AHHRKDDBC-BDACHBV‡
XII-8250-8326-4/40
In het bestek wordt verduidelijkt dat de nieuwe dienstverlening
inzake het bezorgen van loketproducten op locatie in een eerste fase zal worden
aangeboden voor paspoorten en rijbewijzen. Later kan de dienstverlening uitgebreid worden naar de arbeidskaarten en de verschillende identiteitsdocumenten
(elektronische identiteitskaart, identiteitsbewijs voor kinderen en elektronische
vreemdelingenkaart).
Het bestek vermeldt als gunningscriteria: prijs (20), algemene
organisatie en kwaliteit dienstverlening (30), veiligheid en risicobeheersing (35),
duurzaamheid (12) en sociale economie (3).
In de technische bepalingen van het bestek wordt schematisch de
processtroom weergegeven waaraan de dienstverlening minimaal moet voldoen.
Ook de gegevensoverdracht tussen de stad en de bezorgdienst
wordt nader toegelicht, evenals de te nemen maatregelen inzake veiligheid en
risicobeheersing.
3.8.
Er worden vervolgens nog twee documenten inzake “vragen en
antwoorden bij bestek GAC/2016/3999” opgesteld, die bekendgemaakt worden in
het Bulletin der Aanbestedingen van 2 en 7 september 2016.
In het antwoord op één van de vragen wordt door de verwerende
partij meegedeeld dat ernaar gestreefd wordt om de opdracht te gunnen “ergens in
november 2016”.
Het bestek vermeldt als vermoedelijke begindatum van de
diensten 1 januari 2017.
3.9.
Met een schrijven van 12 augustus 2016 deelt het college van
burgemeester en schepenen aan de minister van Mobiliteit, belast met
‡AHHRKDDBC-BDACHBV‡
XII-8250-8326-5/40
Belgocontrol en de NMBS haar ambitie mee om vanaf januari 2017 reeds van start
te gaan met het bezorgen op locatie van de rijbewijzen.
3.10.
Met een schrijven van 14 september 2016 deelt de minister van
Mobiliteit, belast met Belgocontrol en de NMBS, aan de burgemeester van de stad
Antwerpen nogmaals mee dat hij van oordeel is dat het initiatief en de nadere
uitwerking inzake de levering van rijbewijzen op locatie toebehoort aan de federale
overheid en merkt hij tevens op dat voorafgaandelijk aan de invoering ervan ook
een aanpassing van de reglementering noodzakelijk is.
De minister vraagt nadrukkelijk om de overheidsopdracht met
betrekking tot het bezorgen van loketproducten op locatie niet toe te wijzen en
deelt mee dat de overheidsopdracht en de mogelijke toewijzing ervan door zijn
diensten bij de Raad van State zal worden aangevochten.
3.11.
Op 17 oktober 2016 stelt de Belgische Staat een beroep tot
nietigverklaring in evenals een vordering tot schorsing van de tenuitvoerlegging
van voormelde beslissing van het college van burgemeester en schepenen van de
stad Antwerpen van 12 augustus 2016 tot goedkeuring van het bestek voor het
sluiten van een raamovereenkomst voor het bezorgen van loketproducten op
locatie en tot het uitschrijven van een vereenvoudigde onderhandelingsprocedure
met bekendmaking hiervoor, van de besteksbepalingen ervan en van “[d]e
eventuele beslissing van niet-gekende datum” tot het gunnen van deze
overheidsopdracht (de huidige zaak 220.517).
3.12.
Met een schrijven van 22 januari 2017 deelt de stad Antwerpen
aan de Raad van State mee dat het college van burgemeester en schepenen op
20 januari 2017 een “bijakte” bij het bestek “GAC/2016/3999 – Raamovereenkomst voor het bezorgen van loketproducten op locatie” heeft goedgekeurd, die
door de beide inschrijvers ook is aanvaard, en waarin uitdrukkelijk is bepaald dat
een bevoegd ambtenaar beschikbaar is op het ogenblik van de aflevering, om
‡AHHRKDDBC-BDACHBV‡
XII-8250-8326-6/40
onmiddellijk voorafgaand aan de aflevering een laatste controle uit te voeren en
onmiddellijk na de aflevering het rijbewijs te activeren.
Deze “bijakte” “vervangt de bepalingen III.2.1 en III.2.2,
wijzigingen of toevoegingen werden grijs gemarkeerd”.
3.13.
In haar bijkomende “nota” van 31 januari 2017 vraagt de
Belgische Staat om het voorwerp van zijn schorsings- en annulatieberoep uit te
breiden met de aldus op 20 januari 2017 goedgekeurde bijakte aan het
oorspronkelijk bestek nr. GAC/2016/3999.
3.14.
Bij het tussenarrest nr. 237.327 van 9 februari 2017 wordt het
verzoek tot uitbreiding van het voorwerp van de vordering tot schorsing tot de
voormelde beslissing van het college van burgemeester en schepenen van de stad
Antwerpen van 20 januari 2017 niet ingewilligd, en wordt beslist dat de nadere
behandeling van de zaak voor onbepaalde tijd wordt uitgesteld.
3.15.
Op 2 maart 2017 stelt de Belgische Staat een beroep tot
nietigverklaring evenals een vordering tot schorsing in tegen de voormelde
beslissing van het college van burgemeester en schepenen van de stad Antwerpen
van 20 januari 2017 tot goedkeuring van de bijakte bij het bestek, en van de
besteksbepalingen III.2.1 en III.2.2 opgenomen in deze bijakte (de huidige zaak
221.627).
IV. Samenvoeging
Met het oog op een goede rechtsbedeling worden de beide
vorderingen gevoegd.
‡AHHRKDDBC-BDACHBV‡
XII-8250-8326-7/40
V. Regelmatigheid van de rechtspleging
5.1.
De verzoekende partij heeft in de zaak A. 221.627 een pleitnota
en twee aanvullende stukken ingediend.
5.2.
Wat de pleitnota betreft, zal de Raad van State dit niet in het
koninklijk besluit van 5 december 1991 „tot bepaling van de rechtspleging in kort
geding voor de Raad van State‟ vervatte stuk slechts in zijn beoordeling betrekken
in zoverre het niets meer is dan de neerslag van de mondelinge uiteenzetting ter
terechtzitting.
Wat de aanvullende stukken betreft, namelijk het stuk “18.
Overzicht beschikbaarheid kruispuntbank van de rijbewijzen 2013-2016” en het
stuk “19. Projectfiche Rijbewijs online aanvraag”, is het toegestaan nieuwe feiten,
die een invloed kunnen hebben op de beoordeling van het beroep, aan de Raad van
State ter kennis te brengen. De neerlegging van de twee aanvullende stukken, die
door de verwerende partij niet wordt betwist, lijkt op het eerste gezicht te mogen
worden aanvaard.
VI. Ontvankelijkheid ratione materiae in de zaak 220.517
Exceptie van niet-ontvankelijkheid wat de tweede bestreden beslissing betreft
6.1.
De verwerende partij werpt op dat een bestek niet het voorwerp kan
uitmaken van een beroep tot nietigverklaring, en derhalve ook niet van een
vordering tot schorsing, aangezien het bestek een onderdeel is van een complexe
procedure die leidt tot de aanwijzing van de onderneming die belast wordt met de
uitvoering van de aanbestede werken. Als dusdanig is het een voorbereidende
handeling waartegen geen beroep kan worden ingesteld.
‡AHHRKDDBC-BDACHBV‡
XII-8250-8326-8/40
Beoordeling
6.2.
De beslissing om het bestek vast te stellen omvat tevens de
eigenlijke besteksbepalingen. De ontvankelijkheid ratione materiae van het
beroep tegen deze beslissing, zijnde de eerste bestreden beslissing, wordt niet
betwist.
De exceptie wordt verworpen.
Exceptie van niet-ontvankelijkheid wat de derde bestreden beslissing betreft
6.3.
Wat de derde bestreden beslissing betreft, werpt de verwerende
partij op dat het college van burgemeester en schepenen nog geen gunningsbeslissing heeft genomen, zodat zodanige beslissing evenmin het voorwerp kan
uitmaken van een procedure voor de Raad van State, en het beroep hiertegen aldus
onontvankelijk is.
Beoordeling
6.4.
In haar nota bevestigt de verwerende partij dat nog geen
gunningsbeslissing betreffende de opdracht is genomen.
Er lijkt vooralsnog geen gunningsbeslissing te zijn genomen.
Daardoor is een beroep tot nietigverklaring van die akte, en derhalve ook van de
vordering tot schorsing, die er een accessorium van uitmaakt, voorbarig en niet
ontvankelijk.
VII. Schorsingsvoorwaarden
Naar luid van artikel 17, § 1, tweede lid, van de wetten op de
Raad van State, gecoördineerd op 12 januari 1973 kan slechts tot schorsing van de
‡AHHRKDDBC-BDACHBV‡
XII-8250-8326-9/40
tenuitvoerlegging van de bestreden beslissing – die te dezen de toepasselijke
procedure lijkt te kunnen zijn – worden besloten onder de dubbele voorwaarde dat
de zaak te spoedeisend is voor een behandeling ervan in een beroep tot
nietigverklaring én dat minstens één ernstig middel wordt aangevoerd dat de
nietigverklaring van het besluit prima facie kan verantwoorden.
VIII. Onderzoek van het enig middel in de zaak 221.627
Het is passend om in de eerste plaats het middel in de zaak
221.627 te beoordelen.
Uiteenzetting van het middel
8.1.
