Conseil d'État de Belgique — Raad van State — ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.985 (2024-06-03)
Samenvatting (NL) :
Arrest nr 259.985 van 3 juni 2024 Overheidsopdrachten en openbare werken
- Overheidsopdrachten Beslissing : Bevolen
--- TEXTE INTÉGRAL DE L'ARRÊT ---
RAAD VAN STATE, AFDELING BESTUURSRECHTSPRAAK
VOORZITTER VAN DE XIIe KAMER
ARREST
nr. 259.985 van 3 juni 2024
in de zaak A. 241.846/XII-9494
In zake:
de NV DE PEUTER
bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaten Liesbeth Peeters en Astrid Engelen
kantoor houdend te 2300 Turnhout
Parklaan 126/1
bij wie woonplaats wordt gekozen
tegen:
de GEMEENTE WESTERLO
bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaat Gitte Laenen
kantoor houdend te 2800 Mechelen
Antwerpsesteenweg 16-18
bij wie woonplaats wordt gekozen
-------------------------------------------------------------------------------------------------I. Voorwerp van de vordering
1.
De vordering, ingesteld op 3 mei 2024, strekt tot de schorsing bij
uiterst dringende noodzakelijkheid van de tenuitvoerlegging van “de beslissing
van het college van burgemeester en schepenen van de gemeente Westerlo
d.d. 15 april 2024 waarbij een overheidsopdracht […] voor het bouwen van
afscheidspaviljoenen en bergruimtes op 7 begraafplaatsen in Westerlo wordt
gegund aan [de nv V.] tegen het offertebedrag van 623.642,82 EUR (excl. BTW)
of 754.607,81 EUR (incl. BTW)”.
II. Verloop van de rechtspleging
2.
De verwerende partij heeft een nota ingediend.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.985
XII-9494-1/14
De partijen zijn opgeroepen voor de terechtzitting, die heeft
plaatsgevonden op 28 mei 2024.
Staatsraad Patricia De Somere heeft verslag uitgebracht.
Advocaat Astrid Engelen, die verschijnt voor de verzoekende
partij, en advocaten Benjamin Gorrebeeck en Ann-Sofie Custers, die loco advocaat
Gitte Laenen verschijnen voor de verwerende partij, zijn gehoord.
Adjunct-auditeur Anke Meskens, daartoe gemachtigd bij
beslissing van de Auditeur-generaal van 28 februari 2024, heeft een met dit arrest
andersluidend advies gegeven.
Er is toepassing gemaakt van de bepalingen op het gebruik der
talen, vervat in titel VI, hoofdstuk II, van de wetten op de Raad van State,
gecoördineerd op 12 januari 1973.
III. Feiten
3.1.
De verwerende partij schrijft een overheidsopdracht voor werken
uit met als voorwerp ‘Bouwen van afscheidspaviljoen (6x) + bergruimte (6x) op 7
begraafplaatsen […] te Heultje / Oevel / Oosterwijk / Tongerlo (enkel paviljoen) /
Voortkapel / Zoerle-Parwijs / Westerlo (enkel berging)’.
Er
wordt
gekozen
voor
de
vereenvoudigde
onderhandelingsprocedure met voorafgaande bekendmaking.
De uitgave voor deze opdracht wordt geraamd op 591.457,64
euro, btw niet inbegrepen, en na herziening op 623.403,59 euro, btw niet
inbegrepen.
De opdracht wordt nationaal bekendgemaakt.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.985
XII-9494-2/14
3.2.
In het bestek dat op deze opdracht van toepassing is, wordt
bepaald dat de opdracht zal worden toegewezen aan de economisch meest
voordelige offerte, met de prijs als enig gunningscriterium.
Luidens punt A.3.4 ‘Vorm en inhoud offerte (art. 77-78 KB
Plaatsing)’ dient elke inschrijver bij zijn offerte een attest van plaatsbezoek te
voegen, als volgt:
“De inschrijver is verplicht om vóór de indiening van zijn offerte ter plaatse
te gaan om zich te vergewissen van de bestaande toestand van de bouwplaats
en de gebouwen, de ligging, de omgeving en de toegangswegen, ten einde zo
een correcte prijs te kunnen opmaken voor zijn inschrijving en daarvan het
‘attest van plaatsbezoek’ (zie bijlage) [te voegen] bij zijn offerte.”
