Conseil d'État de Belgique — Raad van State — ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.258.900 (2024-02-23)
Samenvatting (NL) :
Arrest nr 258.900 van 23 februari 2024 Openbaar ambt - Federaal openbaar
ambt - Aanwerving en loopbaan Beslissing : Verwerping Depersonalisatie
--- TEXTE INTÉGRAL DE L'ARRÊT ---
RAAD VAN STATE, AFDELING BESTUURSRECHTSPRAAK
IXe KAMER
ARREST
nr. 258.900 van 23 februari 2024
in de zaak A. 236.422/IX-10.038
In zake :
H.D.
bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaat Pascal Lahousse
kantoor houdend te 2800 Mechelen
Leopoldstraat 64
bij wie woonplaats wordt gekozen
tegen:
de BELGISCHE STAAT, vertegenwoordigd door:
- de minister van Binnenlandse Zaken
bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaten Nicolas Bonbled en Sebastiaan De Meue
kantoor houdend te 1000 Brussel
Bischoffsheimlaan 33
bij wie woonplaats wordt gekozen
- de beheerder van de Raad van State
-------------------------------------------------------------------------------------------------I. Voorwerp van het beroep
Het beroep, ingesteld op 18 mei 2022, strekt tot de nietig-
verklaring van “de definitieve beslissing van de Administratie van de Raad van
State, digitaal ondertekend op 08 april 2022, waarbij werd beslist om [PH], aan te
stellen tot hoofd van de dienst Overeenstemming der Teksten van de Raad van
State”.
II. Verloop van de rechtspleging
De eerste vertegenwoordiger van de verwerende partij heeft een
memorie van antwoord ingediend en de verzoekende partij heeft een memorie
van wederantwoord en een toelichtende memorie ingediend.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.258.900
IX-10.038-1/34
Eerste auditeur Melissa Celis heeft een verslag opgesteld.
De verzoekende partij en de eerste vertegenwoordiger van de
verwerende partij hebben een laatste memorie ingediend.
De partijen zijn opgeroepen voor de terechtzitting, die heeft
plaatsgevonden op 15 januari 2024.
Kamervoorzitter Geert Van Haegendoren heeft verslag uitgebracht.
Advocaat Pascal Lahousse, die verschijnt voor de verzoekende
partij en advocaat Sebastiaan De Meue, die verschijnt voor de eerste
vertegenwoordiger van de verwerende partij, zijn gehoord.
Eerste auditeur Melissa Celis heeft een met dit arrest
eensluidend advies gegeven.
Er is toepassing gemaakt van de bepalingen op het gebruik der
talen, vervat in titel VI, hoofdstuk II, van de wetten op de Raad van State,
gecoördineerd op 12 januari 1973.
III. Feiten
3.1.
Verzoeker is met ingang van 1 november 1993 benoemd tot
attaché op proef bij de Raad van State. Op 11 oktober 1994 is hij vast benoemd in
zijn ambt. Met ingang van 1 november 2002 is hij bevorderd tot eerste attaché,
met ingang van 1 november 2007 tot taaladviseur en met ingang van 1 november
2014 is hij bevorderd tot eerste taaladviseur.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.258.900
IX-10.038-2/34
PH is op 1 januari 1988 in dienst getreden bij de Raad van State
als contractueel attaché. Op 1 februari 1997 is hij benoemd tot attaché op proef en
op 1 februari 1998 is hij vast benoemd in zijn ambt. Met ingang van 1 februari
2006 is hij bevorderd tot eerste attaché, met ingang van 1 februari 2011 tot taaladviseur en met ingang van 1 februari 2018 is hij bevorderd tot eerste
taaladviseur.
3.2.
Op 8 april 2022 licht de beheerder van de Raad van State PH in
dat hij met ingang van 11 april 2022 wordt aangewezen als diensthoofd van de
dienst overeenstemming der teksten.
De aanwijzing van PH als diensthoofd van de dienst overeenstemming der teksten is de thans bestreden beslissing.
3.3.
Eveneens op 8 april 2022 licht PH de leden van de dienst over-
eenstemming der teksten per e-mail in over zijn aanwijzing als diensthoofd.
Dezelfde dag informeert verzoeker per e-mail bij de beheerder
naar de procedure die is gevolgd voor de aanstelling van het nieuwe diensthoofd.
Op 3 mei 2022 antwoordt de beheerder van de Raad van State:
“In antwoord op uw vraag inzake de aard van de aanstellingsprocedure voor
een diensthoofd kan ik u als volgt inlichten: in het statuut zijn een aantal
specifieke taken voorbehouden voor de houder van de opdracht van
diensthoofd. Het diensthoofd oefent deze specifieke taken uit in de enkele
functie van vertegenwoordiger van het bestuur in de desbetreffende dienst
waarvoor zij/hij werd aangesteld als diensthoofd. Het diensthoofd heeft
geen enkele andere bevoegdheid dan deze van uitvoering/handhaving van
de reglementen in opdracht van het bestuur samen met het verzekeren ten
behoeve van het bestuur van de goede werking van de dienst. Het aanstellen
van een diensthoofd is derhalve een eenzijdige beslissing van het bestuur
waarbij een persoon wordt aangeduid als middel voor het bestuur om voor
een welbepaalde dienst de handhaving en uitvoering van de reglementen en
de goede werking de dienst te verzekeren en dit onder toezicht en gezag van
het bestuur.
Concreet geldt voor de Raad van State daar op grond van artikel 102bis van
de Gecoördineerde Wetten van de Raad van State de beheerder belast is
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.258.900
IX-10.038-3/34
met het administratieve beheer van de Raad van State en zijn infrastructuur
(en dus ook de uitvoering/handhaving van de reglementen moet verzekeren)
en hij op grond van artikel 3, §4, van het statuut van het adm. personeel de
diensten samenstelt (beslissing inzake mutaties), het tot de bevoegdheid van
de beheerder behoort zijn vertegenwoordiger in de onderscheiden diensten
aan te duiden. De beslissing inzake het toebedelen van deze opdracht van
diensthoofd (het is geen functie of ambt) is derhalve een beslissing die de
beheerder op grond van voormelde bepalingen motu proprio neemt zonder
dat hiertoe een specifieke procedure is voorzien.”
Op 4 mei 2022 repliceert verzoeker:
“Bedankt voor uw mailtje met uitleg over de procedure voor het aanstellen
van diensthoofden bij de Raad van State.
Uit uw uitleg en uit uw verklaringen tijdens de vergadering d.d. 20 april ’22
van het basisoverlegcomité van de Raad van State leid ik af dat er bij de
Raad van State geen uitgeschreven procedure bestaat voor het aanstellen
van diensthoofden.
Tijdens die vergadering hebt u verklaard dat er bij de Raad van State wel
een vaste administratieve praktijk bestaat om als nieuw diensthoofd te
kiezen voor het personeelslid met de hoogste graad en, als er meerdere
personeelsleden de hoogste graad hebben, te kiezen voor degene met de
grootste anciënniteit. U hebt toen verklaard dat er van die vaste regel
slechts heel zelden afgeweken wordt.
Ik neem aan dat de andere Nederlandstalige aanwezigen op dat
basisoverlegcomité bereid zullen zijn te bevestigen dat u dat alles verklaard
hebt.
Bent u zelf bereid dat te bevestigen?
Is de beslissing waarbij [PH] aangesteld is tot hoofd van de dienst
Overeenstemming der Teksten de ongedateerde brief van [de] stafdirecteur
P & O, die door [M-AD] als attachment bij een mail toegezonden is aan
[PH]?”
Dezelfde dag antwoordt de beheerder:
“Voor het aanduiden van een diensthoofd wordt acht geslagen op meerdere
aspecten. In vele gevallen zal gekozen worden voor het personeelslid met
de meest dienstanciënniteit maar ook andere aspecten worden in
overweging genomen:
- indien mogelijk voor tweetalige diensten alterneren van taalrol
- wijze van uitoefenen van de functie: indien geregeld
aanmerkingen moeten worden gemaakt over de wijze van dienen,
is dit een reden om niet als diensthoofd te worden aangesteld
- onverenigbaarheden/belangenvermenging: we trachten steeds te
vermijden dat een diensthoofd zich plaats[t] in een toestand
waarin onverenigbaarheid/belangenvermenging kan ontstaan: bv.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.258.900
IX-10.038-4/34
familieleden in de dienst, reeds bestaande conflicten, andere
functies zoals vakbondsafgevaardigde, vertrouwenspersoon,..
