Conseil d'État de Belgique — Raad van State — ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.261.018 (2024-10-11)
Samenvatting (NL) :
Arrest nr 261.018 van 11 oktober 2024 Openbaar ambt - Tucht (openbaar
ambt) Beslissing : Verwerping Depersonalisatie
--- TEXTE INTÉGRAL DE L'ARRÊT ---
RAAD VAN STATE, AFDELING BESTUURSRECHTSPRAAK
VOORZITTER VAN DE XIIe KAMER
ARREST
nr. 261.018 van 11 oktober 2024
in de zaak A. 242.253/XII-9722
In zake:
XXXX
bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaat Rob Trips
kantoor houdend te 9990 Maldegem
Mottedreef 10
bij wie woonplaats wordt gekozen
tegen:
de BELGISCHE STAAT,
vertegenwoordigd door de minister van Binnenlandse Zaken
woonplaats kiezend bij
de Federale politie DGR/JUR/CTX
gevestigd te 1050 Brussel
Kroonlaan 145/A
-------------------------------------------------------------------------------------------------I. Voorwerp van de vordering
De vordering, ingesteld op 20 juni 2024, strekt tot de schorsing
van de tenuitvoerlegging van de beslissing van de hogere tuchtoverheid van
19 april 2024 waarbij aan verzoeker de zware tuchtstraf van het ontslag van
ambtswege is opgelegd.
II. Verloop van de rechtspleging
De verwerende partij heeft een nota en een administratief dossier
ingediend.
Eerste auditeur Rita Van den Eeckhout heeft een verslag
opgesteld.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.261.018
XII-9722-1/24
De partijen zijn opgeroepen voor de terechtzitting, die heeft
plaatsgevonden op 10 oktober 2024.
Staatsraad Ann Coolsaet heeft verslag uitgebracht.
Advocaat Angelique Van De Meirssche, die loco advocaat Rob
Trips verschijnt voor verzoeker en adviseur Jana Mouton die verschijnt voor de
verwerende partij, zijn gehoord.
Eerste auditeur Rita Van den Eeckhout heeft een met dit arrest
andersluidend advies gegeven.
Er is toepassing gemaakt van de bepalingen op het gebruik der
talen, vervat in titel VI, hoofdstuk II, van de wetten op de Raad van State,
gecoördineerd op 12 januari 1973.
III. Feiten
3.1.
Verzoeker was eerste inspecteur van politie bij de Federale
politie.
3.2.
Op 22 december 2022 deelt verzoekers diensthoofd aan de
gewone tuchtoverheid van verzoeker mee dat lastens verzoeker een huiszoeking
werd uitgevoerd op de werkplaats. Het diensthoofd deelt tevens mee dat de
Algemene Inspectie van de federale politie en van de lokale politie (hierna: de
Algemene Inspectie) heeft gevraagd alle gerechtelijke dossiers met parketcode 60
(drugs) waarin verzoeker betrokken was voor de jaren 2020 tot 2022 te bezorgen
en dat hij verder de draagwijdte van het dossier niet kent.
3.3.
Op 22 december 2022 richt de gewone tuchtoverheid een brief
aan de procureur des Konings met het verzoek om meer informatie te bekomen.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.261.018
XII-9722-2/24
3.4.
Op 29 december 2022 antwoordt de procureur des Konings aan
de gewone tuchtoverheid als volgt:
“Met verwijzing naar artikel 26 van de wet van 13 mei 1999 houdende het
tuchtstatuut van de personeelsleden van de politiediensten en met verwijzing naar
uw brief van 22 december 2022 stel ik U ervan in kennis dat mijn ambt een
opsporingsonderzoek heeft geopend lastens […] wegens feiten die werden
gekwalificeerd als handel en bezit verdovende middelen.
In kader van voormeld onderzoek werd op 22 december 2022 een huiszoeking
uitgevoerd zowel op de werkplaats als in de privé woning van betrokkene.
Bij de zoeking werden bezitshoeveelheden drugs aangetroffen met name twee
enveloppen met mogelijk cocaïne. Betrokkene verklaarde ook drugs te gebruiken.
Het onderzoek inzake eventuele handel dient verder gevoerd te worden.
Er kan vermeld worden dat er tevens een PV werd opgesteld inzake mogelijk bezit
kinderpornografie […] alsook een PV inzake een eventuele Verontrustende
Opvoedingssituatie van de kinderen […].
Zoals aangegeven in uw brief lijken in de huidige stand van zaken de thans genomen
maatregelen (intrekking bewapening en geen toegang tot de politionele databanken)
te volstaan. U zal oordelen of gelet voormelde feiten een schorsing zich opdringt.
Gelet op het geheim van het onderzoek wordt aan de tuchtoverheid op dit ogenblik
nog geen inzage toegestaan en worden geen afschriften van stukken overgemaakt.
Tevens is er bezwaar tegen het voeren van een parallel”.
3.5.
Met een nota van 5 januari 2023 wordt de zaak aanhangig
gemaakt bij de hogere tuchtoverheid.
3.6.
De hogere tuchtoverheid beslist op 15 februari 2023 om
toepassing te maken van artikel 56, tweede lid, van de wet van 13 mei 1999
‘houdende het tuchtstatuut van de personeelsleden van de politiediensten’ (hierna:
de tuchtwet).
3.7.
Op 3 maart 2023 vraagt de dienst Toezicht op de interne werking
en kwaliteit van de Federale politie (hierna: de dienst TIWK) aan de procureur des
Konings om een afschrift van het strafdossier te mogen ontvangen, haar in te
lichten over de gevolgen verleend aan het strafdossier en of er nog steeds bezwaar
is tegen het voeren van een parallel onderzoek.
3.8.
Op 20 maart 2023 antwoordt de procureur des Konings dat gelet
op de stand van zaken geen afschrift van het dossier wordt overgemaakt, dat het
opsporingsonderzoek nog lopende is en dat er bezwaar is tegen het voeren van een
parallel voorafgaand onderzoek door de tuchtoverheid.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.261.018
XII-9722-3/24
3.9.
Bij brief van 24 april 2023 bezorgt de procureur des Konings een
afschrift van het strafdossier aan de dienst TIWK, met de vermelding dat de zaak
zonder gevolg is geklasseerd wegens voorrang aan de tuchtrechtelijke afhandeling.
3.10.
Op 10 oktober 2023 stelt de hogere tuchtoverheid het inleidend
verslag op met daarin het voornemen om de zware tuchtstraf van het ontslag van
ambtswege op te leggen.
3.11.
Verzoeker dient een schriftelijk verweer in en wordt mondeling
gehoord op 13 november 2023.
3.12.
Op 21 november 2023 stelt de hogere tuchtoverheid voor de
zware tuchtstraf van het ontslag van ambtswege op te leggen.
3.13.
Op 30 november 2023 dient verzoeker tegen dat voorstel een
verzoek tot heroverweging in bij de Tuchtraad.
3.14.
