Conseil d'État de Belgique — Raad van State — ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.701 (2024-05-07)
Samenvatting (NL) :
Arrest nr 259.701 van 7 mei 2024 Openbaar ambt - Personeel van het onderwijs
- Aanwerving en loopbaan Beslissing : Verwerping
--- TEXTE INTÉGRAL DE L'ARRÊT ---
RAAD VAN STATE, AFDELING BESTUURSRECHTSPRAAK
VOORZITTER VAN DE IXe KAMER
ARREST
nr. 259.701 van 7 mei 2024
in de zaak A. 241.788/IX-10.460
In zake:
J.J.
bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaat Kristien Vanderheiden
kantoor houdend te 3000 Leuven
Diestsevest 47
bij wie woonplaats wordt gekozen
tegen:
de GEMEENTE OUD-HEVERLEE
bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaten Sven Boullart en Jelle Snauwaert
kantoor houdend te 9000 Gent
Voskenslaan 419
bij wie woonplaats wordt gekozen
-------------------------------------------------------------------------------------------------I. Voorwerp van de vordering
De vordering, ingesteld op 26 april 2024, strekt tot de schorsing
bij uiterst dringende noodzakelijkheid van de tenuitvoerlegging van de beslissing
van het college van burgemeester en schepenen van de gemeente Oud-Heverlee
van 16 april 2024 waarbij aan verzoeker de ordemaatregel “het uitvoeren van
taken in functie van de Academie voor Muziek en Woord De Vonk, zoals
bijvoorbeeld in verband met overheidsopdrachten, archief, andere administratieve
taken onder leiding van de algemeen directeur” wordt opgelegd, voor de periode
van 2 mei 2024 tot 2 november 2024.
II. Verloop van de rechtspleging
De verwerende partij heeft een nota ingediend.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.701
IX-10.460-1/19
De partijen zijn opgeroepen voor de terechtzitting, die heeft
plaatsgevonden op 6 mei 2024, om 11.30 uur.
Staatsraad Jurgen Neuts heeft verslag uitgebracht.
Advocaat Kristien Vanderheiden, die verschijnt voor de
verzoekende partij en advocaat Sven Boullart, die verschijnt voor de verwerende
partij, zijn gehoord.
Auditeur Wendy Depester heeft een met dit arrest eensluidend
advies gegeven.
Er is toepassing gemaakt van de bepalingen op het gebruik der
talen, vervat in titel VI, hoofdstuk II, van de wetten op de Raad van State, gecoördineerd op 12 januari 1973.
III. Feiten
3.1.
Verzoeker is vast benoemd directeur van de gemeentelijke
academie voor muziek en woord ‘De Vonk’ te Oud-Heverlee, waarvan de
verwerende partij het schoolbestuur is.
3.2.
Hij is van 1 oktober 2021 tot 15 juni 2023 afwezig wegens
ziekte – uitgezonderd een periode van net geen twee maanden vanaf midden
augustus 2022.
3.3.
Naar aanleiding van zijn (halftijdse) werkhervatting vanaf
15 juni 2023, vindt op 6 juni 2023 een gesprek plaats tussen verzoeker en de
verwerende partij over zijn re-integratie. Daarbij komt onder de noemer
“belemmeringen/moeilijkheden” “[v]anuit schoolbestuur” ter sprake:
“Begeleiding hervatten op werkvloer – capteren verwachtingen leraren,
eventueel de bekommernissen.”
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.701
IX-10.460-2/19
Als maatregel wordt genoteerd: “Idewe traject hervatten laten
begeleiden.”
3.4.
Op de personeelsvergadering van de academie van 30 augustus
2023 wordt met betrekking tot het “traject Idewe” het volgende toegelicht:
“Onder impuls van het schoolbestuur stapt de academie in een traject rond
welzijn op het werk, begeleid door Idewe, externe dienst voor
bescherming en preventie op het werk.
[…]
In de loop van de komende maanden zal de [preventieadviseur
psychosociale aspecten] gesprekken voeren met een aantal
personeelsleden. De personeelsleden worden steekproefgewijs uit het
gehele team gekozen (diversiteit in anciënniteit en in opdracht).
Ook zelf kan je (op vrijwillige basis) een gesprek aanvragen of bij haar
terecht mocht je vragen hebben.”
3.5.
Dat traject resulteert in een verslag van de vzw Externe Dienst
voor Preventie en Bescherming op het werk (IDEWE) van 8 december 2023.
Op 19 december 2023 vindt over dat verslag een gesprek plaats
tussen verzoeker en de verwerende partij. Om verzoeker “de tijd [te] gunnen om
[hierover] te reflecteren”, wordt hem dienstvrijstelling verleend.
3.6.
Verzoeker en de verwerende partij zitten op 23 januari 2024
opnieuw samen om de “verdere taakinvulling” van verzoeker te bespreken. Het
gesprek leidt ertoe dat opdracht wordt gegeven tot het opstellen van een dading
over de tewerkstelling van verzoeker.
