Conseil d'État de Belgique — Raad van State — ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.258.476 (2024-01-18)
Samenvatting (NL) :
Arrest nr 258.476 van 18 januari 2024 Ruimtelijke ordening, stedenbouw,
leefmilieu en aanverwante aangelegenheden - Bouwvergunningen en gemengde
vergunningen Beslissing : heropening debatten Aanvullend verslag
--- TEXTE INTÉGRAL DE L'ARRÊT ---
RAAD VAN STATE, AFDELING BESTUURSRECHTSPRAAK
VIIe KAMER
ARREST
nr. 258.476 van 18 januari 2024
in de zaak A. 237.209/VII-41.664
In zake :
de NV VERA-CRUZ
bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaat John Toury
kantoor houdend te 1800 Vilvoorde
Jean-Baptiste Nowélei 13
bij wie woonplaats wordt gekozen
tegen :
de PROVINCIE VLAAMS-BRABANT
Tussenkomende partij :
de CV GOOD LIFE HOLDING
bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaat Olivier Verhulst
kantoor houdend te 2600 Antwerpen - Berchem
Borsbeeksebrug 36, bus 9
bij wie woonplaats wordt gekozen
-------------------------------------------------------------------------------------------------I. Voorwerp van het beroep
Het cassatieberoep, ingesteld op 8 september 2022, strekt tot de
nietigverklaring van arrest nr. RvVb-A-2122-1029 van de Raad voor
Vergunningsbetwistingen van 4 augustus 2022 in de zaak 2122-RvVb-0511-A.
II. Verloop van de rechtspleging
Het cassatieberoep is toelaatbaar verklaard bij beschikking van
20 oktober 2022.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR. 258.476
VII-41.664-1/9
De verwerende partij heeft een memorie van antwoord
ingediend en de verzoekende partij heeft een memorie van wederantwoord
ingediend.
De cv Good Life Holding heeft een verzoekschrift tot
tussenkomst ingediend. De tussenkomst is toegestaan bij beschikking van
1 februari 2023. De tussenkomende partij heeft een memorie ingediend.
Eerste auditeur An Van den broeck heeft op 27 april 2023 een
verslag opgesteld, op grond van artikel 16 van het koninklijk besluit van
30 november 2006 ‘tot vaststelling van de cassatie-procedure bij de Raad van
State’ (hierna: cassatieprocedurebesluit).
De verzoekende partij heeft een verzoek tot voortzetting van de
procedure teneinde te worden gehoord ingediend.
De partijen zijn opgeroepen voor de terechtzitting, die heeft
plaatsgevonden op 23 november 2023.
Staatsraad Francis Van Nuffel heeft verslag uitgebracht.
Advocaat John Toury, die verschijnt voor de verzoekende partij
en advocaat Sebastian Dehaen, die loco advocaat Olivier Verhulst verschijnt voor
de tussenkomende partij, zijn gehoord.
Eerste auditeur An Van den broeck heeft advies gegeven.
Er is toepassing gemaakt van de bepalingen op het gebruik der
talen, vervat in titel VI, hoofdstuk II, van de wetten op de Raad van State,
gecoördineerd op 12 januari 1973.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR. 258.476
VII-41.664-2/9
III. Regelmatigheid van de rechtspleging
De verzoekende partij heeft een “laatste memorie met verzoek
tot voortzetting van de procedure” ingediend waarin zij repliceert op het verslag
van de auditeur. Het cassatieprocedurebesluit voorziet niet in de mogelijkheid om
na de kennisgeving van het auditoraatsverslag nog een laatste memorie in te
dienen. Wanneer de auditeur concludeert dat het cassatieberoep moet worden
verworpen,
kan
de
verzoekende
partij
luidens
artikel
18
van
het
cassatieprocedurebesluit (in de versie vóór de wijziging ervan bij koninklijk besluit
van 21 juli 2023, die nog van toepassing is op deze zaak nu het verslag vóór 1
september 2023 ter kennis werd gebracht van de verzoekende partij) vragen dat de
procedure wordt voortgezet teneinde te worden gehoord, bij gebreke waaraan de
afstand van het geding kan worden toegewezen. De “laatste memorie met verzoek
tot voortzetting van de procedure” van de verzoekende partij wordt slechts als
procedurestuk aanvaard in zoverre hierin de vraag wordt gesteld om de procedure
voort te zetten teneinde te worden gehoord. In zoverre het stuk een schriftelijke
voorbereiding vormt van de mondelinge uiteenzetting op de terechtzitting, wordt
het beschouwd als een loutere inlichting.