Op 19 maart 2024 adviseert de Tuchtraad:
“In hoofdorde:
dat het gepast voorkomt voor de tuchtoverheid af te zien een straf op te leggen
wegens
voor het feit betreffende het bezit en chronisch gebruik van cocaïne, het instellen
van de tuchtvordering buiten de termijn zoals voorzien door artikel 56, lid 1 van de
wet van 13 mei 1999 houdende het tuchtstatuut van de personeelsleden van de
politiediensten, zodat de tuchtvordering voor dit feit is komen te vervallen
en voor het feit betreffende het raadplegen van het telefoonnummer […], het
gegeven dat niet is bewezen dat het om een tuchtvergrijp gaat;
In ondergeschikte orde:
in zoverre de tuchtoverheid het vervallen zijn van de tuchtvordering krachtens
artikel 56 van voormelde Wet niet volgt,
dat de feiten van het bezit en het chronisch gebruik van drugs bewezen zijn en aan
verzoeker dienen te worden toegerekend;
dat deze feiten een tuchtinbreuk uitmaken in de zin van artikel 3 van de Wet van 13
mei 1999 houdende het tuchtstatuut van de personeelsleden van de politiediensten;
dat de voorgestelde straf van het ontslag van ambtswege voor deze feiten alleen een
gepaste straf is.”
3.15.
Op 2 april 2024 formuleert de hogere tuchtoverheid het
voornemen om af te wijken van het advies van de Tuchtraad.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.261.018
XII-9722-4/24
3.16.
Op 19 april 2024 beslist de hogere tuchtoverheid om aan
verzoeker de zware tuchtstraf van het ontslag van ambtswege op te leggen.
Dit is de bestreden beslissing.
IV. Schorsingsvoorwaarden
Krachtens artikel 17, § 1, van de gecoördineerde wetten op de
Raad van State kan de schorsing van de tenuitvoerlegging slechts worden bevolen
onder de dubbele voorwaarde dat de zaak te spoedeisend is voor een behandeling
ervan in een beroep tot nietigverklaring en indien minstens één ernstig middel
wordt aangevoerd dat de nietigverklaring van de akte of het reglement prima facie
kan verantwoorden.
V. Ernst van de middelen
A. Eerste middel
Uiteenzetting van het middel
Verzoeker voert in het eerste middel de schending aan van
artikel 56 van de tuchtwet en van de redelijketermijneis. Verzoeker zet uiteen dat
van een kennisneming of vaststelling van de tuchtfeiten in de zin van artikel 56,
eerste lid, van de tuchtwet sprake is op het ogenblik dat de tuchtoverheid over
voldoende nauwkeurige en bewijskrachtige gegevens beschikt. Verzoeker sluit
zich aan bij het standpunt van de Tuchtraad dat de gewone tuchtoverheid reeds op
29 december 2022 een duidelijk beeld had van de feiten van druggebruik en over
voldoende elementen beschikte om de tuchtvordering in te leiden. Verzoeker voert
aldus in wezen de verjaring van de tuchtfeiten aan. Voorts wijst verzoeker erop dat
artikel 56 van de tuchtwet de tuchtoverheid wel de mogelijkheid biedt, maar niet de
verplichting oplegt, om het onderzoek van de gerechtelijke overheden af te
wachten. Een verwijzing naar artikel 56, tweede lid, van de tuchtwet kan het uitstel
van de tuchtvordering slechts verantwoorden wanneer de tuchtoverheid op grond
van een eigen onderzoek geen voldoende klaarheid in de zaak heeft kunnen
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.261.018
XII-9722-5/24
brengen. Volgens verzoeker heeft de hogere tuchtoverheid te dezen ten onrechte de
gerechtelijke eindbeslissing afgewacht. De tuchtoverheid had kunnen overgaan tot
een administratief verhoor. Na de mededeling door de procureur des Konings op
24 april 2023 dat de feiten zonder gevolg werden gerangschikt, duurde het
bovendien nog tot 10 oktober 2023 alvorens de hogere tuchtoverheid een inleidend
verslag betekende. Volgens verzoeker schendt de bestreden beslissing daarom de
redelijketermijneis.
Beoordeling
Eerste grief: schending van artikel 56 van de tuchtwet
Verzoeker voert vooreerst de schending aan van artikel 56 van
de tuchtwet, door op te werpen dat de tuchtfeiten verjaard zijn.
Artikel 56, eerste en tweede lid, van de tuchtwet luiden:
“Art. 56. De betekening van het inleidend verslag aan het personeelslid moet
geschieden binnen zes maanden na de kennisneming of vaststelling van de feiten
door een bevoegde tuchtoverheid. Bij ontstentenis en onder voorbehoud van het
tweede lid, kan geen tuchtvordering meer worden ingesteld.
In het geval dat een opsporingsonderzoek loopt of de strafvervolging is ingesteld
voor dezelfde feiten, begint die termijn te lopen de dag dat de tuchtoverheid door de
gerechtelijke overheid ervan in kennis gesteld wordt dat er een gerechtelijke
eindbeslissing werd genomen of dat het dossier geseponeerd is dan wel de
strafvordering vervallen is.”
Artikel 56, eerste lid, van de tuchtwet verplicht de tuchtoverheid
om binnen een bepaalde termijn de tuchtprocedure op te starten, hetgeen gebeurt
met de kennisgeving van het inleidend verslag aan de betrokkene. Het gaat om een
vervaltermijn waarna geen tuchtvordering meer kan worden ingesteld. Deze
bepaling garandeert de politieambtenaar dat hij korte tijd nadat de tuchtoverheid op
de in de wet bepaalde wijze kennis heeft van de feiten, uitsluitsel krijgt over zijn
onzekere situatie. Van een kennisneming of vaststelling van tuchtfeiten in de zin
van artikel 56, eerste lid, van de tuchtwet is slechts sprake op het ogenblik dat de
tuchtoverheid met betrekking tot die feiten over voldoende nauwkeurige en
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.261.018
XII-9722-6/24
bewijskrachtige gegevens beschikt. Het is ook pas dan dat deze verjaringstermijn
ingaat.
Artikel 56, tweede lid, van de tuchtwet biedt de tuchtoverheid de
mogelijkheid – maar niet de verplichting – om de tuchtrechtelijke vervolging uit te
stellen tot de gerechtelijke overheden hun onderzoek hebben beëindigd. Het maakt
het de tuchtoverheid mogelijk om, wanneer zij twijfels heeft over de wezenlijke
elementen die in een tuchtzaak aan de orde zijn – het bewijs van de feiten die de
betrokkene gepleegd heeft, de ernst van de feiten en schuld van de betrokkene, de
tuchtrechtelijke kwalificatie en de weerslag van de feiten op de werking van de
dienst –, een definitieve uitspraak van de strafrechter af te wachten. De verwijzing
naar artikel 56, tweede lid, van de tuchtwet kan evenwel slechts deugdelijk het
uitstel van de tuchtvordering verantwoorden wanneer de tuchtoverheid op grond
van een eigen onderzoek geen voldoende klaarheid in de zaak heeft kunnen
brengen. De tuchtoverheid heeft immers de verplichting om een tuchtzaak binnen
een redelijke termijn af te handelen en het bestaan van een strafonderzoek is op
zich geen deugdelijke reden om de tuchtvordering niet op te starten. Er is slechts
reden om de tuchtvordering uit te stellen wanneer de tuchtoverheid er niet in slaagt
om met een eigen onderzoek een duidelijk zicht te krijgen op het bestaan en de
ernst van de feiten en om zich aldus een beeld te vormen van de noodzaak van een
tuchtrechtelijke vervolging.
