Conseil d'État de Belgique — Raad van State — ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.261.047 (2024-10-15)
Samenvatting (NL) :
Arrest nr 261.047 van 15 oktober 2024 Ruimtelijke ordening, stedenbouw,
leefmilieu en aanverwante aangelegenheden - Wegenwezen Beslissing : Verwerping
Samenvoeging
--- TEXTE INTÉGRAL DE L'ARRÊT ---
RAAD VAN STATE, AFDELING BESTUURSRECHTSPRAAK
Xe KAMER
ARREST
nr. 261.047 van 15 oktober 2024
in de zaken A. 235.265/X-18.054 (I)
A. 236.744/X-18.188 (II)
A. 237.835/X-18.287 (III)
In zake :
I + III
- C.V.
- de NV E.
bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaat Konstantijn Roelandt
kantoor houdend te 2221 Heist-op-den-Berg
Dorpsstraat 91
bij wie woonplaats wordt gekozen
tegen:
de GEMEENTE SINT-GENESIUS-RODE
bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaten Barteld Schutyser en Laura Janssens
kantoor houdend te 1050 Brussel
Louizalaan 99
bij wie woonplaats wordt gekozen
II
de GEMEENTE SINT-GENESIUS-RODE
bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaten Barteld Schutyser en Laura Janssens
kantoor houdend te 1050 Brussel
Louizalaan 99
bij wie woonplaats wordt gekozen
tegen:
het VLAAMSE GEWEST
bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaten Pieter-Jan Defoort en Lukas Penders
kantoor houdend te 8020 Oostkamp
Domein De Herten
Hertsbergsestraat 4
bij wie woonplaats wordt gekozen
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.261.047
X-18.054-1/17
Tussenkomende partij:
de NV E.
bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaat Konstantijn Roelandt
kantoor houdend te 2221 Heist-op-den-Berg
Dorpsstraat 91
bij wie woonplaats wordt gekozen
-------------------------------------------------------------------------------------------------I. Voorwerp van het beroep
Het beroep sub I, ingesteld op 17 december 2021, strekt tot de
nietigverklaring van het besluit van de gemeenteraad van de gemeente
Sint-Genesius-Rode van 28 september 2021 houdende de verwerping van het
verzoek
van
de
verzoekende
partijen
om
in
het
kader
van
hun
omgevingsvergunningsaanvraag voetweg nr. 92 gedeeltelijk af te schaffen (hierna:
het aanvankelijk gemeenteraadsbesluit van 28 september 2021).
Het beroep sub II, ingesteld op 4 juli 2022, strekt tot de
nietigverklaring van het besluit van de Vlaamse minister van Mobiliteit en
Openbare Werken van 26 april 2022 waarbij het bestuurlijk beroep van de
verzoekende partijen in de zaken sub I en III tegen het aanvankelijk
gemeenteraadsbesluit van 28 september 2021 wordt ingewilligd en dit besluit
wordt vernietigd (hierna: het ministerieel vernietigingsbesluit van 26 april 2022).
Het beroep sub III, ingesteld op 5 december 2022, strekt tot de
nietigverklaring van het besluit van de gemeenteraad van de gemeente
Sint-Genesius-Rode van 27 september 2022 houdende de verwerping van het
verzoek
van
de
verzoekende
partijen
om
in
het
kader
van
hun
omgevingsvergunningsaanvraag voetweg nr. 92 gedeeltelijk af te schaffen (hierna:
het uiteindelijke gemeenteraadsbesluit van 27 september 2022).
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.261.047
X-18.054-2/17
II. Verloop van de rechtspleging
In de zaak sub II heeft het Vlaamse Gewest een memorie van
antwoord ingediend en de gemeente Sint-Genesius-Rode een memorie van
wederantwoord.
De tweede verzoekende partij in de zaken sub I en III heeft in de
zaak sub II een verzoekschrift tot tussenkomst ingediend. De tussenkomst is
toegestaan bij beschikking van 23 augustus 2022. De tussenkomende partij heeft in
de zaak sub II een memorie ingediend.
De verzoekende partijen hebben in de zaak sub III een
toelichtende memorie ingediend. De gemeente Sint-Genesius-Rode heeft daarna in
die zaak het administratief dossier ingediend.
Bij arrest nr. 255.307 van 20 december 2022 wordt in de zaak
sub I het debat heropend.
Eerste auditeur An Van den broeck heeft in alle zaken een
verslag opgesteld.
In de zaak sub I hebben de verzoekende partijen een verzoek tot
voortzetting van het geding en een laatste memorie ingediend.