IV. Feiten
Het college van burgemeester en schepenen van de stad Leuven
verleent aan de tussenkomende partij een omgevingsvergunning onder
voorwaarden voor het verbouwen van een handelscomplex en het plaatsen van
publiciteit op een terrein aan de Kolonel Begaultlaan te 3012 Leuven.
Het bestuurlijk beroep van de verzoekende partij tegen die
beslissing wordt op 26 januari 2022 door de provinciale omgevingsambtenaar van
de verwerende partij onontvankelijk verklaard wegens laattijdigheid.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR. 258.476
VII-41.664-3/9
De
verzoekende
partij
stelt
bij
de
Raad
voor
Vergunningsbetwistingen een beroep in tot nietigverklaring van de beslissing van
de provinciale ambtenaar van de verwerende partij.
Het bestreden arrest:
- verwerpt de exceptie van de tussenkomende partij die het belang van de
verzoekende partij bij de vernietiging betwistte;
- verwerpt het enige middel tot nietigverklaring en bijgevolg het beroep.
V. Ontvankelijkheid van het cassatieberoep
Standpunt van de partijen
De tussenkomende partij betwist het actueel belang van de
verzoekende partij bij het cassatieberoep. Zij zet uiteen dat de verzoekende partij
blijkens het verzoekschrift haar belang enkel ontleent aan de omstandigheid dat zij
“een handelshuurovereenkomst [heeft gesloten] met als voorwerp het pand
gelegen te 3012 Wilsele, Kolonel Begaultlaan 21 (nu nr. 19)”. Volgens de
tussenkomende partij gaat het hier echter om een huurovereenkomst betreffende
een horecaruimte die geen voorwerp uitmaakt van het verbouwingsproject
waarvoor de omgevingsvergunning werd aangevraagd. Bovendien werd de
handelshuur inmiddels beëindigd, en heeft de rechtbank van eerste aanleg te
Leuven, zetelend in hoger beroep, bij vonnis van 7 december 2022 bevestigd dat de
huur rechtsgeldig werd opgezegd.
De verzoekende partij wijst erop dat de tussenkomende partij het
actueel belang ook heeft betwist voor de Raad voor Vergunningsbetwistingen, en
dat deze exceptie door het bestreden arrest werd verworpen op grond van volgende
redenen:
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR. 258.476
VII-41.664-4/9
“1.
De verwerende partij heeft met de bestreden beslissing het bestuurlijk beroep
van de verzoekende partij tegen de beslissing van het college van
burgemeester en schepenen van Leuven onontvankelijk verklaard. Het wordt
niet betwist dat dit een voor de Raad aanvechtbare ‘vergunningsbeslissing’
is.
Een verzoekende partij wiens administratief beroep onontvankelijk werd
verklaard, zal immers evenzeer afdoende aannemelijk moeten maken dat ze
in toepassing van de artikelen 2, eerste lid, 1° en 105, §2, eerste lid, 2°
Omgevingsvergunningsdecreet als lid van het ‘betrokken publiek’ nadelige
gevolgen ondervindt of vreest te ondervinden, of als ze belang heeft bij de
besluitvorming over de omgevingsvergunning. Artikel 2, eerste lid, 1°
Omgevingsvergunningsdecreet geeft geen omschrijving van de ‘gevolgen’
die bepalend zijn voor het belang bij het instellen van een administratief
beroep (en een vernietigingsberoep bij de Raad) en verhindert dus in
beginsel niet dat de aan een vergunningsbeslissing toegeschreven gevolgen,
ook commercieel, economisch of concurrentieel van aard zijn, op
voorwaarde dat er een voldoende geïndividualiseerd oorzakelijk verband
wordt aangetoond met de bestreden beslissing. De verzoekende partij kan
hiertoe verwijzen naar de in eerste administratieve aanleg genomen
beslissing die haar rechtskracht heeft hernomen als gevolg van het
onontvankelijk verklaren van haar administratief beroep.
