Conseil d'État de Belgique — Raad van State — ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.258.480 (2024-01-18)
Samenvatting (NL) :
Arrest nr 258.480 van 18 januari 2024 Ruimtelijke ordening, stedenbouw,
leefmilieu en aanverwante aangelegenheden - Natuurbehoud - Vergunningen
Beslissing : Verwerping
--- TEXTE INTÉGRAL DE L'ARRÊT ---
RAAD VAN STATE, AFDELING BESTUURSRECHTSPRAAK
VIIe KAMER
ARREST
nr. 258.480 van 18 januari 2024
in de zaak A. 231.689/VII-40.915
In zake :
de NV DOMEIN VAN BORNEM
bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaten Donatienne Ryckbost en Emmanuel Ryckbost
kantoor houdend te 8400 Oostende
E. Beernaertstraat 80
bij wie woonplaats wordt gekozen
tegen :
het VLAAMSE GEWEST
bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaten Willem Slosse en Stijn Brusselmans
kantoor houdend te 2018 Antwerpen
Mechelsesteenweg 64, bus 201
bij wie woonplaats wordt gekozen
-------------------------------------------------------------------------------------------------I. Voorwerp van het beroep
Het beroep, ingesteld op 3 september 2020, strekt tot de
nietigverklaring van het besluit van de Vlaamse minister van Justitie en
Handhaving, Omgeving, Energie en Toerisme van 8 juli 2020 waarbij het beroep
ingesteld tegen de beslissing van het Agentschap voor Natuur en Bos van 19 maart
2020 houdende het opleggen van bestuurlijke maatregelen met betrekking tot
percelen gelegen aan de Kasteelstraat 35 te Bornem, gedeeltelijk gegrond wordt
verklaard en de opgelegde bestuurlijke maatregelen worden hervormd.
II. Verloop van de rechtspleging
De verwerende partij heeft een memorie van antwoord
ingediend en de verzoekende partij heeft een memorie van wederantwoord
ingediend.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR. 258.480
VII-40.915-1/12
Eerste auditeur Ronny Vercruyssen heeft op 27 februari 2022
een verslag opgesteld.
De verzoekende partij heeft een verzoek tot voortzetting van het
geding en een laatste memorie ingediend. De verwerende partij heeft een laatste
memorie ingediend.
De partijen zijn opgeroepen voor de terechtzitting, die heeft
plaatsgevonden op 11 mei 2023.
Staatsraad Peter Sourbron heeft verslag uitgebracht.
Advocaat
Fitzgerald
Temmerman,
die
loco
advocaten
Donatienne Ryckbost en Emmanuel Ryckbost verschijnt voor de verzoekende
partij en advocaat Thomas Quintens, die loco advocaten Willem Slosse en
Stijn Brusselmans verschijnt voor de verwerende partij, zijn gehoord.
Eerste auditeur Ronny Vercruyssen heeft een met dit arrest
eensluidend advies gegeven.
Er is toepassing gemaakt van de bepalingen op het gebruik der
talen, vervat in titel VI, hoofdstuk II, van de wetten op de Raad van State,
gecoördineerd op 12 januari 1973.
III. Feiten
3.1.
Op 26 februari 2020 voeren toezichthouders van het Agentschap
voor Natuur en Bos, vergezeld door een hoofdinspecteur van de lokale politie, een
controle uit op percelen, gelegen ter hoogte van de noordelijke oever van de Oude
Schelde te Bornem. Zij stellen vast dat door middel van stokken in de grond
18 visplaatsen gemarkeerd werden. Aan de visplaatsen was de begroeiing
weggenomen en op sommige plaatsen waren kleine vlonders of stijgers aangelegd.
Verder langs de oever waren zones vrijgemaakt waar vissers hun tenten kunnen
opstellen. Van die vaststellingen wordt een proces-verbaal opgesteld.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR. 258.480
VII-40.915-2/12
3.2.
Bij besluit van 19 maart 2020 legt het Agentschap voor Natuur
en Bos, onder meer aan de verzoekende partij, de volgende bestuurlijke
maatregelen op:
“1. De plaatsen waar bomen geveld zijn, dienen herbebost te worden met
driejarig inlands bosplantsoen in een plantverband van 2 x 2 meter.