3.7.
Op 26 maart 2024 beslist het college van burgemeester en
schepenen van de gemeente Oud-Heverlee om verzoeker uit te nodigen om te
worden gehoord over het voornemen om een ordemaatregel op te leggen. Met
betrekking tot de “[f]eiten en context” vermeldt deze beslissing wat volgt:
“Naar aanleiding van de terugkeer uit langdurig ziekteverlof van
[verzoeker], werd onder begeleiding van IDEWE een reïntegratietraject
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.701
IX-10.460-3/19
gestart, waarbij ook het lerarenkorps werd betrokken. Tijdens de loop van
dit traject startte IDEWE met een risicoanalyse van een specifieke
arbeidssituatie waarin een gevaar werd vastgesteld.
Uit het verslag van IDEWE van eind 2023 bleek dat er sprake was van
psychosociaal lijden bij leraren, [verzoeker] en echtgenote van
[verzoeker]. Het advies van IDEWE was [verzoeker] geen contact meer te
laten hebben met leraren op de werkvloer en geen leidinggevende taken
meer te laten uitoefenen.
De algemene lijnen van het verslag werd met [verzoeker] besproken,
daarbij was ook de PAPS van IDEWE aanwezig, ook om na het gesprek
de nodige opvang te kunnen doen.
Teneinde [verzoeker] tijd te geven om alles een plaats te geven, werd
besloten dat de algemeen directeur [verzoeker] dienstvrijstelling zou
geven. De dienstvrijstelling loopt af op 31 maart 2024.”
Als
ordemaatregel
wordt
overwogen
om
verzoeker
“administratieve taken te laten uitvoeren op het gemeentehuis als arbeidsplaats en
dit vanaf 22 april 2024”.
3.8.
Verzoeker gehoord, beslist het college van burgemeester en
schepenen op 16 april 2024 om aan verzoeker de ordemaatregel op te leggen tot
het “uitvoeren van taken in functie van de Academie voor Muziek en Woord De
Vonk, zoals bijvoorbeeld in verband met overheidsopdrachten, archief, andere
administratieve taken onder leiding van de algemeen directeur” (artikel 1) in het
gemeentehuis (artikel 4), voor de periode van 2 mei tot 2 november 2024, waarbij
de maatregel kan worden geëvalueerd en desgevallend verlengd (artikel 3).
Dat is de bestreden beslissing. Ze is – letterlijk – als volgt
gemotiveerd:
“Het besluit en de aanbevelingen van IDEWE kunnen als volgt worden
samengevat:
- De risicofactoren met een negatieve invloed op het welzijn die tijdens de
gesprekken het meest genoemd worden liggen op het niveau van de
leiderschapsstijl, die een grote impact had en heeft op de arbeidsrelaties.
- De PAPS is geneigd te stellen dat er sprake is (geweest) van toxisch
leiderschap.
- De PAPS stelt dat er duidelijk sprake lijkt van psychosociaal lijden,
zowel voor de bevraagde medewerkers, als voor [verzoeker] en zijn
echtgenote als voor de interimdirecteur. Het lijkt onontbeerlijk het lijden
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.701
IX-10.460-4/19
te stoppen en de doelstellingen van de organisatie en het collectief welzijn
voorop te stellen.
- De PAPS stelt als maatregel voor om in te zetten op de participatieve
leiderschapsstijl van de interimdirecteur. De leiderschapsstijl van de
vastbenoemde directeur lijkt niet langer te passen bij de noden van de
muziekschool.
- Het lijkt de PAPS aangewezen de vastbenoemde directeur een
takenpakket toe te wijzen waarin hij niet langer leiding geeft.
- De PAPS acht het niet aangewezen in te zetten op herstel in de relatie
tussen de vastbenoemde directeur en verschillende medewerkers met wie
hij – al dan niet openlijk – een conflict had. De impact en negatieve
beleving van de leiderschapstijl Het ongenoegen over zijn houding en de
positie die hij innam is veel breder gedragen dan de vastbenoemde
directeur inschat.
- De PAPS merkt weinig openheid voor zelfreflectie bij de vastbenoemde
directeur. Er wordt adviseert om bij voorkeur een kader uit te werken
waarbij de vastbenoemde directeur geen contact meer heeft met de
medewerkers van de muziekschool. Men geeft hem een zinvol
takenpakket waarbij hij de ad interim directeur op haar vraag ondersteunt,
maar niet langer rechtstreeks in contact kan treden met de medewerkers
van de muziekschool.
Hierna wordt ingegaan op de verweernota die de raadsman van
[verzoeker] indiende:
2.1. Eerste middel: schending Codex over het welzijn op het werk.
De manier waarop een re-integratietraject wordt gevoerd staat los van de
finaliteit van een ordemaatregel. Re-integratie is er op gericht om het werk
te hervatten na een periode van afwezigheid. Een ordemaatregel wordt
genomen in het belang van de goede werking van de dienst.
