Conseil d'État de Belgique — Raad van State — ECLI:BE:RVSCE:2024:ORD.15.796 (2024-03-18)
Samenvatting (NL) :
Beschikking nr 15.796 van 18 maart 2024 Vreemdelingen - Raad voor Vreemdelingenbetwistingen
Beslissing : Niet toegelaten
--- TEXTE INTÉGRAL DE L'ARRÊT ---
RAAD VAN STATE, AFDELING BESTUURSRECHTSPRAAK
BESCHIKKING BETREFFENDE DE TOELAATBAARHEID
IN ADMINISTRATIEVE CASSATIE
nr. 15.796 van 18 maart 2024
in de zaak A. 241.145/VII-42.384
In zake :
de BELGISCHE STAAT, vertegenwoordigd door
de staatssecretaris voor Asiel en Migratie
bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaten Tine Bricout en Carmenta Decordier
kantoor houdend te 9041 Gent-Oostakker
Orchideestraat 61 A
bij wie woonplaats wordt gekozen
tegen :
- XXXXX
- XXXXX
- XXXXX
- XXXXX
bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaat Bruno Soenen
kantoor houdend te 9000 Gent
Vaderlandstraat 32
bij wie woonplaats wordt gekozen
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------Het cassatieberoep, ingesteld op 6 februari 2024, strekt tot de
cassatie
van
arrest
nr.
299.506
van
8
januari
2024
van
de
Raad
voor
Vreemdelingenbetwistingen.
Het dossier van de zaak is op 16 februari 2024 aangekomen ter
griffie.
Er is toepassing gemaakt van artikel 20 van de gecoördineerde
wetten op de Raad van State en van de artikelen 7 tot en met 11 van het koninklijk besluit
van 30 november 2006 ‘tot vaststelling van de cassatie-procedure bij de Raad van State’.
Er is toepassing gemaakt van de bepalingen op het gebruik der talen,
vervat in titel VI, hoofdstuk II, van de wetten op de Raad van State, gecoördineerd op
12 januari 1973.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ORD.15.796
VII-42.384-1/7
Om een beslissing houdende bevel om het grondgebied te verlaten te
nemen op grond van artikel 7, eerste lid, 1°, van de wet van 15 december 1980 ‘betreffende
de toegang tot het grondgebied, het verblijf, de vestiging en de verwijdering van
vreemdelingen’ (hierna: vreemdelingenwet), volstaat het niet enkel vast te stellen dat de
betrokkene op het grondgebied van het Rijk verblijft zonder in het bezit te zijn van de bij
artikel 2 van de vreemdelingenwet vereiste documenten, te dezen een geldig visum. Het
bestuur dient op grond van artikel 74/13 van de vreemdelingenwet ook rekening te houden
“met het hoger belang van het kind, het gezins- en familieleven en de gezondheidstoestand
van de betrokken onderdaan van een derde land”.
Het Hof van Justitie van de Europese Unie heeft herhaaldelijk
gesteld dat het recht om te worden gehoord integraal deel uitmaakt van de rechten van de
verdediging, die een algemeen beginsel van Unierecht vormen (HvJ 11 december 2014,
Boudjlida, C-249/13; HvJ 5 november 2014, Mukaburega, C-166/13; HvJ 17 juli 2014,
Ys e.a., C-141/12 en C-372/12). Het recht om te worden gehoord waarborgt dat eenieder in
staat wordt gesteld naar behoren en daadwerkelijk zijn standpunt kenbaar te maken in het
kader van een administratieve procedure en voordat een besluit wordt genomen dat zijn
belangen op nadelige wijze kan beïnvloeden. Die regel beoogt met name, ter verzekering van
de effectieve bescherming van de betrokken persoon, deze laatste in kennis te stellen om een
vergissing te corrigeren of individuele omstandigheden aan te voeren die ervoor pleiten dat
het besluit wordt genomen, niet wordt genomen of dat in een bepaalde zin wordt besloten.