De verzoekende partij die zich aandient als lid van het betrokken publiek
moet in het verzoekschrift de nadelige gevolgen van de bestreden beslissing
voldoende aannemelijk maken. Ze moet de aard en de omvang ervan
concreet omschrijven en aantonen dat ze rechtstreeks of onrechtstreeks
kunnen voortvloeien uit de bestreden beslissing. Die vereisten mogen niet op
een overdreven beperkende of formalistische wijze worden toegepast.
2.
De verzoekende partij voert aan dat de tenuitvoerlegging van de afgeleverde
omgevingsvergunning tot gevolg heeft dat ze werd uitgedreven uit het
gedeelte dat ze huurt zodat de werken aan het pand uitgevoerd kunnen
worden. Ze stelt dat ze haar activiteiten, zijnde de uitbating van een groot
restaurant, in het betrokken gebouw niet meer kan voortzetten, zodat ze
ingevolge de bestreden beslissing een commercieel nadeel lijdt en minstens
in die zin een belang bij het voorliggende beroep heeft. De tussenkomende
partij betwist het belang van de verzoekende partij en stelt zonder meer dat
het voorwerp van voorliggende aanvraag, en dus ook de bestreden beslissing,
geen betrekking heeft op het gedeelte waarin de verzoekende partij een
horecazaak uitbaatte, maar wel op het naastgelegen handelscomplex.
Uit de nota’s en stukken van de partijen blijkt dat er ten tijde van het nemen
van de bestreden beslissing discussie bestond over de geldige ontbinding van
de handelshuurovereenkomst afgesloten tussen de verzoekende en de
tussenkomende partij. Het wordt niet betwist dat het hoger beroep van de
verzoekende partij tegen het vonnis van het Vredegerecht van 24 juni 2021
nog
hangende
is.
Zoals
blijkt
uit
artikel
78,
§1
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR. 258.476
VII-41.664-5/9
Omgevingsvergunningsdecreet heeft de omgevingsvergunning een zakelijk
karakter en wordt ze verleend onder voorbehoud van de burgerlijke rechten
die betrekking hebben op het onroerend goed. Het artikel vormt de
bevestiging van het beginsel dat de geschillenbeslechting inzake burgerlijke
rechten niet toekomt aan de vergunningverlenende overheid, die als orgaan
van actief bestuur tot taak heeft om vergunningsaanvragen te beoordelen
overeenkomstig de toepasselijke regelgeving, en niet kan noch mag optreden
als rechter die uitspraak doet over een betwisting inzake burgerlijke rechten
en verplichtingen. Betwistingen over eigendomsrechten, de interpretatie en
de omvang ervan, behoren volgens artikel 144 Grondwet tot de uitsluitende
bevoegdheid van de burgerlijke rechtbanken. Het is niet de taak van het
vergunningverlenend bestuursorgaan, en evenmin van de Raad, om daarover
te oordelen.
Hoewel de Raad samen met de tussenkomende partij van mening is dat de
loutere beschikking over zakelijke rechten op zich niet volstaat om zich een
belang bij voorliggend beroep te verschaffen, stelt de Raad ook vast dat de
verzoekende partij vreest dat ze haar restaurant niet meer zal kunnen uitbaten
ten gevolge van de uitvoering van de bestreden beslissing. Waar de
tussenkomende partij aanvoert dat het door de verzoekende partij gehuurde
pand niet het voorwerp van de voorliggende aanvraag uitmaakt, merkt de
Raad op dat de tussenkomende partij dit geenszins aannemelijk maakt en
blijft steken in loutere beweringen hierover. De Raad is dan ook van oordeel
dat het door de verzoekende partij beweerde commercieel nadeel
onrechtstreeks volgt uit de bestreden beslissing zelf en dat de verzoekende
partij afdoende aantoont dat er een voldoende geïndividualiseerd oorzakelijk
verband bestaat tussen het door haar aangevoerde nadeel en de bestreden
beslissing die de in eerste administratieve aanleg verleende
omgevingsvergunning haar rechtskracht deed hernemen.
De exceptie van de tussenkomende wordt verworpen”.
Volgens de verzoekende partij geldt deze argumentatie mutatis
mutandis voor de beoordeling van haar actueel belang bij het cassatieberoep.
