Conseil d'État de Belgique — Raad van State — ECLI:BE:RVSCE:2020:ARR.249.047 (2020-11-25)
Samenvatting (NL) :
Arrest nr 249.047 van 25 november 2020 Instellingen, Binnenlandse zaken
en lokale besturen - Varia (binnenlandse zaken en lokale besturen) Beslissing
: Bevolen Samenvoeging
--- TEXTE INTÉGRAL DE L'ARRÊT ---
RAAD VAN STATE, AFDELING BESTUURSRECHTSPRAAK
VOORZITTER VAN DE Xe KAMER
ARREST
nr. 249.047 van 25 november 2020
in de zaken A. 232.240/X-17.838
en A. 232.251/X-17.840
In zake:
de
VZW
FORUM
VAN
ETNISCH-CULTURELE
MINDERHEDEN (het MINDERHEDENFORUM)
bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaten Evelyne Maes en Ronald Van Crombrugge
kantoor houdend te 3000 Leuven
Nobelstraat 40/0102
bij wie woonplaats wordt gekozen
tegen:
de VLAAMSE GEMEENSCHAP
bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaten Bart Martel en Kristof Caluwaert
kantoor houdend te 1050 Brussel
Louizalaan 99
bij wie woonplaats wordt gekozen
-------------------------------------------------------------------------------------------------I. Voorwerp van de vordering
De vordering in de zaak A. 232.240/X-17.838, ingesteld op 16
november 2020, strekt tot de schorsing van de tenuitvoerlegging bij uiterst
dringende noodzakelijkheid van 1° de beslissing van de minister van Binnenlands
Bestuur, Bestuurszaken, Inburgering en Gelijke Kansen van 9 november 2020 om
het Minderhedenforum niet te selecteren als kandidaat-participatieorganisatie en
van 2° de beslissing van dezelfde minister van 9 november 2020 om
Join.Vlaanderen te selecteren als kandidaat-participatieorganisatie.
De vordering in de zaak A. 232.251/X-17.840, ingesteld op
17 november 2020, strekt tot de schorsing van de tenuitvoerlegging bij uiterst
dringende noodzakelijkheid van dezelfde twee beslissingen.
X-17.838 en X-17.840-1/18
II. Verloop van de rechtspleging
De verwerende partij heeft in beide zaken een nota en een
administratief dossier ingediend.
De partijen zijn opgeroepen voor de terechtzitting, die heeft
plaatsgevonden op 20 november 2020, om 13.30 uur.
Kamervoorzitter Johan Lust heeft verslag uitgebracht.
Advocaten Ronald Van Crombrugge en Stephanie Rondelez, die
verschijnen voor verzoekster en advocaten Bart Martel en Kristof Caluwaert, die
verschijnen voor de verwerende partij, zijn gehoord.
Eerste auditeur Inge Vos heeft een met dit arrest eensluidend
advies gegeven.
Er is toepassing gemaakt van de bepalingen op het gebruik der
talen, vervat in titel VI, hoofdstuk II, van de wetten op de Raad van State, gecoördineerd op 12 januari 1973.
III. Juridisch kader en feiten
Het decreet van 7 juni 2013 „betreffende het Vlaamse integratie- en
inburgeringsbeleid‟ (hierna: het decreet van 7 juni 2013) voorziet in de erkenning
door de Vlaamse regering van een participatieorganisatie. Sinds de wijzing door
het decreet van 18 januari 2019, vervult de participatieorganisatie volgens artikel 8
van het decreet van 7 juni 2013 de volgende opdrachten, met het oog de
empowerment en de emancipatie van de personen van buitenlandse herkomst:
1° de belangen van personen van buitenlandse herkomst behartigen;
2° de personen van buitenlandse herkomst vertegenwoordigen ten opzichte van de
Vlaamse overheid;
X-17.838 en X-17.840-2/18
3° beleidsaanbevelingen uitbrengen;
4° lokale actoren sensibiliseren voor en ondersteunen bij het nemen van
initiatieven om de beleidsparticipatie van de personen van buitenlandse herkomst
te bevorderen.
Samen met de bepalingen van het decreet van 18 januari 2019 met
betrekking tot de participatieorganisatie, is op 19 juli 2020 ook het besluit van de
Vlaamse regering van 26 juni 2020 „tot uitvoering van het decreet van 7 juni 2013
betreffende het Vlaamse integratie- en inburgeringsbeleid, wat betreft de
participatieorganisatie […]‟ (hierna: het besluit van de Vlaamse regering van
26 juni 2020) in werking getreden.