Het Hof heeft eveneens herhaaldelijk opgemerkt dat schending van
de rechten van de verdediging, in het bijzonder het recht om te worden gehoord, naar
Unierecht pas tot nietigverklaring van het na afloop van de administratieve procedure
genomen besluit leidt, wanneer deze procedure zonder deze onregelmatigheid een andere
afloop had kunnen hebben. Hieruit volgt volgens het Hof dat niet elke onregelmatigheid bij
de uitoefening van de rechten van de verdediging tijdens een administratieve procedure een
schending van die rechten oplevert. Voorts is niet elk verzuim om met name het recht om te
worden gehoord te eerbiedigen zodanig dat dit stelselmatig leidt tot de onrechtmatigheid van
het genomen besluit. Teneinde een dergelijke onrechtmatigheid te constateren, staat het
immers aan de nationale rechter om aan de hand van de specifieke feitelijke en juridische
omstandigheden van het geval na te gaan of, wanneer hij van oordeel is dat sprake is van een
onregelmatigheid die het recht om te worden gehoord aantast, de administratieve procedure
ECLI:BE:RVSCE:2024:ORD.15.796
VII-42.384-2/7
in kwestie een andere afloop had kunnen hebben, omdat de betrokkene elementen ter
rechtvaardiging van zijn standpunt had kunnen aanvoeren (HvJ 10 september 2013, M.G. en
N.R., C-383/13 en aldaar aangehaalde rechtspraak).
Na te hebben vastgesteld dat het hoorrecht als algemeen beginsel
van Unierecht te dezen van toepassing is, stelt de Raad voor Vreemdelingenbetwistingen
hierover, hetgeen door de verzoekende partij niet wordt bekritiseerd:
“Opdat de verplichting tot het voeren van een individueel onderzoek in het kader van
artikel 74/13 van de Vreemdelingenwet, een nuttig effect kent, dient de betrokken
vreemdeling in staat te worden gesteld naar behoren en daadwerkelijk zijn standpunt
kenbaar te maken in het kader van een administratieve procedure waarbij een bevel
om het grondgebied te verlaten wordt afgeleverd. Het arrest Boudjlida legt
dienaangaande de verantwoordelijkheid bij de lidstaten door te stellen dat wanneer de
bevoegde nationale autoriteit voornemens is een terugkeerbesluit uit te vaardigen, zij
dus gehouden is aan de door artikel 5 van de Terugkeerrichtlijn (zoals omgezet in
artikel 74/13 van de Vreemdelingenwet) opgelegde verplichtingen te voldoen en zij de
betrokkene daarover moet horen, in die zin dat de derdelander naar behoren en
daadwerkelijk zijn standpunt kenbaar moet kunnen maken over de onrechtmatigheid
van zijn verblijf en over de redenen die overeenkomstig het nationale recht kunnen
rechtvaardigen dat die autoriteit afziet van de vaststelling van een terugkeerbesluit en
waarbij de betrokkene zich tijdens het gehoor coöperatief moet opstellen
(HvJ 11 december 2014, C-249/13, Boudjlida, §’n 49, 50 en 55).
De Raad wijst er op dat luidens vaste rechtspraak van het Hof een schending van de
rechten van de verdediging, in het bijzonder het hoorrecht, naar Unierecht evenwel pas
tot nietigverklaring van het na afloop van de administratieve procedure genomen
besluit leidt, wanneer deze procedure zonder deze onregelmatigheid een andere afloop
had kunnen hebben […].
Om een dergelijke onrechtmatigheid te constateren, dient de Raad aan de hand van de
specifieke feitelijke en juridische omstandigheden van het geval na te gaan of er
sprake is van een onregelmatigheid die het hoorrecht op zodanige wijze aantast dat de
besluitvorming in kwestie een andere afloop had kunnen hebben, met name omdat
verzoekster in casu specifieke omstandigheden had kunnen aanvoeren die de
beslissing hadden kunnen beïnvloeden (HvJ 10 september 2013, C-383/13 PPU, M.G.
e.a., § 40).”
De verzoekende partij acht de draagwijdte van het hoorrecht en het
zorgvuldigheidsbeginsel in het licht van artikel 74/13 van de vreemdelingenwet echter
geschonden met het bestreden arrest, in essentie “[d]oor in de gegeven omstandigheden
alsnog te oordelen dat verweerster niet de mogelijkheid heeft gehad om op nuttige en
dienstige wijze voor de belangen van zijn jongste kind op te komen”. Zij verwijst daartoe
naar de mogelijkheid voor de eerste verwerende partij om de geboorte van dat kind kenbaar
te maken in de loop van de behandeling van de aanvraag op grond van artikel 9bis van de
ECLI:BE:RVSCE:2024:ORD.15.796
VII-42.384-3/7
vreemdelingenwet waarvan de beslissing het bevel om het grondgebied te verlaten
voorafging.