Maar zoals je terecht stelt zijn er geen vaste criteria en moet er een
beslissing worden genomen die redelijk en evenwichtig is.
In casu werd overwogen dat betrokkene de grootste dienstanciënniteit heeft,
tot de andere taalrol behoort dan het vorige diensthoofd (alterneren was
mogelijk) en een onberispelijk[e] staat van dienst heeft.”
Met zijn bedanking via e-mail van diezelfde dag geeft
verzoeker aan, kennis te hebben genomen van het voormelde antwoord van 4 mei
2022 van de beheerder van de Raad van State.
IV. Administratief dossier
Standpunt van verzoeker
In zijn memorie van wederantwoord en toelichtende memorie
betoogt verzoeker dat het door de eerste vertegenwoordiger van de verwerende
partij ingediende administratief dossier geen enkele handeling bevat die tot de
bestreden beslissing heeft geleid, zodat noch de feitelijke omstandigheden van de
zaak, noch het verloop van de procedure kunnen worden nagegaan. Voorts merkt
hij op dat de tweede vertegenwoordiger van de verwerende partij geen enkel
administratief dossier heeft ingediend.
In zijn laatste memorie stelt verzoeker dat de bestreden
beslissing zelf geen deel uitmaakt van het administratief dossier van de eerste
vertegenwoordiger van de verwerende partij. Uit de bewoordingen van de brief
van 8 april 2022 leidt verzoeker af dat het niet gaat om de beslissing zelf, maar
slechts om de kennisgeving ervan. Voorts doet verzoeker gelden dat het
administratief dossier geen enkele voorbereidende handeling bevat. Hij verwijst
naar een e-mail van PH van 8 april 2022 waaruit zou blijken dat het voormalige
diensthoofd een grote en misschien zelfs doorslaggevende rol heeft gespeeld in
zijn aanstelling tot diensthoofd. Volgens verzoeker wordt dit ook bevestigd in een
e-mail van PH van 15 april 2022 waarin deze stelt de beslissing van het
voormalige diensthoofd volledig toe te passen. Ten overvloede merkt verzoeker
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.258.900
IX-10.038-5/34
nog op dat zijn vraag om een eensluidende kopie te krijgen van de bestreden
beslissing onbeantwoord is gebleven.
Beoordeling
De eerste vertegenwoordiger van de verwerende partij heeft een
administratief dossier neergelegd dat onder meer de brief van 8 april 2022 bevat
waarmee PH wordt aangewezen als diensthoofd van de dienst overeenstemming
der teksten. Verzoeker heeft die brief in zijn verzoekschrift zelf bestempeld als de
bestreden beslissing van huidig beroep. Pas voor het eerst in zijn laatste memorie
beweert hij dat de brief van 8 april 2022 slechts de kennisgeving van de bestreden
beslissing zou zijn en dus dat er ook nog een niet-neergelegde beslissing zou
bestaan waarmee PH daadwerkelijk is aangesteld als diensthoofd van de dienst
overeenstemming der teksten. Verzoeker beperkt zich daarbij tot een loutere
bewering en hij brengt geen enkel (begin van) bewijs bij dat het bestaan van een
dergelijke niet-neergelegde beslissing kan staven. Dat er in de brief van
8 april 2022 wordt gesteld dat PH ervan in kennis wordt gesteld dat hij is
aangesteld als diensthoofd, overtuigt niet ervan dat er nog een andere beslissing
zou bestaan waarmee PH wordt aangesteld dan de brief van 8 april 2022 zelf. Dat
verzoekers vraag om een eensluidende kopie van de bestreden beslissing geen
uitdrukkelijk antwoord heeft gekregen, toont evenmin aan dat de bestreden
beslissing niet zou zijn vervat in de brief van 8 april 2022.
Voorts bevat het administratief dossier nog vijf andere stukken
die verband houden met de bestreden beslissing. Dat het “door de eerste
verwerende partij [ingediende administratief dossier] geen enkele handeling
[bevat] die tot de bestreden beslissing geleid heeft” betreft opnieuw een loutere
bewering van verzoeker waarmee hij wil laten uitschijnen dat er stukken zouden
ontbreken in het administratief dossier. Verzoeker laat na ook maar enigszins te
concretiseren welke handelingen met schriftelijke neerslag die tot de bestreden
beslissing hebben geleid in het administratief dossier zouden ontbreken. In zijn
laatste memorie verwijst verzoeker naar de e-mail van PH van 8 april 2022
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.258.900
IX-10.038-6/34
waaruit zou blijken dat het voormalige diensthoofd een grote rol heeft gespeeld
bij diens aanstelling en naar een e-mail van PH van 15 april 2022 waarin deze te
kennen geeft de beslissing van het voormalige diensthoofd volledig toe te passen.
In de e-mail van 8 april 2022 stelt PH evenwel enkel dat hij het voormalige
diensthoofd bedankt voor haar vertrouwen en blijkens de e-mail van 15 april
2022 betreft de beslissing waarvan sprake louter een taakverdeling binnen de
dienst. Kortom, verzoekers verwijzingen naar twee e-mails overtuigen er niet van
dat er nog nuttige stukken zouden bestaan die betrekking hebben op de bestreden
beslissing en die ontbreken in het neergelegde administratief dossier.
Wat voorafgaat, doet besluiten dat het door de eerste
vertegenwoordiger van de verwerende partij neergelegde administratief dossier
alle relevante stukken en gegevens bevat aan de hand waarvan de wettigheid van
de bestreden beslissing kan worden nagegaan en beoordeeld. Er wordt niet
ingezien, en verzoeker toont ook niet aan, wat daaraan nog kan worden
toegevoegd door een administratief dossier dat nog eens afzonderlijk door de
tweede vertegenwoordiger van de verwerende partij zou moeten worden
ingediend.
V. Ontvankelijkheid van het beroep
Exceptie
De eerste vertegenwoordiger van de verwerende partij werpt op
dat de bestreden maatregel geen benoeming of bevordering in een nieuwe
betrekking of in een graad van hogere rang inhoudt in de zin van artikel 18 van
het statuut van het administratief personeel van de Raad van State (“het
personeelsstatuut”). Binnen de dienst overeenstemming der teksten wordt in het
personeelsstatuut slechts in vier betrekkingen voorzien, waarvan de hoogste
‘eerste taaladviseur’ is. Evenmin heeft de aanwijzing als diensthoofd pecuniaire
gevolgen.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.258.900
IX-10.038-7/34
Volgens de eerste vertegenwoordiger van de verwerende partij
is de aanwijzing als diensthoofd een vorm van dienstaanwijzing of wijziging van
de taken van de betrokken ambtenaar. Een dergelijke aanwijzing is een maatregel
van inwendige orde en veronderstelt “dat een persoon wordt aangeduid als
middel voor het bestuur om voor een welbepaalde dienst de handhaving en
uitvoering van de reglementen en de goede werking van de dienst te verzekeren
en dit onder toezicht en gezag van het bestuur”. Het betreft een maatregel die
verzoekers rechtstoestand niet beïnvloedt, maar slechts is genomen met het oog
op de organisatie en de goede werking van de dienst. Verzoeker maakt niet
aannemelijk dat de bestreden maatregel reëel grievend en dus aanvechtbaar is.
Het is niet méér dan een dienstaanwijzing, die een beperkt aantal welomlijnde
taken omvat. Er worden geen wijzigingen doorgevoerd aan de graad, standplaats
of vergoeding van de betrokken ambtenaar of enige derde.