Het enig middel is genomen uit “machtsoverschrijding, met
name de schending van de materiële bevoegdheid, van de artikelen 33 en 41 van de
Grondwet, van artikel 6, § 1, VIII, tweede lid van de bijzondere wet van 8 augustus
1980 tot hervorming der instellingen [hierna: de bijzondere wet van 8 augustus
1980], van artikel 46, eerste lid van de gewone wet van 9 augustus 1980 tot
hervorming der instellingen [hierna: de gewone wet van 9 augustus 1980], van
artikel 2 van het Gemeentedecreet, van de artikelen 6, § 2/1 en 6, § 7, tweede lid
van de wet van 19 juli 1991 betreffende de bevolkingsregisters, de identiteitskaarten, de vreemdelingenkaarten en de verblijfsdocumenten en tot wijziging van
de wet van 8 augustus 1983 tot regeling van een Rijksregister van de natuurlijke
personen [hierna: de wet bevolkingsregisters], van artikel 1, tweede lid van het
koninklijk besluit van 25 maart 2003 betreffende de identiteitskaarten [hierna: het
koninklijk besluit identiteitskaarten], van de artikelen 7 en 17 van het koninklijk
besluit van 23 maart 1998 betreffende het rijbewijs [hierna: het koninklijk besluit
rijbewijs] en van artikel 28 van het koninklijk besluit van 18 november 2011
betreffende de kruispuntbank van de rijbewijzen [hierna: het koninklijk besluit
kruispuntbank]”.
‡AHHRKDDBC-BDACHBV‡
XII-8250-8326-10/40
8.2.
In de materie van de rijbewijzen zijn de gemeenten belast met
een medebewindstaak van uitreiking van de voorlopige rijbewijzen en van de
rijbewijzen en van verwerking van de gegevens ervan.
De verzoekende partij betoogt dat de bestreden beslissingen de
modaliteiten van uitreiking van de voorlopige rijbewijzen en rijbewijzen beogen te
wijzigen en aan te vullen door aan een private dienstverlener de opdracht toe te
wijzen om over te gaan tot het bezorgen van onder meer rijbewijzen aan de
aanvrager op een door hem gekozen locatie (woonplaats, arbeidsplaats, enz.) en op
een door hem gekozen tijdstip.
Daar waar volgens de regelgeving en de praktijk de aanvrager
van een rijbewijs zich twee maal naar de gemeentelijke administratie moet
begeven (éénmaal voor de aanvraag en éénmaal voor de uitreiking) zou volgens de
door middel van de bestreden beslissingen beoogde opdracht de uitreiking door de
bezorgdienst gebeuren aan de aanvrager op een door deze laatste gekozen locatie
en op een door hem gekozen tijdstip.
Aldus grijpt de verwerende partij volgens de verzoekende partij
rechtstreeks in in de materie van de rijbewijzen, die behoort tot de bevoegdheid
van de federale overheid, en dit door de modaliteiten van afgifte van rijbewijzen te
wijzigen en aan te vullen.
Deze wijze van uitreiking van rijbewijzen wijkt volgens de
verzoekende partij ook op fundamentele wijze af van de bestaande regelgeving en
is hiermee bijgevolg in strijd.
Aldus overschrijdt de verwerende partij volgens de verzoekende
partij haar bevoegdheid om uitsluitend gemeentelijke belangen te regelen.
‡AHHRKDDBC-BDACHBV‡
XII-8250-8326-11/40
8.3.
De verzoekende partij licht vervolgens nader toe “in welke mate
de middels de bestreden besteksbepalingen beoogde dienstverlening strijdig is met
de regelgeving en in welke mate bijgevolg de bestreden beslissingen de in het
middel beoogde bepalingen schenden”.
8.3.1.
Wat “[d]e afgifte aan de persoon van de aanvrager” betreft.
Uit de artikelen 7 en 17 van het koninklijk besluit rijbewijs vloeit
volgens de verzoekende partij voort dat het rijbewijs noodzakelijkerwijze wordt
afgegeven “aan de persoon” van de aanvrager. Uit processtap 11 van de in het
bestek beschreven processtroom van bezorging van de rijbewijzen op locatie blijkt
dat de afgifte van de rijbewijzen in eerste instantie door de stad aan de bezorgdienst
gebeurt, die deze ophaalt bij de stad. De huidige regelgeving laat volgens de
verzoekende partij echter niet toe dat de burgemeester of zijn gemachtigde aan een
andere persoon dan de aanvrager (of diens lasthebber) het voorlopig rijbewijs of
het rijbewijs afgeeft of meegeeft. Minstens dienen hiervoor in de regelgeving
voorwaarden inzake veiligheid en beveiliging te worden ingebouwd.
8.3.2.
Wat “[d]e afgifte door de burgemeester of diens gemachtigde”
betreft.
De artikelen 7 en 17 van het koninklijk besluit rijbewijs bepalen
dat het voorlopig rijbewijs en het rijbewijs enkel “door de burgemeester van de
gemeente of door diens gemachtigde” mogen worden afgegeven. Bij de beoogde
afgifte van de voorlopige rijbewijzen en rijbewijzen op locatie zal de afgifte aan de
aanvrager gebeuren door een personeelslid van een private bezorgingsdienst
(processtap 13). Deze laatste beantwoordt volgens de verzoekende partij niet aan
de notie van de burgemeester of diens gemachtigde. Aldus zal de afgifte volgens
haar gebeuren door een persoon die hiertoe niet gemachtigd is en over geen geldige
delegatie beschikt. Delegatie is volgens de verzoekende partij enkel aanvaardbaar
indien zij binnen de schoot van de administratie blijft. Private personen mogen
‡AHHRKDDBC-BDACHBV‡
XII-8250-8326-12/40
derhalve niet gemachtigd zijn om een taak uit te voeren die de regelgeving aan een
bestuur of orgaan ervan toevertrouwt.
De taken die aldus aan de private dienstverlener worden
toevertrouwd, gaan volgens de verzoekende partij bovendien veel verder dan
louter het materiële vervoer van de documenten tot bij de aanvrager. Uit de
omschrijving van de processtap 13 blijkt immers dat deze private dienstverlener
wel degelijk belast wordt met verschillende aspecten van de eigenlijke
beslissingsbevoegdheid inzake “de afgifte van de uitreiking van het rijbewijs”.
Processtap 13 wordt immers omschreven als volgt :
“De bezorgdienst bezorgt het document aan de burger na
identiteitscontrole.”
Uit de omschrijving van deze processtap in de besteksbepaling
III.2.2 blijkt dat de private bezorger achtereenvolgens dient over te gaan tot:
- de controle van de identiteit van de burger aan de hand van zijn e-ID;
- de controle van het oude paspoort of rijbewijs dat aan hem wordt meegegeven;
- de controle van de gegevens op het nieuwe document ;
het maken van een appreciatie over de juistheid van de identiteit van de
aanvrager en over de juistheid van de e-ID of het rijbewijs.
Ook uit de besteksbepaling dat bij de minste twijfel over de
identiteit, de juistheid van het document of andere, de bezorging dient te worden
stopgezet, blijkt volgens de verzoekende partij dat daarbij aan de private
dienstverlener een appreciatiebevoegdheid wordt toegekend.
Dat de beslissingsmacht terzake niet uitsluitend bij de burgemeester of zijn gemachtigde ligt, doch ook grotendeels bij de private dienstverlener, blijkt volgens de verzoekende partij dan ook uit het feit dat hij en enkel
‡AHHRKDDBC-BDACHBV‡
XII-8250-8326-13/40
hij een appreciatie moet maken over de vraag of er al dan niet twijfel bestaat over
de identiteit.
Aldus schendt het bestek volgens haar ook artikel 6, § 7, tweede
lid, van de wet bevolkingsregisters, dat bepaalt :
“Hij (lees : de Koning) bepaalt ook welke de openbare overheden en
ambtenaren zijn op wier vordering de kaart moet worden getoond.”
In uitvoering hiervan bepaalt artikel 1, tweede lid, van het
koninklijk besluit identiteitskaarten:
“Een van deze beide documenten moet worden overgelegd bij elke
vordering van de politie, evenals bij elke aangifte, bij elke aanvraag van
getuigschriften en, in het algemeen, telkens als de houder het bewijs van
zijn identiteit dient te leveren.”
Uit de voormelde wettelijke en reglementaire bepalingen vloeit
volgens de verzoekende partij dan ook voort dat de identiteitskaart enkel aan
openbare overheden en ambtenaren moet worden getoond, onder meer voor de
identificatie en de authentificatie van de aanvrager van het rijbewijs aan de hand
van de gegevens vermeld in artikel 6, § 2/1, van dezelfde wet, dat hiertoe de
machtiging tot gebruik van deze gegevens op de identiteitskaart verleent.
Aangezien de private dienstverlener geen openbare overheid of
ambtenaar is in de zin van artikel 6, § 7, tweede lid, van de wet bevolkingsregisters,
kan deze volgens de verzoekende partij niet betrokken worden bij het proces van
identificatie en authentificatie van de aanvrager van een rijbewijs.
8.3.3.
Wat “[d]e controle van de reglementaire voorwaarden op het
ogenblik van de afgifte” betreft.