2. Alle aangelegde bruggen en loopplanken tussen de Benedendijkstraat en
de visplaatsen moeten verwijderd worden.
3. De vegetatie moet zich terug ontwikkelen: er mogen geen paden
aangelegd of verder onderhouden worden.
4. Er mag niet meer gevist worden op de betrokken percelen.
5. Er mogen geen nieuwe huurovereenkomsten met betrekking tot de
betrokken visplaatsen afgesloten worden.
6. Er mogen geen nieuwe visplaatsen aangelegd worden.
7. Er moet een kopie van de op dit moment lopende huurovereenkomsten
overgedragen worden aan natuurinspectie.”
De uitvoering van de bestuurlijke maatregelen dient te gebeuren
overeenkomstig de volgende kalender:
“Uiterlijk tegen 31/03/2021
- De plaatsen waar bomen geveld zijn, dienen herbebost te worden met
driejarig inlands bosplantsoen in een plantverband van 2 x 2 meter.
Uiterlijk tegen 30/04/2020
- Alle aangelegde bruggen en loopplanken tussen de Benedendijkstraat en
de visplaatsen moeten verwijderd worden.
- Alle geïmproviseerde steigertjes aan de waterkant dienen te worden
verwijderd
- Een kopie van de op dit moment lopende huurovereenkomsten, met per
overeenkomst de naam en adres van de huurder en het nummer van iedere
visplaats moet overgedragen worden aan natuurinspectie.
Met onmiddellijke ingang
- De vegetatie moet zich terug vrij ontwikkelen: er mogen geen paden
aangelegd of onderhouden worden.
- Er mag niet meer gevist worden op de betrokken percelen.
- Er mogen geen nieuwe huurovereenkomsten met betrekking tot de
betrokken visplaatsen afgesloten worden.
- Er mogen geen nieuwe visplaatsen worden aangelegd.”
3.3.
Tegen voormelde beslissing stelt de verzoekende partij beroep in
bij de Vlaamse regering.
3.4.
In het advies van de afdeling Handhaving van 8 juni 2020 wordt
voorgesteld om het beroep gedeeltelijk gegrond te verklaren.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR. 258.480
VII-40.915-3/12
3.5.
Met het thans bestreden besluit van 8 juli 2020 verklaart de
Vlaamse minister van Justitie en Handhaving, Omgeving, Energie en Toerisme het
beroep van de verzoekende partij gedeeltelijk gegrond. Na wijziging van punt 3
luiden de opgelegde bestuurlijke maatregelen als volgt:
“1. De plaatsten waar bomen geveld zijn, dienen herbebost te worden met
driejarig inlands bosplantsoen in een plantverband van 2 x 2 meter.
2. Alle aangelegde bruggen en loopplanken tussen de Benedendijkstraat en
de visplaatsen en alle steigertjes aan de waterkant moeten verwijderd
worden.
3. De vegetatie moet zich terug ontwikkelen: er mogen geen paden
aangelegd of verder onderhouden worden, met uitzondering van de paden
die beheerd worden in het kader van de bescherming als monument van de
eendenkooi met eiland.
4. Er mag niet meer gevist worden op de betrokken percelen.
5. Er mogen geen nieuwe huurovereenkomsten met betrekking tot de
betrokken visplaatsen afgesloten worden.
6. Er mogen geen nieuwe visplaatsen aangelegd worden.
7. Er moet een kopie van de op dit moment lopende huurovereenkomsten
overgedragen worden aan natuurinspectie.”
De definitieve kalender voor de uitvoering van de bestuurlijke
maatregelen wordt als volgt bepaald:
“Uiterlijk tegen 31/03/2021
- De plaatsen waar bomen geveld zijn, dienen herbebost te worden met
driejarig inlands bosplantsoen in een plantverband van 2 x 2 meter.