De uiteenzetting over de ontvankelijkheid in het verzoekschrift
kan naar het oordeel van de eerste vertegenwoordiger van de verwerende partij
niet leiden tot een ander besluit. Verzoeker slaagt er niet in te concretiseren welke
rechtsgevolgen voortvloeien uit de bestreden beslissing of daardoor net worden
verhinderd. In de mate dat verzoeker een functioneel nadeel inroept, licht hij niet
toe waarom het feit dat hij een diensthoofd boven zich krijgt hem grieft, temeer
daar er ook vóór de bestreden maatregel een diensthoofd binnen de dienst was
aangewezen. Ook de verwijzing naar een moreel nadeel faalt. De bestreden
maatregel bevat geenszins een oordeel over het functioneren van verzoeker. Het
gaat om een beslissing die voortvloeit uit de vrije appreciatiebevoegdheid van het
bestuur, met het oog op de goede werking van de dienst.
In zijn laatste memorie voegt de eerste vertegenwoordiger van
de verwerende partij daar nog aan toe dat het loutere feit dat een collega wordt
aangesteld als diensthoofd in plaats van verzoeker, er nog niet toe leidt dat de
betrokken beslissing verzoeker dermate grieft dat deze aanvechtbaar wordt.
Verzoekers
beweringen
vormen
hoogstens
een
niet-gefundeerde
wettigheidskritiek, die te onderscheiden is van de vereiste van het grievend
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.258.900
IX-10.038-8/34
karakter van de bestreden beslissing. De eerste vertegenwoordiger van de
verwerende partij besluit dat de bestreden maatregel geen aanvechtbare
rechtshandeling is. Minstens beschikt verzoeker niet over het vereiste belang om
deze met een vernietigingsberoep te bestrijden.
Beoordeling
Het personeelsstatuut bevat geen enkele bepaling die specifiek
betrekking heeft op het diensthoofd van de dienst overeenstemming der teksten
en de aanstelling van dit diensthoofd. Het bevat zelfs geen enkele bepaling over
de aanstelling van eender welk diensthoofd. Dit noopt tot het besluit dat de
functie van diensthoofd – en dus ook van diensthoofd van de dienst
overeenstemming der teksten – geen ambt of graad is binnen het administratief
personeel waarin men kan worden benoemd of bevorderd.
Wel
dient
te
worden
vastgesteld
dat
blijkens
het
personeelsstatuut bepaalde verantwoordelijkheden worden toegewezen aan en
zelfs voorbehouden voor een diensthoofd. Zo stelt artikel 5, § 1, eerste lid, van
het personeelsstatuut dat personeelsleden hun ambt uitoefenen onder het gezag
van hun diensthoofd. Voorts bepaalt artikel 17, eerste lid, van het
personeelsstatuut dat het diensthoofd jaarlijks een beoordeling opstelt over de
wijze van dienstvervulling van het personeelslid en dat het diensthoofd het
initiatief kan nemen om gunstige of ongunstige feiten te vermelden op de
individuele evaluatiefiche van het personeelslid.
Het feit dat een diensthoofd aldus een permanente verantwoor-
delijkheid krijgt toegewezen om gezag uit te oefenen over de personeelsleden van
zijn dienst en die personeelsleden jaarlijks evalueert, doet besluiten dat de
aanwijzing van een diensthoofd het karakter van een maatregel van louter
inwendige orde overstijgt. Het is dan ook een rechtshandeling die kan worden
aangevochten met een beroep tot nietigverklaring bij de Raad van State.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.258.900
IX-10.038-9/34
De exceptie van de eerste vertegenwoordiger van de
verwerende partij wordt verworpen.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.258.900
IX-10.038-10/34
VI. Onderzoek van de middelen
A. Eerste middel
Uiteenzetting van het middel
Het eerste middel is genomen uit de schending van de artikelen
2 en 3 van de wet van 29 juli 1991 ‘betreffende de uitdrukkelijke motivering van
de bestuurshandelingen’ (“formelemotiveringswet”) en van “de formele
motiveringsplicht”.
Verzoeker voert aan dat de bestreden beslissing geen enkele
motivering bevat. De beheerder heeft nagelaten aan te geven wat de juridische en
feitelijke grondslagen zijn waarop hij steunt om PH aan te stellen als diensthoofd.
Bijgevolg kan verzoeker niet nagaan of de beslissing afdoende is gemotiveerd en
of er rekening is gehouden met de materiële elementen van het dossier, bijvoorbeeld het feit dat verzoeker over meer graad- en niveau-anciënniteit beschikt dan
PH.
In de memorie van wederantwoord betwist verzoeker de door
de eerste vertegenwoordiger van de verwerende partij opgeworpen exceptie dat
de bestreden beslissing niet onderworpen is aan de formelemotiveringsplicht.
Eveneens
betwist
hij
het
standpunt
van
de
eerste
vertegenwoordiger van de verwerende partij dat de formelemotiveringsplicht niet
is geschonden aangezien hij geen belangenschade heeft geleden. Hij stelt dat de
motieven van de bestreden beslissing uit geen enkel document van vóór 8 april
2022 of van die datum zelf blijken. Voorts heeft de beheerder niet geantwoord op
zijn tweevoudig verzoek om inlichtingen aangaande de bestreden handeling. Wat
de e-mail van 3 mei 2022 van de beheerder betreft, tracht verzoeker de inhoud
daarvan te weerleggen door te verwijzen naar de artikelen 5 en 17 van het
personeelsstatuut. Wat de e-mail van 4 mei 2022 van de beheerder betreft, stelt
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.258.900
IX-10.038-11/34
verzoeker dat het gaat om een e-mail van bijna een maand na het nemen van de
bestreden beslissing en waarin voor het eerst wordt vermeld wat de motieven van
de
bestreden
beslissing
zouden
zijn,
namelijk
dat
PH
de
grootste
dienstanciënniteit heeft, dat hij tot een andere taalrol behoort dan het vorige
diensthoofd en het aldus mogelijk was te alterneren en dat hij een onberispelijke
staat van dienst zou hebben. Verzoeker vraagt zich af waarom die redenen niet
reeds op de vergadering van het basisoverlegcomité van 20 april 2022 hadden
kunnen worden vermeld. Wat de aangehaalde motieven betreft, ontkent verzoeker
niet dat de dienstanciënniteit van PH groter is dan die van hemzelf. Over de staat
van dienst van PH wenst verzoeker zich niet uit te spreken. Dat de afwisseling
van taalrol een redelijk criterium uitmaakt, wordt door verzoeker wel in vraag
gesteld. De dienst overeenstemming der teksten is immers een dienst bestaande
uit tweetalige en drietalige personeelsleden, de afwisseling van taalrol is bij de
Raad van State ook nooit toegepast en dit motief is pas nagenoeg een maand na
de bestreden beslissing meegedeeld.
In zijn laatste memorie onderstreept verzoeker dat de
aanstelling van een diensthoofd geen maatregel van inwendige orde is en dat de
formelemotiveringsplicht van toepassing is.
Voorts is verzoeker van mening dat als hij al tijdig kennis heeft
gekregen van de motieven waarop de bestreden beslissing steunt, dat gebeurd is
in een telefoongesprek dat PH met hem heeft gehad waarin hem is uitgelegd dat
het voormalige diensthoofd niet wou dat verzoeker haar zou opvolgen en dat de
beheerder niet wou dat verzoeker diensthoofd zou worden omdat hij van oordeel
is dat de functies van diensthoofd en vakbondsafgevaardigde niet te combineren
zijn. Het normdoel van de formelemotiveringswet is dan ook helemaal niet
bereikt. De motieven die de beheerder in zijn e-mails van 3 en 4 mei 2022 heeft
aangehaald, moeten volgens verzoeker worden bestempeld als drogredenen.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.258.900
IX-10.038-12/34
Beoordeling
De formelemotiveringsplicht strekt ertoe de betrokkene toe te
laten om met kennis van zaken zijn kansen af te wegen en zijn rechtsmiddelen
voor te bereiden. Daaruit volgt dat, wanneer de betrokkene op een ándere wijze
dan door de formele motivering en langs andere wegen de motieven van de
bestuurshandeling heeft leren kennen en die kennisneming zich heeft voorgedaan
in omstandigheden die zijn recht om zich in rechte te verweren tegen die
handeling niet in het gedrang brengen, te zijnen opzichte het doel van de formele
motivering is bereikt. Een schending van de formelemotiveringswet kan dan bij
gebrek aan belangenschade niet tot nietigverklaring leiden.