Ten overvloede, kan aangehaald worden dat er in het kader van de
werkhervatting van [verzoeker], twee gesprekken zijn gevoerd waarbij
afspraken werden gemaakt omtrent flankerende maatregelen die zijn
werkhervatting zo comfortabel mogelijk zouden maken. Deze maatregelen
werden in onderling overleg tussen [verzoeker] en de algemeen directeur
afgesproken en in een verslag vastgelegd. Daarbij werd niet verwezen
naar bepaalde wetgeving.
Het inschakelen van IDEWE werd in de flankerende maatregelen
opgenomen, zo blijkt uit het verslag van het overleg van 6 juni 2023.
Daarnaast werd een werk-GSM ter beschikking gesteld evenals de
mogelijkheid om thuis te werken, werd afgesproken dat hij geen contact
hoefde te hebben met een leerkracht waarmee hij in conflict lag, dat de
beide directeurs duidelijke werkverdelingen zouden opstellen, dat
[verzoeker] pas zou hervatten bij de aanvang van het nieuwe schooljaar en
dat de directeur ad interim 80% zou werken ipv 50% terwijl [verzoeker]
50% zou hervatten (30% kwam daardoor ten laste van de gemeente).
[…]
Deze maatregelen werden geëvalueerd in het gesprek tussen de algemeen
directeur en [verzoeker] op 21 augustus 2023, een eerdere afspraak die
midden juli gepland was, werd door [verzoeker] geannuleerd.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.701
IX-10.460-5/19
Tweede middel: schending Decreet rechtspositie personeelsleden
gesubsidieerd onderwijs
2.2.1 Ontbreken formele rechtsgrond
Als formele rechtsgrond kan verwezen worden naar de algemene
beginselen van behoorlijk bestuur, meer in het bijzonder naar het
continuïteits- en veranderlijkheidsbeginsel. Het gemeentebestuur moet de
continuïteit van de goede werking van de openbare dienst voorop stellen.
Daarnaast moet het gemeentebestuur de organisatie en de werking van de
openbare dienst kunnen aanpassen aan de wisselende eisen van het
openbaar belang. In dat kader van deze twee beginselen van behoorlijk
bestuur past het om een ordemaatregel te nemen.
In de verweernota wordt verder zeer in het algemeen de werking van
IDEWE in twijfel getrokken, er wordt geen concrete gegevens of
bewijzen aangehaald die van aard zijn om het gemeentebestuur te doen
afstappen van het besluit of de aanbevelingen van IDEWE. Nochtans
heeft [verzoeker] en zijn raadsman de pagina’s met het en de
aanbevelingen ruim 2 weken voor de hoorzitting ontvangen. Gezien
Codex Welzijn een bepaalde confidentialiteit voorziet, wil het
gemeentebestuur deze dan ook respecteren. Dit neemt niet weg dat het
deel dat wel werd overgemaakt, niet aan duidelijkheid te wensen overlaat
en de context en redenen voor het nemen van de ordemaatregel zeer
duidelijk weergeeft.
2.2.2. Verdoken tuchtstraf.
Een ordemaatregel doet geen uitspraak over schuld en is enkel gericht op
goede werking van de dienst. De verweernota is op dit punt vrij
theoretisch, nergens wordt aangetoond dat het gaat om een verdoken
tuchtstraf. Het gemeentebestuur wenst te verwijzen naar het
professionalisme van IDEWE. Het traject en het verslag werd vanuit
IDEWE begeleid door twee arbeidspsychologen met veel ervaring.
2.3. Derde middel: schending algemene beginselen van behoorlijk bestuur
2.3.1. Schending geïnformeerde hoorrecht.
Aan [verzoeker] en zijn raadsman werd twee weken voor de hoorzitting
het besluit en de aanbevelingen van het verslag van IDEWE overgemaakt.
De voorgenomen ordemaatregel is gebaseerd op deze aanbevelingen en
besluit. Tevens werd het verslag besproken gedurende een gesprek dat
bijna 2 uur heeft geduurd op dinsdag 19 december 2023, waarbij ook één
van de PAPSen van IDEWE aanwezig was. Daarbij werd [verzoeker] ook
de gelegenheid gegeven het gesprek met de PAPS aansluitend of nadien
verder te zetten. [Verzoeker] is niet ingegaan op dat aanbod. Hij heeft niet
de kans genomen om van IDEWE meer uitleg te krijgen of vragen te
stellen. Nochtans is het hem zeer uitdrukkelijk meegedeeld op 19
december zelf tijdens het overleg en ook per mail dezelfde dag. Er kan
moeilijk volgehouden worden dat [verzoeker] niet voldoende
geïnformeerd was over de (uitgebreide) conclusies en aanbevelingen die
de basis zijn van het nemen van de ordemaatregel. Indien hij stelt niet
voldoende geïnformeerd te zijn, dan ligt dat in elk geval niet aan een
tekort aan aanbod vanuit de kant van het gemeentebestuur.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.701
IX-10.460-6/19
Het ontbreken van functionerings- en evaluatiedocumenten heeft niets te
zien met de finaliteit van een ordemaatregel. Verslagen in het kader van
een evaluatiecyclus zijn formeel gericht op het functioneren zelf van een
ambtenaar, daar waar de ordemaatregel puur inhoudelijk gaat over de
goede werking van de dienst, de school: is de aanwezigheid van
[verzoeker] aangewezen voor de goede werking van de dienst? Het
gemeentebestuur meent dat het besluit en aanbevelingen van het verslag
van IDEWE aantonen dat de aanwezigheid van [verzoeker] niet
aangewezen is voor de goede werking van de school. De sereniteit binnen
de school moet behouden blijven, zonder dat nieuwe spanningen door een
terugkeer gecreëerd worden die de goede werking van de school m.i.v. die
sereniteit teniet doet. De verweernota toont niet aan dat deze conclusie
verkeerd is.