3.3.
Drie ondernemingen dienen een offerte in met volgende
bedragen, btw niet inbegrepen:
970.320,80 euro
623.642,82 euro
798.344,24 euro.
3.4.
Op 2 april 2024 wordt een gunningsverslag opgesteld.
De offerte van de nv D. wordt als substantieel onregelmatig
bevonden omdat geen attest van plaatsbezoek is bijgevoegd.
Aangaande het prijsonderzoek wordt in het gunningsverslag het
volgende vermeld:
“4. Regelmatigheidsonderzoek van de offertes van geselecteerde
inschrijvers
[…]
Prijs- of kostenonderzoek
Op basis van artikel 34 van het KB plaatsing werden de offertes nagekeken
op rekenfouten, zuiver materiële fouten en leemtes. Deze werden niet
vastgesteld.
Hierbij werden geen schijnbaar afwijkende totaal- of eenheidsprijzen van
significante posten gevonden van de regelmatig bevonden offertes.
[…].”
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.985
XII-9494-3/14
Na toetsing aan het gunningscriterium prijs wordt de volgende
finale rangschikking van de regelmatig bevonden offertes vastgesteld, bedragen
inclusief btw:
- bv V.
- nv De Peuter
754,607,81 euro
965.996,53 euro.
Vervolgens wordt voorgesteld om de opdracht toe te wijzen aan
de bv V., tegen het nagerekende inschrijvingsbedrag van 754.607,81 euro,
inclusief 21% btw.
3.5.
Het college van burgemeester en schepenen van de gemeente
Westerlo beslist op 15 april 2024 om goedkeuring te hechten aan het
gunningsverslag en de opdracht dienovereenkomstig toe te wijzen aan de bv V.
Dit is de bestreden beslissing.
IV. Herinnering aan de schorsingsvoorwaarden
4.
Krachtens artikel 17, §§ 1 en 4, van de gecoördineerde wetten op
de Raad van State, gelezen in samenhang met de artikelen 15 en 31 van de wet van
17 juni 2013 ‘betreffende de motivering, de informatie en de rechtsmiddelen
inzake overheidsopdrachten, bepaalde opdrachten voor werken, leveringen en
diensten en concessies’, moet enkel worden onderzocht of in de voorliggende
vordering tot schorsing die is ingesteld volgens de procedure bij uiterst dringende
noodzakelijkheid, een ernstig middel of een klaarblijkelijke onwettigheid wordt
aangevoerd.
V. Onderzoek van het enig middel
Standpunt van de partijen
5.
De verzoekende partij voert in een enig middel de schending aan
van de artikelen 10 en 11 van de Grondwet, de artikelen 4, 83 en 84 van de wet van
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.985
XII-9494-4/14
17 juni 2016 ‘inzake overheidsopdrachten’ (hierna: wet overheidsopdrachtenwet
2016), de artikelen 33 juncto 35 en 36 van het koninklijk besluit van 18 april 2017
‘plaatsing overheidsopdrachten in de klassieke sectoren’ (hierna: koninklijk besluit
plaatsing 2017), de artikelen 2 en 3 van de wet van 29 juli 1991 ‘betreffende de
uitdrukkelijke motivering van de bestuurshandelingen’ (hierna: motiveringswet),
het zorgvuldigheidsbeginsel, het gelijkheidsbeginsel en het motiveringsbeginsel.
Zij acht deze bepalingen en beginselen geschonden,
“Doordat de bestreden beslissing overgaat tot het gunnen van de
overheidsopdracht aan [V.] onder de overweging dat dit de economisch
meest voordelige offerte is,
Terwijl uit het verslag van nazicht van offertes niet blijkt of er een onderzoek
werd gedaan naar de grote prijsverschillen in de verschillende offertes en wat
het resultaat van dit onderzoek zou zijn,
Zodat de aangehaalde bepalingen en beginselen werden geschonden
ingevolge de bestreden beslissing, waardoor de overheidsopdracht zonder
grondig onderzoek aan [V.] en niet aan verzoekster werd gegund.”