Het besluit van de Vlaamse regering van 26 juni 2020 schrijft
erkenningsvoorwaarden voor en bepaalt de procedure van erkenning van de
participatieorganisatie: het agentschap Binnenlands bestuur beoordeelt de
ontvankelijke erkenningsaanvragen inhoudelijk en brengt daarover een advies uit
aan de minister bevoegd voor de gelijke kansen, de integratie en de inburgering; de
minister neemt op basis van die beoordeling een beslissing tot selectie of
niet-selectie
van
één
kandidaat-participatieorganisatie;
de
kandidaat-participatieorganisatie dient vervolgens een meerjarenplan met
bijgevoegde stukken in; na goedkeuring van het meerjarenplan met de bijgevoegde
stukken door de minister neemt de Vlaamse regering een beslissing tot erkenning
of niet-erkenning van de kandidaat-participatieorganisatie; in geval van erkenning
sluit de Vlaamse regering met de erkende participatieorganisatie een
samenwerkingsovereenkomst (voor een periode van vijf jaar).
Verzoekster is de huidige erkende participatieorganisatie. De
erkenning loopt volgens de Vlaamse regering af op 31 december 2020.
Verzoeksters aanvraag van 26 december 2019 tot een nieuwe
erkenning is bij besluit van de Vlaamse minister van Binnenlands Bestuur,
Bestuurszaken, Inburgering en Gelijke Kansen van 5 maart 2020 afgewezen om
X-17.838 en X-17.840-3/18
reden dat verzoeksters missie en visie niet in lijn liggen met de in 2019 gewijzigde
regelgeving.
Van 19 juli 2020 tot en met 30 september 2020 worden nieuwe
erkenningsaanvragen voor de periode 2021-2025 ingewacht. Er worden drie
aanvragen ingediend, onder meer door verzoekster en Join.Vlaanderen. Ze worden
alle drie ontvankelijk verklaard.
In zijn advies van 22 oktober 2020 concludeert het agentschap
Binnenlands Bestuur dat verzoekster en Join.Vlaanderen afdoende voldoen aan de
erkenningsvoorwaarden en voldoende garanties bieden om de algemene
opdrachten van een erkende participatieorganisatie naar behoren te volbrengen.
Met betrekking tot de derde kandidate wordt geoordeeld dat zij niet aan de
erkenningsvoorwaarden voldoet.
Op 3 november 2020 antwoorden verzoekster en Join.Vlaanderen met
een bijkomende toelichting op vragen ter verduidelijking.
Op 9 november 2020 neemt de Vlaamse minister van Binnenlands
Bestuur, Bestuurszaken, Inburgering en Gelijke Kansen de thans bestreden
beslissingen.
Met de eerste bestreden beslissing besluit hij verzoekster niet te
selecteren als kandidaat-participatieorganisatie. Met de tweede bestreden
beslissing
wordt
Join.Vlaanderen
geselecteeerd
als
kandidaat-participatieorganisatie.
IV. Samenvoeging
De besproken vorderingen hebben hetzelfde voorwerp. Ze zijn in
essentie identiek gemotiveerd, met dien verstande dat het tweede verzoekschrift
bijkomende preciseringen bevat, na kennisneming door verzoekster van een
X-17.838 en X-17.840-4/18
afschrift van de tweede bestreden beslissing en van de beoordelingsnota van het
agentschap Binnenlands Bestuur van 22 oktober 2020.
Er is dan ook reden om de zaken A. 232.240/X-17.838 en
A. 232.251/X-17.840 samen te voegen en over de vorderingen tot schorsing bij
uiterst dringende noodzakelijkheid in één arrest uitspraak te doen.
V. Schorsingsvoorwaarden
Krachtens artikel 17, §§ 1 en 4, van de gecoördineerde wetten op de
Raad van State kan slechts tot schorsing van de tenuitvoerlegging bij uiterst
dringende noodzakelijkheid worden besloten onder de dubbele voorwaarde dat
minstens één ernstig middel wordt aangevoerd dat de nietigverklaring van de akte
of het reglement prima facie kan verantwoorden en dat een uiterst dringende
noodzakelijkheid voorhanden is die onverenigbaar is met de behandelingstermijn
van de gewone vordering tot schorsing.
VI. Voorwaarde van een ernstig middel
A. Eerste middel
Standpunt van de partijen
Een eerste middel is afgeleid uit de schending van de
formelemotiveringsplicht, in samenhang gelezen met het zorgvuldigheidsbeginsel
en artikel 10 van het besluit van de Vlaamse regering van 26 juni 2020.
