Conseil d'État de Belgique — Raad van State — ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.888 (2024-10-02)
Samenvatting (NL) :
Arrest nr 260.888 van 2 oktober 2024 Openbaar ambt - Tucht (openbaar ambt)
Beslissing : Verwerping Depersonalisatie
--- TEXTE INTÉGRAL DE L'ARRÊT ---
RAAD VAN STATE, AFDELING BESTUURSRECHTSPRAAK
VOORZITTER VAN DE XIIe KAMER
ARREST
nr. 260.888 van 2 oktober 2024
in de zaak A. 241.987/XII-9760
In zake:
XXXX
woonplaats kiezend te XXXX
XXXX
tegen:
het VLAAMSE GEWEST
bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaat Tom De Sutter
kantoor houdend te 9000 Gent
Koning Albertlaan 128
bij wie woonplaats wordt gekozen
-------------------------------------------------------------------------------------------------I. Voorwerp van de vordering
De vordering, ingesteld op 23 mei 2024, strekt tot de schorsing
van de tenuitvoerlegging van de “afwijzing van uitoefening van tuchtvorderingen
in subsidiaire orde ten aanzien van politionele diensten, alsook afwijzing van
tuchtrechtelijk onderzoek ten aanzien van gemeenteoverheid stad […]” die
verzoeker afleidt uit de brief van de gouverneur van de provincie XXX van
26 maart 2024.
II. Verloop van de rechtspleging
De verwerende partij heeft een nota en een administratief dossier
ingediend.
Eerste auditeur Iris Verheven heeft een verslag opgesteld.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.888
XII-9760-1/9
De partijen zijn opgeroepen voor de terechtzitting, die heeft
plaatsgevonden op 26 september 2024.
Staatsraad Ann Coolsaet heeft verslag uitgebracht.
Verzoeker en advocaat Adeline De Clercq, die loco advocaat
Tom De Sutter verschijnt voor de verwerende partij, zijn gehoord.
Eerste auditeur Iris Verheven heeft een met dit arrest
eensluidend advies gegeven.
Er is toepassing gemaakt van de bepalingen op het gebruik der
talen, vervat in titel VI, hoofdstuk II, van de wetten op de Raad van State,
gecoördineerd op 12 januari 1973.
III. Feiten
3.1.
Verzoeker richt op 10 december 2023 een verzoekschrift aan de
procureur des Konings van het rechtsgebied waar hij woont met de vraag om een
afschrift te bekomen van “elk dossier” dat hem betreft “voor elk uitgevoerd en
lopend onderzoek”. Tevens vraagt verzoeker de stopzetting van alle
“onderzoekshandelingen voor strafvordering” die hem betreffen, alsook dat alle
informatie over hem wordt bewaard.
3.2.
Bij brief van 20 december 2023 vraagt verzoeker aan de
consulent voor de veiligheid en de bescherming van de persoonlijke levenssfeer
van de Federale gerechtelijke politie om toegang tot de over hem verwerkte
persoonsgegevens door politionele diensten, inlichtingen- en veiligheidsdiensten.
In diezelfde brief vraagt verzoeker ook om toezicht uit te oefenen op de naleving
van zijn brief van 10 december 2023 aan het Federaal Parket, alsook om alle
informatie van politionele diensten, inlichtingen- en veiligheidsdiensten over hem
te archiveren voor historisch onderzoek.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.888
XII-9760-2/9
3.3.
In een brief van 11 januari 2024 aan verzoeker zet de Federale
politie uiteen waarom aan zijn verzoek geen gevolg kan worden gegeven.
Verzoeker wordt doorverwezen naar het Controleorgaan op de politionele
informatie.
3.4.
Bij aangetekende brief van 23 januari 2024 richt verzoeker, met
verwijzing naar de brief van 11 januari 2024 (zie supra, nr. 3.3.), een verzoek tot
heroverweging aan de consulent voor de veiligheid en de bescherming van de
persoonlijke levenssfeer van de Federale gerechtelijke politie.
3.5.
In antwoord op verzoekers brief van 23 januari 2024 (zie supra,
nr. 3.4.) zet de Federale politie uiteen waarom aan zijn verzoek nog steeds geen
gevolg kan worden gegeven. Voor het geval verzoeker het niet eens is met het
bezorgde antwoord, wordt hij doorverwezen naar het Controleorgaan op de
politionele informatie.