De verzoekende partij licht toe dat, gelet op het aanzienlijke
prijsverschil tussen de drie ingediende offertes, er een doorgedreven
prijsonderzoek moest worden gevoerd. De prijs van de gekozen inschrijver wijkt
met 346.677,98 euro (btw niet inbegrepen) af van de offerteprijs van de nv D. Ook
vertoont de offerte van de gekozen inschrijver een significant prijsverschil met de
offerte van de verzoekende partij, ten belope van 174.701,42 euro of een verschil
van 21%.
Die vaststelling had de verwerende partij overeenkomstig artikel
35 van het koninklijk besluit plaatsing 2017 ertoe moeten brengen om een prijs- of
kostenonderzoek te voeren, mede in het licht van de verplichting die uit
laatstgenoemde bepaling voortvloeit om alle bedragen van elke offerte nauwgezet
te controleren en een onderlinge prijsvergelijking door te voeren van alle eenheidsen totaalprijzen van alle offertes. De verzoekende partij betwist dat dit prijs- of
kostenonderzoek plaatsvond, minstens blijkt dit niet afdoende uit de bestreden
beslissing.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.985
XII-9494-5/14
Daardoor
is
volgens
de
verzoekende
partij
ook
het
transparantiebeginsel geschonden. De verzoekende partij wijst erop dat allerminst
duidelijk is waarom er ondanks de grote prijsverschillen geen prijs- of
kostenonderzoek werd gevoerd, zodat zij als inschrijver niet kan nagaan of alle
eenheidsprijzen van de gekozen inschrijver wel realistisch zijn ondanks het zeer
lage offertebedrag. Evenmin staat in die omstandigheden vast dat het
gelijkheidsbeginsel tussen de inschrijvers werd geëerbiedigd.
Dat een prijs- of kostenonderzoek zich te dezen opdrong, leidt de
verzoekende partij af uit het feit dat de prijs van de gekozen inschrijver, afgezet
tegenover de prijs van de verzoekende partij, een verschil oplevert van 21%, dit is
meer dan 15%. Onder verwijzing naar het arrest van de Raad van State van 10 juli
2023, nr. 257.088, stelt de verzoekende partij dat ook buiten de gevallen bedoeld in
artikel 36, § 4, van het koninklijk besluit plaatsing 2017 deze 15%-grens haar
relevantie behoudt bij het opsporen van mogelijk abnormale prijzen.
In het geval er toch een prijs- of kostenonderzoek naar de
eenheidsprijzen en de totaalprijzen zou zijn uitgevoerd, blijkt dit volgens de
verzoekende partij in elk geval niet uit de bestreden beslissing. Met de algemene
standaardformulering in de bestreden beslissing dat er “een algemeen
prijsonderzoek” werd doorgevoerd, kan de verwerende partij alvast niet volstaan:
naar het oordeel van de verzoekende partij is dit niet meer dan een loutere
stijlformule, die in de voorliggende omstandigheden hoe dan ook geen inzicht
biedt in (de omvang van) het gevoerde prijsonderzoek en die de redenen om geen
doorgedreven prijsonderzoek te voeren niet inzichtelijk maakt.
7.
De verwerende partij stelt in haar nota in de eerste plaats dat de
verzoekende partij onterecht van de veronderstelling uitgaat dat er “aanzienlijke
prijsverschillen” zijn tussen de offerte van de gekozen inschrijver en die van de
overige twee inschrijvers. Zij licht toe dat zij in het kader van het algemeen prijsof kostenonderzoek geen rekening diende te houden met de onregelmatig
bevonden offerte van de derde inschrijver, de nv D., op het risico af het
prijsonderzoek onwerkzaam te maken. Te dezen is de offerte van deze inschrijver
substantieel onregelmatig verklaard en geweerd omdat hij niet ter plaatse is
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.985
XII-9494-6/14
geweest. Bij gebrek aan plaatsbezoek zijn de prijzen dus willekeurig opgegeven,
wat iedere vergelijking onmogelijk maakt.