Toegelicht wordt dat “in een situatie waarbij verscheidene kandidaten
dingen naar één positieve beslissing, een vergelijking tussen deze kandidaten moet
wor[den] gemaakt en dat deze tegen elkaar moeten worden afgewogen”. De
noodzaak van een vergelijkende beoordeling blijkt ook uit de toelichting bij het
besluit van de Vlaamse regering van 26 juni 2020. Wanneer meer dan één
kandidaat-participatieorganisatie
een
selectieaanvraag
indient,
dient
een
X-17.838 en X-17.840-5/18
selectiebeslissing noodzakelijkerwijs te steunen op een vergelijking van de
relatieve sterktes en zwaktes van de verschillende kandidaten en dus een
vergelijkende beoordeling te omvatten. Deze vergelijkende elementen die kunnen
staven waarom de voorkeur werd gegeven aan de selectieaanvraag van
Join.Vlaanderen, zijn niet aanwezig in de eerste bestreden beslissing. Ook in de
tweede bestreden beslissing werd niet gesteund op een vergelijkende evaluatie.
De afwezigheid van een vergelijkende beoordeling in de bestreden
beslissingen kan betekenen dat de minister geen vergelijkende evaluatie van de
verschillende selectieaanvragen heeft gemaakt, en dan heeft hij de aanvragen niet
op een zorgvuldige wijze onderzocht. Heeft daarentegen de minister wel degelijk
de verschillende dossiers vergeleken en zijn beslissing op die vergelijking
gesteund, dan heeft hij de formelemotiveringsplicht geschonden.
De verwerende partij reageert in de eerste plaats dat verzoekster
“prima” op de hoogte is van de motivering van de bestreden beslissing tot
niet-selectie. Aangezien zij ertegen wettigheidskritiek uit, is het volgens de
verwerende partij moeilijk te begrijpen dat verzoekster tegelijk van oordeel is dat
de formelemotiveringsplicht niet geëerbiedigd zou zijn.
Voorts argumenteert de verwerende partij dat niet vereist is dat de
bestreden beslissingen een vergelijkende evaluatie van de kandidaturen bevat. Het
volstaat dat uit het besluit zelf blijkt waarom de gekozen kandidaat de voorkeur
heeft gekregen. In zoverre verzoekster aanneemt dat de bestreden beslissingen
genomen zijn zonder vergelijkende evaluatie te maken van de verschillende
selectieaanvragen, gaat zij, naar de mening van de verwerende partij, voorbij aan
de inhoudelijke beoordeling van het agentschap Binnenlands Bestuur, dat een
uitgebreide vergelijkende analyse heeft gemaakt van de erkenningsaanvragen.
Aangezien zowel Join.Vlaanderen als verzoekster aan de erkenningsvoorwaarden
voldoen, ging de uiteindelijke selectiebeslissing hoofdzakelijk over de
verschillende accenten die zij hebben gelegd, en waaruit uiteindelijk moet blijken
welke organisatie de meeste garanties kan bieden om de algemene opdrachten van
een erkende participatieorganisatie naar behoren te volbrengen. Precies vanwege
X-17.838 en X-17.840-6/18
die verschillende accenten “was het niet mogelijk om de verschillende elementen
uit de erkenningsaanvragen van Join.Vlaanderen en de verzoekende partij, die
werden weerhouden door de minister in de bestreden beslissingen, één op één met
elkaar te vergelijken en aan te geven welke organisatie „op dit vlak beter scoort‟”.
Beoordeling
Het is op het eerste gezicht niet contradictorisch een beslissing niet
afdoende formeel gemotiveerd te achten en tegelijk ook de niet afdoende formele
motieven die ze bevat, te bekritiseren.
Blijkens artikel 11, eerste lid, van het besluit van de Vlaamse regering
van 26 juni 2020 neemt de minister op basis van de inhoudelijke beoordeling van
de ontvankelijke erkenningsaanvragen door het agentschap Binnenlands Bestuur,
een
beslissing
tot
selectie
of
niet-selectie
van
één
kandidaat-participatieorganisatie.
Naar artikel 10 voorschrijft, beoordeelt het agentschap de
ontvankelijke erkenningsaanvraag inhoudelijk en brengt het daarover een advies
uit. Bij zijn beoordeling toetst het de ontvankelijke erkenningsaanvraag aan de
erkenningsvoorwaarden, vermeld in artikel 2 tot en met 4 van het besluit van de
Vlaamse regering van 26 juni 2020 en in artikel 10, eerste lid, van het decreet van 7
juni 2013. Die beoordeling gebeurt op basis van de stukken en de gegevens bij de
erkenningsaanvraag, en op basis van de inlichtingen die zo nodig bijkomend aan de
aanvrager gevraagd zijn.