Welnu, daargelaten de door de eerste vertegenwoordiger van de
verwerende partij opgeworpen vraag of de formelemotiveringsplicht van toepassing is op een beslissing zoals die welke het voorwerp vormt van huidig
beroep, moet worden vastgesteld dat het normdoel van de formelemotiveringsplicht hoe dan ook is bereikt.
In de voorliggende zaak zijn de motieven waarop de aanwijzing
van PH steunt immers aan verzoeker ter kennis gebracht door de beheerder in zijn
e-mail van 4 mei 2022 waarin hij stelt dat “[i]n casu werd overwogen dat
betrokkene de grootste dienstanciënniteit heeft, tot de andere taalrol behoort dan
het vorige diensthoofd (alterneren was mogelijk) en een onberispelijke staat van
dienst heeft”. Verzoeker heeft van die e-mail diezelfde dag kennis gekregen,
hetgeen blijkt uit zijn antwoord van 4 mei 2022 aan de beheerder.
Hieruit volgt dat verzoeker nog vóór het instellen van zijn
beroep tot nietigverklaring bij de Raad van State op 18 mei 2022 kennis had van
de motieven waarop de bestreden beslissing steunt. Het normdoel van de
formelemotiveringswet is dan ook bereikt. Aldus heeft verzoeker geen belang bij
het middel.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.258.900
IX-10.038-13/34
Voor zover verzoeker in de memorie van wederantwoord
kritiek formuleert op de hem meegedeelde motieven van de bestreden beslissing
en hij deze in zijn laatste memorie “drogredenen” noemt, wordt opgemerkt dat hij
die kritiek reeds in het inleidend verzoekschrift had kunnen aanvoeren zodat deze
laattijdig en dus onontvankelijk moet worden bevonden. Bovendien houdt
dergelijke kritiek geen verband met de formelemotiveringsplicht, maar met de
materiëlemotiveringsplicht, waarvan in dit middel geen schending wordt
aangevoerd.
Het eerste middel is onontvankelijk.
B. Tweede middel
Uiteenzetting van het middel
Het tweede middel is genomen uit de schending van het
redelijkheidsbeginsel en van artikel 22 van het personeelsstatuut.
Verzoeker voert aan dat hij niet kan ontdekken hoe het bestuur
tot de aanstelling van PH is gekomen en dat het bestuur weigert om duiding te
geven over de gevolgde procedure.
Volgens verzoeker is het onredelijk dat hij niet is aangesteld als
diensthoofd, aangezien hij zichtbaar grotere aanspraken heeft. Zo beschikt hij
over
meer jaren graad- en niveau-anciënniteit dan de aangestelde kandidaat. Voorts
heeft hij de functie van diensthoofd al waargenomen bij ziekte en vakantie van
het toenmalige diensthoofd. Verzoeker meent ook dat hij niet kan worden
afgerekend op zijn functie als vakbondsafgevaardigde als hij niet de kans kreeg
om de keuze te maken deze functie niet langer uit te oefenen. Ten slotte doet hij
gelden dat het aftredend diensthoofd geen eisen kan stellen met betrekking tot
haar opvolger. Daarbij komt dat hij niet de kans heeft gekregen om op een
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.258.900
IX-10.038-14/34
correcte manier te postuleren en dat hij geen deugdelijke informatie krijgt over de
gevolgde procedure.
In de memorie van wederantwoord stelt verzoeker dat de
beheerder bijna een maand na de bestreden beslissing totaal uit de lucht gegrepen
motieven meedeelt, terwijl hij vroeger, tijdens de vergadering van het
basisoverlegcomité van 20 april 2022, een compleet andere verklaring heeft
afgelegd. Tijdens die vergadering is gewezen op de vaste administratieve praktijk
bij de Raad van State om als nieuw diensthoofd te kiezen voor het personeelslid
met de hoogste graad en als meerdere personeelsleden de hoogste graad hebben,
te kiezen voor diegene met de grootste anciënniteit. Verzoeker leidt daaruit af dat
in casu moest worden gekozen voor de eerste taaladviseur met de grootste
anciënniteit waardoor personeelsleden met elkaar moesten worden vergeleken en
toepassing moest worden gemaakt van artikel 22 van het personeelsstatuut.
Voorts verwijst verzoeker naar de consensus binnen de dienst
dat in geval van afwezigheid van het diensthoofd diens taken worden
overgenomen door “de tweede in rang”. Wanneer verzoeker als vervangend
diensthoofd is opgetreden, is volgens hem gemakkelijk na te gaan.
Verzoeker betwist ook dat hij niet zou zijn afgerekend op zijn
functie als vakbondsafgevaardigde. Uit de verklaringen van PH en collega HL
blijkt volgens verzoeker dat de beheerder de mening was toegedaan dat de
functies van diensthoofd en vakbondsafgevaardigde niet combineerbaar zijn.
Dat het aftredend diensthoofd niet wou dat verzoeker haar zou
opvolgen, blijkt volgens verzoeker uit een telefoongesprek dat hij had met PH.
Het heeft er volgens verzoeker in deze zaak alle schijn van dat de beheerder niets
méér heeft gedaan dan de beslissing van het aftredend diensthoofd te
formaliseren.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.258.900
IX-10.038-15/34
In zijn laatste memorie blijft verzoeker van oordeel dat
toepassing gemaakt had moeten worden van artikel 22 van het personeelsstatuut.
Hij argumenteert dat bij de aanstelling van een diensthoofd niet alleen gezocht
moet worden naar een geschikte kandidaat, maar naar de meest geschikte
kandidaat. Daartoe moeten de aanspraken en verdiensten van alle mogelijke
kandidaten tegen elkaar worden afgewogen.
Verzoeker betoogt ook dat de werkelijke motieven voor de
aanstelling van PH worden verzwegen en dat de hem meegedeelde motieven
drogredenen zijn.
Beoordeling
In tegenstelling tot wat verzoeker beweert, heeft de beheerder
van de Raad van State wel duiding gegeven over de aanwijzing van PH als
diensthoofd van de dienst overeenstemming der teksten, namelijk in zijn e-mails
van 3 en 4 mei 2022. Zoals reeds is uiteengezet bij de beoordeling van het eerste
middel, was verzoeker dus op de hoogte van het feit hoe de beheerder tot de
aanstelling van PH is gekomen en welke zijn motieven daarvoor zijn: PH heeft de
grootste dienstanciënniteit, hij behoort tot de andere taalrol dan het vorige
diensthoofd, waardoor alterneren mogelijk was en hij heeft een onberispelijke
staat van dienst.
Artikel 22 van het personeelsstatuut, in de versie van
toepassing ten tijde van de bestreden beslissing, is opgenomen onder hoofdstuk
IV ‘Evaluatie, bevordering, verandering van graad en uitoefening van een hoger
ambt’ en luidt:
Ҥ 1. Wanneer personeelsleden gerangschikt dienen te worden, worden zij
in eerste orde gerangschikt volgens graadanciënniteit, in tweede orde
volgens niveau-anciënniteit, in derde orde volgens dienstanciënniteit en in
vierde orde volgens leeftijd.
§ 2. De anciënniteit in iedere graad wordt bepaald door de datum waarop de
benoeming of bevordering tot deze graad uitwerking heeft gekregen.
§ 3. Voor het bepalen van de dienstanciënniteit komen in aanmerking de
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.258.900
IX-10.038-16/34
werkelijke diensten welke het personeelslid in enigerlei hoedanigheid
zonder vrijwillige onderbreking heeft verricht als lid van het administratief
personeel van de Raad van State.
Bij gelijke dienstanciënniteit verkregen bij de Raad van State, worden
kandidaten onderscheiden op basis van hun dienstanciënniteit verkregen in
andere openbare diensten.