In de zaken sub II en sub III heeft de gemeente
Sint-Genesius-Rode een verzoek tot voortzetting van het geding en een laatste
memorie ingediend.
Het Vlaamse gewest en de tussenkomende partij hebben in de
zaak sub II een laatste memorie ingediend.
In de zaak sub III hebben de verzoekende partijen eveneens een
laatste memorie ingediend.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.261.047
X-18.054-3/17
De partijen zijn opgeroepen voor de terechtzitting, die heeft
plaatsgevonden op 20 september 2024.
Staatsraad Jan Clement heeft verslag uitgebracht.
Advocaat Konstantijn Roelandt, die verschijnt voor de
verzoekende partijen in de zaken sub I en III en de tussenkomende partij in de zaak
sub II, advocaat Sietse Wils, die loco advocaten Barteld Schutyser en Laura
Janssens verschijnt voor de verwerende partij in de zaken sub I en III en de
verzoekende partij in de zaak sub II en advocaat Pieter-Jan Defoort, die verschijnt
voor de verwerende partij in de zaak sub II, zijn gehoord.
Eerste auditeur An Van den broeck heeft in de zaken sub I en II
een met dit arrest eensluidend advies en in de zaak sub III een met dit arrest
andersluidend advies gegeven.
Er is toepassing gemaakt van de bepalingen op het gebruik der
talen, vervat in titel VI, hoofdstuk II, van de wetten op de Raad van State,
gecoördineerd op 12 januari 1973.
III. Feiten
3.1.
Op 23 april 2021 dienen de verzoekende partijen in de zaken sub
I en III een omgevingsvergunningsaanvraag in voor een terrein gelegen aan de
Hallesesteenweg te Sint-Genesius-Rode (hierna: verzoekers’ terrein). De aanvraag
strekt ertoe op dit terrein een meergezinswoning met negen wooneenheden te
bouwen en het erop gelegen gedeelte van de in de Atlas der Buurtwegen
opgenomen voetweg nr. 92 af te schaffen.
3.2.
Verzoekers’ terrein is gelegen in de ‘gemengde woon/werkzone’
(artikel 3) van het bij besluit van 26 februari 2015 van de deputatie van de
provincieraad van de provincie Vlaams-Brabant goedgekeurde gemeentelijk
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.261.047
X-18.054-4/17
ruimtelijk uitvoeringsplan ‘Tenbroek’, zoals definitief vastgesteld door de
gemeenteraad van de gemeente Sint-Genesius-Rode bij besluit van 16 december
2014 (hierna: het gemeentelijk RUP). Achteraan verzoekers’ terrein voorziet het
gemeentelijk RUP in een drie meter brede bufferstrook die gedeeltelijk overlapt
met het tracé van voetweg nr. 92.
Ter verduidelijking volgt hierna een uittreksel van de basiskaart
van de website geopunt.be waarop benaderende aanduidingen zijn aangebracht.
3.3.
Voor deze bufferstrook bevat het gemeentelijk RUP volgend
voorschrift:
“Artikel 9 Zone voor buffer
Art. 9.1. Bestemming
Als bestemming geldt de in grondkleur aangegeven zone waarop de
buffer is ingetekend, op voorwaarde dat ze de overdruk niet tegenspreekt.
Art. 9.2. Inrichting
De buffer moet voorzien in visuele en landschappelijke inpassing.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.261.047
X-18.054-5/17
Hij wordt voor 80% dicht beplant met 100 % streekeigen struiken en
hoogstammige bomen.
[…]”
Met het aanvankelijk gemeenteraadsbesluit van 28 september
2021 verwerpt de gemeenteraad van de gemeente Sint-Genesius-Rode het verzoek
om het op verzoekers’ terrein gelegen gedeelte van voetweg nr. 92 af te schaffen.
Dit is het bestreden besluit in de zaak sub I. In dit besluit wordt aangaande de
“tegenstrijdigheid” tussen het gemeentelijk RUP en het tracé van voetweg nr. 92
het volgende overwogen:
“Aanvrager wenst dit op te lossen en vraagt daarom de opheffing van het
gedeelte van de weg op zijn perceel.
Hoewel dit voor hem en zijn perceel een oplossing zou kunnen zijn vormt
dit geen oplossing. De tegenstrijdigheid blijft niet enkel elders bestaan, er
ontstaan daardoor ook twee doodlopende (voet)wegen. Dat is nog minder
wenselijk dan de huidige situatie.
Een eventuele oplossing zou het integraal opheffen van de weg kunnen
zijn. Uit plaatsbezoek en gesprek met de aanpalende blijkt echter niet alleen
dat de weg nog grotendeels aanwezig is en tot voor kort werd gebruikt.