Ten tweede wijst de verwerende partij erop dat de verzoekende
partij het algemeen en het bijzonder prijs- of kostenonderzoek met elkaar lijkt te
verwarren. Te dezen beschikte de verwerende partij over een ruime
appreciatiemarge om te besluiten dat al dan niet schijnbaar abnormale prijzen
voorliggen. Die ruime appreciatiemarge vloeit in de eerste plaats voort uit het
gebrek terzake van een reglementair vermoeden van abnormale prijzen. De
verwerende partij beklemtoont dat deze beoordelingsmarge ruimer is in het kader
van plaatsingsprocedures die gekenmerkt zijn door onderhandelingen, zoals te
dezen het geval is. Ook de specifieke aard van de opdracht verruimt deze
beoordelingsmarge, nu het een atypische metaalconstructie betreft, met een
uitzonderlijke vormgeving. Voor dergelijke opdrachten bestaan geen standaard
eenheidsprijzen. Aannemers dienen een globale calculatie te maken op basis van
productie en montage-uren, en materialen, lakwerk, plaat-, plooi-, knip- en
walswerk. De specifieke aard van de opdracht stelt de verwerende partij niet vrij
van een gedegen prijs- of kostenonderzoek, maar verruimt wel haar
beoordelingsmarge. Tot slot verruimt uiteraard ook het gegeven dat slechts twee
regelmatige offertes voorliggen de beoordelingsmarge van de verwerende partij.
Immers, in die omstandigheid kunnen prijsverschillen slechts worden geacht een
relatieve indicatie van het schijnbaar (ab)normaal karakter van prijzen te zijn.
Binnen die ruime perken mocht de verwerende partij besluiten dat er te dezen geen
schijnbare abnormale prijs voorlag, en dat er dus geen bijzonder prijs- of
kostenonderzoek in de zin van artikel 36 van het koninklijk besluit plaatsing 2017
moest worden opgestart. Dat geen dergelijk bijzonder prijs- of kostenonderzoek
voorlag, doet volgens de verwerende partij overigens niet noodzakelijkerwijze
besluiten dat er geen algemeen prijs- of kostenonderzoek is gevoerd.
Ten derde wijst de verwerende partij er nog op dat er voor haar
geen enkele verplichting bestond om formeel te motiveren waarom een bepaalde
prijs a priori geen schijnbaar abnormaal karakter vertoont, zodat het volstaat dat
uit de bestreden beslissing, minstens uit het administratief dossier, blijkt dat een
vergelijking van de prijzen door de aanbestedende overheid werd uitgevoerd. Met
verwijzing naar de ratio legis van de regelgeving inzake abnormale prijzen, merkt
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.985
XII-9494-7/14
de verwerende partij op dat de formele motivering bij het prijs- of kostenonderzoek
er niet toe strekt om de verzoekende partij toe te laten na te gaan of het
gelijkheidsbeginsel werd nageleefd, maar wel om toe te laten dat nagegaan wordt
of het onderzoek werd gevoerd en of de opgegeven prijs normaal is, in het
maatschappelijk belang.
Beoordeling
8.
Artikel 84 van de wet overheidsopdrachten 2016 luidt:
“De aanbestedende overheid voert een prijzen- of kostenonderzoek uit op de
ingediende offertes, overeenkomstig de door de Koning te bepalen nadere
regels. De Koning kan in uitzonderingen voorzien op het prijzen of
kostenonderzoek voor de door Hem te bepalen opdrachten. Op haar verzoek
verstrekken de inschrijvers tijdens de plaatsingsprocedure alle nodige
inlichtingen om dit onderzoek mogelijk te maken.”
Artikel 35 van het koninklijk besluit plaatsing 2017 bevestigt dat
de aanbestedende overheid de ingediende offertes aan een prijs- of
kostenonderzoek onderwerpt en dat zij daartoe, overeenkomstig artikel 84, tweede
lid, van de wet overheidsopdrachten 2016, de inschrijvers kan verzoeken alle
nodige inlichtingen te verstrekken.
Artikel 36, § 1, van het koninklijk besluit plaatsing 2017 bepaalt
dat, indien uit dit algemeen prijs- of kostenonderzoek blijkt dat er prijzen of kosten
worden aangeboden die abnormaal laag of hoog lijken, de aanbestedende overheid
een bevraging uitvoert. Artikel 36, §§ 2 tot 4, bevat nadere bepalingen in verband
met dat bijzonder onderzoek.