Uiterlijk tegen 30/04/2020
- Een kopie van de op dit moment lopende huurovereenkomsten, met per
overeenkomst de naam en adres van de huurder en het nummer van iedere
visplaats moet overgedragen worden aan natuurinspectie.
Uiterlijk tegen 31/08/2020
- Alle aangelegde bruggen en loopplanken tussen de Binnendijkstraat en de
visplaatsen moeten verwijderd worden.
- Alle geïmproviseerde steigertjes aan de waterkant dienen te worden
verwijderd.
Met onmiddellijke ingang
- De vegetatie moet zich terug vrij ontwikkelen: er mogen geen paden
aangelegd of onderhouden worden, met uitzondering van de paden die
beheerd worden in het kader van de bescherming als monument van de
eendenkooi met eiland.
- Er mag niet meer gevist worden op de betrokken percelen.
- Er mogen geen nieuwe huurovereenkomsten met betrekking tot de
betrokken visplaatsen afgesloten worden.
- Er mogen geen nieuwe visplaatsen worden aangelegd.”
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR. 258.480
VII-40.915-4/12
IV. Onderzoek van het enige middel
Standpunt van de verzoekende partij
In een enig middel wordt de schending aangevoerd van de
artikelen 12bis, 12sexies, 2° en 3°, en 25, § 1, tweede lid, 5°, van het decreet van 21
oktober 1997 ‘betreffende het natuurbehoud en het natuurlijk milieu’ (hierna:
natuurbehouddecreet), van de artikelen 2 en 6 van de wet van 1 juli 1954 ‘op de
riviervisserij’, van het koninklijk besluit van 5 oktober 1992 ‘tot vaststelling van de
lijst van de waterwegen en hun aanhorigheden overgedragen van de Staat aan het
Vlaams Gewest’, van artikel 16 van de Grondwet, van de artikelen 2 en 3 van de
wet van 29 juli 1991 ‘betreffende de uitdrukkelijke motivering van de
bestuurshandelingen’, van de verplichting inzake materiële motivering, van het
beginsel van de gelijkheid van de burgers voor de openbare lasten en van het
vertrouwens-, het rechtszekerheids-, het redelijkheids-, het evenredigheids- en het
zorgvuldigheidsbeginsel.
In de toelichting bij het middel stelt de verzoekende partij dat het
recreatief vissen in GEN-gebied (Grote Eenheden Natuur) niet verboden is, dat in
een dergelijk gebied de overheid de nodige maatregelen moet nemen om de natuur
en het natuurlijk milieu te behouden, te herstellen en te ontwikkelen, rekening
houdend met de andere - economische en sociale - functies van het gebied, dat in
natuurgebieden gestreefd moet worden naar een geïntegreerd beleid waarbij
rekening wordt gehouden met de verschillende maatschappelijke functies van het
natuurgebied, waaronder niet alleen de algemene natuurbelevings- en educatieve
functie, maar ook de sociale, economische en recreatieve functies, zodat het met de
bestreden
beslissing
opgelegde
algemene
visverbod
en
de
daarmee
samenhangende maatregelen (met name het verbod om nieuwe huurcontracten
voor visplaatsen af te sluiten en het verbod om nieuwe visplaatsen aan te leggen) in
strijd zijn met de artikelen 12bis, en 25, § 1, tweede lid, 5°, van het
natuurbehouddecreet. Bovendien is de vaststelling dat niet bewezen wordt dat voor
het vissen in het betrokken gebied in het verleden een toestemming, machtiging of
vergunning zou zijn verleend of een ontheffing van het verbod werd verleend, niet
correct aangezien het vissen in private wateren, die in natuurgebied gelegen zijn,
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR. 258.480
VII-40.915-5/12
steeds is toegelaten en er in dit geval op geen enkel ogenblik een uitdrukkelijk
visverbod werd ingesteld. Gelet op het ontbreken van een uitdrukkelijk visverbod
en het voorheen gevoerde beleid van het Agentschap voor Natuur en Bos, mocht
zij erop vertrouwen dat zij haar visrecht kon uitoefenen en dat er ter plaatse
visplaatsen konden worden aangelegd en verhuurd.