Het in ere herstellen van dergelijke trage wegen past veel beter bij de visie
van de gemeente op vlak van mobiliteit en duurzaamheid.”
5.
schepenen
Op 28 oktober 2021 weigert het college van burgemeester en
van
de
gemeente
Sint-Genesius-Rode
de
gevraagde
omgevingsvergunning.
Op 2 december 2021 dienen de verzoekende partijen in de zaken
sub I en III bij de deputatie van de provincieraad van de provincie Vlaams-Brabant
(hierna: de deputatie) een bestuurlijk beroep in tegen het in het vorige randnummer
bedoelde besluit.
Op 20 januari 2022 stellen de verzoekende partijen in de zaken
sub I en III bij de Vlaamse regering een bestuurlijk beroep in tegen het
aanvankelijk gemeenteraadsbesluit van 28 september 2021 over de zaak van de
wegen.
8.1.
Met het ministerieel vernietigingsbesluit van 26 april 2022
willigt de Vlaamse minister van Mobiliteit en Openbare Werken het in het vorige
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.261.047
X-18.054-6/17
randnummer bedoelde bestuurlijk beroep in en vernietigt zij het aanvankelijk
gemeenteraadsbesluit van 28 september 2021. Dit is het bestreden besluit in de
zaak sub II.
8.2.
Het ministerieel vernietigingsbesluit van 26 april 2022
overweegt onder meer:
“- Overwegende dat de beroepsindieners in een eerste beroepskritiek van
oordeel zijn dat de bestreden beslissing dient te worden vernietigd wegens
een schending van de formele en materiële motiveringsplicht, de
zorgvuldigheidsplicht en het rechtszekerheidsbeginsel, nu de motivering
voor bestreden beslissing van de gemeenteraad tot weigering van de
opheffing van de buurtweg nr. 92 niet verenigbaar is met de beslissing van
diezelfde gemeenteraad van [16 december 2014] tot vaststelling van het
gemeentelijke RUP Ten Broek.
[…]
[De] motivering [van het aanvankelijk gemeenteraadsbesluit van 28
september 2021] is om de volgende redenen kennelijk onredelijk en
onzorgvuldig.
- De gemeenteraad stelt een anomalie vast in het RUP Ten Broek. De
gemeenteraad zegt dat op het perceel van de beroeper ‘tegelijkertijd twee
volledig tegenstrijdige voorschriften van toepassing zijn’. Dit is niet correct.
Het RUP voorziet slechts één voorschrift, namelijk artikel 9 dat het gebied
bestemd als buffer. De voetweg maakt geen deel uit van het RUP.
- Het RUP Ten Broek is opgemaakt en definitief vastgesteld door de
gemeenteraad van Sint-Genesius-Rode, en dit pas [eind 2014]. Het RUP
heeft een gebiedsdekkende visie gevormd over zijn ganse plangebied,
waarbij alle belangen overeenkomstig artikel 1.1.4 VCRO tegen elkaar zijn
afgewogen, waaronder gemeentelijke mobiliteit. Het RUP Ten Broek is,
zoals elk RUP, toekomstgericht. Er moet worden van uitgegaan dat de
gemeenteraad in [2014] gehandeld heeft als een zorgvuldige overheid, met
volledige kennis van zaken, en dus ook met kennis van de voetweg nr. 92. De
gemeenteraad heeft in [2014] minstens impliciet geoordeeld dat de voetweg
geen toekomstwaarde meer heeft, en dat op die plek ruimte was voor een
projectzone voor wonen en aan het wonen verwante activiteiten en
voorzieningen, horeca, kantoren en diensten, bedrijvigheid en kleinhandel.
De gemeenteraad heeft toen geoordeeld dat ten zuiden van die zone, over het
tracé van de voetweg nr. 92, een buffer moest komen, die voor 80% moest
worden beplant met streekeigen struiken en bomen.
Hoewel het RUP Ten Broek niet beschikbaar is op de website van de
gemeente, kan uit het beroepschrift worden afgeleid dat de gemeenteraad in
[2014] bij de goedkeuring van het RUP uitdrukkelijk heeft vermeld dat de
buurtweg nr. 92 waarvan de beroepsindiener de opheffing vraagt in onbruik
is geraakt. Bovendien blijkt dat het RUP Ten Broek ook een beleidsvisie
over trage wegen in zich draagt, bijv. artikel 11.1.1 en artikel 12 zoals
aangehaald in het beroepschrift.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.261.047
X-18.054-7/17
- Kortom, in [2014] heeft de gemeenteraad na het volgen van een
volledige RUP-procedure, met diverse adviezen en openbaar onderzoek, een
afgewogen visie gevormd over o.a. de trage wegen in het plangebied, en
geoordeeld dat de voetweg nr. 92 geen toekomst meer heeft. Het RUP heeft
verordenende kracht, zowel wat het grafische plan betref als wat de
stedenbouwkundige voorschriften betreft.