Voor de toepassing van dit artikel wordt enkel rekening gehouden met de
ambten die volledige prestaties omvatten.
In afwijking van voorgaand lid, worden de prestaties van ambtenaren die
toestemming hebben om hun ambt in de vorm van verminderde prestaties
uit te oefenen wegens persoonlijke aangelegenheid, als volgt in aanmerking
genomen :
1° prestaties van 1976 uren deeltijdse arbeid worden gerekend als twaalf
volle kalendermaanden;
2° prestaties van een twaalfde van 1976 uren deeltijdse arbeid worden
gerekend als één volle kalendermaand, waarbij elk deel van een uur niet
wordt meegeteld;
3° werkelijke diensten die niet de eerste dag van de maand begonnen zijn of
die vóór de laatste dag van de maand geëindigd zijn, worden niet
meegerekend.”
Dit artikel moet worden gelezen in samenhang met de onder
hoofdstuk IV van het personeelsstatuut opgenomen artikelen met betrekking tot
bevordering en verandering van graad. De aanwijzing van het diensthoofd van de
dienst overeenstemming der teksten is evenwel geen dergelijke bevordering of
verandering van graad. Dit impliceert dat dit artikel 22 van het personeelsstatuut
niet van toepassing is op de thans bestreden aanwijzing van PH.
Daaruit volgt ook dat er in casu geen sprake kan zijn van enige
verplichting tot rangschikking van personeelsleden in de zin van artikel 22, § 1,
van het personeelsstatuut. Bij de aanwijzing van een nieuw diensthoofd van de
dienst overeenstemming der teksten dienden met andere woorden de aanspraken
van PH op grond van deze bepaling niet afgezet te worden tegenover die van
andere personeelsleden van de dienst, onder wie verzoeker, om zo tot een
rangschikking te komen.
Afgeleid
uit
de
schending
van
artikel
22
van
het
personeelsstatuut, faalt het middel naar recht.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.258.900
IX-10.038-17/34
Van een schending van het redelijkheidsbeginsel is er slechts
sprake, wanneer een beslissing berust op op zich feitelijk juiste en rechtens
relevante motieven, maar er een kennelijke wanverhouding bestaat tussen die
motieven en de inhoud van de beslissing.
De Raad van State gaat bij de beoordeling van de redelijkheid
van de bestreden beslissing uit van de feiten zoals ze blijken uit de bestreden
beslissing en waarvan verzoeker de onwettigheid niet heeft aangetoond, getoetst
aan de door verzoeker in het middel aangevoerde argumenten die volgens hem
doen blijken dat de bestreden beslissing het redelijkheidsbeginsel miskent.
Aangezien het aan de Raad van State niet toekomt ambtshalve
te beoordelen of de overheid onredelijk heeft gehandeld, toetst de Raad van State
de vraag of de bestreden beslissing tekortkomt aan de eis van redelijkheid enkel
aan de door verzoeker in het middel aangevoerde argumenten, die volgens hem
doen blijken dat de bestreden beslissing het redelijkheidsbeginsel miskent. Op
verzoeker rust aldus de bewijslast om aannemelijk te maken dat het door hem
aangevoerde beginsel van behoorlijk bestuur is geschonden door de overheid.
Verzoeker argumenteert, eensdeels, dat een diensthoofd
gekozen moet worden na een vergelijking van titels en verdiensten en,
anderdeels, dat de keuze moet vallen op het personeelslid in de dienst met de
hoogste anciënniteit. Dat betoog is tegenstrijdig.
Het volstaat dat de beheerder op grond van deugdelijke overwegingen redelijkerwijze tot zijn besluit is kunnen komen.
Zoals uiteengezet, zijn de motieven voor de aanstelling van PH
het feit dat hij de grootste dienstanciënniteit heeft, dat hij behoort tot de andere
taalrol dan het vorige diensthoofd, waardoor alterneren mogelijk was en dat hij
een onberispelijke staat van dienst heeft.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.258.900
IX-10.038-18/34
Met de eerste vertegenwoordiger van de verwerende partij moet
evenwel worden vastgesteld dat verzoeker nalaat de voormelde, aan de beslissing
ten grondslag liggende motieven in zijn wettigheidskritiek in zijn inleidend
verzoekschrift te betrekken, terwijl hij – zoals gezegd – reeds kennis ervan had
vóór het instellen van zijn annulatieberoep. Voor zover verzoeker dit alsnog doet
in zijn memorie van wederantwoord en laatste memorie, is dit laattijdig en is deze
argumentatie niet ontvankelijk. Aldus slaagt verzoeker er niet in aannemelijk te
maken dat de in aanmerking genomen criteria de wettigheidstoets niet kunnen
doorstaan en, meer bepaald, dat de beheerder op grond van deze criteria en de in
dat verband gedane vaststellingen niet in redelijkheid tot de aanwijzing van PH
kon besluiten.
Met zijn kritiek dat hij niet kan worden afgerekend op zijn
functie als vakbondsafgevaardigde en dat het aftredend diensthoofd geen eisen
kan stellen met betrekking tot haar opvolger, kan verzoeker geen schending van
het redelijkheidsbeginsel aantonen. Het betreffen immers elementen die niet in
aanmerking zijn genomen bij de aanwijzing van PH als diensthoofd, minstens
levert verzoeker daarvan niet het bewijs.
Verzoekers argumenten dat hij meer graad- en niveau-
anciënniteit heeft dan de aangestelde kandidaat en dat hij de functie van
diensthoofd al heeft waargenomen, vermogen niet aan te tonen dat de verwerende
partij, gegeven de gehanteerde en bij veronderstelling objectieve en pertinente
criteria, de perken van haar beoordelingsruimte te buiten is gegaan en een
beslissing heeft genomen die dermate afwijkt van het normale beslissingspatroon,
dat geen andere overheid in dezelfde omstandigheden dezelfde beslissing zou
nemen.
Een schending van het redelijkheidsbeginsel is niet aangetoond.
Het tweede middel is ongegrond.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.258.900
IX-10.038-19/34
C. Derde middel
Uiteenzetting van het middel
In het derde middel voert verzoeker aan dat hij “het slachtoffer
van willekeur” is. Hij adstrueert dit als volgt:
“24. Op 3 mei 2022 mocht verzoeker, als vakbondsafgevaardigde, van de
[…] beheerder, een e-mailbericht ontvangen waarin deze meldt dat hij er
niet toe gehouden is enige motivering te bieden of procedure te volgen.
25. Dergelijke handelswijze gaat compleet in tegen de beginselen van
behoorlijk bestuur die van toepassing zijn op een beslissing van de
beheerder. Een beslissing die, wanneer ze niet wordt gemotiveerd, nog
meer de schijn heeft van complete willekeur. Immers haalt de beheerder
aan dat een diensthoofd aan bepaalde voorwaarden moet voldoen, doch
geeft op geen enkele wijze aan om welke reden verzoeker niet in
aanmerking zou komen. Op die wijze is het voor de beheerder maar al te
eenvoudig om totaal willekeurig tot benoemingen, bevorderingen en
aanstellingen over te gaan.
26. De beheerder stelt in voormelde mail dat het aanstellen van een
diensthoofd geen benoeming of bevordering uitmaakt en hij dus geen regels
dient te respecteren, quod non.”
34.
In de memorie van wederantwoord betwist verzoeker de door
de eerste vertegenwoordiger van de verwerende partij opgeworpen exceptie van
onontvankelijkheid van het middel, waarbij hij verduidelijkt dat hij de schending
heeft aangevoerd van het verbod van willekeur als algemeen beginsel van
behoorlijk bestuur.
Wat de gegrondheid van het middel betreft, betoogt verzoeker
dat de beheerder zich had moeten houden aan de vaste administratieve praktijk
die erin bestaat om als nieuw diensthoofd te kiezen voor het personeelslid met de
hoogste graad en als meerdere personeelsleden de hoogste graad hebben, te
kiezen voor diegene met de grootste anciënniteit.