Overeenkomstig artikel 36, § 6, is artikel 36 echter niet van
toepassing, behoudens andersluidende bepaling in de opdrachtdocumenten, op,
onder meer, de onderhandelingsprocedure zonder voorafgaande bekendmaking
voor een opdracht voor werken waarvan de geraamde waarde lager is dan 500.000
euro, zoals te dezen het geval is.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.985
XII-9494-8/14
De verwerende partij was te dezen dus niet verplicht een
prijsbevraging uit te voeren als bedoeld in artikel 36 van het koninklijk besluit
plaatsing 2017.
Dit neemt niet weg dat de aanbestedende overheid ertoe
gehouden is de ingediende offertes te onderwerpen aan het algemene prijs- en
kostenonderzoek als bedoeld in artikel 35 van het voornoemde besluit. Dat
onderzoek
maakt
immers
een
inherent
onderdeel
uit
van
het
regelmatigheidsonderzoek van de offertes en dient steeds te worden uitgevoerd.
Een aanbestedende overheid, die met naleving van het zorgvuldigheidsbeginsel wil
handelen, is er immers toe gehouden om de regelmatigheid van een offerte na te
gaan, en één van de elementen van regelmatigheid is dat de offerte geen abnormale
prijzen bevat. In het kader van dat algemeen onderzoek moet de aanbestedende
overheid de prijzen onderzoeken die in de offertes worden aangeboden, en moet zij
beoordelen of die al dan niet abnormaal hoog of laag zijn. Zij kan daarbij, met
toepassing van artikel 84 van de wet overheidsopdrachten 2016, de betrokken
inschrijvers steeds vragen om concrete inlichtingen te verstrekken.
Indien een aanbestedende overheid in het kader van een
algemeen prijs- en kostenonderzoek met toepassing van artikel 84 van de wet
overheidsopdrachten 2016 en artikel 35 van het koninklijk besluit plaatsing 2017
tot de vaststelling komt dat er geen abnormale prijzen zijn, lijkt de formele
motiveringsplicht niet te vereisen dat dit onderzoek in extenso wordt weergegeven
in het gunningsverslag of in de bestreden beslissing.
Op grond van de materiële motiveringsplicht moet echter wel uit
het dossier blijken dat de aanbestedende overheid een ernstig algemeen prijs- en
kostenonderzoek heeft verricht, onder meer dat zij de prijzen van elke offerte op
zorgvuldige wijze heeft nagekeken. De motieven op grond waarvan zij alsdan van
oordeel is dat de aangeboden prijzen niet abnormaal zijn, dienen uit het dossier te
blijken zodat deze motieven aan de toetsing door de Raad van State kunnen worden
onderworpen.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.985
XII-9494-9/14
Te dezen heeft de verwerende partij, luidens de bestreden
beslissing en het gunningsverslag, een algemeen prijsonderzoek “op basis van
artikel 35 van het KB plaatsing” verricht. Er wordt besloten dat er “geen schijnbaar
afwijkende totaal- of eenheidsprijzen van significante posten gevonden [werden]
van de regelmatig bevonden offertes”.
Dit algemeen prijsonderzoek lijkt, althans wat de totaalprijs
betreft, zijn neerslag te vinden in het als vertrouwelijk neergelegde stuk
‘Onderzoek totaalprijzen’ dat de Raad van State heeft kunnen inzien. Uit dit stuk
blijkt dat de verwerende partij de totaalprijzen van de twee regelmatige
inschrijvers heeft vergeleken met de gemiddelde offerteprijs, en dat daaruit geen
abnormale totale offerteprijzen met een “[m]aximale afwijking: 15 %” naar voren
zijn gekomen. Er werd geen rekening gehouden met de substantieel onregelmatige
offerte van de derde inschrijver.
Voor zover de verzoekende partij aanvoert dat er te dezen een
meer doorgedreven onderzoek had moeten worden gevoerd naar de totaalprijs van
de gekozen inschrijver, met andere woorden dat een bijzonder prijsonderzoek met
prijsverantwoording zich opdrong gelet op het grote prijsverschil tussen de drie
offertes, wordt vastgesteld dat de totaalprijs van de offerte van de gekozen
inschrijver (623.642,82 euro) te dezen inderdaad lager is dan de offerteprijs van de
verzoekende partij (798.344,24 euro), en beduidend lager dan de prijs geboden
door de nv D. (970.320,80 euro) (bedragen btw niet inbegrepen).