De mogelijkheid om de tuchtvordering uit te stellen moet
derhalve worden opgevat als een uitzondering op de regel, waarvan slechts gebruik
mag worden gemaakt wanneer de tuchtoverheid op basis van een eigen onderzoek
er niet in slaagt om alle gegevens die van wezenlijk belang kunnen zijn voor het
tuchtrechtelijk optreden te achterhalen. Een en ander heeft tot gevolg dat de Raad
van State, wanneer een verzoeker aanvoert dat de tuchtvordering ten onrechte
gekoppeld is aan de afloop van de gerechtelijke procedure, desgevraagd nagaat of
de tuchtoverheid niet op grond van het eigen onderzoek over voldoende gegevens
beschikte om op correcte wijze de tuchtvordering in te stellen en of zij wel
voldoende inspanningen heeft geleverd om zelf klaarheid in de zaak te brengen.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.261.018
XII-9722-7/24
Bij de beoordeling van de vraag wanneer de gegevens waarover
de (hogere) tuchtoverheid beschikt, volstaan om de tuchtvordering op te starten en
daartoe een inleidend verslag op te stellen, met andere woorden wanneer de
tuchtoverheid zich een duidelijk beeld kan vormen omtrent het bestaan en de ernst
van de feiten en de toerekening ervan aan de politieambtenaar, beschikt deze
overheid over een ruime beoordelingsbevoegdheid. De Raad van State is bij de
beoordeling hiervan enkel bevoegd om desgevraagd na te gaan of de tuchtoverheid
is uitgegaan van de juiste feitelijke gegevens, of zij die correct heeft beoordeeld en
of zij binnen de perken van de redelijkheid tot haar besluit is gekomen.
Het is voorts aan verzoeker, die de schending van artikel 56 van
de tuchtwet aanvoert, om het bewijs te leveren dat de door die bepaling
voorgeschreven verjaringstermijn niet werd nageleefd.
Niet wordt betwist dat de hogere tuchtoverheid daadwerkelijk de
kennisneming van de gerechtelijke eindbeslissing heeft afgewacht alvorens de
tuchtprocedure op te starten. Zij maakte aldus toepassing van artikel 56, tweede lid,
van de tuchtwet.
Verzoeker van zijn kant, stelt zich op het standpunt dat de
tuchtoverheid reeds vroeger over voldoende gegevens beschikte om op correcte
wijze de tuchtvordering in te stellen, met name op 29 december 2022 ingevolge de
mededeling door de procureur des Konings van de resultaten van de uitgevoerde
huiszoeking.
Centraal staat derhalve de vraag of op het door verzoeker
aangehaalde tijdstip de (hogere) tuchtoverheid de vereiste voldoende zekerheid
had om de tuchtvordering op te starten en daartoe een inleidend verslag op te
stellen, met andere woorden of de tuchtoverheid zich op dat ogenblik een duidelijk
beeld kon of moest vormen omtrent het bestaan en de ernst van de feiten en de
toerekening ervan aan verzoeker derwijze dat er op dat ogenblik sprake was van
een kennisneming in de zin als hiervoor is gesteld.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.261.018
XII-9722-8/24
Te dezen wordt prima facie vastgesteld dat op 29 december 2022
de tuchtoverheid met betrekking tot de ten laste gelegde tuchtfeiten kennis heeft
van de volgende gegevens: 1) er loopt een opsporingsonderzoek lastens verzoeker
wegens “feiten die werden gekwalificeerd als handel en bezit verdovende
middelen”, 2) er werden huiszoekingen uitgevoerd op de werkplaats en in de
privéwoning “waarbij bezitshoeveelheden drugs [werden] aangetroffen met name
twee enveloppen met mogelijk cocaïne” , 3) betrokkene “verklaarde ook drugs te
gebruiken”, en 4) het onderzoek inzake eventuele handel moet verder worden
gevoerd.
Ter adstructie van het standpunt dat zij hiermee niet over
voldoende nauwkeurige en bewijskrachtige gegevens beschikte, wijst de hogere
tuchtoverheid in de bestreden beslissing onder meer op het volgende:
“Louter op basis van deze kennisgeving kon mijn ambt geen standpunt over de
feiten innemen. Het was op dat ogenblik bijvoorbeeld niet onomstotelijk vastgesteld
dat er zich daadwerkelijk een psychotrope stof bevond in de enveloppes die bij de
huiszoeking werden aangetroffen. Ook de loutere melding dat u verklaarde drugs te
gebruiken, zonder enige juiste context en een volledige lezing van de verklaring,
kan niet aanzien worden als voldoende informatie. Mijn ambt dient nauwkeurig en
met de nodige voorzichtigheid te handelen. Hierbij is het essentieel om ambtshalve
te kunnen onderzoeken of de uitspraak die gedaan werd naar aanleiding van uw
verklaring bij de gerechtelijke overheden, voor mijn ambt rechtsgeldig is. Dit kan
alleen maar gebeuren door de volledige verklaring te lezen in verhouding met de
elementen die deel uitmaken van het strafdossier.
Anderzijds kan gesteld worden dat het woord ‘drugs’ een grote verzameling omvat
van zowel illegale alsook legale, psychoactieve stoffen die de wijze waarop iemand
zich voelt en gedraagt beïnvloeden. Zeker in de context waarin u zich bevond,
waarbij u als enkele keren in contact was gekomen met zowel het gerecht alsook
mijn ambt, met gedragingen die onder invloed van medicatie (op voorschrift) en/of
alcohol plaatsvonden. Voor mijn ambt is het onder meer essentieel te weten om
welk soort ‘drugs’ het gaat en in hoeverre dit legaal dan wel illegaal is. Een
appreciatie of het gebruik kortstondig of gespreid in de tijd plaatsvond, kon niet
correct worden ingeschat. Ook de wijze waarop u deze stof verkreeg is in relatie tot
uw toenmalige plaats van tewerkstelling […] een relevant gegeven in de
beoordeling. Het eventuele tuchtvergrijp was dus niet alleen niet specifiek en niet
concreet, maar tevens niet in tijd en ruimte te specifiëren op dat ogenblik. Ik was dus
niet op de hoogte van de volledige omvang van de feiten. Dit alles speelt mee in de
formulering van het eventuele tuchtvergrijp en bij de bepaling van de mogelijke
tuchtstraf, iets wat mijn ambt op dat ogenblik onmogelijk op accurate wijze kon
bewerkstelligen.”
Verzoeker betrekt deze concrete motivering evenwel niet in de
uiteenzetting van zijn middel en zet niet uiteen waarom de hogere tuchtoverheid –
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.261.018
XII-9722-9/24
ondanks deze overwegingen in de bestreden beslissing die prima facie pertinent
lijken – op 29 december 2022 toch over voldoende bewijskrachtige en
nauwkeurige gegevens beschikte om de tuchtvordering in te leiden.