‡AHHRKDDBC-BDACHBV‡
XII-8250-8326-14/40
Uit de bepalingen van het koninklijk besluit rijbewijs en
artikel 23, § 1, 1°, van de wet „betreffende de politie over het wegverkeer‟,
gecoördineerd op 16 maart 1968 (hierna: de wegverkeerswet), leidt de
verzoekende partij af dat de fysieke afgifte van het rijbewijs noodzakelijkerwijze
gepaard moet gaan met een laatste onderzoek of de aanvrager nog voldoet aan de
wettelijke en reglementaire voorwaarden op grond van een consultatie van de
kruispuntbank van de rijbewijzen. Beide stappen (laatste onderzoek en afgifte)
dienen volgens haar dan ook simultaan te gebeuren. De afgifte van rijbewijzen op
locatie door een externe bezorgdienst laat volgens de verzoekende partij een
dergelijke controle op de naleving van de wettelijke en reglementaire voorwaarden
op het ogenblik van de afgifte niet langer toe. Immers, tussen de processtap 11
(ogenblik waarop de bezorgdienst het rijbewijs ophaalt bij de stad en dus het laatste
ogenblik dat de burgemeester of zijn gemachtigde de kruispuntbank van de
rijbewijzen heeft kunnen consulteren) en de processtap 13 (ogenblik waarop de
burger het rijbewijs in ontvangst neemt van de bezorgdienst) loopt
noodzakelijkerwijze een bepaalde tijdsspanne, die afhankelijk is van de afspraak
omtrent de plaats en het tijdstip van afgifte die de bezorgdienst en de burger in
onderling overleg hebben afgesproken. In die tijdsspanne, die kan lopen van enkele
uren tot dagen, of zelfs meer, kunnen de gegevens in de inlichtingenfiche bedoeld
in de artikelen 57 en 58 van het koninklijk besluit rijbewijs en in de kruispuntbank
van de rijbewijzen gewijzigd en aangepast zijn, zodat de aanvrager mogelijk niet
langer voldoet aan de voorwaarden van de wegverkeerswet en het koninklijk
besluit rijbewijs.
De beschrijving van de processtap 13 in de op 20 januari 2017
goedgekeurde bijakte, met name de bezorging van het rijbewijs na identiteitscontrole door de private dienstverlener, in besteksbepaling III.2.2, is volgens de
verzoekende partij niet van aard afbreuk te doen aan deze vaststelling. Nog steeds
is het perfect mogelijk dat tussen de processtap 11 (ogenblik waarop de bezorgdienst het rijbewijs ophaalt bij de stad) en de processtap 13 (ogenblik waarop de
burger het rijbewijs in ontvangst neemt van de bezorgdienst, na identificatie van
‡AHHRKDDBC-BDACHBV‡
XII-8250-8326-15/40
zijn identiteit) wijzigingen zijn opgetreden in de gegevens in de kruispuntbank van
de rijbewijzen, zodat de aanvrager niet langer voldoet aan de voorwaarden voor
afgifte van het rijbewijs of voorlopig rijbewijs. Nergens in de beschrijving van
deze processtap is immers voorzien dat op het ogenblik van deze bezorging de
private dienstverlener in real time contact moet hebben met de stadsdienst om na te
gaan of de aanvrager nog voldoet aan de wettelijke en reglementaire voorwaarden
voor afgifte. De beschrijving van processtap 13 bepaalt weliswaar dat “de
bezorging (...) op eenvoudig verzoek van de stad tot op het moment van de
overhandiging (kan) stopgezet worden, bijvoorbeeld indien zou blijken dat op dat
moment niet meer aan de reglementaire voorwaarden voldaan wordt”, doch uit de
beschrijving zelf blijkt dat het slechts om een facultatief initiatief gaat van de
stadsdiensten en niet om een verplichte laatste controle op het ogenblik van de
afgifte.
8.3.4.
Wat “[d]e afgifte binnen de reglementaire termijnen” betreft.
Ook de afgifte binnen de reglementaire termijnen zoals bepaald
in artikel 17, § 1, vierde en vijfde lid, van het koninklijk besluit rijbewijs is volgens
de verzoekende partij door de bestreden beslissingen niet verzekerd. Enkel de
burgemeester of dienst gemachtigde, belast met de uitreiking en de afgifte, zijn
bevoegd om na te gaan of deze termijn werd gerespecteerd. Indien het rijbewijs
wordt afgegeven door een private bezorgdienst, bestaat volgens de verzoekende
partij de kans dat op het ogenblik van de afgifte deze termijnen zijn verstreken en
het rijbewijs bijgevolg niet langer geldig is.
Ook hier stelt zij weerom dat zoals bij de vorige grief de
beschrijving van de processtap 13 in de besteksbepaling III.2.2 niet van aard is om
tegemoet te komen aan het beschreven risico van afgifte van een nietig rijbewijs of
voorlopig rijbewijs. Uit de beschrijving van processtap 13 blijkt dat de private
dienstverlener de identiteit van de aanvrager controleert aan de hand van zijn e-ID
en vervolgens controle uitoefent op het oude rijbewijs en het nieuwe rijbewijs
‡AHHRKDDBC-BDACHBV‡
XII-8250-8326-16/40
alvorens tot bezorging hiervan over te gaan. Er is echter geenszins in voorzien dat
op het ogenblik van de materiële afgifte contact wordt opgenomen met de stadsdiensten teneinde na te gaan of nog aan de wettelijke en reglementaire voorwaarden inzake de termijn is voldaan. Deze controle is volgens de verzoekende
partij louter en alleen afhankelijk van een initiatief dat de stadsdiensten zouden
nemen in de loop van de dag, nadat zij in de ochtend zijn verwittigd van het
tijdsvak waarin de bezorging zal plaatsvinden, om al dan niet na te gaan of nog aan
de wettelijke en reglementaire voorwaarden is voldaan en om hieromtrent contact
op te nemen met de private dienstverlener.
8.3.5.
Wat “[d]e activering en de registratie van het afgegeven
rijbewijs” betreft.
Uit artikel 28 van het koninklijk besluit kruispuntbank leidt de
verzoekende partij ten slotte af dat er geen enkele tijdsspanne mag verlopen tussen
de fysieke afgifte en het aanpassen van de gegevens in de kruispuntbank van de
rijbewijzen. In het door de bestreden beslissingen beoogde bezorgingssysteem via
een private dienstverlener verloopt er volgens haar echter noodzakelijkerwijze een
zekere tijdsspanne tussen het ogenblik waarop de bezorgdienst het rijbewijs
bezorgt aan de burger (processtap 13) en het ogenblik dat de stad het afgeleverde
rijbewijs activeert en registreert in de kruispuntbank van de rijbewijzen (processtap
17).
In processtap 16 staat wel beschreven dat op het ogenblik dat de
burger tekent voor ontvangst “een versleuteld bericht naar de stad (real time Proof
of Delivery) dat het rijbewijs of paspoort werd bezorgd” wordt verstuurd, waarna
volgens processtap 17 “een loketmedewerker (...) onmiddellijk het nieuwe
document in de achterliggende toepassingen (activeert) en […] indien nodig het
oude document [deactiveert]”. Aldus bestaat er volgens de verzoekende partij
evenwel geen enkele garantie dat de activering onmiddellijk zal geschieden, zoals
dit momenteel aan het loket wel het geval zou zijn. Volgens de beschrijving uit de
‡AHHRKDDBC-BDACHBV‡
XII-8250-8326-17/40
processtappen 16 en 17 is de onmiddellijke activering immers afhankelijk van de
verzending van “een versleuteld bericht” door de private dienstverlener naar de
stadsdiensten, waaromtrent geen enkele garantie van goede aankomst bestaat, noch
omtrent het tijdstip van ontvangst van de berichten. Bovendien is de verwerking
van de activering van deze berichten volledig afhankelijk van de beschikbaarheid
van de loketmedewerker. Indien deze op hetzelfde ogenblik tientallen berichten
van bezorging ontvangt, zal mogelijk de verwerking en activering pas enige tijd
later plaatsvinden, en dit afhankelijk van diens werkdruk.
Beoordeling
8.4.
Overeenkomstig artikel 41, eerste lid, van de Grondwet worden
de uitsluitend gemeentelijke belangen door de gemeenteraden geregeld volgens de
beginselen bij de Grondwet vastgesteld.
Artikel 2, eerste en tweede lid, van het Gemeentedecreet (van
15 juli 2005), bepaalt:
“De gemeenten beogen om op het lokale niveau bij te dragen tot het welzijn
van de burgers en tot de duurzame ontwikkeling van het gemeentelijk
gebied. Overeenkomstig artikel 41 van de Grondwet zijn ze bevoegd voor
de aangelegenheden van gemeentelijk belang voor de verwezenlijking
waarvan ze alle initiatieven kunnen nemen.
Overeenkomstig artikel 6, § 1, VIII, tweede lid, van de bijzondere wet van
8 augustus 1980 tot hervorming der instellingen en artikel 46 van de
gewone wet van 9 augustus 1980 tot hervorming der instellingen en met
toepassing van het subsidiariteitsbeginsel, oefenen de gemeenten ook de
bevoegdheden uit die hen door of krachtens de wet of het decreet zijn
toevertrouwd.”
Overeenkomstig artikel 6, § 1, VIII, tweede lid, van de
bijzondere wet van 8 augustus 1980 mogen de handelingen, reglementen en
verordeningen van de overheden van de provincies, de bovengemeentelijke
besturen, de gemeenten, de agglomeraties en federaties van gemeenten en andere
bestuursoverheden niet in strijd zijn met de wetten en de besluiten van de federale
‡AHHRKDDBC-BDACHBV‡
XII-8250-8326-18/40
overheid of de decreten en besluiten van de gemeenschappen, die in elk geval die
overheden met de uitvoering daarvan en met andere opdrachten, met inbegrip van
het geven van advies, kunnen belasten, alsook met het op de begroting brengen van
alle uitgaven die zij aan deze overheden opleggen.
8.5.