In de nota aan de Vlaamse regering bij het ontwerp van het besluit van
de Vlaamse regering van 26 juni 2020 wordt in verband met artikel 10 toegelicht:
“Op deze manier kan een grondige inschatting gemaakt worden of de
aanvrager afdoende aan de erkenningsvoorwaarden voldoet of kan
voldoen. Er kan dan [ook een] inschatting worden gemaakt van elke
aanvrager de meeste garanties biedt of kan bieden om de algemene
opdrachten van een erkende participatieorganisatie naar behoren te
volbrengen.”
X-17.838 en X-17.840-7/18
Te dezen concludeert het agentschap Binnenlands Bestuur in zijn
advies dat van de drie indieners van een ontvankelijke erkenningsaanvraag,
verzoekster en Join.Vlaanderen afdoende voldoen aan de erkenningsvoorwaarden.
Op grond van dit advies komt het de verwerende partij toe uit te maken wie van
beiden eventueel de voorkeur boven de andere verdient om als (enige)
kandidaat-participatieorganisatie geselecteerd te worden.
Met andere woorden, zo lijkt, dient de verwerende partij over te gaan
tot een vergelijking van de beide kandidaturen om na te gaan wie in het licht van de
erkenningsvoorwaarden “de meeste garanties biedt of kan bieden” om zich goed te
kwijten van de algemene opdrachten die een participatieorganisatie moet
vervullen.
Het argument van de verwerende partij dat de erkenningsaanvragen
van verzoekster en Join.Vlaanderen, vanwege de verschillende accenten die erin
gelegd worden, niet goed met mekaar vergeleken kunnen worden, lijkt geen geldig
excuus.
Bovendien
moet
op
het
eerste
gezicht,
om
aan
de
formelemotiveringsvereiste te voldoen, de formele motivering van de ministeriële
beslissing waarbij één kandidaat wordt verkozen er afdoende van doen blijken dat
ze op een vergelijking van de aanvragen berust en dient ze uitdrukkelijk aan te
geven welke, uit die vergelijking voortgekomen, motieven de gegeven voorkeur
staven.
Vergelijken is meer dan louter naast mekaar stellen. Het is tegen
mekaar afzetten of met elkaar in verband beschouwen, om overeenstemming of
verschillen vast te stellen en te doen uitkomen.
Van een dergelijke vergelijking lijkt in de bestreden beslissingen geen
duidelijk spoor te kunnen worden gevonden. Op het eerste gezicht worden in geen
enkel motief van de bestreden beslissingen de merites, of het gebrek eraan, van de
X-17.838 en X-17.840-8/18
erkenningsaanvragen van verzoekster en Join.Vlaanderen met mekaar in verband
beschouwd.
Het gevolg ervan is dat, zoals verzoekster ogenschijnlijk terecht
merkt, sommige motieven daardoor “nietszeggend” zijn – nietszeggend in de zin
dat ze niet vermogen te doen uitkomen of te laten begrijpen waarom ze precies
geacht moeten worden de voorkeur van de ene aanvrager boven de andere te
kunnen verantwoorden.
Zo bijvoorbeeld lijkt het motief dat “nu nog niet met zekerheid gezegd
[kan] worden” of verzoeksters aanpassingen aan de interne structuur kunnen
garanderen dat zij kan uitgroeien tot een open, dynamische netwerkorganisatie die
flexibel en adequaat kan inspelen op maatschappelijke veranderingen, alleen maar
pertinent om verzoekster niet te verkiezen, als Join.Vlaanderen ter zake meer
zekerheid zou bieden. Maar daarover wordt door de verwerende partij op het eerste
gezicht geen, althans geen duidelijke, uitspraak gedaan.
Verzoekster doet aannemen dat de formelemotiveringsplicht
geschonden lijkt. Het eerste middel is, zoals besproken, ernstig.
B. Tweede middel
Standpunt van de partijen
In een tweede middel, afgeleid uit de schending van de beginselen van
gelijkheid en non-discriminatie, in samenhang met de (materiële)motiveringsplicht
en het zorgvuldigheidsbeginsel, voert verzoekster aan dat de minister de
selectiecriteria niet op een gelijke en consistente manier heeft toegepast in de
evaluatie van de selectieaanvragen van verzoekster en Join.Vlaanderen. Meer
bepaald, is volgens verzoekster, haar selectieaanvraag met een grotere
gestrengheid geëvalueerd dan de selectieaanvraag van Join.Vlaanderen.