Verzoekers argument dat hij van in het begin in alle
transparantie heeft toegeven dat hij eind 2022 sporadisch cocaïne heeft gebruikt, is
te dezen niet pertinent, daar hij verwijst naar een verklaring afgelegd in het kader
van het strafonderzoek en de hogere tuchtoverheid op 29 december 2022 niet over
die verklaring beschikte. De hogere tuchtoverheid moest het stellen met een brief
van de procureur des Konings waarin zonder verdere specificering wordt vermeld
dat er “bezitshoeveelheden drugs” werden aangetroffen, “mogelijk” cocaïne –
maar dus evengoed mogelijk iets anders –, alsook dat verzoeker in het kader van
het opsporingsonderzoek had verklaard “drugs te gebruiken”, opnieuw zonder
enige concrete duiding en zonder over de verklaring van verzoeker zelf te
beschikken. Nog daargelaten of het starten van een tuchtvordering louter op basis
van een summiere mededeling van de eigen appreciatie van de procureur des
Konings over een zaak verenigbaar zou zijn met de op de tuchtoverheid rustende
zorgvuldigheidsplicht bij de feitenvinding, moet prima facie met de verwerende
partij worden aangenomen dat de hogere tuchtoverheid – door op grond van de
hiervoor weergegeven motivering te oordelen dat zij op 29 december 2022 niet
over voldoende nauwkeurige en bewijskrachtige gegevens beschikte om de
tuchtvordering in te leiden – binnen de perken van haar ter zake ruime
beoordelingsbevoegdheid is gebleven.
13.
Uit wat voorafgaat, volgt dat in de huidige stand van het geding
verzoeker het bewijs niet levert dat de door artikel 56 van de tuchtwet
voorgeschreven verjaringstermijn niet werd nageleefd.
In de mate dat verzoeker de verjaring van de tuchtfeiten
opwerpt, is het middel niet ernstig.
Tweede grief: de schending van de redelijketermijneis
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.261.018
XII-9722-10/24
In wat als een tweede grief kan worden beschouwd, voert
verzoeker de schending van de redelijketermijneis aan.
16.
Zoals hiervoor is uiteengezet (zie supra, nr. 7) heeft de
tuchtoverheid de verplichting om een tuchtzaak binnen een redelijke termijn af te
handelen en is het bestaan van een strafonderzoek op zich geen deugdelijke reden
om de tuchtvordering niet op te starten. Er is slechts reden om de tuchtvordering uit
te stellen wanneer de tuchtoverheid er niet in slaagt om met een eigen onderzoek
een duidelijk zicht te krijgen op het bestaan en de ernst van de feiten en om zich
aldus een beeld te vormen van de noodzaak van een tuchtrechtelijke vervolging.
Nu prima facie wordt vastgesteld dat de hogere tuchtoverheid op
29 december 2022 niet over voldoende nauwkeurige en bewijskrachtige gegevens
beschikte om de tuchtvordering te kunnen inleiden (zie supra, nrs. 10-12), rijst de
vraag of de tuchtoverheid wel voldoende inspanningen heeft geleverd om zelf
klaarheid in de zaak te brengen. Verzoeker voert in dat verband aan dat de hogere
tuchtoverheid een eigen administratief onderzoek moest voeren en meer in het
bijzonder tot een administratief verhoor van verzoeker kon en moest overgaan.
Ter adstructie van het standpunt dat zij geen eigen administratief
onderzoek kon voeren, wijst de hogere tuchtoverheid in de bestreden beslissing
onder meer op het volgende:
“Mijn ambt kan de Tuchtraad niet volgen in de redenering dat ik deze elementen
zelf had kunnen laten onderzoeken door het voeren van een voorafgaand onderzoek.
Hiertoe werd geen goedkeuring verleend door het openbaar ministerie. De
Tuchtraad voert hierbij aan dat het tuchtonderzoek een autonoom onderzoek betreft
en dat een bezwaar van het openbaar ministerie daartoe geen belet vormt.
Mijn ambt heeft hieromtrent een andere mening en redenering. Noch de gewone
tuchtoverheid, noch mijn ambt waren in de mogelijkheid om een onderzoek op te
starten dat zou kunnen leiden tot correcte en nauwkeurige elementen betreffende de
juiste toedracht, onder andere met betrekking tot de context, de juiste
omstandigheden, uw rol en de volledige tenlastelegging t.a.v. uw persoon, om met
kennis van zaken een tuchtprocedure lastens u te kunnen voeren.
Uit de inhoud van de brief van 22 december 2022 uitgaande van de gewone
tuchtoverheid kan bovendien afgeleid worden dat de tuchtoverheid een onderzoek
wou opstarten, maar er werd uit voorzorg aan de procureur des Konings gemeld dat
dit onderzoek zou kunnen interfereren met het lopende opsporingsonderzoek. Als
reactie hierop liet de procureur des Konings op 29 december weten dat er een
bezwaar is voor het voeren van een parallel onderzoek. Hierdoor was het duidelijk
voor de tuchtoverheid dat administratieve onderzoeksdaden, die zouden kunnen
interfereren met het lopende strafrechtelijk onderzoek, niet aan de orde waren. De
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.261.018
XII-9722-11/24
tuchtoverheid hield in deze dus ook rekening met het belang van het lopende
opsporingsonderzoek.
[…]
Zelfs het afnemen van de verklaring van u alleen zou niet kunnen leiden tot een
juiste kijk op de situatie en zou niet leiden tot voldoende elementen om het dossier
correct te beoordelen. Enkel de elementen die voorhanden zijn bij de gerechtelijke
overheid kunnen een correct beeld geven van de situatie en/of kunnen de
tuchtoverheid de nodige elementen verschaffen die nodig zijn om een administratief
onderzoek te kunnen voeren.
[…]
Het respecteren van de beslissing van de procureur des Konings en het voorrang
verlenen aan het gerechtelijk onderzoek heeft tot doel de waarheidsvinding te
waarborgen, hetgeen in het belang is van zowel de gerechtelijke overheid als de
tuchtoverheid.”
Verzoeker betrekt deze concrete motivering evenwel niet in de
uiteenzetting van zijn middel en zet niet uiteen waarom het voor de hogere
tuchtoverheid – ondanks deze overwegingen in de bestreden beslissing die prima
facie pertinent lijken – toch mogelijk zou zijn, eensdeels om een eigen
administratief onderzoek te voeren, anderdeels om daarmee voldoende
bewijskrachtige en nauwkeurige gegevens te verzamelen om de tuchtvordering te
kunnen inleiden.
Verzoekers argument dat de tuchtoverheid een administratief
verhoor van hem had kunnen afnemen, overtuigt prima facie niet. Verzoeker gaat
hiermee immers voorbij aan het bezwaar tegen het voeren van een parallel
voorafgaand onderzoek dat de procureur des Konings op 29 december 2022
formuleerde en herhaalde in zijn brief van 20 maart 2023. Gelet op dat herhaalde
bezwaar kon de tuchtoverheid prima facie redelijkerwijze oordelen dat een eigen
administratief onderzoek, dat het gerechtelijk onderzoek dreigde te doorkruisen
wat de waarheidsvinding niet ten goede zou komen, niet wenselijk was.
Voorts voert verzoeker aan dat de redelijketermijneis
geschonden is omdat, hoewel de hogere tuchtoverheid op 24 april 2023 vernam dat
het parket de feiten had geseponeerd, het nog tot 10 oktober 2023 duurde alvorens
de hogere tuchtoverheid een inleidend verslag betekende.
Aan de orde in het voorliggende middelonderdeel is dus de vraag
of, ondanks de vaststelling dat de in artikel 56, eerste lid, van de tuchtwet bepaalde
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.261.018
XII-9722-12/24
termijn van zes maanden is nageleefd, de hogere tuchtoverheid, door bijna de
volledige verjaringstermijn te benutten alvorens de tuchtprocedure op te starten,
niet de nodige zorgvuldigheid heeft betracht, zodat de redelijketermijneis zou zijn
geschonden.