De verzoekende partij lijkt zich niet dienstig te kunnen beroepen
op de beweerde schending van artikel 46 van de gewone wet van 9 augustus 1980,
overeenkomstig welke bepaling de handelingen van de overheden van de
provincies, de gemeenten, de agglomeraties en andere bestuursoverheden niet in
strijd mogen zijn met de decreten en de reglementen van de Gemeenschappen of de
Gewesten, welke die overheden met de uitvoering daarvan kunnen belasten. Deze
bepaling verwijst immers slechts naar de overeenstemming met de decreten en de
reglementen van de Gemeenschappen of de Gewesten, terwijl het middel uitgaat
van een gebrek aan overeenstemming met de bestaande federale regelgeving. In de
mate dat de schending van artikel 46 van de gewone wet van 9 augustus 1980
wordt aangevoerd, lijkt het middel dan ook onontvankelijk.
8.6.
Het door artikel 41 van de Grondwet en artikel 2, eerste lid, van
het Gemeentedecreet gehuldigde beginsel van de lokale autonomie sluit niet uit dat
er door de bevoegde wetgever beperkingen aan kunnen worden gesteld.
De gemeentelijke autonomie is aldus niet absoluut en de
gemeenteraad is gebonden door de algemene bepalingen die door de hogere
overheden worden opgelegd.
Het beginsel van de lokale autonomie staat er voorts in principe
geenszins aan in de weg dat de wet- of decreetgever oordeelt dat een
aangelegenheid beter op een meer algemeen niveau wordt behandeld, zodat ze op
een uniforme wijze zal zijn geregeld voor het gehele betrokken grondgebied.
‡AHHRKDDBC-BDACHBV‡
XII-8250-8326-19/40
8.7.
In het tweede lid van het voormelde artikel 2 van het Gemeente-
decreet wordt voorts aangegeven dat de gemeenten tevens bij wet of decreet
ingeschakeld kunnen worden voor het verlenen van hun medewerking aan de
uitvoering van taken die het lokale belang overschrijden (medebewind). Het begrip
“medebewind” heeft aldus betrekking op de loutere tenuitvoerlegging door
gemeenten of provincies van een hogere regeling die door de federale,
gemeenschaps- of gewestoverheid werd uitgevaardigd, waardoor er zo goed als
geen discretionaire bevoegdheid bestaat voor het orgaan dat belast is met de
medebewindstaak. Enkel op het vlak van de organisatie van de dienstverlening
mogen de gemeenten en provincies in voorkomend geval nog initiatieven nemen,
maar de inhoud van de taak zelf is het voorwerp van een stringente regeling die
door de federale, gemeenschap- of gewestoverheid werd uitgevaardigd.
De bestreden beslissingen lijken door de verwerende partij te
zijn genomen in het kader van haar medebewindstaken, hetgeen overigens niet
wordt betwist.
Evenmin wordt betwist dat zij te dezen gebonden is door de
voorschriften van het koninklijk besluit rijbewijs en van het koninklijk besluit
kruispuntbank.
8.8.
Volgens de verzoekende partij grijpt de verwerende partij door
middel van de bestreden beslissingen rechtstreeks in in de materie van de
rijbewijzen, die behoort tot de bevoegdheid van de federale overheid, en dit door
de modaliteiten van afgifte van rijbewijzen te wijzigen en aan te vullen. Het
onderzoek van deze grief hangt samen met het onderzoek van de overige grieven
die in het middel worden aangevoerd en waarbij op concrete wijze wordt
uiteengezet waarom de bestreden beslissing op vijf punten zou afwijken van de
bestaande federale regelgeving.
‡AHHRKDDBC-BDACHBV‡
XII-8250-8326-20/40
8.9.
De vraag die in het kader van onderhavig middel dient te worden
onderzocht, is bijgevolg of de bestreden beslissingen al dan niet afwijken van de
bepalingen van het koninklijk besluit rijbewijs en het koninklijk besluit kruispuntbank op de vijf punten die door de verzoekende partij in haar verzoekschrift
worden uiteengezet. In het kader van de voorliggende schorsingsvordering voert
de verzoekende partij in dit verband bovendien ook bijkomend een schending aan
van de artikelen 6, § 2/1 en 6, § 7, tweede lid, van de wet bevolkingsregisters en
van artikel 1, tweede lid, van het koninklijk besluit identiteitskaarten.
8.10.
De artikelen 7 en 17 van het koninklijk besluit rijbewijs,
waarvan de schending wordt aangevoerd, bepalen:
“Art. 7. Het voorlopige rijbewijs model 3 stemt overeen met het model van
bijlage 2.
Het voorlopige rijbewijs wordt afgegeven:
1° aan de personen bedoeld in artikel 3, § 1, 1° en 3°, b) en c), door de
burgemeester van de gemeente of door diens gemachtigde waar de
aanvrager ingeschreven of vermeld is in het bevolkings-, vreemdelingenof wachtregister;
2° aan de personen bedoeld in artikel 3, § 1, 2° door de burgemeester van de
gemeente of door diens gemachtigde die de bijlage 33 heeft afgegeven;
3° aan de personen bedoeld in artikel 3, § 1, 3°, a), door de Minister van
Buitenlandse Zaken of zijn gemachtigde;
4° aan de personen bedoeld in artikel 3, § 1, 4°, door de burgemeester of
diens gemachtigde, van de gemeente waar de Belgische onderwijsinstelling
zich bevindt waar de aanvrager is ingeschreven.
Het voorlopige rijbewijs wordt uitgereikt tegen afgifte van een degelijk
ingevulde aanvraag om een voorlopig rijbewijs en op vertoon van het
bewijs dat voldaan is aan de voorwaarden voorgeschreven bij artikel 6, 1°,
b), c), e), g) en 3°, f), tweede streepje.
Het model van de aanvraag om een voorlopig rijbewijs en van het attest
voorgelegd door de kandidaat die artikel 6, 3°, f), tweede streepje inroept,
wordt bepaald door de Minister.
[…]
Art. 17. § 1. Het rijbewijs komt overeen met het model van bijlage 1.
Het rijbewijs wordt uitgereikt door de overheid bedoeld in artikel 7, tegen
afgifte van een degelijk ingevulde aanvraag om een rijbewijs. Het model
van de aanvraag om een rijbewijs wordt bepaald door de Minister. Deze
aanvraag bevat de toestemming van de aanvrager voor het gebruik van zijn
foto en het elektronisch beeld van zijn handtekening uit het Rijksregister
van de natuurlijke personen, zoals bedoeld in artikel 6bis, § 1, 1°, van de
‡AHHRKDDBC-BDACHBV‡
XII-8250-8326-21/40
wet van 19 juli 1991 betreffende de bevolkingsregisters, de identiteitskaarten, de vreemdelingenkaarten en de verblijfsdocumenten en tot
wijziging van de wet van 8 augustus 1983 tot regeling van een Rijksregister
van de natuurlijke personen, voor de vervaardiging van het rijbewijs.
Deze aanvraag is vergezeld van:
1° een foto van de aanvrager die voldoet aan de door de minister
vastgestelde normen, indien de foto, bedoeld in het tweede lid, niet
gebruikt kan worden voor de vervaardiging van het rijbewijs;
2° de verklaringen betreffende de lichamelijke en visuele geschiktheid of,
in voorkomend geval, de attesten voorgeschreven in de artikelen 41, §§ 2 of
3, 44, § 5 en 45, tweede lid. Het attest voorgeschreven in artikel 44, § 5 is
niet vereist indien de kandidaat houder is van een nog geldig rijbewijs,
waarvoor het attest reeds aangeboden werd;
3° een verklaring op eer waarin gesteld wordt dat de aanvrager geen houder
is van een Europees rijbewijs, behalve in het in § 2 bedoelde geval;
4° in voorkomend geval, de rechtvaardiging van de ingeroepen vrijstelling
van het theoretische examen of het praktische examen.
Het rijbewijs is uitgereikt binnen een termijn van drie jaar te rekenen vanaf
de datum van het slagen voor het praktische examen bedoeld in de artikelen
29, 2° en 33 en in artikel 21 van het koninklijk besluit van 4 mei 2007
betreffende het rijbewijs, de vakbekwaamheid en de nascholing van
bestuurders van voertuigen van de categorieën Cl, Cl+E, C, C+E, Dl, Dl+E,
D, D+E. Zoniet moet de kandidaat opnieuw scholing volgen en een nieuw
theoretisch en praktisch examen afleggen.
Elk rijbewijs dat niet wordt afgegeven binnen een termijn van drie
maanden na de aanvraag, wordt vernietigd door de overheid bedoeld in
artikel 7.
De minister of zijn gemachtigde bepaalt de bestemming die moet worden
gegeven aan de aanvraagformulieren.
§ 2. Indien de aanvrager, overeenkomstig artikel 27, 2°, een Europees
rijbewijs of een buitenlands rijbewijs voorlegt, bedoeld in artikel 23, § 2, 1°
van de wet, ondertekent hij een verklaring waarbij bevestigd wordt dat het
rijbewijs authentiek en nog geldig is; het rijbewijs wordt afgegeven aan de
overheid bedoeld in artikel 7.
Indien het een Europees rijbewijs betreft, wordt het teruggezonden naar de
overheid die het heeft uitgereikt, met vermelding van de redenen voor die
terugzending. Indien het om een buitenlands rijbewijs gaat, wordt dat
rijbewijs bewaard door de in artikel 7 genoemde overheid en aan de houder
teruggegeven wanneer deze niet meer voldoet aan de voorwaarden die in
artikel 3, § 1, voor het verkrijgen van een rijbewijs gesteld worden, tegen
teruggave van het Belgische rijbewijs.
§ 3. Er mag geen rijbewijs worden afgegeven aan de aanvrager die reeds
houder is van een Europees rijbewijs, behalve in het geval bedoeld in § 2.
Er mag geen rijbewijs worden afgegeven aan de aanvrager die reeds houder
is van een Europees rijbewijs dat het voorwerp uitmaakt van een nationale
beperking, een schorsing of een intrekking in een andere lidstaat van de
Europese Unie of van de Europese Economische Ruimte.”