Daarenboven doen de bestreden bestuurlijke maatregelen op
onevenredige wijze afbreuk aan het eigendomsrecht en houden zij een miskenning
in van het beginsel van de gelijkheid van de burgers voor de openbare lasten. Door
het met de bestreden beslissing opgelegde principiële visverbod kan zij haar
visrecht, als onderdeel van het eigendomsrecht op de percelen in kwestie, niet meer
uitoefenen. Er is ook geen afweging gemaakt tussen de voordelen van het
visverbod voor het algemeen belang en de nadelen ervan voor de eigenaar van het
visrecht.
De
percelen
waarop
de
voormelde
inbreuken
werden
vastgesteld, met uitzondering van perceel nr. 372, maken deel uit van het
beschermd monument ‘Eendenkooi aan de Oude Schelde’, zodat de bepalingen
van artikel 12sexies, 2° en 3°, van het natuurbehouddecreet van toepassing zijn. In
de nieuwe beheersovereenkomst voor het natuurgebied, die nog in onderhandeling
is, wordt bepaald dat vissen aan de Oude Schelde langs de kant van Weert
toegestaan is. Door de met de betreden beslissing opgelegde bestuurlijke
maatregelen wordt niet enkel het recreatief medegebruik van de verzoekende partij
zelf ernstig beperkt en benadeeld, maar ook het toekomstige recreatief
medegebruik van het gebied door Toerisme Vlaanderen.
Het grondwettelijk standstillbeginsel is niet absoluut en kan niet
worden opgevat als een algemeen rechtsbeginsel in dubio pro natura. Het
standstillbeginsel vereist aldus niet dat de uitoefening van het visrecht en het
recreatief medegebruik in het VEN-gebied volledig zou verboden worden. Indien
voor het aanleggen van bepaalde infrastructuur, zoals bruggetjes, loopplanken,
steigertjes en paadjes, een vergunning of toelating moet worden verkregen, zal de
aanvraag daartoe voorwerp zijn van een natuurtoets, zoals vereist door artikel 16
van het natuurbehouddecreet. Concreet houdt deze toets in dat de overheid moet
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR. 258.480
VII-40.915-6/12
nagaan of de vergunningsplichtige activiteit al dan niet vermijdbare schade aan de
natuur kan toebrengen. Onder het begrip ‘vermijdbare schade’ wordt die schade
begrepen die vermeden kan worden door de activiteit op een andere wijze uit te
voeren, met name door bijvoorbeeld gebruik te maken van andere materialen of de
activiteit op een andere plaats uit te voeren. Als er alternatieve uitvoeringswijzen
bestaan die niet of minder schadelijk zijn voor de natuur, dan moeten deze worden
opgelegd in de vergunningsvoorwaarden. Het begrip vermijdbare schade
impliceert niet dat elke vergunning zonder meer geweigerd moet worden. In
voorliggend geval laat het standstillbeginsel toe dat in het kader van de zorg voor
de toegankelijkheid van het gebied desgevallend bruggetjes, loopplanken,
steigertjes en paadjes zouden worden vergund of toegelaten.
In haar memorie van wederantwoord erkent de verzoekende
partij dat het recreatief medegebruik van een natuurgebied er op zich niet aan in de
weg staat dat bestuurlijke maatregelen worden opgelegd. Zulks betekent evenwel
niet dat zij moet aanvaarden dat op haar domein een visverbod wordt ingesteld. Zij
herhaalt dat de sociale en educatieve functie van een natuurgebied meebrengt dat
het toegankelijk moet zijn voor het publiek en dat het vissen als vorm van
recreatief medegebruik niet verboden kan worden, temeer omdat blijkt dat het
Agentschap voor Natuur en Bos zijn visie over vissen als recreatief medegebruik in
het betrokken GEN-gebied heeft gewijzigd. In het kader van een geïntegreerd
beleid dat rekening houdt met het recreatief medegebruik, zijn de bestreden
bestuurlijke maatregelen niet nodig voor de instandhouding van de plaatselijke
natuurwaarden. De verzoekende partij verwijst naar een recente huurovereenkomst
die zij met het Agentschap Toerisme Vlaanderen heeft afgesloten en die ertoe
strekt het recreatief medegebruik in het betrokken gebied te stimuleren. In die
overeenkomst wordt vermeld dat er langs de kant van Weert aan de Oude Schelde
mag gevist worden. Het is dan ook tegenstrijdig en in strijd met het
vertrouwensbeginsel en het rechtszekerheidsbeginsel dat de verwerende partij het
recreatief medegebruik plots terug wil verbieden. Tevens wijst de verzoekende
partij op de verplichtingen die voortvloeien uit het beschermingsbesluit van 5
februari 2018 van de Eendenkooi, in het bijzonder de verplichting waarbij haar
wordt opgelegd om het kooipad en alle andere paden die beheerd worden in het
kader van de bescherming als monument van de Eendenkooi met eiland, te
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR. 258.480
VII-40.915-7/12
onderhouden, indien nodig door het uitvoeren van houthak.