2.3.2.
Schending
zorgvuldigheidsproportionaliteitsen
evenredigheidsbeginsel
Hier is het belangrijk te onderstrepen dat [verzoeker] wist dat IDEWE zou
betrokken worden en gesprekken zou voeren met medewerkers van de
school. Welke medewerkers precies welke probleem hebben aangekaart,
behoort tot de vertrouwelijkheid van het verslag. De wetgever wil net
vermijden dat deze medewerkers herkenbaar zouden worden bij het
volledig overmaken van het verslag.
Bij het nemen van de ordemaatregel baseert het gemeentebestuur zich op
de professionele mening van IDEWE. Hetgeen aangevoerd wordt in dit
middel is niet van aard om het besluit en de aanbevelingen te weerleggen.
Ook de bijlage bij het verweer doet geen afbreuk aan de bevindingen van
IDEWE en is overigens fragmentair.
Er zal gezorgd worden voor een taakinvulling voor [verzoeker] die ten
dienste staat van de goede werking van de Academie De Vonk. Deze
worden dan uitgevoerd op het adres van het gemeentehuis zodat dit voor
[verzoeker] geen al te grote ongemakken met zich meebrengt. De afstand
tot de plaats van tewerkstelling in de school is maximaal 2 kilometer. In
die zin zijn het algemeen rechtsbeginsel van de redelijkheid en
evenredigheid niet geschonden. Er moet ook opgemerkt worden dat het
gemeentebestuur onder ‘administratieve taken’ niet, zoals de raadsman
van [verzoeker] het stelt, louter kopieerwerk verstaat. Er zal gezorgd
worden voor een zinvolle invulling via de algemeen directeur. Het
gemeentebestuur van Oud-Heverlee betreft een relatief kleine entiteit, wat
maakt dat er geen geknipte functie vacant is die onmiddellijk kan ingevuld
worden.
De eindconclusie van het gemeentebestuur is dat de argumenten in de
verweernota niet van aard zijn om het besluit en de aanbevelingen van
IDEWE te weerleggen. Het gemeentebestuur houdt zich aan het besluit en
aanbevelingen uit het verslag van IDEWE. Het gemeentebestuur is ervan
overtuigd dat de elementen uit het besluit en aanbevelingen van die aard
zijn dat het voor de goede werking van de dienst nodig is dat de
voorgenomen ordemaatregel genomen wordt en dit voor een periode van
6 maanden teneinde de rust en sereniteit binnen de Academie De Vonk te
handhaven.”
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.701
IX-10.460-7/19
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.701
IX-10.460-8/19
IV. Vertrouwelijk karakter van de stukken
Standpunt van de partijen
Samen met haar nota heeft de verwerende partij het
administratief dossier neergelegd en gevraagd om de stukken B1 tot B19 daarvan
als vertrouwelijk te behandelen. Die vraag steunt “op het vertrouwelijk karakter
van het adviesrapport van IDEWE […] en de privacygevoelige gegevens van de
betrokkenen binnen de Academie De Vonk zoals aangewend in het adviesrapport
van IDEWE, alsook in de briefwisseling daaromtrent”. Volgens de verwerende
partij wordt zowel in het adviesrapport als in de kennisgeving daarvan benadrukt
dat het rapport vertrouwelijk is en blijkt zulks ook uit de regelgeving met
betrekking tot het welzijn op het werk. Zij besluit dat met zo een adviesrapport
“ontegensprekelijk” “met enige terughoudendheid” moet worden omgegaan.
Ter terechtzitting verzet verzoeker zich tegen de gevraagde
vertrouwelijke behandeling van deze stukken, “minstens” van het adviesrapport
dat stuk B19 van het administratief dossier uitmaakt.
Beoordeling
Voor de oplossing van het geschil wordt geen steun gezocht in
de stukken van het administratief dossier waarvan de vertrouwelijke behandeling
is gevraagd. Verzoekers vraag om inzage ervan mist in dit licht pertinentie.