‡AHHRKDDBC-BDACHBV‡
XII-8250-8326-22/40
Artikel 28 van het koninklijk besluit kruispuntbank, waarvan
eveneens de schending wordt aangevoerd, bepaalt bovendien:
“De overheid bedoeld in artikel 7 van het koninklijk besluit van 23 maart
1998 registreert elke aanvraag om een rijbewijs in de kruispuntbank bij het
indienen van de aanvraag.
De overheid bedoeld in het eerste lid registreert de afgifte van het rijbewijs
onmiddellijk in de kruispuntbank.”
In het verslag aan de Koning bij het koninklijk besluit
kruispuntbank wordt hierover onder meer het volgende opgemerkt:
“De kruispuntbank dient als authentieke bron voor de rijbewijsgegevens
opgesomd in artikel 4. Deze gegevens vinden hun oorsprong bij de
registratie van het rijbewijs, die in de eerste plaats gebeurt door de
gemeentelijke overheidsdiensten en in bepaalde gevallen door de Federale
Overheidsdienst Buitenlandse Zaken. Deze diensten zijn immers
verantwoordelijk voor de afgifte, zoals bepaald in de artikelen 7 en 17 van
het koninklijk besluit van 23 maart 1998 betreffende het rijbewijs. Het
Directoraat-generaal Mobiliteit en Verkeersveiligheid kan als beheersdienst deze gegevens verbeteren, aanvullen en wijzigen.”
De burgemeester of zijn gemachtigde wordt overeenkomstig de
voormelde artikelen 7 en 17 van het koninklijk besluit rijbewijs, en behoudens het
geval vermeld in artikel 7, tweede lid, 3°, van dit besluit belast met de afgifte van
het voorlopig rijbewijs en het rijbewijs, evenals met de controle of aan de
voorwaarden voor de afgifte of het uitreiken van een rijbewijs is voldaan.
De gegevens verwerkt in de kruispuntbank van de rijbewijzen
kunnen onder meer worden gebruikt voor deze controle op de afgifte van de
rijbewijzen. De burgemeester of zijn gemachtigde zijn overeenkomstig artikel 14
van het koninklijk besluit kruispuntbank dan ook gemachtigd om gebruik te maken
van de gegevens opgenomen en ter beschikking gesteld in de kruispuntbank zonder
de voorafgaande machtiging, voorzien in artikel 13, § 1, van de wet van 14 april
2011 „houdende diverse bepalingen‟, waarin onder meer de kruispuntbank van de
rijbewijzen wordt opgericht (titel 3, hoofdstuk 1).
‡AHHRKDDBC-BDACHBV‡
XII-8250-8326-23/40
De kruispuntbank van de rijbewijzen heeft tot doel de
informatisering van de procedure met betrekking tot de aanvragen om een rijbewijs
en de vereenvoudiging van de inspectie en de controle met betrekking tot
rijbewijzen en bewijzen van vakbekwaamheid, zowel bij de afgifte ervan als
daarna. Zij heeft eveneens tot doel de betrouwbaarheid van de gegevens met
betrekking tot rijbewijzen te waarborgen en de gegevensuitwisseling tussen alle
betrokken diensten te garanderen en te vergemakkelijken.
In de parlementaire voorbereiding bij de wet wordt tevens
benadrukt dat de registratie in de kruispuntbank van ieder rijbewijs dat in België
wordt afgeleverd, essentieel is voor de in artikel 6 van de wet opgesomde
doeleinden (Parl. St. Kamer 2010-2011, nr. 1208/1, 7).
Om die reden moet het actualiseren van de gegevens binnen de
kruispuntbank “onverwijld” door alle diensten worden uitgevoerd en moet de
overheid bedoeld in artikel 7 van het koninklijk besluit rijbewijs de afgifte van het
rijbewijs ook “onmiddellijk” registreren in de kruispuntbank.
8.11.
Wat de afgifte aan de persoon van de aanvrager door de
burgemeester of door diens gemachtigde betreft
8.11.1.
Wat de grieven van de verzoekende partij inzake (1) de afgifte
aan de persoon van de aanvrager en (2) door de burgemeester of diens gemachtigde
betreft, lijkt niet vast te staan dat de voorliggende besteksbepalingen strijdig zijn
met de voormelde artikelen 7 en 17 van het koninklijk besluit rijbewijs.
Het begrip “afgifte” in de artikelen 7 en 17 van het koninklijk
besluit rijbewijs lijkt immers geen betrekking te hebben op de louter materiële
overhandiging van het rijbewijs. In deze bepalingen lijkt daarentegen de overheid
te worden aangewezen die bevoegd is om het rijbewijs uit te reiken, de termijn te
worden bepaald waarbinnen het rijbewijs dient te worden uitgereikt, evenals een
‡AHHRKDDBC-BDACHBV‡
XII-8250-8326-24/40
aantal gevallen te worden omschreven waarin geen rijbewijs mag worden
afgegeven of uitgereikt.
Artikel 17 van het koninklijk besluit rijbewijs vermeldt dan ook
uitdrukkelijk dat het rijbewijs wordt uitgereikt door de overheid bedoeld in
artikel 7, tegen afgifte van een degelijk ingevulde aanvraag om een rijbewijs.
Ook in het verslag aan de Koning bij het koninklijk besluit van
24 augustus 2007, waarbij artikel 7, tweede lid, 4° werd ingevoegd, wordt de
wijziging als volgt toegelicht:
“Artikel 4 bepaalt dat het rijbewijs aan de kandidaten die houder zijn van
een door een consulaire post afgegeven identiteitskaart van Belg, zal
worden afgegeven door de gemeente waar de Belgische onderwijsinstelling
zich bevindt waar de aanvrager is ingeschreven.”
Bijgevolg lijkt noch de louter materiële overhandiging van het
rijbewijs door de burgemeester of zijn gemachtigde aan de bezorgdienst, noch de
louter materiële overhandiging van het rijbewijs door de bezorgdienst aan de
aanvrager op locatie, prima facie gekwalificeerd te moeten worden als een
“afgifte” in de zin van de voormelde artikelen 7 en 17 van het koninklijk besluit
rijbewijs.
8.11.2.
Stap 13 “Bezorgdienst bezorgt het document aan de burger na
identiteitscontrole” wordt in bepaling III.2.2 van het bestek als volgt omschreven:
“De bezorgdienst laat de ochtend van de bezorging aan de burger en de stad
weten in welk 2-uurs tijdsvak hij verwacht de bezorging te zullen doen.
De bezorger biedt zich binnen het afgesproken tijdsvak en op het
afgesproken adres aan bij de burger.
De bezorger legitimeert zich en controleert de identiteit van de burger aan
de hand van het elD.
Als er een oud paspoort of rijbewijs meegegeven moet worden met de
bezorgdienst, ontvangt en controleert de bezorger dat document.
De bezorger controleert ook de gegevens op het nieuwe document, en
bezorgt het dan aan de aanvrager.
‡AHHRKDDBC-BDACHBV‡
XII-8250-8326-25/40
Bij de minste twijfel over de identiteit, de juistheid van het document of
andere, wordt de bezorging stopgezet, en deelt de bezorger de burger mee
dat die zich bij het stadskantoor moet aanbieden.
Er kan enkel aan de aanvrager bezorgd worden.
De bezorging kan op eenvoudig verzoek van de stad tot op het moment van
de overhandiging stopgezet worden, bijvoorbeeld indien zou blijken dat op
dat moment niet meer aan de reglementaire voorwaarden voldaan wordt.
Indien een eerste bezorgpoging niet succesvol was, neemt de bezorgdienst
contact op met de burger om een tweede bezorgafspraak in te plannen.
Indien ook deze tweede bezorgafspraak niet succesvol is, wordt het
paspoort of rijbewijs terugbezorgd aan de stad, en kan de burger het
document aan het stadsloket ophalen.
Ook als de bezorging niet binnen een bepaalde termijn (rekening houdend
met de reglementaire termijnen) heeft kunnen plaatsvinden, wordt het
paspoort of rijbewijs terugbezorgd aan de stad.”
Uit deze omschrijving blijkt op het eerste gezicht niet dat de
beslissingsmacht inzake de afgifte of de uitreiking van het rijbewijs “grotendeels
bij de private dienstverlener” zou vallen, zoals de verzoekende partij aanvoert in
haar verzoekschrift.
De handelingen waaraan een beslissingsbevoegdheid kleeft,
zoals het ontvangen en verwerken van de aanvraag, de uitreiking, de activatie en
deactivatie in de kruispuntdatabank en de vernietiging van oude documenten,
lijken immers in handen van de burgemeester en zijn administratie te blijven. De
private dienstverlener lijkt enkel te worden belast met het materieel vervoer van de
documenten tot bij de aanvrager en, desgevallend, het materieel vervoer van oude
documenten van bij de aanvrager terug naar de stad. Dat de bezorger daarbij
gegevens dient te controleren opdat de juiste documenten aan de juiste persoon
worden bezorgd, lijkt op zichzelf niet in te houden dat aan de bezorgdienst een
beslissingsbevoegdheid zou worden overgedragen inzake de afgifte of de
uitreiking van het rijbewijs, te meer daar het bestek uitdrukkelijk bepaalt dat bij de
minste twijfel over de identiteit, de juistheid van het document of andere de
bezorging dient te worden stopgezet en de bezorger de burger dient mee te delen
dat deze zich bij het stadskantoor dient aan te bieden.
‡AHHRKDDBC-BDACHBV‡
XII-8250-8326-26/40
8.11.3.
In het kader van de voorliggende schorsingsvordering wordt
hier bijkomend nog een schending aangevoerd van artikel 6, §§ 2/1 en 7, tweede
lid, van de wet bevolkingsregisters en van artikel 1, tweede lid, van het koninklijk
besluit identiteitskaarten.