Concreet overweegt de Raad voor Vreemdelingenbetwistingen
hierover:
“In casu blijkt inderdaad dat de gemachtigde geen rekening heeft gehouden in het
bestreden bevel om het grondgebied te verlaten met de minderjarige zoon G. An. van
verzoekster. Er wordt enkel verwezen naar de twee oudere kinderen. De gemachtigde
heeft uitdrukkelijk gemotiveerd in het licht van artikel 74/13 van de
Vreemdelingenwet en de uitdrukkelijke motiveringsplicht (cf. RvS 9 juni 2022, nr.
253.942) aangaande het hoger belang van het kind, maar heeft daarbij enkel
uitdrukkelijk verwezen naar de twee oudere kinderen. Er blijkt uit de
onontvankelijkheidsbeslissing van 12 april 2023, die zich in het administratief dossier
bevindt en die is gevolgd op de aanvraag om machtiging tot verblijf op grond van
artikel 9bis van de Vreemdelingenwet van 14 december 2021, dat ook in die beslissing
enkel wordt rekening gehouden met twee oudere kinderen van verzoekster en haar
echtgenoot. De gemachtigde diende evenwel voor het nemen van de
verwijderingsbeslissing op zorgvuldige wijze rekening te houden met het hoger belang
van de kinderen en het gezinsleven. Zoals supra aangehaald, diende de gemachtigde
verzoekster daarover te horen in die zin dat zij naar behoren en daadwerkelijk haar
standpunt kenbaar kon maken en zodat de gemachtigde met alle relevante elementen
kon rekening houden. Het hoorrecht heeft immers tot doel de bevoegde autoriteit in
staat te stellen naar behoren rekening te houden met alle relevante elementen. Noch
verzoekster, noch haar echtgenoot blijken op dienstige wijze gehoord te zijn of op
andere wijze nuttig voor de belangen van al hun kinderen te hebben kunnen opkomen,
binnen een redelijke termijn voorafgaandelijk aan het bestreden bevel. In casu kan
verzoekster gevolgd worden dat indien zij zou gehoord geweest zijn, zij had kunnen
wijzen op de geboorte van hun minderjarige zoon in januari 2023. Dit is een
specifieke omstandigheid, die verzoekster had kunnen aanvoeren, die de beslissing
mogelijk had kunnen beïnvloeden. Verzoekster heeft bij het verzoekschrift een
geboorteakte gevoegd van de zoon G. An., zodat zij aantoont dat het geen loze
bewering betreft en zij haar belang aantoont bij het onderdeel van het middel gestoeld
op het hoorrecht.
In de nota met opmerkingen gaat verweerder niet in op het argument van verzoekster
dat met zoon G. An. geen rekening werd gehouden. Wat betreft de schending van het
hoorrecht stelt verweerder enkel dat in casu niet een bepaalde vorm van persoonlijk
gedrag of de vereiste van de goede werking van een openbare dienst aan de betrokken
beslissing ten grondslag ligt en verwijst daarbij naar het arrest van de Raad van State
van 3 april 1992, nr. 39.156. Hij stelt dat thans enkel een bepaalde vaststelling is
gedaan aangaande een situatie waaromtrent het bestuur in het kader van zijn
bevoegdheid, die het verzocht is uit te oefenen, een beslissing moet nemen. De Raad
wijst erop dat anders dan in het (oud) arrest van de Raad van State waarnaar wordt
verwezen, thans een terugkeerbesluit op grond van artikel 7 van de
Vreemdelingenwet, dat een omzetting vormt van artikel 6 van de Terugkeerrichtlijn,
wordt aangevochten. Hierop is het Unierecht van toepassing en het Hof van Justitie
stelt in de relevante rechtspraak, waarnaar supra is verwezen, nergens de voorwaarde
dat enkel een schending van het hoorrecht kan worden aangevoerd als de bestreden
beslissing op een bepaalde vorm van persoonlijk gedrag is gestoeld of de vereiste van
de goede werking van een openbare dienst aan de beslissing ten grondslag ligt. Het
ECLI:BE:RVSCE:2024:ORD.15.796
VII-42.384-4/7
moet enkel gaan om een voor de betrokkene nadelige individuele maatregel die
ressorteert onder het Unierecht.