V. Herinnering aan de schorsingsvoorwaarden
Krachtens artikel 17, §§ 1 en 4, van de gecoördineerde wetten
op de Raad van State kan tot schorsing van de tenuitvoerlegging bij uiterst
dringende noodzakelijkheid slechts worden besloten onder de dubbele
voorwaarde dat minstens één ernstig middel wordt aangevoerd dat de
nietigverklaring van de akte of het reglement prima facie kan verantwoorden en
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.701
IX-10.460-9/19
dat een uiterst dringende noodzakelijkheid voorhanden is die onverenigbaar is
met de behandelingstermijn van de gewone vordering tot schorsing.
VI. Uiterst dringende noodzakelijkheid
Uiteenzetting
In het inleidend verzoekschrift wordt ter adstructie van deze
schorsingsvoorwaarde uiteengezet wat volgt (met weglating van de voetnoten):
“10. Er is in dit dossier sprake van een uiterst dringende noodzakelijkheid;
een onmiddellijk beoordeling van uw Raad dringt zich op. De
verzoekende partij wenst desgevallend gebruik te maken van de
mogelijkheid voorzien in artikel 17, § 4 gecoördineerde wetten op de
Raad van State.
Uw Raad stelde reeds:
‘De aanwending van de schorsingsprocedure bij UDN moet zeer
uitzonderlijk blijven. Zij houdt immers een ernstige verstoring in
van het normale verloop van de rechtspleging voor de RvS,
herleidt de mogelijkheden tot onderzoek van de zaak tot een strikt
minimum en beperkt in aanzienlijke mate de uitoefening van de
rechten van verdediging van de verwerende partij. Enkel in die
gevallen waarin het uiterst dringende karakter van de zaak meteen
voor iedereen zonder meer duidelijk is, of door de verzoekende
partij op duidelijke en onomstootbare wijze wordt aangetoond,
mag ze worden aangewend. Het verzoekschrift moet een
uiteenzetting bevatten van de feiten die de UDN rechtvaardigen
(art. 16, § 1, eerste lid, 7°, KB van 5 december 1991 RPKG). Met
precieze en concrete gegevens moet de verzoekende partij
aannemelijk maken dat de schorsing van de tenuitvoerlegging,
indien ze pas na het afwikkelen van de gewone
schorsingsprocedure zou worden uitgesproken, onherroepelijk te
laat zou komen om haar nadeel op te vangen of haar belangen
veilig te stellen. De enkele omstandigheid dat ingevolge de
doorlooptijd van de zaak een uitspraak volgens de gewone
schorsingsprocedure of een uitspraak ten gronde niet kan
verkregen worden voordat de BB zijn volledige uitwerking heeft
gehad, volstaat niet om aan de voorwaarde van UDN te voldoen.
Die voorwaarde is pas vervuld als er ook andere feitelijke
gegevens zijn die eigen zijn aan de voorliggende zaak en die
aantonen dat de UDN eraan inherent is. Het is vereist dat de
verzoekende partij zich in een toestand van onherroepelijke
schadelijke gevolgen zou bevinden als ze het resultaat van de
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.701
IX-10.460-10/19
gewone schorsingsprocedure en de procedure ten gronde zou
moeten afwachten.’
De doorlooptijd van de gewone schorsingsprocedure kan niet afgewacht
worden.
De verzoekende partij ondervindt zeer negatieve gevolgen ten gevolge
van de bestreden beslissing. De verzoekende partij zal vanaf 2 mei 2024
een volledig andere job dienen uit te oefenen dan dewelke hij al tientallen
jaren probleemloos uitoefent in de academie.
- Het gezichtsverlies is enorm. Verzoekende partij mag niet langer
op zijn vertrouwde werkplaats werken maar moet op het
gemeentehuis gaan werken. Daar kent iedereen hem als directeur
en wordt het publiek dat hij die functie niet meer mag uitoefenen,
maar slechts een fractie van zijn takenpakket mag doen, namelijk
administratief werk. Dit geeft hem het imago dat hij gestraft is, of
niet langer bekwaam zou zijn om de functie die hij meer dan 30
jaar uitoefende verder te zetten. De verzoekende partij wil dit
gezichtsverlies niet lijden. Hij is ten gevolge van de huidige
situatie enkele weken met ziekteverlof gezet. Zodra hij binnen
enkele weken ‘terug gezond verklaard wordt’ is de schade
onherroepelijk geleden en zal hij aan de slag moeten gaan als
administratief hulpje terwijl hij eigenlijk de directeur van de
Academie is. Zelfs als men stelt dat de ordemaatregel niet als een
sanctie bedoeld is, moet minstens erkend worden dat een dermate
grote maatschappelijke degradatie door eenieder (verzoekende
partij, zijn voormalige collega’s en zijn gehele entourage) zal
beschouwd worden als een sanctie. Door de ordemaatregel
‘tijdelijk te maken’ probeert de verwerende partij de
rechtsmiddelen van verzoeker te beperken. Zoals aangehaalde in
de uiteenzetting van de middelen, miskent men bewust alle
voorschriften inzake tucht, ontslag, re-integratie, … en schuift men
de verzoekende partij gewoon opzij zonder zijn rechten van
verdediging te garanderen.