3.6.
Op 22 februari 2024 richt verzoeker een verzoekschrift “met
betrekking tot wetmatige en ethische gegevensverwerking door politionele
diensten” aan de burgemeester van de stad XXX. Hij verwijst naar zijn
verzoekschriften aan de Federale gerechtelijke politie en voert aan dat daaraan
geen enkel gevolg werd gegeven. Verzoeker besluit dat de Federale gerechtelijke
politie aldus deontologische inbreuken begaat. Hij vraagt daarom aan de
burgemeester van de stad XXX “als bevoegde bestuurlijke overheden, de
vordering van de naleving van de wettelijke kaders en overgemaakte
verzoekschriften”, alsook “de vordering van de korpschef, de bestuurlijke
directeur-coördinator en gerechtelijk directeur tot inspectie en verslaggeving van
de wetmatigheid en ethiek van gegevensverwerking” met betrekking tot hem.
3.7.
Het Data Protection Office van de stad XXX beantwoordt
verzoekers brief van 22 februari 2024 als volgt: “Zoals aangegeven in het
antwoord dat u van de Federale politie ontving, dient u zich met uw vraag te richten
aan het COC (Controleorgaan op de Politionele Informatie)”.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.888
XII-9760-3/9
3.8.
Op 25 maart 2024 richt verzoeker een “verzoekschrift met
betrekking tot de tenuitvoerlegging van een tuchtonderzoek” aan het Bureau voor
Integriteit van de stad XXX. Hij verwijst naar de eerder gevoerde correspondentie
(zie supra, nrs. 3.4.-3.7.), besluit hieruit dat de burgemeester zijn ambtsplichten
heeft verzuimd en vraagt aan het Bureau voor Integriteit “de tenuitvoerlegging”
van een tuchtonderzoek door de Vlaamse regering als bevoegde tuchtoverheid.
3.9.
Op 25 maart 2025 antwoordt de voorzitter van het Bureau voor
Integriteit dat het Bureau voor Integriteit niet bevoegd is om op verzoekers vraag in
te gaan. Hij wijst verzoeker erop dat de burgemeester als hoofd van de lokale
politie geen gerechtelijke bevoegdheden heeft en niet bevoegd is voor de Federale
gerechtelijke politie, die onder het gezag staat van het parket en de federale
overheid.
3.10.
Op 26 maart 2024 richt verzoeker een “verzoekschrift met
betrekking tot toezicht, subsidiaire tuchtvorderingen en tuchtonderzoek” aan de
gouverneur van de provincie XXX. Verzoeker vraagt de gouverneur eensdeels om
in het kader van het bestuurlijk toezicht de beslissing van de stad XXX te
vernietigen en “de bevoegdheden van de functie burgemeester inzake politionele
diensten in subsidiaire orde uit te oefenen”, en anderdeels, om een tuchtonderzoek
te voeren naar de burgemeester van de stad XXX wegens grove nalatigheid.
3.11.
Bij aangetekende brief van 7 mei 2024 deelt de gouverneur van
de provincie XXX aan verzoeker het volgende mee:
“Ik heb uw klacht over bovenvermeld onderwerp goed ontvangen.
In het raam van het algemeen bestuurlijk toezicht ben ik echter niet bevoegd om
hierover te oordelen. Uw klacht heeft immers betrekking op de werking van
politionele diensten, en meer specifiek de verwerking van persoonsgegevens. Het
enkele feit dat de burgemeester aan het hoofd staat van het lokale politiekorps,
verandert niets aan de principiële onbevoegdheid van mijn ambt: ik kan als
toezichthoudende overheid dus geenszins in de plaats treden van de burgemeester
en in subsidiaire orde beslissen of een tuchtprocedure al dan niet moe(s)t worden
opgestart.
Bovendien bestaat er een gespecialiseerd controleorgaan dat in het bijzonder
bevoegd is voor de beoordeling van vermeende schendingen van de privacy door de
politionele diensten, nl. het ‘Controleorgaan op de Politionele Informatie’ (COC).
Zoals u reeds meermaals werd meegedeeld - o.a. door de stad […] en door de
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.888
XII-9760-4/9
federale politie zelf - moet u uw klacht daarom bij dit orgaan indienen. Meer
informatie vindt u terug via de website www.controleorgaan.be.