In haar laatste memorie beklemtoont de verzoekende partij dat
een algemeen visverbod meebrengt dat noch haar bestuurders, noch de bewoners
van het kasteeldomein waaronder graaf de Marnix de Sainte Aldegonde, noch
“familieleden en genodigden”, occasioneel mogen vissen, dat het vissen in ieder
geval mogelijk moet blijven op bepaalde plaatsen waar geen terreiningrepen nodig
zijn en dat “zachte visserij” alleszins niet verboden mag worden op de visplaatsen
die bereikt kunnen worden via het kooipad.
Beoordeling
Bestuurlijke maatregelen kunnen worden opgelegd naar
aanleiding van de vaststelling van een milieu-inbreuk of een milieumisdrijf. Uit de
motivering van de bestreden beslissing blijkt dat de bestuurlijke maatregelen
worden opgelegd omdat:
“Noch voor de kappingen, noch voor de ingrijpende wijzigingen en
beschadigingen van de bodem, de strooisel-, kruid-, of boomlaag, noch
voor het oprichten van constructies, het plaatsen van tenten en het
beschadigen van bomen, wegnemen, uittrekken of afsnijden van planten,
werd een machtiging verleend. Evenmin werd er een ontheffing verleend
voor het wijzigen van de vegetatie. Aangezien geen van deze handelingen
voorzien of bepaald zijn in een goedgekeurd beheersplan, betreffen het,
gelet op de ligging in bos en in GEN-gebied, verboden handelingen
conform bovenvermelde artikelen. Schendingen van het Bosdecreet en het
Natuurdecreet worden gehandhaafd overeenkomstig titel XVI van het
DABM en de feiten vormen een milieumisdrijf in de zin van het DABM.”
Tegelijk wordt vastgesteld dat de sportvissers het natuurgebied
noodgedwongen moeten betreden om hun visplaatsen te bereiken.
Het enkele feit dat natuurgebieden overeenkomstig de artikelen
12bis en 12sexies van het natuurbehouddecreet ook een sociale functie hebben die
onder meer bestaat uit de toegankelijkheid ervan met het oog op recreatie en deze
functie in dit particuliere geval door de overheid zelfs zou zijn aangemoedigd, doet
niets af aan de bevoegdheid van de verwerende partij om de gepaste bestuurlijke
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR. 258.480
VII-40.915-8/12
maatregelen op te leggen indien bepaalde milieu-inbreuken of milieumisdrijven
worden vastgesteld. De door de verzoekende partij aangehaalde overeenkomst met
het Agentschap Toerisme Vlaanderen, die volgens haar strekt tot het aanmoedigen
van het recreatief medegebruik van het kwestieuze domein en daarom blijk geeft
van een geïntegreerde visie op het natuurbeheer, brengt niet mee dat de verwerende
partij had moeten afzien van bestuurlijke handhaving. Hetzelfde geldt voor de
overeenkomsten die zouden zijn gesloten voor de aanleg van bepaalde visplaatsen.
Dergelijke particuliere overeenkomsten kunnen de contractanten immers niet
vrijstellen van de door de wet ingestelde vergunningsplicht die alle rechtspersonen
in acht dienen te nemen.