X-17.838 en X-17.840-9/18
Die ongelijke behandeling blijkt bijvoorbeeld wat het punt betreft van
het engagement van de actoren binnen het netwerk. Het is volstrekt onduidelijk,
aldus verzoekster, op welke basis de minister kon besluiten dat Join.Vlaanderen
sterkere garanties kon bieden met betrekking tot zijn netwerk dan verzoekster.
Met
betrekking tot
het
punt
van
de
samenwerking met
kennisinstellingen, het VVSG, het agentschap Integratie & Inburgering en het
Hannah Arendt Instituut, is het volgens verzoeker onduidelijk hoe de “wens” om
samen te werken de beslissing tot selectie van Join.Vlaanderen kan schragen
“wanneer uit het dossier overduidelijk blijkt dat het Minderhedenforum, als niet
geselecteerde kandidaat, met diezelfde actoren niet alleen wenst samen te werken,
maar aan de hand van concrete voorbeelden kan aantonen dat hij dit reeds doet”.
Wat de mogelijkheid van de kandidaten betreft om zich te ontplooien
tot een open en dynamische netwerkorganisatie vraagt de minister zich af of
verzoekster zich daar wel toe kan ontplooien. Maar “[h]oe kon Join.Vlaanderen
„garanderen‟”, zo betoogt verzoekster, “dat zij zich wel degelijk zou kunnen
ontplooien tot netwerkorganisatie, wanneer deze organisatie slechts twee dagen
voor het aflopen van de termijn voor het indienen van een selectieaanvraag werd
opgericht?”
De verwerende partij repliceert dat de erkenningsaanvragen een zeer
verschillende inhoud hadden en dat het onmogelijk is om elk element uit de
aanvragen “één op één met elkaar af te wegen”. Volgens haar missen de grieven
van verzoekster in de eerste plaats feitelijke grondslag.
De intentieverklaringen die Join.Vlaanderen van haar partners heeft
ontvangen vormen geen op zichzelf staand motief op grond waarvan
Join.Vlaanderen werd geselecteerd, en het al of niet ontbreken van samenwerking
met andere organisaties was evenmin een motief om verzoekster niet te selecteren
als kandidaat-participatieorganisatie. Het is overigens pertinent onjuist dat er geen
concrete engagementen zouden zijn met Join.Vlaanderen.
X-17.838 en X-17.840-10/18
De intentie van Join.Vlaanderen om haar werking af te stemmen op de
werking van het agentschap Integratie en Inburgering, VVSG en het Hannah
Arendt Instituut, werd wel in aanmerking genomen als een motief om
Join.Vlaanderen te selecteren. Daaruit kan evenwel niet worden afgeleid dat de
bestreden beslissingen gesteund zijn op de vaststelling dat Join.Vlaanderen
sterkere garanties kon bieden met betrekking tot zijn netwerk. In de eerste
bestreden beslissing wordt ook nergens betwist dat verzoekster een aantal
samenwerkingen met andere actoren zou hebben. Voor zover er sprake kan zijn
van een negatieve beoordeling “situeert dit motief zich enkel op het niveau van de
beoordeling van de erkenningsaanvraag zelf, waarin dit aspect onvoldoende
precies werd uitgewerkt om dienstig een concrete beoordeling van deze
engagementen te kunnen maken”.
Wat het punt van de organisatiestructuur betreft, is het, aldus de
verwerende partij, duidelijk dat verzoekster slechts in beperkte mate haar eigen
organisatiestructuur wenst aan te passen. Zij gaat daarbij voorbij aan het nieuwe
decretale kader dat van toepassing is. In het erkenningsdossier van
Join.Vlaanderen werd wel duidelijk gemotiveerd welke elementen blijk geven van
een dynamische en flexibele organisatie. Voor zoveel er al sprake is van een
ongelijke behandeling op het vlak van de organisatiestructuur bestaat daarvoor een
redelijke verantwoording, die haar oorsprong vindt in de bijkomende toelichtingen
die Join.Vlaanderen en verzoekster hebben bezorgd in het kader van de
selectieprocedure.
Beoordeling
Het is vanwege de in het middel aangevoerde gelijkheidsregel op het
eerste gezicht niet alleen vereist dat de beoordeling van de verschillende
erkenningsaanvragen op grond van dezelfde selectiecriteria gebeurt, maar ook dat
de selectiecriteria daarbij op dezelfde manier worden toegepast.