De redelijkheid van de duur van een tuchtprocedure moet niet
alleen worden beoordeeld aan de hand van de totale duur van de procedure, maar
ook aan de hand van de zorgvuldigheid waarmee de tuchtoverheid deze in de
tussenliggende fasen heeft gevoerd, in functie van de concrete omstandigheden
van de zaak, de aard en de complexiteit van de zaak, het gedrag van verzoeker en
dat van de tuchtoverheid. In elke fase van de procedure moet worden nagegaan of
er in het licht van deze factoren sprake is van niet-gerechtvaardigde vertraging van
de procedure.
De politieambtenaar weet krachtens artikel 56, eerste lid, van de
tuchtwet dat tegen hem een tuchtprocedure kan worden ingeleid binnen de zes
maanden nadat de tuchtoverheid kennis heeft gekregen van de feiten, en dat na het
verstrijken van deze termijn, geen tuchtvordering meer kan worden ingesteld –
behalve wanneer het tweede lid van de voornoemde bepaling van toepassing is waardoor de wetgever aldus zelf de eerbiediging heeft gewaarborgd van het
rechtszekerheidsbeginsel, waarvan het beginsel van de redelijke termijn een
corollarium is. Wanneer het inleidend verslag binnen de wettelijke termijn is
betekend en de tuchtoverheid met de nodige voortvarendheid heeft gehandeld om
de tuchtzaak, rekening houdend met de specifieke gegevens ervan, haar beslag te
geven, kan haar dus niet worden verweten dat zij het beginsel van de redelijke
termijn heeft geschonden op de enkele grond dat zij gedurende de
verjaringstermijn die haar voor het (desgevallend) verrichten van haar
vooronderzoek en het betekenen van haar inleidend verslag was verleend,
gedurende een bepaalde periode erin inactief is geweest. Dit zou anders zijn indien
de tuchtoverheid, naast dit tijdelijk stilzitten, in de andere fasen van de
tuchtprocedure niet met de nodige voortvarend had opgetreden om de
tuchtprocedure af te ronden. In dat geval zou het tijdelijk stilzitten tijdens de
betrokken verjaringstermijn van zes maanden in aanmerking worden genomen bij
de beoordeling of het tijdsverloop tussen de kennisneming van feiten die een
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.261.018
XII-9722-13/24
tuchtprocedure kunnen rechtvaardigen en de eindbeslissing, als gevolg van het
gebrek aan voortvarendheid van de tuchtoverheid, de redelijketermijneis schendt.
Te dezen voert het middelonderdeel, zoals het in het
verzoekschrift is geformuleerd, prima facie uitsluitend de schending aan van de
redelijketermijneis binnen de wettelijke verjaringstermijn van zes maanden. Het
verzoekschrift bevat geen grief over de stappen die zijn ondernomen na de
vaststelling van het inleidend verslag.
Uit wat hiervoor prima facie is vastgesteld, volgt dat in de
huidige stand van het geding wordt aangenomen dat het inleidend verslag tijdens
de wettelijke verjaringstermijn van zes maanden is betekend aan verzoeker. Het
feit dat de hogere tuchtoverheid de bijna volledige verjaringstermijn van zes
maanden heeft benut om de tuchtprocedure op te starten, kan op zich geen
schending van de redelijketermijneis opleveren, daar verzoeker de hogere
tuchtoverheid geen gebrek aan voortvarendheid verwijt met betrekking tot de fasen
van de tuchtprocedure na de betekening van het inleidend verslag op 10 oktober
2023.
In de mate dat verzoeker de schending van de redelijketermijneis
aanvoert, is het middel niet ernstig.
Conclusie
Het eerste middel is niet ernstig.
B. Tweede middel
Uiteenzetting van het middel
Verzoeker voert in het tweede middel de schending aan van het
zorgvuldigheidsbeginsel,
de
materiëlemotiveringsplicht
en
het
evenredigheids-beginsel.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.261.018
XII-9722-14/24
Wat de schending van het zorgvuldigheidsbeginsel betreft, voert
verzoeker in wezen aan dat dit beginsel geschonden is omdat de bestreden
beslissing geen rekening houdt met de ziektetoestand van verzoeker die gekend
was en blijkt uit medische attesten en die in een causaal verband staat met de
tuchtfeiten. Uit de medische attesten blijkt dat verzoeker kampte met een ernstige
depressie en dat er een causaal verband bestaat met het middelengebruik.
Verzoekers medische toestand werd ten onrechte niet in aanmerking genomen,
noch als verschoningsgrond, noch als verzachtende omstandigheid bij het bepalen
van de strafmaat. Gezien zijn medische toestand diende de tuchtoverheid een
gedegen onderzoek te voeren naar de juiste omstandigheden. Voorts motiveert de
tuchtoverheid niet waarom zij de deskundigheid van de huisarts in twijfel trekt.
Verzoeker verwijst ook naar de medische attesten gevoegd bij zijn verweerschrift
tegen het tweede voorstel van zware tuchtstraf, waarover de hogere tuchtoverheid
zich niet heeft uitgesproken, daar zij oordeelde dat dit verweer te laat kwam.
Verder bekritiseert verzoeker zijn detachering naar een andere politiedienst na
afloop van de voorlopige schorsing en zijn verdere tewerkstelling daar zonder
doorverwijzing naar de arbeidsarts, noch re-integratietraject. Daar verzoeker
blijkbaar “goed genoeg” was om verder te werken in een ander dienst, kan de
hogere tuchtoverheid geen gewag maken van een definitieve en onherstelbare
vertrouwensbreuk.
Verzoeker
besluit
dat
de
hogere
tuchtoverheid
onoordeelkundig tot haar beoordeling kwam dat er geen causaal verband bestaat
tussen de depressie, de werkdruk en stress en het gebruik van cocaïne.
Wat de schending van de materiëlemotiveringsplicht betreft,
voert verzoeker aan dat de hogere tuchtoverheid in gebreke blijft wat de
motivering van de strafmaat betreft. Verzoeker kan niet uitmaken waarom de
tuchtstraf van het ontslag van ambtswege wordt opgelegd. Wanneer de
tuchtoverheid feiten uit het privéleven tuchtrechtelijk bestraft, moet zij
genoegzaam motiveren waarom die feiten de waardigheid van het ambt in het
gedrang brengen of een weerslag hebben op de goede werking van de dienst.
Wat de schending van het evenredigheidsbeginsel betreft, voert
verzoeker aan dat uit de motivering de motieven voor de strafmaat moeten blijken
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.261.018
XII-9722-15/24
en dat die straf ook proportioneel moet zijn in relatie tot de feiten en de
opgeworpen contextuele omstandigheden.
Beoordeling
Eerste grief: schending van het zorgvuldigheidsbeginsel
Krachtens het zorgvuldigheidsbeginsel moet elk bestuur zich
gedragen zoals een voorzichtig en redelijk handelend bestuur, geplaatst in dezelfde
omstandigheden. Het zorgvuldigheidsbeginsel houdt onder meer in dat het bestuur
zijn beslissing op zorgvuldige wijze moet voorbereiden. Dit impliceert dat de
beslissing dient te steunen op werkelijk bestaande en concrete feiten die met de
vereiste zorgvuldigheid werden vastgesteld. De overheid is onder meer verplicht
om zorgvuldig te werk te gaan bij de voorbereiding van de beslissing en de
feitelijke en juridische aspecten van het dossier deugdelijk te onderzoeken, zodat
zij met kennis van zaken kan beslissen.