Ik hoop u hiermee voldoende geïnformeerd te hebben.”
Dit is de bestreden beslissing.
IV. Regelmatigheid van de rechtspleging
In het verzoekschrift vraagt verzoeker de zaak niet in een
openbare terechtzitting te behandelen.
Bij
beschikking
van
19
september
2024
beslist
de
kamervoorzitter van de XIIe kamer dit verzoek af te wijzen en de beschikking
waarbij de zaak wordt vastgesteld op de openbare terechtzitting van 26 september
2024 te bevestigen.
V. Exceptie van niet-ontvankelijkheid
Uiteenzetting van de exceptie
De verwerende partij voert aan dat de bestreden beslissing geen
wijzigingen in de rechtsorde met zich brengt en aldus geen voor schorsing of
vernietiging vatbare rechtshandeling is. Het gaat zelfs niet over het niet-uitoefenen
van de facultatieve schorsings- en vernietigingsbevoegdheid in het kader van het
algemeen administratief toezicht, wat volgens de vaste rechtspraak van de Raad
van State evenmin een voor schorsing of vernietiging vatbare rechtshandeling is.
De gouverneur van de provincie XXX heeft immers geen enkele bevoegdheid in
het kader van het algemeen administratief toezicht met betrekking tot de in de
klacht van de verzoeker aangehaalde aangelegenheden. De verwerende partij
besluit dat het beroep tot nietigverklaring kennelijk onontvankelijk is en dat de
vordering tot schorsing als accessorium eveneens kennelijk onontvankelijk is.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.888
XII-9760-5/9
Beoordeling
De Raad van State kan in een kort geding slechts een beperkt
onderzoek wijden aan ontvankelijkheidsexcepties. Een verzoekende partij kan er
zich immers minder behoorlijk tegen verweren dan in een procedure ten gronde.
Daarom past het in een kort geding dat de Raad van State deze excepties eerder zou
verwerpen dan aannemen, tenzij indien zijn beperkt onderzoek uitwijst dat een
dergelijke exceptie een hoge graad van ernst vertoont.
Een beroep tot nietigverklaring moet krachtens artikel 14, § 1,
van de gecoördineerde wetten op de Raad van State een (griefhoudende)
administratieve rechtshandeling tot voorwerp hebben. Hetzelfde geldt luidens
artikel 17, § 1, eerste lid, van de gecoördineerde wetten op de Raad van State voor
de vordering tot schorsing die er een accessorium van is. Onder rechtshandeling in
de zin van de voormelde bepaling dient te worden verstaan een handeling waarbij
wordt beoogd rechtsgevolgen te doen ontstaan of te beletten dat zij tot stand
komen, met andere woorden waarbij wordt beoogd wijzigingen aan te brengen in
een bestaande rechtsregel of rechtstoestand, dan wel zodanige wijziging te
beletten. De bestuurshandeling moet de rechtzoekende uit zichzelf onmiddellijk en
effectief kunnen benadelen. Zo zijn bijvoorbeeld niet-griefhoudend – en bijgevolg
in beginsel niet vatbaar voor een vernietigingsberoep – een louter informatieve
brief of e-mail waarin de wet louter wordt geciteerd, voorbereidende handelingen,
voorstellen, niet-bindende adviezen en loutere uitvoeringsmaatregelen.
In de huidige stand van het geding wordt vastgesteld dat
verzoeker in wezen de schorsing (en vernietiging) beoogt te bekomen, eensdeels,
van de weigering door de verwerende partij om als toezichthoudende overheid, in
de plaats van de burgemeester van de stad XXX, tuchtvorderingen uit te oefenen
ten aanzien van de politiediensten, en anderdeels, van de weigering om een
tuchtonderzoek te voeren ten aanzien van de burgemeester van de stad XXX.
Wat het eerste voorwerp van verzoekers vordering betreft - de
weigering door de verwerende partij om als toezichthoudende overheid, in de
plaats van de burgemeester van de stad XXX, tuchtvorderingen uit te oefenen ten
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.888
XII-9760-6/9
aanzien van de politiediensten – wordt prima facie vastgesteld dat deze bestreden
‘beslissing’ zich aandient als de weigering door de verwerende partij om het door
verzoeker gevraagde bestuurlijk toezicht uit te oefenen. Het gegeven dat de
provinciegouverneur oordeelt onbevoegd te zijn om het gevraagde bestuurlijk
toezicht uit te oefenen, alsook de vraag – die te dezen onbeantwoord kan blijven –
of dat standpunt van de gouverneur al dan niet correct is, doen niet anders
oordelen.