Wat dat laatste betreft, lijkt zich aan de tekortkoming inzake de
formele motivering die, althans voorlopig, werd vastgesteld bij de bespreking van
X-17.838 en X-17.840-11/18
het eerste middel, tevens de vaststelling toe te voegen dat de motieven van de
bestreden beslissingen niet van eenzelfde gestrengheid lijken te getuigen en dat er
op het eerste gezicht door de verwerende partij een grotere mildheid aan de dag is
gelegd tegenover de erkenningsaanvraag van Join.Vlaanderen dan tegenover die
van verzoekster.
Wat bijvoorbeeld verzoeksters aanvraag betreft, overweegt de eerste
bestreden beslissing dat zij met betrekking tot het netwerk dat zij wil opbouwen
met organisaties die werk maken van een evenredige participatie, “op de vlakte” en
“vrij vaag” blijft en geen “concrete elementen aan[geeft] dat de actoren binnen
haar
netwerk
wel
effectief
engagementen
opnemen
binnen
de
participatieorganisatie als netwerkorganisatie”. Het heet “nochtans belangrijk om
hier al een iets concretere visie en aanpak voorop te stellen”.
In de tweede bestreden beslissing evenwel lijkt het op het eerste
gezicht
voor
de
verwerende
partij
genoeg
dat
Join.Vlaanderen
als
netwerkorganisatie samenwerkingen en gesprekken “heeft geïnitieerd” met een
verscheidenheid aan actoren. Of er ook concrete elementen worden aangegeven
dat de actoren met wie Join.Vlaanderen gesprekken op gang bracht “wel effectief
engagementen opnemen”, komt niet ter sprake en lijkt hier niet van belang.
Aangaande de mogelijkheid van verzoekster om uit te groeien tot een
open en flexibele, dynamische netwerkorganisatie bedenkt de verwerende partij in
de eerste bestreden beslissing dat verzoekster wijzigingen wil aanbrengen in haar
operationele structuur, maar dat de reikwijdte en impact van de wijzigingen
“moeilijk in te schatten” zijn, dat “niet duidelijk” is of het huidige
personeelsbestand in de nieuwe clusters wordt opgenomen en of het uitgebreid of
beperkt wordt, en dat het “onduidelijk” blijft wat de verwachtingen zijn ten aanzien
van het personeelskader om de vernieuwde missie en visie te kunnen realiseren.
Finaal is het voor de verwerende partij “onvoldoende zeker” of de aanpassingen
van verzoekster aan haar interne structuur genoeg vernieuwend zullen zijn om tot
een open en flexibele netwerkorganisatie te komen.
X-17.838 en X-17.840-12/18
Wat Join.Vlaanderen betreft, lijkt de verwerende partij ter zake in de
tweede bestreden beslissing wezenlijk te volstaan met het motief dat deze
aanvraagster “zich positioneert” als een flexibele organisatie waarbij haar structuur
toelaat om, afhankelijk van de noden, specialisten en ervaringsdeskundigen in te
schakelen in haar netwerk. Nochtans kon de verwerende partij in het advies van het
agentschap Binnenlands Bestuur in dit verband ook lezen dat Join.Vlaanderen een
startende organisatie is en dat de werking die wordt voorgesteld “nog zeer
theoretisch” is, dat de planning en timing die als spiraalgroei wordt opgevat “vrij
abstract” blijft, en dat het, “[v]ermits de processen nog moeten starten”, de vraag is
“of Join op korte tijd een participatieorganisatie op poten kan zetten met de nodige
capaciteit om invulling te geven aan de algemene decretale opdrachten”.
Aldus lijkt voor de verwerende partij de onzekerheid over het succes
van de wijzigingen die verzoekster in haar structuur beoogt, zwaarder te wegen dan
de onzekerheid of Join.Vlaanderen, waarvan de oprichting maar een paar dagen
vóór het indienen van haar erkenningsaanvraag gebeurde, überhaupt wel tijdig een
organisatie met voldoende personeel “op poten” gezet krijgt. In zoverre de
verwerende partij, hangende de procedure, beweert dat de goede reden daarvoor te
vinden is in de bijkomende informatie die Join.Vlaanderen en verzoekster in het
kader van de selectieprocedure hebben bezorgd, verzuimt zij op het eerste gezicht
om dat in concreto te beargumenteren en te onderbouwen.