Uit deze wettelijke en reglementaire bepalingen vloeit volgens
de verzoekende partij voort dat de identiteitskaart enkel aan openbare overheden
en ambtenaren moet worden getoond, onder meer voor de identificatie en de
authentificatie van de aanvrager van het rijbewijs aan de hand van de gegevens
vermeld in artikel 6, § 2/1 van voormelde wet, dat hiertoe de machtiging tot
gebruik van deze gegevens op de identiteitskaart verleent.
Aangezien de private dienstverlener geen openbare overheid of
ambtenaar is in de zin van artikel 6, § 7, tweede lid, van de wet bevolkingsregisters,
kan deze volgens de verzoekende partij niet betrokken worden bij het proces van
identificatie en authentificatie van de aanvrager van een rijbewijs.
8.11.4.
Artikel 6, § 2/1, van de wet bevolkingsregisters, bepaalt dat de
gegevens bedoeld in § 2, tweede lid, 1°, 2°, 3°, 5° en 10°, van deze wet eveneens
kunnen worden gebruikt voor de identificatie en authentificatie van de aanvrager
van het rijbewijs of van het als zodanig geldend bewijs, bedoeld in de
wegverkeerswet.
Overeenkomstig artikel 6, § 7, tweede lid, van diezelfde wet,
bepaalt de Koning ook welke de openbare overheden en ambtenaren zijn op wier
vordering de identiteitskaart of de vreemdelingenkaart moet worden getoond.
Artikel 1 van het koninklijk besluit identiteitskaarten bepaalt:
“Iedere Belg die volle vijftien jaar oud is, moet houder zijn van een
identiteitskaart die als bewijs van inschrijving in het bevolkingregister
geldt of, in geval van verlies, diefstal of vernieling van die kaart, van een
overeenkomstig artikel 6 afgegeven attest. Dit attest dat in geen geval als
‡AHHRKDDBC-BDACHBV‡
XII-8250-8326-27/40
identiteitskaart kan gelden, is geldig gedurende één maand en de
geldigheidsduur kan worden verlengd door het bestuur van de gemeente
waar de betrokkene zijn hoofdverblijfplaats heeft.
Een van deze beide documenten moet worden overgelegd bij elke
vordering van de politie, evenals bij elke aangifte, bij elke aanvraag van
getuigschriften en, in het algemeen, telkens als de houder het bewijs van
zijn identiteit dient te leveren.
Een van deze beide documenten moet ook worden overgelegd aan de
gerechtsdeurwaarder die belast is met de betekening van een exploot of aan
de personen die overeenkomstig artikel 37, § 1, eerste lid, van het
Gerechtelijk Wetboek, belast zijn met de afgifte van het afschrift van een
dergelijk exploot.”
In artikel 1, tweede lid, van het voormelde besluit worden aldus
de bepalingen van artikel 1, tweede en derde lid, van het koninklijk besluit van
29 juli 1985 „betreffende de identiteitskaarten‟ behouden, welke bepalingen
regelen aan wie de identiteitskaart moet worden overgelegd.
Buiten de regeling opgelegd door dit artikel staat het de burger
dus vrij zijn identiteitskaart voor te leggen.
8.11.5.
De zogenaamde identiteitscontrole zoals voorgeschreven in stap
13 van punt III.2.2 van het bestek lijkt evenwel niet met de verplichte overlegging
van de identiteitskaart in de zin van het voormelde artikel 1 van het koninklijk
besluit identiteitskaarten te kunnen worden gelijkgesteld.
De situatie beoogd in stap 13 van het bestek lijkt daarentegen
buiten de regeling te vallen, opgelegd door het voormelde artikel 1 van het
koninklijk besluit identiteitskaarten, in welk geval het de burger vrij staat om al
dan niet zijn identiteitskaart voor te leggen.
De bevoegdheid inzake de identificatie en de authentificatie van
de aanvrager van het rijbewijs aan de hand van de gegevens vermeld in artikel 6,
§ 2/1, van voormelde wet, inzake de controle van de reglementaire voorwaarden
voor het verkrijgen van het rijbewijs, en inzake de gegevens vervat in de kruispunt‡AHHRKDDBC-BDACHBV‡
XII-8250-8326-28/40
bank met het oog op het bekomen van een rijbewijs, lijkt immers nog steeds bij de
burgemeester of diens gemachtigde te berusten en niet bij de private bezorgdienst.
De controle die in stap 13 van het bestek wordt voorzien, lijkt er
enkel toe te strekken dat de bezorger aan de hand van het eID de identiteit van de
burger verifieert opdat het te bezorgen document effectief aan de aanvrager zou
worden bezorgd. In tegenstelling tot waar de verzoekende partij van uitgaat, lijkt
de private dienstverlener daarbij geenszins betrokken te worden bij het proces van
identificatie en authentificatie van de aanvrager van een rijbewijs.
De controle van het eID bij de bezorging lijkt bovendien te
kaderen binnen een uitdrukkelijk en vrijwillig verzoek vanwege de burger zelf om
het aangevraagde rijbewijs door een gespecialiseerde bezorgdienst te laten
bezorgen.
De bezorger lijkt de burger ook niet te kunnen verplichten om
het eID voor te leggen. Indien de burger weigert om zijn eID te tonen, zal dit enkel
tot gevolg hebben dat de aanvrager zich alsdan toch opnieuw bij het stadskantoor
dient aan te bieden.
Ten slotte bepaalt het bestek ook dat bij de minste twijfel over de
identiteit de bezorging moet worden stopgezet en dat de bezorger in dat geval de
burger dient mee te delen dat hij zich bij het stadskantoor dient aan te bieden. In
tegenstelling tot de premisse waarvan de verzoekende partij uitgaat, lijkt deze
besteksbepaling als dusdanig geen eigenlijke beslissingsbevoegdheid over de
afgifte of uitreiking van het rijbewijs in te houden, doch louter te handelen over de
al dan niet bezorging van een document. Bovendien blijkt dat zodra de identiteit
niet voor eenvoudige vaststelling vatbaar is, de bezorging hoe dan ook moet
worden stopgezet.
‡AHHRKDDBC-BDACHBV‡
XII-8250-8326-29/40
8.11.6.
Ook in de mate dat bijkomend een schending wordt aangevoerd
van artikel 6, § 2/1 en 7, tweede lid, van de wet bevolkingsregisters en van
artikel 1, tweede lid, van het koninklijk besluit identiteitskaarten, lijkt het middel
dan ook niet ernstig.
8.12.
Wat de controle van de reglementaire voorwaarden op het
ogenblik van de afgifte betreft
8.12.1.
In een derde grief voert de verzoekende partij aan dat, in de
huidige stand van de regelgeving, de aanvrager of houder van een voorlopig
rijbewijs of van een rijbewijs op elk ogenblik dient te voldoen aan de voorwaarden
van de wegverkeerswet en van het koninklijk besluit rijbewijs. Zij verwijst hierbij
inzonderheid naar de voorwaarde van artikel 23, § 1, 1°, van de wegverkeerswet en
van de artikelen 3, § 1, en 24 van het koninklijk besluit rijbewijs.
Dit impliceert volgens de verzoekende partij dat ook op het
ogenblik zelf dat het voorlopig rijbewijs of het rijbewijs wordt afgegeven, dient te
worden nagegaan of de aanvrager nog voldoet aan alle wettelijke en reglementaire
voorwaarden. De consultatie van de kruispuntbank van de rijbewijzen laat de
burgemeester of zijn gemachtigde toe om alvorens tot de materiële afgifte van het
voorlopig rijbewijs of het rijbewijs over te gaan, na te gaan of de aanvrager nog
voldoet aan alle wettelijke en reglementaire voorwaarden. De met de bestreden
beslissing beoogde afgifte van rijbewijzen op locatie door een externe bezorgdienst
zou dergelijke controle op het ogenblik van de afgifte niet langer toelaten.
Artikel 23, § 1, van de wegverkeerswet, waar de verzoekende
partij naar verwijst, bepaalt:
“Het Belgisch rijbewijs wordt afgegeven indien de verzoeker aan de
volgende voorwaarden voldoet:
1° een verklaring hebben ondertekend, waarin bevestigd wordt dat hij niet
vervallen is van het recht om voertuigen te besturen van de categorie
waarvoor het rijbewijs wordt aangevraagd; de verzoeker moet voldaan
‡AHHRKDDBC-BDACHBV‡
XII-8250-8326-30/40
hebben aan het onderzoek, hem eventueel opgelegd krachtens artikel 38,
§ 3, voor het besturen van een voertuig van de categorie waarvoor het
rijbewijs wordt aangevraagd;
2°geslaagd zijn voor een door de Koning in te richten praktisch examen
betreffende de kennis en vaardigheid die nodig zijn voor het besturen van
voertuigen van elke categorie, waarvoor het rijbewijs wordt aangevraagd.
De Koning bepaalt de nadere regelen inzake scholing;
3° een verklaring hebben ondertekend waarin bevestigd wordt dat hij niet
lijdt aan een van de lichaamsgebreken en aandoeningen bepaald door de
Koning. De Koning kan deze verklaring aanvullen met of vervangen door
de verplichting om zich aan een geneeskundig onderzoek te onderwerpen;
4° geslaagd zijn voor een door de Koning in te richten examen over de
kennis van de wetten en reglementen, het gedrag ter voorkoming van
ongevallen, de voornaamste begrippen van mechaniek, alsook de eerste
hulp bij ongevallen, betreffende het gebruik van de voertuigen van de
categorie waarvoor het rijbewijs wordt aangevraagd; de Koning bepaalt
de nadere regelen inzake het onderricht.”