De verwerende partij merkt evenwel terecht op dat er te dezen
slechts twee regelmatige offertes zijn, waardoor er geen evident uitgangspunt
voorhanden is om de ene offerte tot toetsingsmaatstaf te verheffen en om de andere
offerte op basis daarvan als behept met een abnormale prijs te bestempelen.
Blijkens het gunningsverslag werd de offerte van de derde inschrijver immers als
substantieel onregelmatig verworpen, omwille van het ontbreken van het
gevraagde attest van plaatsbezoek, verplichting die luidens punt A.3.4 van het
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.985
XII-9494-10/14
bestek aan de inschrijver precies werd opgelegd “ten einde zo een correcte prijs te
kunnen opmaken voor zijn inschrijving”. De aard van die onregelmatigheid lijkt
bijgevolg wel degelijk een element te zijn dat het representatief karakter van de
prijs van de derde inschrijver ondermijnt. In die omstandigheden lijkt het niet voor
de hand liggend om de totaalprijs van die offerte ook in de vergelijking mee op te
nemen, zoals de verzoekende partij doet.
Met de verwerende partij wordt op het eerste gezicht vastgesteld
dat, rekening houdend met het uitgangspunt van twee regelmatig ingediende
offertes, het totale offertebedrag van de gekozen inschrijver minder dan 15 %
onder het gemiddelde bedrag van de door de inschrijvers ingediende offertes ligt
(per analogie met het – te dezen niet-toepasselijke – artikel 36, § 4, van het
koninklijk besluit plaatsing 2017), namelijk 13 %.
Daarnaast wordt vastgesteld dat de totaalprijs van de gekozen
inschrijver ten bedrage van 623.642,82 euro geheel in de lijn ligt van de (herziene)
raming van de waarde van de opdracht ten bedrage van 623.403,59 euro. De
verzoekende partij betwist het realistisch karakter van de raming niet. Een raming
kan in beginsel een objectief en relevant vergelijkingspunt vormen in het kader van
de beoordeling van het abnormaal karakter van prijzen, temeer wanneer er
aanzienlijke verschillen zijn tussen de prijzen van de offertes van de diverse
inschrijvers.
De verzoekende partij wijst er daarnaast evenwel op dat zij als
inschrijver niet kan nagaan of ook alle eenheidsprijzen van de gekozen inschrijver
realistisch zijn ondanks het lage offertebedrag.
In het voornoemd stuk ‘Onderzoek totaalprijzen’ wordt zonder
meer gesteld dat “[z]owel abnormaal HOGE als abnormaal LAGE prijzen” werden
vastgesteld. Uit het administratief dossier blijkt evenwel niet dat, geplaatst voor die
vaststelling, de verwerende partij dienvolgens een nader prijsonderzoek naar
abnormale eenheidsprijzen heeft gevoerd.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.985
XII-9494-11/14
De verwerende partij stelt zelf in haar nota dat “[n]aar aanleiding
van de schorsingsvordering van Verzoekende Partij [zij] uit een overvloed aan
zorgvuldigheid een aanvullend nazicht [heeft] verricht”. Zij lijkt hiermee te
erkennen dat zij het vertrouwelijk stuk ‘Controle eenheidsprijzen’ post factum
heeft opgesteld. Dit stuk kan bijgevolg niet in aanmerking worden genomen om te
besluiten dat de verwerende partij te dezen wel een onderzoek van de
eenheidsprijzen zou hebben verricht, voorafgaand aan het nemen van de
gunningsbeslissing.
Dit stuk ‘Controle eenheidsprijzen’ blijkt bovendien louter een
vergelijkende weergave te zijn, aan de hand van de meetstaat, van zowel de
eenheidsprijzen van de gekozen inschrijver als die van de verzoekende partij met
opgave van het “% afwijking tov raming”, alsook van het “% aandeel post tov
totaal”. Uit dit stuk blijkt op het eerste gezicht dat er voor een aantal posten grote
afwijkingspercentages zijn ten opzichte van de geraamde eenheidsprijs, zowel
hoger als lager, ook voor een aantal, op het eerste gezicht, niet-verwaarloosbare
posten.