Ook wat de samenwerking met kennisinstellingen, het agentschap
Integratie en Inburgering, VVSG en het Hannah Arendt Instituut betreft, lijkt de
verwerende partij jegens Join.Vlaanderen een zeer toeschietelijke houding aan te
nemen en van een mildere beoordeling te doen blijken dan verzoekster mag
ondervinden.
In verschillende motieven van de tweede bestreden beslissing wordt
het Join.Vlaanderen ten goede aangerekend dat zij “wil” kennisinstellingen
samenbrengen, haar werking “wil” afstemmen op die van VVSG, enzovoort, en
“wil” de brug slaan naar onder anderen academici en terreinwerkers.
X-17.838 en X-17.840-13/18
Dat verzoekster niet alleen met die actoren “wil” samenwerken, maar
met voorbeelden staaft dat zij dat reeds doet, lijkt daarentegen minder – tot niet –
door de verwerende partij te zijn opgemerkt en gewaardeerd.
Minstens ook nog het tweede middel komt ernstig voor.
VII. Voorwaarde van een uiterst dringende noodzakelijkheid
Standpunt van de partijen
Verzoekster
betoogt
niet
de
uitkomst
van
de
gewone
schorsingsprocedure te kunnen afwachten zonder onherroepelijke schade te lijden.
Door de bestreden beslissingen mag zij geen meerjarenplan indienen en verliest zij
elke kans om als participatieorganisatie te worden erkend, terwijl er moet worden
van uitgegaan dat de Vlaamse regering binnen een termijn van maximaal tachtig
dagen Join.Vlaanderen als participatieorganisatie kan en zal erkennen. Vermits de
huidige erkenning van verzoekster als participatieorganisatie, met de daarbij
horende financiering, op 28 februari 2021 ten einde komt, loopt haar bestaan dus
ernstig gevaar. Niet alleen vertegenwoordigt verzoekster meer dan twintig jaar aan
ervaring, bovendien is zij als werkgever verantwoordelijk voor ruim achttien
personeelsleden.
Mocht overigens verzoekster thans geen schorsing bij uiterst
dringende noodzakelijkheid hebben gevorderd en later de schorsing bij uiterst
dringende noodzakelijkheid vragen van de erkenningsbeslissing, dan zou, naar
haar mening, de verwerende partij op dat moment inbrengen “dat de
selectiebeslissing bij uiterst dringende noodzakelijkheid had moeten worden
aangevochten”.
Volgens de verwerende partij verzuimt verzoekster concrete gegevens
bij te brengen die de uiterst dringende noodzakelijkheid aannemelijk maken. Geen
enkel stuk wordt neergelegd dat toelaat een globaal, betrouwbaar inzicht te krijgen
in verzoeksters huidige financiële toestand. Evenmin brengt zij een stuk bij waaruit
X-17.838 en X-17.840-14/18
blijkt dat zij personeel tewerk stelt, hoeveel personeel, hoeveel personeelsleden
eventueel niet ontslagen zullen moeten worden.
Dat verzoekster geen financiering of subsidiëring meer zal verkrijgen,
is, aldus de verwerende partij, het loutere gevolg van de beëindiging van de huidige
erkenning, per 31 december 2020. Die beëindiging heeft geen uitstaans met de
bestreden beslissingen. De gevraagde schorsing zou niet kunnen verhinderen dat
verzoekster de financiering die bij de huidige erkenning hoort, niet langer zal
ontvangen.
Tevens wijst de verwerende partij erop dat het niet zo is dat de
geselecteerde
kandidaat-participatieorganisatie
“zal”
worden
erkend.
De
mogelijkheid bestaat dat dit niet het geval is. Bovendien staan, indien gebeurlijk
toch een andere organisatie dan verzoekster wordt erkend, tegen die beslissing
rechtsmiddelen open, waaronder een beroep tot nietigverklaring. Kan verzoekster
de Raad van State ertoe bewegen in een vernietigingsarrest de onwettigheid van de
bestreden beslissingen vast te stellen, dan zal de erkenningsprocedure gecorrigeerd
moeten worden vanaf het punt waarop ze is misgelopen en zal verzoekster in
voorkomend geval alsnog een meerjarenplan kunnen indienen.
Ten slotte kan de gevorderde schorsing onmogelijk de beoogde kans
opleveren om een meerjarenplan in te dienen en erkend te worden. Een schorsing
zou de bestreden beslissingen niet uit het rechtsverkeer halen, zodat er geen
mogelijkheid bestaat om nog een beslissing te nemen waarbij een andere aanvrager
als geselecteerde kandidaat-participatieorganisatie wordt gekwalificeerd.