De provinciegouverneur beschikt in toepassing van de artikelen
326 e.v. van het decreet van 22 december 2017 ‘over het lokaal bestuur’ (hierna:
het decreet lokaal bestuur) over facultatief uit te oefenen bevoegdheden in het
kader van het algemeen bestuurlijk toezicht, alsook – waarop verzoeker lijkt te
zinsspelen – in het kader van het dwangtoezicht. De – zelfs uitdrukkelijk gewilde –
onthouding van de toezichthoudende overheid om van die facultatieve
bevoegdheden gebruik te maken, doet geen rechtsgevolgen ontstaan, noch belet
deze onthouding dat rechtsgevolgen tot stand komen. Er wordt met andere
woorden te dezen noch beoogd wijzigingen aan te brengen in een bestaande
rechtsregel of rechtstoestand, noch zodanige wijzigingen te beletten. Bijgevolg is
de weigering door de verwerende partij om als toezichthoudende overheid, in de
plaats van de burgemeester van de stad XXX, tuchtvorderingen uit te oefenen ten
aanzien van de politiediensten, geen voor vernietiging vatbare administratieve
rechtshandeling en kan zij aldus niet het voorwerp vormen van een beroep tot
nietigverklaring of een vordering tot schorsing.
In de mate dat de vordering van verzoeker is gericht tegen de
weigering door de verwerende partij om als toezichthoudende overheid, in de
plaats van de burgemeester van de stad XXX, tuchtvorderingen uit te oefenen ten
aanzien van de politiediensten, is zij prima facie niet-ontvankelijk.
Wat het tweede voorwerp van verzoekers vordering betreft - de
weigering om een tuchtonderzoek te voeren ten aanzien van de burgemeester van
de stad XXX – wordt prima facie vastgesteld dat de tuchtbevoegdheid ten aanzien
van lokale mandatarissen overeenkomstig artikel 156 van de decreet lokaal bestuur
eveneens een facultatief uit te oefenen bevoegdheid is. Uit deze vaststelling volgt
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.888
XII-9760-7/9
dat de “afwijzing van tuchtrechtelijk onderzoek ten aanzien van gemeenteoverheid
stad […]” evenmin een voor vernietiging vatbare administratieve rechtshandeling
is en aldus evenmin het voorwerp kan vormen van een beroep tot nietigverklaring
of een vordering tot schorsing, nog daargelaten dat, zoals de verwerende partij
opmerkt, prima facie uit de artikelen 37 en 38 van het besluit van de Vlaamse
Regering van 6 juli 2018 ‘houdende het statuut van de lokale mandataris’ (hierna:
bet besluit van de Vlaamse regering van 6 juli 2018) moet worden afgeleid dat niet
de provinciegouverneur, maar uitsluitend de Vlaamse regering bevoegd is om een
tuchtvervolging ten aanzien van een burgemeester te starten.
In de mate dat de vordering van verzoeker is gericht tegen de
weigering door de verwerende partij om een tuchtonderzoek te voeren ten aanzien
van de burgemeester van de stad XXX, is zij prima facie niet-ontvankelijk.
Uit wat voorafgaat volgt dat de exceptie van de verwerende
partij de vereiste ernst vertoont opdat ze in de huidige stand van de zaak kan
worden aangenomen en dat ze in de aangegeven mate gegrond is.
Conclusie
Uit wat voorafgaat, volgt dat de vordering tot schorsing
niet-ontvankelijk is.
BESLISSING
-
De Raad van State verwerpt de vordering.
-
Bij de publicatie van dit arrest door de Raad van State wordt de identiteit
van verzoeker niet bekendgemaakt.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.888
XII-9760-8/9
Dit arrest is uitgesproken te Brussel, op twee oktober tweeduizend vierentwintig,
door de Raad van State, XIIe kamer, samengesteld uit:
Ann Coolsaet,
staatsraad, waarnemend voorzitter,
bijgestaan door
Silja Doms,
griffier.
De griffier
De voorzitter
Silja Doms
Ann Coolsaet
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.888
XII-9760-9/9