Voorts wordt vastgesteld dat de betrokken percelen door het
bijzonder plan van aanleg ‘Weert’ (hierna: het BPA) worden aangeduid als
natuurgebied met wetenschappelijke waarde of natuurreservaat. Deze gebieden
zijn volgens het BPA bestemd “voor het behoud en de ontwikkeling van de
natuurlijke, landschappelijke en cultuurhistorische waarden” en worden in deze
gebieden enkel handelingen en werken toegestaan “welke nodig zijn voor de
actieve of passieve bescherming van het gebied”. In het BPA wordt een
onderscheid gemaakt tussen enerzijds “onder bepaalde voorwaarden toelaatbare,
vergunningsplichtige werken” en anderzijds “verboden handelingen”. In de eerste
categorie worden onder meer ingrepen aan de aanwezige natuur, ter uitvoering van
een goedgekeurd beheersplan, ondergebracht.
Tot de uitdrukkelijk vermelde verboden behoort onder meer: het
oprichten van nieuwe gebouwen en constructies, het oprichten van vissershutten,
het aanleggen van visserssteigers en alle reliëfwijzigingen (met inbegrip van alle
wijzigingen aan waterlopen, sloten en beken). In het BPA wordt vissen niet
vermeld als een toegelaten activiteit. Bovendien blijkt uit de bestemmingsplannen
van het gewestplan Mechelen dat ter hoogte van de betrokken percelen geen zones
voor vissport zijn voorzien, terwijl dat wel het geval is op andere plaatsen
langsheen de Oude Schelde.
Naar luid van artikel 1 van de wet van 1 juli 1954 ‘op de
riviervisserij’, regelt deze wet de visserij “in de binnenwateren, met uitzondering
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR. 258.480
VII-40.915-9/12
van die welke beoefend wordt op de vijvers, visputten, sloten en kanalen, van
welke aard ook, wanneer de vissen die er leven, zich niet vrij kunnen bewegen
tussen deze plaatsen en de stromen, rivieren en andere openbare waterlopen”.
Uit de gegevens van de zaak blijkt dat de vzw Oude
Scheldevrienden jaarlijks vis uitzet in de Oude Schelde en dat zij het waterpeil van
de Oude Schelde op peil houdt. Voorts wordt in het verzoekschrift de Oude
Schelde omschreven als “een gesloten en privaat water gelegen op het grondgebied
van de gemeente Bornem”. Hieruit volgt dat de Oude Schelde niet beschouwd kan
worden als een binnenwater in de zin van artikel 1 van de wet van 1 juli 1954 en dat
deze wet dus niet van toepassing is op de Oude Schelde, noch op de visvangst die
erop plaatsvindt.
Met betrekking tot de vzw Oude Scheldevrienden wordt
vastgesteld dat het werkingsgebied van deze vereniging ruimer is dan de
vijf percelen waarop de bestreden bestuurlijke maatregelen betrekking hebben. Uit
de statuten van de vereniging blijkt meer bepaald dat het volledige gebied van de
Oude Schelde behoort tot het werkingsgebied. Dit wordt bevestigd door het
bestaan van talrijke visplaatsen op andere plaatsen langsheen de Oude Schelde,
zoals blijkt uit het grafisch plan van het BPA ‘Landelijk Gebied Oude Schelde nr.
47’ en de aanduidingen op het gewestplan Mechelen. Aangezien in de bestreden
beslissing gewag wordt gemaakt van nieuw ingerichte visplaatsen, toont de
verzoekende partij niet aan dat de visplaatsen die door de bestuurlijke maatregelen
specifiek worden geviseerd het voorwerp waren van een gedoogbeleid.
In de mate de verzoekende partij laat uitschijnen dat de bestreden
beslissing een visverbod instelt voor het gehele VEN-gebied, mist het middel
feitelijke grondslag aangezien dat verbod enkel geldt voor vijf percelen van het
gebied.