- De verzoekende partij zal een job moeten uitvoeren dewelke lager
is dan zijn scholingsgraad en dan dewelke hij al jaren in de school
– probleemloos – uitvoert. De verzoekende partij zal hierdoor
reputatieverlies lijden daar hij van zijn directeursfunctie plotsklaps
administratieve taken moet gaan doen, zonder ooit maar één
negatieve evaluatie te hebben gehad. Overige personeelsleden
zullen zich hier dan ook vragen bij gaan stellen. Dit gezichtsverlies
kan worden tegengegaan middels huidige procedure; om de schade
te beperken, dient er snel gehandeld te worden. Hoe meer tijd
hierover gaat, hoe meer de personeelsleden van de academie en
personeelsleden van de gemeentelijke basisschool de Hazensprong
(die in hetzelfde gebouw huist). De status van de verzoekende
partij als directeur in twijfel zullen gaan trekken. Hij verliest
bijgevolg de kans om ooit nog aan de slag te gaan als directeur
gezien hij slechts op twee jaar van zijn pensioen staat.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.701
IX-10.460-11/19
De verzoekende partij wilt daarenboven zijn werk met plezier
blijven uitvoeren en niet weer in een ‘burn-out’ belanden, waar hij
net sinds korte periode bovenop is gekomen. Hij kreeg handvaten
aangereikt en samen met zijn co-directeur werden goede afspraken
gemaakt. Er is geen reden om aan te nemen dat deze afspraken niet
kunnen verder gezet worden.
In de nieuw uit te voeren functie loopt verzoeker echter het risico
op een ‘bore-out’ daar hij niet langer zijn belangrijke en
motiverende taken als directeur zal kunnen uitoefenen. Hij zal
andere, mogelijks minder intellectueel verregaande taken moeten
uitoefenen onder leiding van iemand. Dit voelt voor de
verzoekende partij logischerwijze als het moeten nemen van
enkele stappen terug.
- De ordemaatregel is beperkt in de tijd. De volledige duur van de
ordemaatregel zal verstreken zijn nog voor de vordering tot
schorsing kan behandeld worden. Gezien de ordemaatregel voor
zes maanden opgelegd wordt, is het duidelijk dat er nooit een
uitspraak zou kunnen volgen indien er een gewone
schorsingsprocedure opgestart wordt. Dit zelfs niet indien de
termijn van de ordemaatregel ten aanzien van de verzoekende
partij, verlengd wordt door de verwerende partij. Een onmiddellijk
beoordeling van uw Raad dringt zich op.
De verzoekende partij kan het resultaat van de procedure ten gronde niet
afwachten om haar beslissing te verkrijgen, ‘op straffe zich in een
toestand te bevinden met onherroepelijke schadelijke gevolgen’.
De verzoekende partij handelde zelf diligent door binnen een zeer korte
termijn haar verzoekschrift neer te leggen; huidig verzoekschrift wordt
pas enkele dagen na ontvangst van de bestreden beslissing (19 april 2024)
neergelegd.
De verzoekende partij voldoet, omwille van het bovenstaande, aan de
verwachtingen van uw Raad:
‘Verzoekers dienen in hun inleidend verzoekschrift aan de hand
van precieze en concrete gegevens aan te tonen dat de schorsing
van de tenuitvoerlegging, indien ze pas na het afwikkelen van de
gewone schorsingsprocedure zou worden uitgesproken,
onherroepelijk te laat zou komen om het nadeel op te vangen of
hun belangen veilig te stellen, én dat zij als eisende partijen al het
nodige hebben gedaan om de schade te voorkomen en om de zaak
zo spoedig mogelijk aanhangig te maken bij de RvS.’ […]
Bovendien is het handelen van de verwerende partij manifest onwettig en
in strijd met de algemene beginselen van behoorlijk bestuur dat het gepast
voorkomt dat hierop dadelijk gereageerd wordt.
De rechtspleging wordt weliswaar ernstig verstoord door het vorderen van
een schorsing bij uiterst dringende noodzakelijkheid doch in casu legt de
verwerende partij klaarblijkelijk maar een dossier van 5 pagina’s voor
waardoor de omvang van het beroep alsnog beperkt blijft.”