De verzoekende partij merkt vervolgens nog op dat zij de
vernietiging beoogt van een arrest van de Raad voor Vergunningsbetwistingen dat
haar belang erkende, doch haar beroep als ongegrond afwees. De omstandigheid
dat het bestreden arrest haar vernietigingsberoep heeft verworpen, zou volgens de
verzoekende partij volstaan om te getuigen van het vereiste belang bij de cassatie
van het bestreden arrest.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR. 258.476
VII-41.664-6/9
Op de terechtzitting van 23 november 2023 deelt de
verzoekende partij nog mee dat een voorziening in cassatie werd ingesteld tegen
het vonnis van de rechtbank van eerste aanleg te Leuven van 7 december 2022
zodat het geschil betreffende de beëindiging van de handelshuur nog niet definitief
werd beslecht en de kans bestaat dat zij alsnog naar het pand zou kunnen
terugkeren.
De verwerende partij vraagt de Raad van State om het belang
van de verzoekende partij en de ontvankelijkheid van het verzoekschrift te
beoordelen, en het desgevallend als onontvankelijk af te wijzen.
Beoordeling
De voorwaarde van het belang bij een administratief
cassatieberoep bestaat hierin dat de verzoekende partij, na een gebeurlijke
vernietiging van de door haar bestreden jurisdictionele beslissing, enig voordeel
moet kunnen putten uit een gebeurlijk nieuw onderzoek van de zaak door het
administratief rechtscollege. Het belang bij een cassatieberoep voor de Raad van
State moet niet enkel bestaan bij het instellen van dat beroep maar ook gedurende
de gehele procedure, tot op het ogenblik van de uitspraak. Het kan teloorgaan door
omstandigheden die zich in de loop van het geding voordoen.
Het cassatieberoep wordt gericht tegen het arrest dat het beroep
van de verzoekende partij tot nietigverklaring van de verwerping van het beroep
tegen de beslissing om aan de tussenkomende partij een omgevingsvergunning te
verlenen, ongegrond verklaart. In geval van cassatie wordt de zaak verwezen naar
de Raad voor Vergunningsbetwistingen, die een nieuwe beslissing dient te nemen
over het vernietigingsberoep van de verzoekende partij. Om te getuigen van het
vereiste belang bij het cassatieberoep, moet de verzoekende partij aannemelijk
maken dat er kans bestaat dat de Raad voor Vergunningsbetwistingen na de
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR. 258.476
VII-41.664-7/9
cassatie haar beroep alsnog inwilligt en de beslissing tot verwerping van het beroep
tegen de omgevingsvergunning vernietigt.
Het bestreden arrest beslist dat de verzoekende partij over een
belang beschikt bij de nietigverklaring zolang de verzoekende partij ter plaatse
haar restaurant kan uitbaten, en stelt in dat verband vast dat het geschil over de
geldigheid van de opzeg van de handelshuur nog aanhangig is voor de rechtbank
van eerste aanleg, zetelend in hoger beroep.
Uit de gegevens die aan de Raad van State worden voorgelegd
blijkt dat de geldigheid van de opzeg van de handelshuur inmiddels door de
rechtbank werd bevestigd, doch dat de verzoekende partij tegen dat vonnis een
voorziening in cassatie heeft ingesteld. Het kan dan ook in de huidige stand van het
geding niet worden uitgesloten dat de opzeg van de handelshuur alsnog ongeldig
zou worden verklaard. Deze vaststelling volstaat opdat de verzoekende partij
momenteel nog getuigt van het vereiste actueel belang bij het cassatieberoep.
De exceptie is ongegrond.
VI. Heropening van het debat
Het verslag van de auditeur is beperkt tot het onderzoek van de
ontvankelijkheid. Er is bijgevolg grond om een aanvullend onderzoek te bevelen.
BESLISSING
-
De Raad van State heropent het debat.
-
De Raad van State gelast het door de auditeur-generaal aan te stellen lid
van het auditoraat met een aanvullend onderzoek van de zaak.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR. 258.476
VII-41.664-8/9
Dit arrest is uitgesproken te Brussel, op achttien januari tweeduizend
vierentwintig, door de Raad van State, VIIe kamer, samengesteld uit:
Carlo Adams,
kamervoorzitter,
Peter Sourbron,
staatsraad,
Francis Van Nuffel,
staatsraad,
bijgestaan door
Elisabeth Impens,
griffier.
De griffier
De voorzitter
Elisabeth Impens
Carlo Adams
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR. 258.476
VII-41.664-9/9