Er lijken bijgevolg elementen voorhanden te zijn die de
verwerende partij ertoe hadden moeten brengen om een nader onderzoek te doen
naar het al dan niet abnormale karakter van de door de gekozen inschrijver
aangeboden eenheidsprijzen. Noch uit dit stuk, noch uit enig ander stuk van het
dossier, blijken evenwel de redenen die de verwerende partij zou kunnen hebben
aangenomen om te oordelen dat, ondanks het in het oog springen van een hoog
afwijkingspercentage voor bepaalde posten, dit percentage toch geen schijnbaar
abnormaal karakter zouvertonen.
Voor zover de verwerende partij in haar nota stelt dat haar
beoordelingsruimte om al dan niet over te gaan tot een bijzonder onderzoek naar
abnormale (eenheids)prijzen des te meer aanwezig is in geval van een
onderhandelingsprocedure, blijkt te dezen niet dat over de eenheidsprijzen werd
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.985
XII-9494-12/14
onderhandeld. Voor zover zij in haar nota voorts stelt dat het een atypische
metaalconstructie met een uitzonderlijke vormgeving betreft, en voor dergelijke
opdrachten geen standaard eenheidsprijzen bestaan, lijkt deze argumentatie op het
eerste gezicht een motivering post factum.
De verwerende partij toont bijgevolg niet aan dat zij te dezen,
voorafgaand aan het nemen van de gunningsbeslissing, de op haar rustende plicht
om ook de eenheidsprijzen aan een zorgvuldig onderzoek te onderwerpen, heeft
nageleefd.
De enkele omstandigheid dat de totaalprijs van de offerte van de
gekozen inschrijver de raming van de waarde van de opdracht benadert, toont op
zich nog niet aan dat deze inschrijver in staat is ook voor de betrokken posten de
opdracht op kwalitatieve wijze uit te voeren, noch dat de mededinging door de
abnormaal laag lijkende prijzen niet zou zijn verstoord, en dat bijgevolg het
normdoel van het verplichte prijsonderzoek zou zijn bereikt.
De verwerende partij werpt voor het eerst ter terechtzitting op
dat de verzoekende partij geen belang bij het middel zou hebben, gelet op het feit
dat haar totale offerteprijs veel hoger is dan de geraamde totaalprijs.
De verzoekende partij lijkt daartegenover op het eerste gezicht
terecht te stellen dat een schorsing van de tenuitvoerlegging van de
gunningsbeslissing op grond van dit middel verschillende uitkomsten kan hebben,
en niet valt uit te sluiten dat de offerte van de gekozen inschrijver als onregelmatig
zal dienen te worden geweerd. De verzoekende partij lijkt als regelmatige
inschrijver hoe dan ook geacht te moeten worden te beschikken over het vereiste
belang bij een middel waarin een gebrekkig prijsonderzoek wordt aangekaart.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.985
XII-9494-13/14
VI. Besluit
17.
Het enig middel is ernstig gebleken. De vordering tot schorsing
bij uiterst dringende noodzakelijkheid wordt dan ook ingewilligd.
VII. Kosten
Het is passend, gelet op de hierna ingewilligde vordering tot
schorsing en het daaropvolgende nog noodzakelijke procedureverloop, de kosten,
de gevorderde rechtsplegingsvergoeding inbegrepen, in beraad te houden.
BESLISSING
De Raad van State beveelt de schorsing van de tenuitvoerlegging van de
beslissing van het college van burgemeester en schepenen van de gemeente
Westerlo van 15 april 2024 waarbij de overheidsopdracht ‘Bouwen van
afscheidspaviljoen (6x) + bergruimte (6x) op 7 begraafplaatsen […] te
Heultje/ Oevel / Oosterwijk / Tongerlo (enkel paviljoen) / Voortkapel /
Zoerle-Parwijs/ Westerlo (enkel berging)’ wordt gegund aan de bv V..
Dit arrest is uitgesproken te Brussel, op drie juni tweeduizend vierentwintig, door
de Raad van State, XIIe kamer, samengesteld uit:
Patricia De Somere,
staatsraad, waarnemend voorzitter,
bijgestaan door
Silja Doms,
griffier.
De griffier
De voorzitter
Silja Doms
Patricia De Somere
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.985
XII-9494-14/14