Overeenkomstig artikel 6 van de wet van 1 juli 1954 ‘op de
riviervisserij’ hebben in al de andere waterlopen dan de “stromen, rivieren en
vaarten die door de Koning onder de met schip, schuit of vlot bevaarbare of
vlotbare waterwegen gerangschikt zijn en waarvan het onderhoud ten laste is van
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR. 258.480
VII-40.915-10/12
de Staat of van zijn rechthebbenden” valt, de oevereigenaars het visrecht “ieder
van zijn kant en tot in het midden van de waterloop”.
Artikel 16 van de Grondwet bepaalt:
“Niemand kan van zijn eigendom worden ontzet dan ten algemenen nutte,
in de gevallen en op de wijze bij de wet bepaald en tegen billijke en
voorafgaande schadeloosstelling.”
Artikel 16 van de Grondwet heeft enkel betrekking op de
daadwerkelijke onteigening, dit is de gedwongen overdracht van eigendom met
eigendomsverlies tot gevolg en dus een werkelijke ontzetting van het bezit,
minstens een blijvende verlamming van de drie bestanddelen van het
eigendomsrecht, wat te dezen niet het geval is. Geen enkele van de bestreden
bestuurlijke maatregelen heeft immers tot gevolg dat de verzoekende partij uit haar
eigendomsrechten wordt ontzet, noch dat zij ertoe wordt verplicht om tot
eigendomsoverdracht over te gaan.
Het is vaste rechtspraak van het Europees Hof voor de Rechten
van de Mens en het Grondwettelijk Hof dat elke inmenging in het eigendomsrecht
een billijk evenwicht dient te vertonen tussen de vereisten van het algemeen belang
en die van de bescherming van het recht op het ongestoord genot van de eigendom.
Er moet een redelijk verband van evenredigheid bestaan tussen de aangewende
middelen en het nagestreefde doel. Een beperking van “het ongestoord genot” van
eigendom houdt evenwel niet ipso facto een schending in van het eigendomsrecht.
Volgens de rechtspraak van het Grondwettelijk Hof en het Hof
van Cassatie houdt het beginsel van de gelijkheid van de burgers voor de openbare
lasten in dat de overheid niet zonder vergoeding lasten kan opleggen die groter zijn
dan die welke een particulier in het gemeenschappelijk belang moet dragen. Uit dat
beginsel vloeit voort dat de onevenredig nadelige - dit zijn de buiten het normale
maatschappelijke risico of het normale bedrijfsrisico vallende en op een beperkte
groep burgers of instellingen drukkende - gevolgen van een op zich rechtmatige
overheidsdaad, zoals het opleggen van een erfdienstbaarheid van openbaar nut,
niet ten laste van de getroffene behoren te komen, maar gelijkelijk over de
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR. 258.480
VII-40.915-11/12
gemeenschap dienen te worden verdeeld.
Aangezien de toepassing van het beginsel van de gelijkheid van
de burgers voor de openbare lasten ertoe strekt de gelijkheid van de burgers te
herstellen wanneer individuele of een beperkte groep burgers als gevolg van een op
zich rechtmatige overheidsdaad abnormaal worden getroffen, valt niet in te zien
hoe dat beginsel dienstig als vernietigingsgrond tegen een beweerdelijk onwettig
overheidsbesluit aangevoerd kan worden.
Het enige middel is ongegrond.
BESLISSING
-
De Raad van State verwerpt het beroep.
-
De verzoekende partij wordt verwezen in de kosten van het beroep tot
nietigverklaring, begroot op een rolrecht van 200 euro, een bijdrage van
20 euro en een rechtsplegingsvergoeding van 700 euro, die verschuldigd is
aan de verwerende partij.
Dit arrest is uitgesproken te Brussel, op achttien januari tweeduizend
vierentwintig, door de Raad van State, VIIe kamer, samengesteld uit:
Carlo Adams,
kamervoorzitter,
Pierre Lefranc,
staatsraad,
Peter Sourbron,
staatsraad,
bijgestaan door
Elisabeth Impens,
griffier.
De griffier
De voorzitter
Elisabeth Impens
Carlo Adams
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR. 258.480
VII-40.915-12/12