Beoordeling
het
Verzoekster werd blijkens haar statuten “opgericht in het kader van
zogenaamde
„integratiedecreet‟”,
meer
bepaald
het
hoofdstuk
„Participatieorganisatie‟. Haar erkenning als huidige participatieorganisatie loopt,
volgens de verwerende partij zelf, af op 31 december 2020.
X-17.838 en X-17.840-15/18
Uit verzoeksters stuk 2 kan worden opgemaakt dat zij, naast de
algemeen directeur en een adjunct-directeur, 5,3 VTE stafmedewerkers Beleid telt,
10 VTE stafmedewerkers Projecten en participatie,
één stafmedewerker
Communicatie en pers, en één stafmedewerker voor de ondersteunende
administratie. Uit haar jaarverslag 2019 (stuk 14 van verzoekster) blijkt dan weer
dat de subsidie van, afgerond, 750.000 euro die zij thans geniet, en die zij misloopt
als geen nieuwe erkenning als participatieorganisatie verkregen wordt, 43 % van
haar inkomsten uitmaakt. De resterende inkomsten kunnen niet volstaan om de
personeelsuitgaven te dekken.
Uit een en ander volgt naar het oordeel van de Raad van State
voldoende dat de bestreden beslissingen van aard zijn verzoekster in de kern van
haar bestaan en werking te raken. Ze stellen in het onmiddellijke vooruitzicht dat
niet verzoekster, maar Join.Vlaanderen voortaan als participatieorganisatie wordt
erkend.
Het mag waar zijn dat de erkenning van Join.Vlaanderen nog niet
zeker is. Wat echter wel nu al zeker is, is dat verzoekster alleszins niet meer voor
erkenning in aanmerking komt en dat als zij, zoals de verwerende partij het zou
wensen, eerst de eventuele erkenning van Join.Vlaanderen afwacht om er dan de
vernietiging van te vragen en vervolgens de erkenningsprocedure te zien
overgedaan worden vanaf de thans bestreden – en nu al op het eerste gezicht
onwettig bevonden – beslissingen, zij niet zal kunnen voorkomen dat er zich
intussen in haar werking een abrupt hiaat voordoet, waardoor knowhow, ervaring
en cont(r)acten fataal verloren dreigen te gaan.
Ook al zal een schorsing de verwerende partij er niet toe verplichten
verzoekster als kandidaat-participatieorganisatie te selecteren en haar toe te laten
om in de plaats van Join.Vlaanderen een meerjarenplan in te dienen, een schorsing
zal dan toch tot gevolg hebben dat de erkenningsprocedure niet kan worden
voortgezet en, naar geredelijk verondersteld mag worden, dat de verwerende partij
de geschorste beslissingen in het licht van de hiervoor voorlopig vastgestelde
X-17.838 en X-17.840-16/18
onwettigheden heroverweegt – met een eventuele intrekking van de beslissingen
tot gevolg.
Besluitend, overtuigt verzoekster de Raad van State ervan dat de
bestreden beslissingen voor haar meebrengen dat zij, zonder de schorsing bij
uiterst dringende noodzakelijkheid ervan, belandt in een situatie waarin haar
voortbestaan fundamenteel bedreigd is. In die omstandigheden wordt ook de
schorsingsvoorwaarde van het voorhanden zijn van een uiterst dringende
noodzakelijkheid geacht vervuld te zijn.
BESLISSING
-
De zaken A. 232.240/X-17.838 en A. 232.251/X-17.840 worden
samengevoegd.
-
De Raad van State beveelt de schorsing van de tenuitvoerlegging van 1° de
beslissing van de minister van Binnenlands Bestuur, Bestuurszaken,
Inburgering
en
Gelijke
Kansen
van
9
november
2020
om
het
Minderhedenforum niet te selecteren als kandidaat-participatieorganisatie en
van 2° de beslissing van dezelfde minister van 9 november 2020 om
Join.Vlaanderen te selecteren als kandidaat-participatieorganisatie.
X-17.838 en X-17.840-17/18
Dit arrest is uitgesproken te Brussel, in openbare terechtzitting van vijfentwintig
november tweeduizend twintig, door de Raad van State, Xe kamer, samengesteld
uit:
Johan Lust,
kamervoorzitter,
bijgestaan door
Frank Bontinck,
griffier.
De griffier
De voorzitter
Frank Bontinck
Johan Lust
X-17.838 en X-17.840-18/18