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.701
IX-10.460-12/19
Beoordeling
Door aan te voeren dat de verwerende partij “bewust alle
voorschriften inzake tucht, ontslag, re-integratie [miskent]”, dat hij wordt
opzijgeschoven “zonder zijn rechten van verdediging te garanderen” en dat “het
handelen van de verwerende partij manifest onwettig [is] en in strijd met
algemene beginselen van behoorlijk bestuur”, refereert verzoeker aan de
wettigheidskritiek die hij heeft ten aanzien van de bestreden beslissing. Hij
verliest uit het oog dat de voorwaarde van de uiterst dringende noodzakelijkheid
en
de
voorwaarde
van
een
ernstig
middel,
twee
afzonderlijke
schorsingsvoorwaarden zijn die vervuld moeten zijn en die in beginsel los van
elkaar onderzocht moeten worden. De onwettigheden die tegen de bestreden
beslissing worden aangevoerd kunnen op zich dan ook geen reden zijn om het
bestaan van de uiterst dringende noodzakelijkheid te aanvaarden.
Hoe dan ook ziet de Raad van State niet, zélfs indien de
bestreden beslissing geen loutere ordemaatregel zou zijn maar – zoals verzoeker
beweert – een verdoken tuchtkarakter zou vertonen, waarom hij voor het herstel
van dit morele leed niet de afloop van de procedure ten gronde kan afwachten.
Héél wat administratieve beslissingen kunnen immers de eer van de betrokkenen
aantasten. Ook het aldus ondergane morele nadeel kan in beginsel worden
hersteld door de morele voldoening die een annulatiearrest zal verschaffen.
Verzoeker toont niet aan dat zulks in zijn geval niet zou volstaan.
Het valt voorts aan een verzoekende partij toe aan de zaak
eigen, specifieke gegevens bij te brengen die in concreto aantonen dat haar zaak
een bijzonder hoogdringend karakter vertoont, omdat het ondergaan van een
tenuitvoerlegging van de bestreden beslissing dermate schadelijke gevolgen met
zich meebrengt die onverenigbaar zijn met de behandelingstermijn van de
(gewone) vordering tot schorsing of het beroep ten gronde.
Een
verzoekende
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.701
partij
die
bij
uiterst
dringende
IX-10.460-13/19
noodzakelijkheid de schorsing van de tenuitvoerlegging van een bestreden
beslissing beoogt te verkrijgen, is met andere woorden ertoe gehouden in haar
verzoekschrift een op de omstandigheden van haar zaak betrokken uiteenzetting
op te nemen die ziet op de voorwaarde van de uiterst dringende noodzakelijkheid
en waarin zij aan de hand van concrete, precieze en dienstige gegevens uitlegt in
welke mate zij zodanige schadelijke gevolgen zou ondergaan indien het resultaat
van
het
beroep
tot
nietigverklaring
–
of
zelfs
maar
de
‘gewone’
schorsingsvordering – zou moeten worden afgewacht.
Daarbij wordt bedacht dat de Raad van State in zijn rechtspraak
met betrekking tot het vereiste van de uiterst dringende noodzakelijkheid al zo
vaak eraan heeft herinnerd dat deze kortgedingprocedure bij uiterst dringende
noodzakelijkheid slechts uitzonderlijk mag worden aangewend. De toepassing
ervan brengt immers een ernstige verstoring teweeg in het normale verloop van
de rechtspleging voor de Raad van State, beperkt de mogelijkheden tot onderzoek
van de zaak tot een strikt minimum en brengt de uitoefening van de rechten van
verdediging van de verwerende partij aanzienlijk in het gedrang. Daarom moet de
aanwending van die procedure beperkt blijven tot die gevallen waarbij het uiterst
dringende karakter van de zaak door de verzoekende partij op duidelijke en
onomstootbare wijze wordt aangetoond. De spoedeisendheid of de uiterst
dringende noodzakelijkheid van de zaak wordt niet vermoed, welke ook de aard
van de bestreden beslissing is. Vermits het onderzoek door de Raad van State
uiterst snel en summier moet verlopen, moet de verzoekende partij op kernachtige
en duidelijke wijze uiteenzetten waaruit het bijzonder spoedeisend karakter
bestaat en welke de ernstige middelen zijn.
Verzoeker heeft te dezen allicht de vereiste diligentie aan de
dag gelegd om de voorliggende vordering binnen een zo kort mogelijke termijn
bij de Raad van State in te stellen. Hoewel het diligent optreden bij het inleiden
van een vordering tot schorsing bij uiterst dringende noodzakelijkheid een
noodzakelijke vereiste is, volstaat het enkel voldoen aan deze eis op zich niet.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.701
IX-10.460-14/19
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.701
IX-10.460-15/19
In het licht van wat voorafgaat, volstaat het ook niet om louter
te stellen dat het resultaat van een annulatieprocedure niet kan worden afgewacht.
Het moeten afwachten van het normale procedureverloop in het
kader van een beroep tot nietigverklaring maakt het onvermijdelijke lot uit van
elke verzoekende partij.
Het staat aan verzoeker om aan te tonen dat hij het resultaat van
de procedure tot nietigverklaring – zelfs maar dat van de gewone vordering tot
schorsing – niet kan afwachten op straffe van zich in een toestand te bevinden
met ernstige schadelijke gevolgen.