Verder heeft de Raad supra al gesteld dat de gemachtigde zich blijkens de aanhef van
artikel 7 van de Vreemdelingenwet en het bepaalde in artikel 74/13 van de
Vreemdelingenwet, dat een omzetting vormt van artikel 5 van de Terugkeerrichtlijn,
niet louter kan beperken tot een vaststelling aangaande een situatie waaromtrent het
bestuur uit hoofde van zijn bevoegdheid, die het verzocht is uit te oefenen, een
beslissing dient te nemen, zoals verweerder het in de nota omfloerst formuleert. Indien
verweerder zou doelen op het feit dat de gemachtigde een (gebonden) bevoegdheid
heeft die voortvloeit uit de loutere vaststelling van het illegaal verblijf, heeft verzoeker
terecht aangestipt dat blijkens de aanhef van artikel 7 van de Vreemdelingenwet de
hogere rechtsnormen en het bepaalde in artikel 74/13 van de Vreemdelingenwet
daarop een tempering vormen.
Verweerder stelt verder dat de gemachtigde na grondig en zorgvuldig onderzoek de
concrete situatie van verzoekster heeft beoordeeld en heeft geoordeeld dat de aanvraag
tot verblijfsmachtiging op grond van artikel 9bis van de Vreemdelingenwet
onontvankelijk diende te worden verklaard en een bevel om het grondgebied te
verlaten kon worden afgeleverd. Hij stelt dat een eenvoudige lezing van de bestreden
beslissing leert dat de gemachtigde rekening hield met het gezinsleven en het hoger
belang van het kind. In casu kan de Raad enkel vaststellen dat er geen zorgvuldig
onderzoek naar de concrete situatie van verzoekster is gebeurd bij het nemen van het
bevel om het grondgebied te verlaten ondanks het feit dat er wel motieven zijn
opgenomen aangaande het hoger belang van het kind en het gezinsleven, aangezien er
geen rekening werd gehouden met het kind G. An. van verzoekster en haar
echtgenoot. Thans werd inderdaad de aanvraag op grond van artikel 9bis van de
Vreemdelingenwet op 12 april 2023 onontvankelijk verklaard, zijnde op dezelfde dag
als het huidige bestreden bevel om het grondgebied te verlaten. Zoals verweerder
aanvoert, kan aangenomen worden dat er een samenhang is tussen de
onontvankelijkheidsbeslissing en de huidige bestreden beslissing en dienden dus de
motieven in die onontvankelijkheidsbeslissing niet hernomen te worden in het bevel
om het grondgebied te verlaten, aangezien niet betwist is dat verzoekster kennis heeft
van die onontvankelijkheidsbeslissing en dus die motieven kent. Echter, de motieven
van de onontvankelijkheidsbeslissing kunnen in casu niets verhelpen aan het feit dat
bij het nemen van het bevel om het grondgebied te verlaten geen rekening werd
gehouden met het kind G. An., aangezien ook in de onontvankelijkheidsbeslissing
geen rekening werd gehouden met dit kind. Ook uit geen enkel ander stuk uit het
administratief dossier kan blijken dat met het kind G. An. werd rekening gehouden.