In zoverre de eerste vertegenwoordiger van de verwerende
partij beweert dat verschillende criteria zijn afgewogen, merkt verzoeker op dat
het gaat om motieven die nagenoeg een maand ná de bestreden beslissing zijn
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.258.900
IX-10.038-20/34
meegedeeld, die in tegenspraak zijn met een verklaring tijdens een vergadering
van het basisoverlegcomité en waarvoor geen enkel bewijs wordt geleverd.
In zijn laatste memorie stelt verzoeker dat overeenkomstig de
rechtspraak van de Raad van State het verbod van willekeur een beginsel van
behoorlijk bestuur is.
Beoordeling
Op grond van artikel 2, § 1, eerste lid, 3°, van het algemeen
procedurereglement staat het aan verzoeker om in het verzoekschrift een
“uiteenzetting van […] de middelen” te geven. Het valt aan verzoeker toe om een
middel – zowel de omschrijving van de rechtsregel of het rechtsbeginsel waarvan
de schending wordt ingeroepen, alsook van de wijze waarop die rechtsregel of dat
rechtsbeginsel door de bestreden beslissing concreet wordt geschonden –
voldoende duidelijk uiteen te zetten, zodat de verwerende partij en nadien het
auditoraat en de Raad van State, geen veronderstellingen moeten maken over de
juiste bedoelingen van verzoeker en zo ertoe worden gebracht om in de plaats van
verzoeker het middel te redigeren. Het is niet de taak van de bestuursrechter om
een middel in de plaats van een verzoekende partij te construeren. Het valt aan
verzoeker toe het vermoeden van wettigheid van een administratieve
rechtshandeling te weerleggen door aan de hand van een duidelijk geformuleerd
middel uiteen te zetten welke rechtsregels en -beginselen die hij aanwijst, moeten
worden geacht te zijn geschonden.
Anders dan verzoeker beweert, kan in de e-mail van de
beheerder van 3 mei 2022 niet worden gelezen dat de beheerder “meldt dat hij er
niet toe gehouden is enige motivering te bieden”. De beheerder deelt enkel mee
dat het personeelsstatuut hem de bevoegdheid toebedeelt zijn vertegenwoordiger
in de diensten aan te wijzen “motu proprio” en “zonder dat hiertoe [in] een
specifieke procedure is voorzien”. Hierin ligt niet besloten dat voor die beslissing
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.258.900
IX-10.038-21/34
geen motieven moeten bestaan; de beheerder heeft overigens daags nadien zijn
motieven aan verzoeker meegedeeld.
In zoverre vertrekt de grief van verzoeker van een verkeerd
uitgangspunt.
Dat voorts in het personeelsstatuut voor de aanwijzing van de
diensthoofden geen “specifieke procedure” is uitgewerkt, is een feitelijk correct
gegeven. Dat een bepaald overheidshandelen niet aan bijzondere procedures of
vormvoorschriften is gebonden, betekent niet dat het in het geheel niet aan regels
is onderworpen.
Dat de beslissing van de beheerder om die reden alleen “totaal
willekeurig” is, is geenszins apert en werkt verzoeker in het inleidend
verzoekschrift niet nader uit. Het is een pure bewering, die minstens al wordt
tegengesproken door de motivering die de beheerder heeft meegedeeld en waarbij
hij de gehanteerde criteria kenbaar heeft gemaakt.
Voor zover moet worden aangenomen dat verzoeker met de
referentie aan “complete willekeur” in casu alludeert op “machtsafwending”,
moet eraan worden herinnerd dat wie machtsafwending aanvoert, daartoe
voldoende ernstige, welbepaalde en overeenstemmende vermoedens moet aandragen waaruit kan worden afgeleid dat andere dan rechtmatige doeleinden door
het bestuur werden nagestreefd én dat, daarenboven, het ongeoorloofde oogmerk
het enige doel van de bestreden beslissing moet zijn geweest. Aan die
overtuigende bewijsvoering komt verzoeker niet toe met onbewezen beweringen
en gissingen, zodat hij misbruik van bevoegdheid niet aantoont en er geen
aanleiding bestaat tot verwijzing van de zaak naar de algemene vergadering op
grond van machtsafwending.
Het derde middel wordt verworpen.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.258.900
IX-10.038-22/34
D. Vierde middel
Uiteenzetting van het middel
Het vierde middel is genomen uit de schending van het rechts-
zekerheids- en vertrouwensbeginsel.
Verzoeker voert aan dat hij erop had moeten kunnen
vertrouwen dat zijn “rechtspositie voldoende veilig is en de rechtspositie
voldoende voorspelbaarheid zou inbouwen in de procedure tot aanstelling van
diensthoofden”.
Hij verwijst daarbij naar een “algemeen bekend” zijnde “vaste
administratieve praktijk” bij de Raad van State die erin zou bestaan om bij het
aanstellen van een nieuw diensthoofd te kiezen voor het personeelslid met de
hoogste graad en indien meerdere personeelsleden de hoogste graad hebben,
diegene “met de grootste anciënniteit”. Van deze vaste administratieve praktijk is
volgens hem zonder gegronde reden afgeweken.
In de memorie van wederantwoord stelt verzoeker dat, in
tegenstelling tot wat de eerste vertegenwoordiger van de verwerende partij
beweert, de bestreden beslissing zijn rechtspositie wel heeft gewijzigd. Hij doet
ook gelden dat de vaste administratieve praktijk waarvan hij gewag maakt jegens
hem gerechtvaardigde verwachtingen heeft gecreëerd. Tot slot erkent verzoeker
dat dienstanciënniteit een pertinent criterium is bij de aanstelling van een
diensthoofd. Hij meent evenwel dat uit artikel 22 van het personeelsstatuut blijkt
dat graad- en niveau-anciënniteit voorgaan op dienstanciënniteit.
In zijn laatste memorie betoogt verzoeker dat indien er een
vaste administratieve praktijk bestaat, daarvan enkel kan worden afgeweken op
grond van een deugdelijke motivering, wat te dezen niet het geval is. Voor
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.258.900
IX-10.038-23/34
verzoeker is dit “opnieuw een sluitend bewijs dat verzoeker onderhevig is
geweest aan de willekeur van verwerende partij”.
Beoordeling
Uit niets blijkt – en verzoeker toont dit ook niet aan – dat
verzoekers rechtspositie is gewijzigd door de bestreden aanstelling van PH als
diensthoofd van de dienst overeenstemming der teksten. Hij blijft immers eerste
taaladviseur binnen deze dienst en kan er deze functie blijven uitoefenen.
Voor zover verzoeker aanvoert dat zijn rechtspositie voldoende
voorspelbaarheid in de procedure tot aanstelling van een diensthoofd zou moeten
inbouwen – meer nog, dat hij op grond van zijn rechtspositie ervan mocht uitgaan
te worden aangewezen als diensthoofd van de dienst overeenstemming der
teksten – kan dat bezwaarlijk worden gezien als een rechtmatige verwachting die
door de beheerder van de Raad van State zou zijn tekortgedaan. Verzoeker wist
immers – of behoorde althans te weten – dat zijn statutaire rechtstoestand hem
geen automatische toegang verleende tot een aanstelling als diensthoofd, doch dat
de aanwijzing als diensthoofd een keuze is van de beheerder, op grond van
objectieve criteria. Dat in het verleden bepaalde criteria gehanteerd zouden zijn,
betekent nog niet dat verzoeker daaruit mag afleiden dat diezelfde criteria ook in
de toekomst zouden worden gehanteerd. Zoals hiervóór al is vastgesteld, is aan de
beheerder een zeer grote beleidsvrijheid gelaten om voor elke betrokken dienst
die persoon te kiezen die uit oogpunt van het dienstbelang best geplaatst is om de
functie van diensthoofd uit te oefenen. Dat sluit niet uit dat voor elke dienst
specifieke, aan die dienst eigen oogmerken kunnen meespelen, mits de beheerder
zijn keuze steunt op objectieve en relevante criteria en niet getuigt van willekeur.