Het komt aan verzoeker toe om met concrete gegevens
aannemelijk te maken dat de handelwijze van de hogere tuchtoverheid niet doet
blijken van het vereiste zorgvuldig handelen. Het formuleren door verzoeker van
eigen aannames, veronderstellingen en kritieken zonder enig begin van bewijs,
volstaat niet om aannemelijk te maken dat de bestreden beslissing op een
onzorgvuldige wijze tot stand is gekomen.
In essentie voert verzoeker aan dat de hogere tuchtoverheid geen
rekening heeft gehouden met de door haar gekende en bovendien door verzoeker
geattesteerde gezondheidsproblemen, met name een ernstige depressie die in een
causaal verband staat tot de tuchtfeiten, zodat verzoekers ziekte als een
verschoningsgrond, minstens een verzachtende omstandigheid in aanmerking
moest worden genomen.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.261.018
XII-9722-16/24
In de bestreden beslissing citeert de hogere tuchtoverheid in
verband met de vraag of de gezondheidstoestand van verzoeker een
verschoningsgrond, dan wel een verzachtende omstandigheid is, het advies van de
Tuchtraad over verzoekers middel desbetreffend:
“Indien de verzoeker zich beroept op een schulduitsluitingsgrond, die de
tuchtstrafwaardigheid van de feiten opheft, dan berust evenwel op hem een
aanvoeringslast, die inhoudt dat hij op een geloofwaardige wijze deze grond moet
inroepen. Enkel wanneer de ingeroepen bewering niet is ontbloot van elk moment
van geloofwaardigheid, rust op de overheid de noodzaak tot onderzoek ervan en tot
het naleven van de zorgvuldigheidsplicht bij het onderzoek van dit gegeven […].
Bij nazicht van het voorstel van zware tuchtstraf van 21 november 2023 blijkt dat de
hogere tuchtoverheid met de aangevoerde schulduitsluitingsgrond rekening heeft
gehouden, deze uitgebreid afgewogen heeft en er op heeft geantwoord.
Dat door de geestestoestand van verzoeker zijn oordeelsvermogen of de controle
over zij daden in die mate was aangetast dat hij zich geen rekenschap meer kon
geven van de ernst en de aard van de feiten, zoals ook onder meer inzake het bezit en
gebruik van drugs, is niet aangetoond. Dit is ook niet aangetoond door de bij de
behandeling voor de Tuchtraad (en ervoor) voorgelegde medische attesten, die niet
aantonen dat ieder beoordelingsvermogen bij verzoeker in die mate was aangetast
dat zijn oordeelsvermogen over de feiten of de controle over zijn daden
uitgeschakeld was. Bezwaarlijk kan, in ondergeschikte orde, die geestestoestand in
aanmerkingen genomen worden als een ‘verzachtende omstandigheid’ gezien de
aard en de ernst van feiten, temeer daar enkel sprake is van een mogelijk probleem
inzake draagkracht, stressreductie en depressieve klachten waarvoor blijkbaar reeds
een medische vraag naar behandeling bestond, zoals ook hierna wordt overwogen.”
De bestreden beslissing vervolgt:
“Zoals eerder vermeld volg ik de Tuchtraad in haar definitief advies met betrekking
tot dit element. Ik wens hierbij nog een aanvulling te doen. Ik heb uw
gezondheidstoestand meegenomen in de overweging van het feit of u een tuchtstraf
zou moeten krijgen en zo ja dewelke. Uw gezondheidstoestand wordt niet in vraag
gesteld. Wat wel in vraag wordt gesteld is het causaal verband. Het is niet omdat u
een attest bijbrengt van een huisarts waaruit een causaal verband zou moeten blijken
tussen uw depressie en uw middelengebruik, dat dit inhoudt dat ik deze moet
bijvallen. De Raad van State oordeelde reeds eerder dat ik hiermee de redelijke
uitoefening van mijn beoordelingsvrijheid niet te buiten ga […]. Ik ben het er niet
mee eens dat iemand die een depressie doormaakt dit onvermijdelijk zou
compenseren met middelengebruik, laat staan dat u niet ten alle tijden daarin een
vrije keuze zou hebben gehad. Er is immers steeds de keuze om dit te compenseren
op een andere, legale manier (sporten, meditatie, gebruik legale medicatie, …).
Ik blijf bovendien de mening toegedaan dat uw gezondheidstoestand, dewelke zoals
hierboven vermeld niet in twijfel wordt getrokken, niet van die aard was dat dit een
verschoningsgrond zou kunnen uitmaken voor de door u ten laste gelegde
tuchtvergrijpen.”
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.261.018
XII-9722-17/24
Voorts valt de bestreden beslissing de beoordeling van de
toerekenbaarheid van de feiten door de Tuchtraad bij:
“Deze feiten zijn dus gezien het bewijs ervan evenzeer toerekenbaar, mede gelet op
het hierna staande inzake de gezondheidstoestand van verzoeker op het ogenblik der
feiten.
Verzoeker heeft wel degelijk wetens en willens de feiten betreffende bezit en
gebruik van drugs gesteld. Zijn gezondheidstoestand zoals gestaafd met medische
attesten laat niet toe aan te nemen dat zijn oordeelsvermogen nopens het
wederrechtelijk karakter van het zichzelf toedienen van drugs ‘ter behandeling’,
uitgeschakeld was, in die zin dat hij geen onderscheid meer zou hebben kunnen
maken tussen het legaal en illegaal karakter van zijn handelen op dat punt, minstens,
wat het illegale karakter betreft, als tuchtvergrijp. Zelfs een depressieve toestand en
ook één waarbij een behandeling geldt met medicijnen, toont niet aan dat het
oordeels- en inschattingsvermogen van verzoeker verminderd was, laat staan dat hij
zich geen rekenschap kon geven van het negatief tuchtrechtelijk karakter van zijn
drugsgebruik en - bezit. Bezwaarlijk kan worden volgehouden dat medicijnen tegen
een depressieve toestand het beoordelingsvermogen zouden verminderen,
integendeel, of dat een depressieve toestand zou leiden tot het uitschakelen van de
eigen wil nopens drugsbezit en -gebruik. Daarenboven toont verzoeker dit in het
geheel niet aan. De feiten zijn, wat dit aspect betreft, hem derhalve toerekenbaar.”
Onder de titel “bewijs en toerekening van de feiten” tot slot
verwijst de bestreden beslissing naar de repliek op het eerder gevoerde verweer, zo
ook het voorstel van zware tuchtstraf waarin eveneens een uitgebreid antwoord
wordt geformuleerd op de verweerelementen die verband houden met verzoekers
gezondheidstoestand.