Evenmin volstaat het gegeven dat de bestreden beslissing
mogelijk haar volledige uitwerking zal hebben gekend op het ogenblik van een
uitspraak ten gronde, om de spoedeisendheid ipso facto aan te tonen.
De thans bestreden beslissing dient zich aan als een
ordemaatregel.
Een ordemaatregel, waarvan niet wordt aangevoerd noch blijkt
dat deze gepaard gaat met een financieel nadeel, is uitsluitend bedoeld om de
goede werking van de dienst te verzekeren en niet om het betrokken personeelslid
te sanctioneren voor schuldig gedrag.
Aangenomen wordt dat een ordemaatregel op zich geen
aantasting inhoudt van de reputatie en de goede naam en in beginsel geen nadeel
kan veroorzaken dat niet naar behoren hersteld kan worden door de morele
genoegdoening van een vernietigingsarrest dat, met terugwerkende kracht, de
ordemaatregel ongedaan maakt.
15.1.
Voor zover het uitzonderlijk anders zou kunnen zijn wanneer
gegevens eigen aan de zaak van het tegendeel zouden doen blijken, overtuigt
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.701
IX-10.460-16/19
verzoeker niet ervan waarom dit in zijn zaak het geval zou zijn.
15.2.
Voor zover verzoeker aanvoert dat hij door de bestreden
beslissing “gezichtsverlies” en “reputatieverlies” lijdt, het imago krijgt gestraft te
zijn en “niet langer bekwaam” wordt geacht om de functie van directeur uit te
oefenen, wordt eraan herinnerd dat bij een ordemaatregel de vraag naar de schuld
van verzoeker buiten beschouwing wordt gelaten. De mogelijk andere perceptie
door derden – verzoeker refereert aan “[o]verige personeelsleden” die “zich hier
[…] vragen bij gaan stellen”, de “personeelsleden van de academie en
personeelsleden van de gemeentelijke basisschool de Hazensprong” die “[d]e
status van [verzoeker] als directeur in twijfel zullen gaan trekken” en “eenieder”
die in deze “dermate grote maatschappelijke degradatie” een “sanctie” zal zien –
van de betekenis en draagwijdte van de bestreden beslissing toont op zich niet
aan dat verzoeker een zodanige morele schade ondervindt dat hij de afloop ten
gronde niet kan afwachten en dat hij geen genoegen moet nemen met de morele
genoegdoening die een nietigverklaring oplevert.
15.3.
Verzoeker beweert wel dat hij door de bestreden beslissing de
kans verliest om vóór zijn pensioen – hij situeert dat over twee jaar – nog als
directeur met volledige bevoegdheid aan de slag te kunnen gaan.
Evenwel dient vastgesteld dat de bestreden maatregel slechts
voor zes maanden geldt. De maatregel is weliswaar – na “herevaluatie” –
verlengbaar, maar een dergelijke verlenging maakt niet het voorwerp uit van de
bestreden beslissing, is volstrekt onzeker en dus hypothetisch.
Verzoeker slaagt er derhalve niet in hard te maken dat het voor
hem onmogelijk of bijzonder moeilijk zou worden om zijn functie alsnog terug
op te nemen na afloop van de maatregel of na een vernietigingsarrest.
15.4.
Dat verzoeker de bestreden beslissing aanvoelt als “het moeten
nemen van enkele stappen terug” vormt evenmin een uitzonderlijke
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.701
IX-10.460-17/19
omstandigheid.
Daargelaten of hij daarmee zodanige schadelijke gevolgen
aannemelijk maakt dat hij het resultaat van de procedure ten gronde of zelfs maar
van de gewone schorsingsprocedure niet kan afwachten, moet worden vastgesteld
dat verzoeker een en ander zelf danig nuanceert. Dat aanvoelen wordt volgens
hem opgewekt door de vrees dat hij “mogelijks” “minder intellectueel
verregaande taken” zal moeten uitoefenen. Daarmee bevestigt verzoeker zelf het
hypothetisch karakter van die vrees. Hij toont in ieder geval niet aan dat voor zijn
angst enige grond bestaat.
Verzoeker geeft geen overtuigende redenen waarom hij het
resultaat van de procedure ten gronde niet kan afwachten.
Er is dan ook niet voldaan aan ten minste één van de
voorwaarden gesteld in artikel 17, §§ 1 en 4, van de gecoördineerde wetten op de
Raad van State die cumulatief vervuld moeten zijn wil een vordering tot
schorsing bij uiterst dringende noodzakelijkheid worden toegewezen.
BESLISSING
De Raad van State verwerpt de vordering.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.701
IX-10.460-18/19
Dit arrest is uitgesproken te Brussel, op zeven mei tweeduizend vierentwintig,
door de Raad van State, IXe kamer, samengesteld uit:
Jurgen Neuts,
staatsraad,
waarnemend
voorzitter,
bijgestaan door
Tiny Temmerman,
griffier.
De griffier
De voorzitter
Tiny Temmerman
Jurgen Neuts
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.701
IX-10.460-19/19