Zo in het verleden al een bepaalde administratieve praktijk voor
de aanwijzing van diensthoofden zou hebben bestaan, worden met een dergelijke
administratieve praktijk als dusdanig specifiek voor de dienst overeenstemming
der teksten ook nog geen toezeggingen of beloften gedaan door de beheerder van
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.258.900
IX-10.038-24/34
de Raad van State aan verzoeker. Daaruit kon verzoeker alleszins niet de
rechtmatige verwachting putten dat bij een nieuwe aanstelling van een
diensthoofd, en dit specifiek voor de dienst overeenstemming der teksten,
diezelfde criteria zouden worden gehanteerd.
Meer nog, verzoeker toont niet aan dat er binnen de Raad van
State daadwerkelijk een vaste administratieve praktijk bestaat, waarbij voor het
aanstellen van een nieuw diensthoofd wordt gekozen voor het personeelslid met
de hoogste graad en indien meerdere personeelsleden de hoogste graad hebben,
diegene met de grootste anciënniteit. Mogelijk is op grond van deze criteria in het
verleden wel eens overgegaan tot aanwijzing van een diensthoofd – iets wat
verzoeker overigens ook niet aantoont – maar daaruit kan nog niet worden
afgeleid dat dit een vaste administratieve praktijk zou zijn. In zijn e-mail van 4
mei 2022 verklaart de beheerder integendeel dat “[i]n vele gevallen” gekozen
wordt voor het personeelslid met “de meest[e] dienstanciënniteit” en dat ook
andere aspecten “in overweging genomen [worden]”, wat een eenduidige vaste
praktijk tegenspreekt.
Verzoeker gaat ten slotte eraan voorbij dat de beheerder zijn
beslissing niet enkel heeft laten leiden door de anciënniteit van de in aanmerking
komende personeelsleden, maar ook door de voorkeur om op een tweetalige
dienst een taalalternatie te verwezenlijken. Verzoeker toont de onwettigheid van
die keuze niet aan. In dat verband mag worden opgemerkt dat zowel PH als
verzoeker dezelfde graad hebben – eerste taaladviseur – en dat de beheerder
gekozen heeft voor diegene met de grootste dienstanciënniteit en dat is PH,
hetgeen de taalalternatie mogelijk maakt.
Voor zover verzoeker in zijn memorie van wederantwoord
kritiek uit op het gebruik van het criterium ‘dienstanciënniteit’ en stelt dat uit
artikel 22 van het personeelsstatuut blijkt dat graad- en niveau-anciënniteit voorgaan op dienstanciënniteit, betreft dit een argument dat verzoeker reeds in zijn
verzoekschrift had kunnen aanvoeren. Voor het eerst aangevoerd in de memorie
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.258.900
IX-10.038-25/34
van wederantwoord is deze kritiek laattijdig en dus onontvankelijk. Ten
overvloede wordt erop gewezen dat bij de beoordeling van het tweede middel is
vastgesteld dat artikel 22 van het personeelsstatuut op de aanwijzing van een
diensthoofd niet van toepassing is.
Het vierde middel is, voor zover ontvankelijk, ongegrond.
E. Vijfde middel
Uiteenzetting van het middel
Het vijfde middel is genomen uit de schending van artikel 87,
tweede lid, van het koninklijk besluit van 28 september 1984 ‘tot uitvoering van
de wet van 19 december 1974 tot regeling van de betrekkingen tussen de
overheid en de vakbonden van haar personeel’.
Verzoeker voert aan dat hij niet bij voorbaat kan worden uitgesloten van een aanstelling tot diensthoofd omwille van het loutere feit dat hij vakbondsafgevaardigde is. Hij stelt dat PH en HL hem hebben meegedeeld dat de
beheerder niet wou dat hij diensthoofd zou worden omdat hij vakbondsafgevaardigde is.
Beoordeling
In het middel gaat verzoeker ervan uit dat de beheerder voor de
aanwijzing van PH tot diensthoofd van de dienst overeenstemming der teksten
(mede) heeft gesteund op de overweging dat verzoeker vakbondsafgevaardigde
is.
Weliswaar stelt de beheerder in zijn e-mail van 4 mei 2022 dat
mogelijke onverenigbaarheden of belangenvermenging, bijvoorbeeld functies
zoals vakbondsafgevaardigde, bij het aanwijzen van een diensthoofd in overECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.258.900
IX-10.038-26/34
weging kunnen worden genomen, maar dit aspect blijkt in casu niet in
overweging te zijn genomen. Blijkens deze e-mail steunt de beheerder zich in dit
geval enkel op dienstanciënniteit, mogelijkheid van alterneren van taalrol en de
onberispelijke staat van dienst van PH, minstens toont verzoeker het tegendeel
niet aan.
Aangezien die drie criteria leiden tot een keuze voor PH, van
wie niet wordt beweerd dat hij in een geval van onverenigbaarheid of
belangenvermenging verkeert, moest dat aspect zelfs niet in overweging worden
genomen.
In zoverre vertrekt het middel van een verkeerd, minstens onbewezen uitgangspunt.
Voor zover verzoeker nog wijst op wat hem zou zijn
meegedeeld over de keuze van het diensthoofd van de dienst overeenstemming
der teksten, moet worden opgemerkt dat het niet gaat om verklaringen die zijn
afgelegd door de beheerder maar door andere personen. De bestreden beslissing
is echter niet door deze personen genomen, maar wel door de beheerder.
Het vijfde middel mist feitelijke grondslag.
F. Zesde middel
Uiteenzetting van het middel
Het zesde middel is genomen uit de schending van “de vaste
administratieve praktijk inzake het vergelijken van personeelsleden op basis van
hun anciënniteit”.
Verzoeker voert aan dat voor zover PH is aangesteld op grond
van zijn grotere dienstanciënniteit, hijzelf een grotere graad- en niveauECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.258.900
IX-10.038-27/34
anciënniteit heeft doordat hij vroeger vast is benoemd. Volgens verzoeker luidt de
vaste administratieve praktijk in het federaal openbaar ambt dat voor het
vergelijken van personeelsleden aan de hand van hun anciënniteit eerst wordt
gekeken naar graadanciënniteit, vervolgens naar niveau-anciënniteit en pas dan
naar dienstanciënniteit.
In zoverre de eerste vertegenwoordiger van de verwerende
partij opwerpt dat het middel onontvankelijk is omdat verzoeker niet duidelijk
maakt welke rechtsregel of welk rechtsbeginsel hij geschonden acht, verwijst
verzoeker in zijn memorie van wederantwoord naar randnummer 22 van het
verzoekschrift waarin wordt uiteengezet dat hij beschikt over meer jaren graaden niveau-anciënniteit dan de aangestelde kandidaat, waarbij tussen haakjes
wordt vermeld “schending artikel 22 Personeelsstatuut”. Volgens verzoeker blijkt
uit de memorie van antwoord dat de eerste vertegenwoordiger van de verwerende
partij ook heeft begrepen dat hij naar artikel 22 van het personeelsstatuut heeft
verwezen. Hij merkt nog op dat artikel 22 van het personeelsstatuut in nagenoeg
dezelfde bewoordingen is gesteld als artikel 63 van het koninklijk besluit van 2
oktober 1937 ‘houdende het statuut van het rijkspersoneel’.
In zijn laatste memorie stelt verzoeker dat hij heeft verwezen
naar een “vaste administratieve praktijk in het federaal openbaar ambt”. Volgens
verzoeker moet het “[v]oor een goede verstaander […] overduidelijk zijn dat [hij]
daarmee aangevoerd heeft dat artikel 22 van het personeelsstatuut slechts de
toepassing is van een identieke regel in het federaal openbaar ambt”. Krachtens
het adagium iura novit curia, nauw verwant met het adagium da mihi factum,
dabo tibi ius, kent de rechter het recht, hetgeen impliceert dat de partijen in een
juridisch geschil het recht dat op hun zaak van toepassing is, niet hoeven te
bewijzen.