In casu moet de Raad vaststellen dat verzoekster weliswaar op het ogenblik van het
indienen van de aanvraag op grond van artikel 9bis van de Vreemdelingenwet in
december 2021 voor haar belangen en die van haar twee oudste kinderen op nuttige en
dienstige wijze kon opkomen, maar dat zij niet de gelegenheid heeft gehad om op
nuttige en dienstige wijze voor de belangen van haar jongste kind op te komen. De
gemachtigde heeft in casu pas geruime tijd na het indienen van de 9bis-aanvraag het
huidige bevel om het grondgebied te verlaten genomen. De Vreemdelingenwet bepaalt
geen duur waarbinnen een 9bis-aanvraag moet behandeld worden, zodat het de
gemachtigde vrij stond om geruime tijd later een beslissing te nemen. Hij heeft
evenwel wat betreft het bevel om het grondgebied te verlaten, dat een beslissing is die
op eigen initiatief van de overheid wordt genomen, het risico genomen om, ondanks
het geruime tijdsverloop, verzoekster en haar echtgenoot niet op nuttige wijze te horen
alvorens het nemen van het bestreden bevel, dermate dat hij op onzorgvuldige wijze
heeft gehandeld bij de voorbereiding van de thans bestreden beslissing. Uit het arrest
Mukarubega van het Hof van Justitie blijkt dat indien men enkele maanden voor het
terugkeerbesluit in het kader van een andere beslissing effectief werd gehoord en
ECLI:BE:RVSCE:2024:ORD.15.796
VII-42.384-5/7
daadwerkelijk en nuttig voor zijn belangen kon opkomen, de Lidstaat er niet toe
gehouden is de persoon in kwestie opnieuw te horen ( HvJ 5 november 2014,
Mukarubega, C-166/13, §§’n 67 tem 70). Echter in casu kan de Raad niet aannemen
dat de mogelijkheid die verzoekster had om voor haar belangen en die van haar twee
oudste kinderen in het kader van de 9bis-aanvraag op te komen in 2021, redelijkerwijs
moet geacht worden te volstaan als effectief gehoor voorafgaandelijk aan het huidig
bevel van 12 april 2023, door de geruime tijdspanne die is verstreken voor het nemen
van het bestreden bevel en de onmogelijkheid voor verzoekster om destijds voor de
belangen van het kind G. An. op te komen. Het weze herhaald dat verweerder in de
nota niet ingaat op het feit dat de gemachtigde geen rekening heeft gehouden met het
jongste kind.
Verweerder stelt in de nota verder verkeerdelijk dat de voorliggende beslissing enkel
zou handelen over de ontvankelijkheid van de 9bis-aanvraag en dat actueel enkel de
vraag aan de orde zou zijn of verzoekster een buitengewone omstandigheid heeft
aangetoond die rechtvaardigt dat de aanvraag in België is ingediend. Het is immers
niet de onontvankelijkheidsbeslissing die het voorwerp uitmaakt van huidig beroep,
maar wel het bevel om het grondgebied te verlaten. Opnieuw stelt verweerder dat de
gemachtigde heeft gehandeld na grondig onderzoek van de elementen die de concrete
situatie van verzoekster daadwerkelijk kenmerken, doch de Raad kan dit om de
voormelde redenen niet bijtreden.”
De Raad voor Vreemdelingenbetwistingen overweegt in het
bestreden arrest zonder schending van artikel 74/13 van de vreemdelingenwet, het hoorrecht
of het zorgvuldigheidsbeginsel dat het beroep tot nietigverklaring niet de beslissing tot nietontvankelijkheid van de aanvraag op grond van artikel 9bis van de vreemdelingenwet tot
voorwerp heeft maar wel het bevel om het grondgebied te verlaten.
In de mate dat de verzoekende partij de beoordeling in het bestreden
arrest betwist dat de eerste verwerende partij niet de gelegenheid had op te komen voor de
belangen van haar jongste kind, geboren in januari 2023, vraagt de verzoekende partij in
wezen een nieuwe beoordeling van de zaak zelf, waarvoor de Raad van State als
cassatierechter niet bevoegd is. De verwijzing door de verzoekende partij naar het arrest van
het Hof van Justitie van de Europese Unie van 5 november 2014 in de zaak C-166/13,
Mukaburega, doet geen afbreuk hieraan en toont geen onwettigheid aan van de voormelde
concrete beoordeling door de Raad voor Vreemdelingenbetwistingen.
Het enige middel is, voor zover ontvankelijk, kennelijk ongegrond.
BESLUIT:
- Het cassatieberoep is niet toelaatbaar.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ORD.15.796
VII-42.384-6/7
- De verzoekende partij wordt verwezen in de kosten van het cassatieberoep, begroot
op een rolrecht van 200 euro en een bijdrage van 24 euro.
Deze beschikking is, na beraad, uitgesproken te Brussel op achtien maart tweeduizend
vierentwintig, door:
Carlo Adams,
kamervoorzitter,
bijgestaan door
Bryan Geerts,
toegevoegd griffier.
De griffier
De voorzitter
Bryan Geerts
Carlo Adams
ECLI:BE:RVSCE:2024:ORD.15.796
VII-42.384-7/7