Wat het argument betreft dat de hogere tuchtoverheid verzoekers
ziektetoestand niet in overweging heeft genomen, blijkt uit de formele motivering
van de bestreden beslissing prima facie dat de hogere tuchtoverheid wel degelijk
verzoekers gezondheidstoestand in aanmerking heeft genomen. De bestreden
beslissing overweegt dit uitdrukkelijk en erkent dat de gezondheidstoestand op
zich niet in vraag wordt gesteld. Wat de bestreden beslissing wel in vraag stelt is
het door verzoeker aangevoerde causaal verband. Dat de hogere tuchtoverheid de
gezondheidstoestand van verzoeker in haar beoordeling heeft betrokken, houdt
evenwel niet in dat de tuchtoverheid het persoonlijk standpunt van verzoeker zoals
dat uit de medische attesten een “associatie” blijkt tussen de gezondheidstoestand
en het middelenmisbruik, alsook dat de “problematiek die aanleiding gaf tot een
verantwoordelijkheidsverminderende contextuele medische situatie” onvoldoende
in aanmerking werd genomen, moet bijvallen. Ook blijkt uit de formele motivering
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.261.018
XII-9722-18/24
van de bestreden beslissing dat de hogere tuchtoverheid de door verzoeker
voorgelegde attesten in haar beoordeling heeft betrokken, hetgeen evenmin moet
inhouden dat zij die moet bijvallen. Door te overwegen dat de hogere
tuchtoverheid niet de mening deelt dat iemand die een depressie doormaakt dit
onvermijdelijk zou compenseren met middelengebruik, laat staan dat de
betrokkene niet ten alle tijden daarin een vrije keuze zou hebben gehad, zet de
bestreden beslissing ook uiteen waarom verzoekers standpunt, niettegenstaande de
voorgelegde attesten, niet wordt bijgevallen. Het door de hogere tuchtoverheid
verwoorde standpunt lijkt prima facie overigens niet onverenigbaar met de diverse
doorheen de procedure voorgelegde attesten in hun geheel bekeken, waaronder
ook het attest van de klinisch psycholoog van 17 april 2024 dat niet in de bestreden
beslissing werd betrokken omdat het volgens de hogere tuchtoverheid laattijdig
was ingediend. Verzoeker maakt aldus prima facie niet aannemelijk dat de hogere
tuchtoverheid door in die zin te oordelen de grenzen van een redelijke uitoefening
van haar beoordelingsvrijheid zou zijn te buitengegaan. Verzoeker verdedigt
weliswaar een ander feitelijk standpunt ter zake, maar hij maakt hiermee op zich
prima facie niet aannemelijk dat de hogere tuchtoverheid in verband met haar
beoordeling van het causaal verband tussen verzoekers gezondheidstoestand en het
chronisch gebruik van cocaïne, tot een conclusie is gekomen waaruit de schending
zou moeten blijken van het zorgvuldigheidsbeginsel.
Verzoeker
verzuimt
overigens
de
hiervoor
vermelde
overwegingen uit het advies van de Tuchtraad, waarbij de hogere tuchtoverheid
zich expliciet heeft aangesloten, bij zijn kritiek te betrekken.
In de mate dat verzoeker zijn detachering naar een andere
politiedienst na afloop van de voorlopige schorsing bekritiseert, alsook zijn
verdere tewerkstelling aldaar zonder doorverwijzing naar de arbeidsarts, noch
re-integratietraject, wordt prima facie de verwerende partij bijgevallen dat deze
argumenten geen verband houden met de bestreden beslissing. Verzoeker maakt
dan ook geenszins aannemelijk dat deze maatregelen of het gebrek eraan tot de
conclusie zouden moeten leiden dat de hogere tuchtoverheid bij het nemen van de
bestreden beslissing de zorgvuldigheidsplicht heeft miskend.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.261.018
XII-9722-19/24
Verzoekers argument dat hij blijkbaar goed genoeg was om
verder te werken, weze het na detachering op een andere dienst, waaruit hij afleidt
dat de hogere tuchtoverheid dan geen gewag kan maken van een definitieve en
onherstelbare vertrouwensbreuk, wordt in deze stand van de procedure evenmin
bijgevallen. Prima facie wordt immers vastgesteld dat verzoeker geenszins
uiteenzet waarom de hogere tuchtoverheid door hem verder te laten werken het
zorgvuldigheidsbeginsel zou schenden, noch waarom het opleggen van de
tuchtstraf van het ontslag van ambtswege wegens een definitieve en onherstelbare
vertrouwensbreuk slechts mogelijk zou zijn indien verzoeker voordien reeds uit de
dienst zou zijn verwijderd. Bovendien blijkt uit de formele motivering van de
bestreden beslissing dat de definitieve en onherstelbare vertrouwensbreuk wordt
afgeleid uit “het feit dat het bezitten en chronisch gebruiken van een illegale drug
van die aard is om de kern van de politionele deontologie te raken” en werden ten
aanzien van verzoeker wel degelijk ordemaatregelen getroffen in het belang van de
dienst en in afwachting van de afwikkeling van de tuchtprocedure. Verzoeker
betrekt deze motivering en deze gegevens evenwel niet in zijn kritiek.
Tweede grief: schending van de materiëlemotiveringsplicht
De
materiëlemotiveringsplicht
houdt
in
dat
iedere
administratieve rechtshandeling moet steunen op motieven waarvan het feitelijk
bestaan naar behoren is bewezen en die in rechte ter verantwoording van die
handeling in aanmerking kunnen worden genomen. Bij de beoordeling van de
naleving van de materiëlemotiveringsplicht is de Raad van State niet bevoegd om
zijn oordeel omtrent de feiten in de plaats te stellen van het oordeel van de
administratieve overheid. Hij is enkel bevoegd om desgevraagd na te gaan of de
administratieve overheid is uitgegaan van de juiste feitelijke gegevens, of zij die
correct heeft beoordeeld en of zij op grond daarvan binnen de perken van de
redelijkheid tot haar besluit is kunnen komen. Voorts mag enkel met de formeel
uitgedrukte motieven rekening worden gehouden.
Aan een overheidsonderzoek kleeft het vermoeden van
wettigheid. Om de onwettigheid van de motieven van de beslissing van het bestuur
aan te tonen, mag een verzoeker niet volstaan met het louter ontkennen of in vraag
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.261.018
XII-9722-20/24
stellen van de feitelijke elementen waarop de beoordeling door het bestuur berust.
Het is zaak van verzoeker om aanwijzingen te verschaffen die het vermoeden
wettigen of aantonen dat de door het bestuur in aanmerking genomen gegevens
niet juist zijn.
Verzoeker voert aan dat hij niet kan uitmaken waarom de
tuchtstraf van het ontslag van ambtswege wordt opgelegd, noch waarom de
tuchtfeiten, die verband houden met het privéleven van verzoeker, de waardigheid
van het ambt in het gedrang brengen of een weerslag hebben op de goede werking
van de dienst.