Beoordeling
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.258.900
IX-10.038-28/34
In een beroep bij de Raad van State is de verzoekende partij
ertoe gehouden om “middelen” aan te voeren, waarin moet worden uiteengezet
welke rechtsregel geschonden is en op welke wijze het bestuur die rechtsregel
heeft geschonden door te handelen zoals het deed. Uit die verplichting volgt dat
de door verzoeker genoemde adagia niet van toepassing zijn voor de Raad van
State, optredend als wettigheidsrechter in geschillen van bestuur.
Met de eerste vertegenwoordiger van de verwerende partij moet
worden vastgesteld dat verzoeker in zijn verzoekschrift nalaat aan te duiden
welke rechtsregel of welk rechtsbeginsel hij precies geschonden acht. Verzoeker
beperkt zich in het zesde middel tot het aanvoeren van de schending van “de
vaste administratieve praktijk inzake het vergelijken van personeelsleden op basis
van hun anciënniteit”. Daarmee duidt hij niet concreet aan welke rechtsregel of
welk rechtsbeginsel hij hiermee precies bedoelt, wat in strijd is met artikel 2, § 1,
eerste lid, 3°, van het algemeen procedurereglement.
Verzoekers verwijzing in zijn memorie van wederantwoord
naar randnummer 22 van zijn verzoekschrift waarin wordt vermeld “schending
artikel 22 Personeelsstatuut” maakt dit zesde middel nog niet ontvankelijk.
Randnummer 22 is immers opgenomen onder zijn uiteenzetting van het tweede
middel. Het valt aan een verzoeker toe, wanneer hij er in zijn verzoekschrift voor
opteert om verschillende middelen aan te voeren, voor elk aangevoerd middel
duidelijk aan te geven welke rechtsregel of welk rechtsbeginsel hij geschonden
acht. Dit is in casu niet gebeurd. Voor zover verzoeker in zijn zesde middel
artikel 22 van het personeelsstatuut al geschonden achtte, is dit nergens te lezen
in dit zesde middel, zoals hij dat heeft uiteengezet in zijn inleidend
verzoekschrift. Verzoekers aanvullingen en verduidelijkingen in zijn memorie
van wederantwoord en laatste memorie zijn laattijdig en derhalve onontvankelijk.
Overigens is hiervóór al vastgesteld dat artikel 22 van het personeelsstatuut op de
bestreden beslissing niet van toepassing is.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.258.900
IX-10.038-29/34
De exceptie van de eerste vertegenwoordiger van de
verwerende partij is gegrond. Het zesde middel is onontvankelijk.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.258.900
IX-10.038-30/34
G. Zevende middel
Uiteenzetting van het middel
Het zevende middel is genomen uit de schending van “de
artikelen 10 & 11 van de Grondwet en het grondwettelijk gelijkheidsbeginsel en
de gelijke toegang tot het openbaar ambt”.
Verzoeker voert aan dat er geen vacature is opengesteld en
geen vraag is gericht aan de potentiële kandidaten om zich kandidaat te stellen.
Het openstellen van een vacature is nochtans noodzakelijk om de overheid toe te
laten een correcte afweging te maken van de titels en verdiensten van de
kandidaten. Volgens verzoeker heeft de benoemende overheid gehandeld op een
wijze waarop geen ander naar kennis en kunde redelijk bekwaam en naar feitelijk
optreden redelijk handelend bestuur in dezelfde omstandigheden zou hebben
gehandeld.
In zijn memorie van wederantwoord voegt verzoeker daar nog
aan toe dat de verwerende partij er niet in slaagt te weerleggen dat de overheid op
een willekeurige wijze van haar beoordelingsbevoegdheid gebruik heeft gemaakt.
Beoordeling
In het auditoraatsverslag leest verzoeker de volgende
bespreking van het middel:
“Zoals ook reeds werd uiteengezet onder de bespreking van het tweede
middel in dit auditoraatsverslag, betreft de [aanwijzing] van het diensthoofd
van de dienst overeenstemming der teksten van de Raad van State niet een
bevordering of verandering van graad, zoals bepaald in hoofdstuk IV van
het personeelsstatuut. Bij de [aanwijzing] van een nieuw diensthoofd van de
dienst overeenstemming der teksten van de Raad van State diende de
aanspraken en verdiensten van [PH] derhalve niet afgezet te worden
tegenover deze van andere personeelsleden van deze dienst, onder wie
verzoeker, om alzo tot een rangschikking te komen. Dit impliceert meteen
ook dat niet moest worden overgegaan tot enige vacantverklaring naar
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.258.900
IX-10.038-31/34
aanleiding waarvan potentiële kandidaten hun kandidatuur zouden kunnen
indienen. Het volstond dat de beheerder van de Raad van State op grond
van deugdelijke overwegingen redelijkerwijze tot de betreffende
[aanwijzing] zou komen. Verzoeker toont niet concreet aan dat dit niet is
gebeurd met zijn algemene stelling dat geen enkel bestuur in dezelfde
omstandigheden op een dergelijke wijze zou hebben gehandeld.
Het zevende middel is niet gegrond.”
62.
In zijn laatste memorie weerspreekt verzoeker deze analyse
niet, zodat aangenomen wordt dat hij niet langer aandringt op deze grief.
Hoe dan ook mag worden bedacht wat volgt.
Zoals reeds is uiteengezet bij de beoordeling van het tweede
middel, betreft de aanwijzing van een diensthoofd geen bevordering of
verandering van graad, zoals bepaald in hoofdstuk IV van het personeelsstatuut,
waartoe voorafgaand aan en met het oog op die aanwijzing een formele
rangschikking moet worden opgesteld. Dit impliceert meteen ook dat niet moet
worden overgegaan tot een vacantverklaring van de functie, naar aanleiding
waarvan potentiële kandidaten hun kandidatuur zouden kunnen indienen. Alle
personeelsleden van de dienst die daartoe in aanmerking komen, kunnen immers
tot diensthoofd worden aangewezen zonder dat een oproep is vereist. Vervolgens
volstaat het dat de beheerder van de Raad van State op grond van deugdelijke
overwegingen redelijkerwijze tot de betreffende aanwijzing is gekomen.
Verzoeker toont niet concreet aan dat dit niet is gebeurd met zijn algemene
stelling dat geen enkel bestuur in dezelfde omstandigheden op een dergelijke
wijze zou hebben gehandeld.
Het zevende middel is ongegrond.
VII. Toepassing van artikel 17 van het algemeen procedurereglement
Vraag van verzoeker
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.258.900
IX-10.038-32/34
In ondergeschikte orde vraagt verzoeker, ingeval er betwisting
zou bestaan over de door de beheerder van de Raad van State tijdens de
vergadering van het basisoverlegcomité van 20 april 2022 afgelegde verklaringen
in verband met een bepaalde vaste administratieve praktijk, om de op die
vergadering aanwezige partijen op te roepen als getuige met toepassing van
artikel 17 van het algemeen procedurereglement.
Beoordeling
Hiervóór is gebleken dat het geschil kan worden beslecht
zonder (het bestaan van) de betreffende verklaringen van de beheerder daarbij na
te gaan. Er moet dan ook niet worden ingegaan op de vraag van verzoeker om
over die verklaringen getuigen te horen met toepassing van artikel 17 van het
algemeen procedurereglement.
BESLISSING
-
De Raad van State verwerpt het beroep.
-
De verzoekende partij wordt verwezen in de kosten van het beroep tot
nietigverklaring, begroot op een rolrecht van 200 euro, een bijdrage van
22 euro en een rechtsplegingsvergoeding van 770 euro, die verschuldigd is
aan de eerste vertegenwoordiger van de verwerende partij.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.258.900
IX-10.038-33/34
Dit arrest is uitgesproken te Brussel, op drieëntwintig februari tweeduizend
vierentwintig, door de Raad van State, IXe kamer, samengesteld uit:
Geert Van Haegendoren,
kamervoorzitter,
Jurgen Neuts,
staatsraad,
Jim Deridder,
staatsraad,
bijgestaan door
Tiny Temmerman,
griffier.
De griffier
De voorzitter
Tiny Temmerman
Geert Van Haegendoren
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.258.900
IX-10.038-34/34