Op grond van artikel 24 van het koninklijk besluit rijbewijs is
nietig, elk rijbewijs afgegeven zonder dat aan de bepalingen van dit besluit is
voldaan of wanneer blijkt dat het rijbewijs werd afgegeven zonder dat de aanvrager
daadwerkelijk een gewone verblijfplaats in België verworven heeft, zelfs als hij
beantwoordt aan de voorwaarden van artikel 3, § 1. Behalve in de gevallen bedoeld
in artikel 69, § 2, tweede lid, en § 3, tweede lid, en in artikel 71, § 2, verliest het
rijbewijs zijn geldigheid wanneer aan de houder een nieuw rijbewijs wordt
afgegeven. Het rijbewijs dat zijn geldigheid verloren heeft, dient te worden
teruggegeven aan de overheid bedoeld in artikel 7.
De controle van de gegevens blijkt te geschieden via de
kruispuntbank van de rijbewijzen. Ook onder meer gegevens betreffende de
vervallenverklaringen van het recht tot sturen, maatregelen die een einde stellen
aan het verval van het recht tot sturen en de onmiddellijke intrekkingen, blijken te
zijn opgenomen in de kruispuntbank van de rijbewijzen.
8.12.2.
In de eerste plaats dient te worden vastgesteld dat, indien aan de
wettelijke en reglementaire voorwaarden niet is voldaan op het ogenblik van de
afgifte van het voorlopig rijbewijs of het rijbewijs, de burgemeester of zijn
‡AHHRKDDBC-BDACHBV‡
XII-8250-8326-31/40
gemachtigde het rijbewijs niet lijkt te mogen afgeven aan de aanvrager. Zij moeten
dan ook op het eerste gezicht over de mogelijkheid beschikken om dit te kunnen
controleren.
In tegenstelling tot wat de verwerende partij aanvoert, verwijzen
diverse bepalingen van de wegverkeerswet en het koninklijk besluit rijbewijs
duidelijk naar het ogenblik van afgifte van het rijbewijs als het ogenblik waarop
aan de voorwaarden dient te zijn voldaan. Dit lijkt tevens bevestiging te vinden in
de bepalingen van richtlijn 2006/126/EG van het Europees Parlement en de Raad
van 20 december 2006 „betreffende het rijbewijs‟ (artikel 7), evenals de
overwegingen bij deze richtlijn.
Overeenkomstig de rechtspraak van het Hof van Justitie moet
het bezit van een door een lidstaat afgegeven rijbewijs in beginsel ook worden
beschouwd als het bewijs dat de houder van dit rijbewijs op de dag van de afgifte
ervan voldeed aan de door het recht van de Unie gestelde minimumvoorwaarden
(HvJ, C-184/10, 19 mei 2011, Mathilde Grasser, overweging 21).
Ook de nietigheidssanctie vervat in de artikelen 8, § 4 en 24 van
het voormelde koninklijk besluit rijbewijs blijkt te zijn gekoppeld aan de afgifte
van het rijbewijs zonder dat aan de bepalingen van het besluit is voldaan of
wanneer blijkt dat het rijbewijs werd afgegeven zonder dat de aanvrager
daadwerkelijk een gewone verblijfplaats in België heeft verworven, zelfs als hij
beantwoordt aan de voorwaarden van artikel 3, § 1.
Aldus lijkt het voor een zorgvuldige overheid, bevoegd voor het
uitreiken van het rijbewijs, minstens mogelijk te moeten zijn om de afgifte van een
nietig rijbewijs te vermijden indien zij er kennis van heeft dat een aanvrager tussen
het tijdstip van de aanvraag en de afgifte van het rijbewijs niet langer blijkt te
voldoen aan de voorwaarden voor de afgifte ervan.
‡AHHRKDDBC-BDACHBV‡
XII-8250-8326-32/40
8.12.3.
In tegenstelling tot wat het geval was bij het initiële bestek, lijkt
de burgemeester en zijn gemachtigde in het licht van de gewijzigde besteksbepalingen over de mogelijkheid te beschikken om dit te controleren.
Dat de burgemeester of zijn gemachtigde het rijbewijs niet mag
afgeven aan de aanvrager indien aan de wettelijke en reglementaire voorwaarden
niet is voldaan op het ogenblik van overhandiging ervan, blijkt zoals hoger reeds
gesteld uit de bepalingen van de wegverkeerswet en het koninklijk besluit
rijbewijs. De verwerende partij dient deze verplichting dan ook niet nogmaals aan
zichzelf te moeten opleggen in het bestek. Wel is het zo dat zij in het bestek, waarin
zij de voorwaarden voor de gunning en de uitvoering van de opdracht bepaalt, geen
bepalingen lijkt te mogen opnemen die dergelijke controle lijken te verhinderen,
wat gelet op de gewijzigde besteksbepalingen, niet het geval lijkt te zijn.
Anders dan wat in het initiële bestek het geval was, lijken de
gewijzigde besteksbepalingen nu wel de garantie te bieden dat de keuze van de
inschrijvers en vervolgens de burger voor een bepaald tijdsblok, gekoppeld wordt
aan de beschikbaarheid van een bevoegde ambtenaar en de openingsuren van de
betrokken dienst bij de verwerende partij. Een permanentie bij de verwerende
partij tijdens die aflevertijden wordt nu wel voorzien in het bestek.
Zo wordt in processtap 7 “Bezorgdienst neemt contact op met de
burger om plaats en tijdstip bezorging vast te leggen” van punt III.2.2 van het
bestek, onder meer het volgende bepaald:
“De bezorgdienst neemt contact op met de burger om plaats en tijdstip voor
de bezorging vast te leggen, binnen volgende tijdsvakken:
• van maandag tot vrijdag: voormiddag (08u-12u), namiddag
(12u-17u) en avond (17u-21u)
• zaterdag: voormiddag (09u-12u)
Binnen deze tijdsvakken zorgt de stad voor voldoende permanentie opdat
de nodige controles en onmiddellijke registratie van de documenten in de
achterliggende systemen (Mercurius en Belpass) kunnen gebeuren.”
‡AHHRKDDBC-BDACHBV‡
XII-8250-8326-33/40
Hoewel ook in het kader van de gewijzigde besteksbepalingen
tussen de processtap 11 (bezorgdienst haalt documenten op en tekent voor
ontvangst) en de processtap 13 (ogenblik waarop de burger het rijbewijs in
ontvangst neemt van de bezorgdienst) noodzakelijkerwijze een bepaalde tijdsspanne verloopt, lijkt het bestek nu wel rekening te houden met de mogelijkheid
dat de aanvrager ingevolge dit tijdsverloop niet langer voldoet aan de voorwaarden
van de wegverkeerswet en het koninklijk besluit rijbewijs.
Zo wordt bij processtap 8 “Bezorgdienst bezorgt planning
bezorgingen aan stad” uitdrukkelijk het volgende bepaald:
“De stad wordt op vooraf afgesproken tijdstippen door de bezorgdienst
actief op de hoogte gebracht van de geplande bezorgingen, maar kan ook
zelf via de beveiligde digitale omgeving te allen tijde een actueel overzicht
van de geplande bezorgingen raadplegen.
Op basis van deze planning zorgt de stad ervoor dat een bevoegd ambtenaar
beschikbaar is om:
• net voor de overhandiging na te gaan of aan alle wettelijke
voorwaarden voor afgifte is voldaan, en indien nodig de
overhandiging stop te zetten
• op het moment van overhandiging, naar aanleiding van de
„real-time proof of delivery‟ (zie verder), het document in de
achterliggende systemen activeren.”
Daarnaast bepaalt het bestek bij processtap 13 nu uitdrukkelijk
dat de bezorgdienst de ochtend van de bezorging aan de stad laat weten in welk
2-uurstijdvak hij verwacht de bezorging te zullen doen en dat de bezorging op
eenvoudig verzoek van de stad tot op het moment van de overhandiging kan
worden stopgezet, indien zou blijken dat op dat ogenblik niet meer aan de
reglementaire voorwaarden wordt voldaan.
8.12.4.
Ook dit middelonderdeel is niet ernstig.
‡AHHRKDDBC-BDACHBV‡
XII-8250-8326-34/40
8.13.
Wat de afgifte binnen de reglementaire termijnen betreft
8.13.1.
In een vierde grief werpt de verzoekende partij op dat ook de
afgifte binnen de reglementaire termijnen zoals bepaald in artikel 17, § 1, vierde en
vijfde lid, van het koninklijk besluit rijbewijs door de bestreden beslissingen niet
verzekerd is.
Artikel 17, § 1, vierde en vijfde lid, van het koninklijk besluit
rijbewijs, bepaalt:
“Het rijbewijs is uitgereikt binnen een termijn van drie jaar te rekenen
vanaf de datum van het slagen voor het praktische examen bedoeld in de
artikelen 29, 2° en 33 en in artikel 21 van het koninklijk besluit van 4 mei
2007 betreffende het rijbewijs, de vakbekwaamheid en de nascholing van
bestuurders van voertuigen van de categorieën Cl, C1+E, C, C+E, Dl,
Dl+E, D, D+E. Zoniet moet de kandidaat opnieuw scholing volgen en een
nieuw theoretisch en praktisch examen afleggen.
Elk rijbewijs dat niet wordt afgegeven binnen een termijn van drie
maanden na de aanvraag, wordt vernietigd door de overheid bedoeld in
artikel 7.”
Enkel de burgemeester of diens gemachtigde, belast met de
uitreiking en de afgifte, zijn bevoegd om na te gaan of deze termijn werd
gerespecteerd. Dit wordt door de verwerende partij ook niet betwist.
8.13.2.