Nadat de bestreden beslissing verwijst naar het advies (in
ondergeschikte orde) van de Tuchtraad inzake de strafmaat, motiveert zij de
gehanteerde strafmaat als volgt:
“Gelet op het feit dat u als personeelslid van de politie te allen tijde een
voorbeeldfunctie heeft, dat het aan u ten laste gelegde feit dan ook niet kan worden
getolereerd en dat tuchtrechtelijke gevolgen zich opdringen;
Gelet dat een zware tuchtsanctie te verantwoorden is aangezien het tuchtvergrijp te
zwaarwichtig is om bestraft te worden met enkel een aanmaning of een formele
afkeuring in de zin van de Tuchtwet. De doelstellingen van een lichte tuchtsanctie
lijken onmogelijk verzoend te kunnen worden met de aard en de ernst van het
tuchtvergrijp;
Gelet op het definitief advies van de Tuchtraad, waarin ik de visie volg dat er tevens
rekening moet gehouden worden met de weerslag van de feiten inzake drugsgebruik
en -bezit op de werking van de dienst en de weerslag van de feiten op het aanzien
van de dienst bij het publiek;
Gelet op het feit dat het bezitten en chronisch gebruiken van een illegale drug van
die aard is om de kern van de politionele deontologie te raken en te leiden tot een
definitieve en onherroepelijke vertrouwensbreuk in hoofde van de overheden;
Gelet op de felicitatie in uw persoonlijk dossier d.d. 3 mei 2019;
Overwegende de functioneringsnota in uw persoonlijk dossier d.d. 28 juli 2022;
Overwegende de beide niet-uitgewiste zware tuchtsancties op uw tuchtblad;
Overwegende uw medische situatie en uw inspanningen om uw depressie en uw
middelengebruik onder controle te krijgen;
Overwegende uw schuldinzicht en uw spijtbetuiging en de getuigenissen van
collega’s, door u aangebracht als verweerelementen; overwegende dat het niet uw
volledige carrière bij de Geïntegreerde Politie is die beoordeeld of in vraag wordt
gesteld;
Gelet dat de zware tuchtsanctie ‘ontslag van ambtswege’ mij een gepaste tuchtstraf
lijkt te zijn voor het tuchtvergrijp gelet op voornoemde elementen, waaronder
hoofdzakelijk uw beide niet-uitgewiste zware tuchtsancties op uw tuchtblad; gelet
op het aantal waarden, normen of fundamentele principes eigen aan de
Geïntegreerde Politie die u geschonden hebt; dat u uw beroepsplichten niet hebt
nageleefd, waaronder uw voorbeeldfunctie, de integriteitsplicht en de plicht om de
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.261.018
XII-9722-21/24
wetten en reglementen na te leven en gelet op het feit dat u de waardigheid van het
ambt in het gedrang hebt gebracht, meer bepaald het vertrouwen dat de publieke
opinie dient te hebben in een politieambtenaar;
Gelet dat ik meen dat geen andere, lichtere tuchtstraf dan het ontslag van ambtswege
kan worden opgelegd, rekening houdend met de onherroepelijke, totale
vertrouwensbreuk met u die het tuchtvergrijp onder meer in mijn hoofde
teweegbracht;”
Verzoeker verzuimt de hiervoor vermelde formele motivering
bij zijn kritiek te betrekken. Anders dan hoe verzoeker het ziet, verschaft die
formele motivering hem prima facie voldoende duidelijkheid waarom de hogere
tuchtoverheid in concreto meent dat de tuchtsanctie “ontslag van ambtswege”
moet worden opgelegd, alsook waarom de tuchtfeiten de waardigheid van het
ambt in het gedrang brengen en een weerslag hebben op de goede werking van de
dienst. Dat volstaat in het licht van de door verzoeker geschonden geachte
materiëlemotiveringsplicht, te meer daar verzoeker zich in het middel zoals
ontwikkeld in het verzoekschrift, beperkt tot het formuleren van een algemene
kritiek dat de bestreden beslissing met betrekking tot de motivering van de
strafmaat in gebreke blijft, zonder bij die kritiek de concrete overwegingen uit de
formele motivering te betrekken.
Dat verzoeker zich niet in deze motieven kan vinden impliceert
nog niet dat de hogere tuchtoverheid, door dit anders te zien dan verzoeker, tot een
conclusie is gekomen die de grens van haar beoordelingsbevoegdheid te buiten zou
gaan, waardoor de materiëlemotiveringsplicht zou zijn geschonden. Het komt aan
verzoeker toe concreet aan te duiden waarom dit het geval zou zijn, wat hij prima
facie niet doet. Het argument van verzoeker dat hij uit de motivering niet zou
kunnen opmaken waarom hem de zware tuchtstraf van het ontslag van ambtswege
wordt opgelegd, mist prima facie feitelijke grondslag.
Derde grief: schending van het evenredigheidsbeginsel
Een schending van het redelijkheidsbeginsel (of van het
evenredigheidsbeginsel dat er een bijzondere toepassing van is) als algemeen
beginsel van behoorlijk bestuur, veronderstelt dat het bestuur bij het nemen van de
beslissing onredelijk heeft gehandeld, met andere woorden dat zij de haar
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.261.018
XII-9722-22/24
toegekende discretionaire beoordelings- of beleidsvrijheid onjuist heeft gebruikt.
Van
een
schending
van
het
redelijkheidsbeginsel
(en
van
het
evenredigheids-beginsel) kan slechts sprake zijn wanneer een beslissing, waarvan
is vastgesteld dat ze berust op deugdelijke grondslagen, inhoudelijk dermate
afwijkt van het normale beslissingspatroon of, nog, er een zodanige
wanverhouding bestaat tussen die motieven en de inhoud van de beslissing, dat het
niet denkbaar is dat een andere zorgvuldig handelend bestuur in dezelfde
omstandigheden tot die besluitvorming zou komen of die beslissing zou nemen. De
Raad van State is in de uitoefening van zijn wettigheidstoezicht enkel bevoegd om,
desgevraagd, na te gaan of het bestuur op grond van de juiste en correct
beoordeelde feitelijke gegevens, in redelijkheid tot de bestreden beslissing is
kunnen komen. Het komt de Raad van State evenwel niet toe zijn beoordeling in de
plaats te stellen van die van het bevoegde bestuur.
De Raad van State gaat bij de beoordeling van de redelijkheid of
de evenredigheid van de bestreden beslissing uit van de feiten zoals ze blijken uit
de bestreden beslissing en waarvan verzoeker de onwettigheid niet heeft
aangetoond, getoetst aan de door verzoeker in het middel aangevoerde argumenten
die volgens verzoeker doen blijken dat de bestreden beslissing het redelijkheids- of
evenredigheidsbeginsel miskent.
Wat die door verzoeker aangevoerde argumenten betreft,
beperkt verzoeker zich tot het opwerpen dat uit de motivering de motieven voor de
strafmaat moeten blijken en dat die straf ook proportioneel moet zijn in relatie tot
de feiten en de opgeworpen contextuele omstandigheden. Prima facie wordt aldus
vastgesteld dat verzoeker verzuimt om op voldoende concrete wijze uiteen te
zetten waarom er tussen de in aanmerking genomen feiten en de opgelegde sanctie
geen redelijk verband van evenredigheid bestaat. Het komt, zoals hiervoor is
gesteld, niet aan de Raad van State toe om deze beoordeling te maken.
Conclusie
Het tweede middel is niet ernstig.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.261.018
XII-9722-23/24
VI. Conclusie
Er is niet voldaan aan ten minste één van de voorwaarden gesteld
in artikel 17, § 1, van de gecoördineerde wetten op de Raad van State die
cumulatief vervuld moeten zijn wil een vordering tot schorsing worden
toegewezen.
BESLISSING
-
De Raad van State verwerpt de vordering.
-
Bij de publicatie van dit arrest door de Raad van State wordt de identiteit
van de verzoeker niet bekendgemaakt.
Dit arrest is uitgesproken te Brussel, op elf oktober tweeduizend vierentwintig,
door de Raad van State, XIIe kamer, samengesteld uit:
Ann Coolsaet,
staatsraad, waarnemend voorzitter,
bijgestaan door
Silja Doms,
griffier.
De griffier
De voorzitter
Silja Doms
Ann Coolsaet
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.261.018
XII-9722-24/24