In tegenstelling tot wat het geval was bij het initiële bestek, lijkt
de burgemeester en zijn gemachtigde in het licht van de gewijzigde besteksbepalingen echter wel over de mogelijkheid te beschikken om de afgifte binnen de
reglementaire termijnen te controleren.
Zoals hiervoor reeds werd opgemerkt, wordt in de gewijzigde
besteksbepalingen immers wel in een permanentie bij de verwerende partij tijdens
de aflevertijden voorzien.
‡AHHRKDDBC-BDACHBV‡
XII-8250-8326-35/40
Daarbij dient ook hier te worden gewezen op de hierboven onder
randnummer 8.12.3 reeds aangehaalde bepalingen bij processtap 7 “Bezorgdienst
neemt contact op met de burger om plaats en tijdstip bezorging vast te leggen” van
het gewijzigde punt III.2.2 van het bestek, en bij processtap 8 “Bezorgdienst
bezorgt planning bezorgingen aan stad”.
Daarnaast voorziet het bestek bij processtap 13 nu uitdrukkelijk
dat de bezorgdienst de ochtend van de bezorging aan de stad laat weten in welk
2-uurstijdvak hij verwacht de bezorging te zullen doen en dat de bezorging op
eenvoudig verzoek van de stad tot op het moment van de overhandiging kan
worden stopgezet, indien zou blijken dat op dat ogenblik niet meer aan de
reglementaire voorwaarden voldaan wordt. Specifiek wat de afgifte binnen de
reglementaire termijnen betreft, vermeldt het bestek overigens nu ook dat als de
bezorging niet binnen een bepaalde termijn (rekening houdend met de
reglementaire termijnen) heeft kunnen plaatsvinden, het paspoort of rijbewijs
wordt terugbezorgd aan de stad.
8.13.3.
Ook dit onderdeel is niet ernstig.
8.14.
Wat de activering en registratie van het afgegeven rijbewijs
betreft
8.14.1.
Een vijfde en laatste grief is ten slotte genomen uit de schending
van artikel 28 van het koninklijk besluit kruispuntbank. Volgens de verzoekende
partij impliceert deze bepaling dat er geen enkele tijdsspanne mag verlopen tussen
de fysieke afgifte en het aanpassen van de gegevens in de kruispuntbank van de
rijbewijzen. Met het door de bestreden beslissingen beoogde bezorgsysteem via
een private dienstverlener verloopt er volgens haar echter noodzakelijkerwijze een
zekere tijdsspanne tussen het ogenblik waarop de bezorgdienst het rijbewijs
bezorgt aan de burger (processtap 13) en het ogenblik dat de stad het afgeleverde
rijbewijs activeert en registreert in de kruispuntbank van de rijbewijzen (processtap
‡AHHRKDDBC-BDACHBV‡
XII-8250-8326-36/40
17). In processtap 16 staat er volgens de verzoekende partij wel dat de bezorgdienst
de informatie over de bezorging “real time” bezorgt aan de stad, doch dit
impliceert niet dat de activering en de registratie in de kruispuntbank van de
rijbewijzen ook onmiddellijk geschiedt, zoals vereist door de regelgeving. Dit is
volgens haar des te meer zo nu de bezorging ook ‟s avonds en in het weekend kan
gebeuren en verwacht wordt dat dit voor 50 % het geval zal zijn.
Overeenkomstig artikel 28 van het koninklijk besluit kruispuntbank dient de overheid bedoeld in artikel 7 van het koninklijk besluit rijbewijs
de afgifte van het rijbewijs onmiddellijk te registeren in de kruispuntbank.
8.14.2.
Het standpunt van de verzoekende partij dat deze bepaling
impliceert dat er geen enkele tijdsspanne mag verlopen tussen de fysieke afgifte en
het aanpassen van de gegevens in de kruispuntbank van de rijbewijzen, wordt door
de verwerende partij in haar nota overigens niet betwist.
8.14.3.
Ook met betrekking tot deze grief dient te worden opgemerkt
dat, anders dan wat in het initieel bestek het geval was, de gewijzigde
besteksbepalingen nu wel de garantie lijken te bieden dat de keuze van de
inschrijvers en vervolgens de burger voor een bepaald tijdsblok, gekoppeld wordt
aan de beschikbaarheid van een bevoegde ambtenaar en de openingsuren van de
betrokken dienst bij de verwerende partij.
Daarbij lijkt het bestek nu ook rekening te houden met de
verplichting inzake de onmiddellijke registratie, zoals blijkt uit de hiervoor onder
randnummer 8.12.3 reeds aangehaalde bepalingen bij processtap 7 “Bezorgdienst
neemt contact op met de burger om plaats en tijdstip bezorging vast te leggen”, en
bij processtap 8 “Bezorgdienst bezorgt planning bezorgingen aan stad”.
‡AHHRKDDBC-BDACHBV‡
XII-8250-8326-37/40
Daarnaast bepaalt het bestek bij processtap 13 thans uitdrukkelijk dat de bezorgdienst de ochtend van de bezorging aan de stad laat weten in welk
2-uurstijdvak hij verwacht de bezorging te zullen doen.
In processtap 16 staat verder beschreven dat op het ogenblik dat
de burger tekent voor ontvangst “een versleuteld bericht naar de stad (realtime
Proof of Delivery) dat het rijbewijs of paspoort werd bezorgd”, wordt verstuurd.
Ten slotte wordt bij processtap 17 “Stad activeert het nieuwe en
deactiveert indien nodig het oude document” nog het volgende bepaald:
“Een loketmedewerker activeert onmiddellijk het nieuwe document in de
achterliggende toepassingen en deactiveert indien nodig het oude
document.
Om de onmiddellijke registratie en activering mogelijk te maken:
• krijgt de stad van de bezorgdienst realtime informatie over de
bezorgingen,
• en voorziet de stad in de tijdsvakken van bezorging de nodige
permanentie om de registratie en activering in de achterliggende
toepassingen te doen.
Op die manier zorgt de stad ervoor dat de burger te allen tijde over een
document beschikt waarvan de status ook in de achterliggende databases
correct geregistreerd is, en wordt vermeden dat er voor de burger
rechtsonzekerheid ontstaat.”
8.14.4.
De verzoekende partij wijst er weliswaar nog op dat er ook bij de
gewijzigde besteksbepalingen geen enkele garantie is dat de activering
onmiddellijk zal geschieden, omdat de onmiddellijke activering afhankelijk is van
de verzending van “een versleuteld bericht” door de private dienstverlener naar de
stadsdiensten, waaromtrent geen enkele garantie van goede aankomst bestaat, noch
omtrent het tijdstip van ontvangst van de berichten en de verwerking van de
activering van deze berichten volledig afhankelijk is van de beschikbaarheid en
werkdruk van de loketmedewerker.
‡AHHRKDDBC-BDACHBV‡
XII-8250-8326-38/40
Daarbij lijkt de verzoekende partij evenwel ten onrechte ervan
uit te gaan dat het huidige systeem feilloos werkt, terwijl de verzoekende partij op
grond van haar stukken 18 en 19 lijkt aan te tonen dat de kruispuntbank van de
rijbewijzen (Mercurius) regelmatig het voorwerp van pannes uitmaakt, waardoor
de registratie in die gevallen ook pas later blijkt plaats te vinden.
Hoewel de inhoud van de medebewindstaak inzake de
onmiddellijke registratie het voorwerp lijkt uit te maken van een stringente
regeling, lijkt het voorts niet mogelijk om op grond van het betrokken bestek
a priori aan te nemen dat de organisatie van de dienstverlening door de verwerende
partij niet zou toelaten om te handelen in overeenstemming met artikel 28 van het
koninklijk besluit kruispuntbank.
8.14.5.
Ook dit onderdeel is niet ernstig.
IX. Besluit
Het enig middel is in al zijn onderdelen niet ernstig gebleken.
Deze vaststelling volstaat om de vordering tot schorsing af te wijzen.
X. Wat de vordering tot schorsing in de zaak 220.517 betreft
10.1.
In de mate dat de vordering tot schorsing in de zaak A. 220.517
de oorspronkelijke besteksbepalingen III.2.1 en III.2.2 betreft, dient te worden
besloten dat ingevolge de integrale vervanging van deze besteksbepalingen, de
vordering tot schorsing zonder voorwerp is geworden.
10.2.
Wat de overige besteksbepalingen betreft, dient te worden vast-
gesteld dat het enig middel in de zaak A. 220.517 wat de aangevoerde
onwettigheden betreft, identiek is aan het enig middel in de zaak A. 221.627, zodat
wat de zaak A. 220.517 betreft, kan worden volstaan met een verwijzing naar de
‡AHHRKDDBC-BDACHBV‡
XII-8250-8326-39/40
beoordeling en het niet ernstig bevinden van het enig middel in de zaak
A. 221.627.
10.3.
Ook in de zaak A. 220.517 is het enig middel niet ontvankelijk,
minstens niet ernstig gebleken.
Deze vaststelling volstaat om de vordering tot schorsing af te
wijzen.
BESLISSING
-
De zaken A. 220.517/XII-8250 en A. 221.627/XII-8326 worden, wat de
vordering tot schorsing betreft, gevoegd.
-
De Raad van State verwerpt de vorderingen.
Dit arrest is uitgesproken te Brussel, in openbare terechtzitting van 7 juli 2017,
door de Raad van State, XIIe kamer, samengesteld uit:
Dierk Verbiest,
kamervoorzitter,
Johan Bovin,
staatsraad,
Pierre Barra,
staatsraad,
bijgestaan door
Greta Scheveneels,
De griffier
Greta Scheveneels
griffier.
De voorzitter
Dierk Verbiest
‡AHHRKDDBC-BDACHBV‡
XII-8250-8326-40/40