- Het is kennelijk onredelijk, onzorgvuldig en strijdig met het
rechtszekerheidsbeginsel om in de bestreden gemeenteraadsbeslissing, te
poneren dat ‘het in ere herstellen van dergelijke trage wegen veel beter past
bij de visie van de gemeente op het vlak van mobiliteit en duurzaamheid’. De
gemeentelijke visie van de gemeente op de (trage) mobiliteit in de omgeving
van het perceel van de beroeper is tot stand gekomen en verordenend
vastgelegd in het RUP Ten Broek. De motivering is dus strijdig met eerdere
uitdrukkelijke beleidsopties van de gemeente, die bovendien verordenend
zijn vastgelegd.
- De argumenten om nu plots af te wijken van de verordenende
beleidsvisie in het RUP wegen niet op tegen het RUP en zijn bovendien
intern niet coherent. De gemeenteraad erkent dat er een conflict is tussen de
bufferzone van het RUP en de rooilijn van voetweg nr. 92. De gemeenteraad
erkent dat de opheffing van de buurtweg het conflict opheft voor het perceel
van de beroeper. De gemeenteraad meent evenwel dat dit niet de beste
oplossing is, nu de tegenstrijdigheid nog elders zou blijven bestaan, en nu er
twee doodlopende voetwegen zouden ontstaan. De gemeenteraad meent dat
het een betere oplossing zou zijn om de voetweg in ere te herstellen. Deze
argumentatie houdt geen steek.
De gemeenteraad laat na uit te leggen op welke manier het in ere
herstellen van de voetweg een oplossing biedt voor het conflict tussen het
RUP en de voetweg op het perceel van de beroeper.
Nochtans erkent de gemeenteraad dat dit conflict een probleem is. Het in
ere herstellen van de voetweg lost dit probleem niet op, maar bestendigt het
integendeel en maakt het (door diezelfde gemeenteraad vastgestelde) RUP
onuitvoerbaar wat betreft het perceel van de beroeper. De gemeenteraad
zorgt dus niet voor een ‘betere oplossing’, maar zorgt integendeel voor een
bestendiging van het (erkende) probleem. Het is kennelijk onredelijk van de
gemeenteraad om doelbewust te zorgen voor de onuitvoerbaarheid van een
RUP dat het zelf recent heeft vastgesteld.
- De gemeenteraad stelt dat het opheffen van het tracé op het perceel van
de beroeper geen oplossing biedt voor de tegenstrijdigheid tussen het RUP
en de voetweg elders. De gemeenteraad laat evenwel na te verduidelijken op
welke andere plaatsen er nog een dergelijke tegenstrijdigheid zou bestaan.
De gemeenteraad laat ook na uit te leggen waarom het eventueel
voortbestaan van het conflict op andere plaatsen een reden zou vormen om
na te laten het probleem op het perceel van de beroeper op te lossen.
[…].”
Op 24 juni 2022 verzoekt de gouverneur van de provincie
Vlaams-Brabant de gemeenteraad om, in het kader van de administratieve
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.261.047
X-18.054-8/17
beroepsprocedure
tegen
de
vergunningsweigering,
een
nieuw
gemeenteraadsbesluit over de zaak der wegen te nemen.
10.1.
Met het uiteindelijke gemeenteraadsbesluit van 27 september
2022 verwerpt de gemeenteraad van de gemeente Sint-Genesius-Rode opnieuw het
verzoek om het op verzoekers’ terrein gelegen gedeelte van voetweg nr. 92 af te
schaffen. Dit is het bestreden besluit in de zaak sub III.
10.2.
Het uiteindelijke gemeenteraadsbesluit van 27 september 2022 is
onder meer als volgt gemotiveerd:
“Dit besluit kadert binnen de doelstellingen van de Vlaamse decreetgever
in [het decreet van 3 mei 2019 ‘houdende de gemeentewegen’ (hierna: het
gemeentewegendecreet)] (in het bijzonder de artikelen 3 en 4 ervan) om het
behoud en de herwaardering van de gemeentewegen te bewerkstelligen. Dit
besluit kadert eveneens binnen de gemeentelijke mobiliteitsvisie en het
gemeentelijk klimaatactieplan. Uit dat klimaatactieplan volgt onder meer de
doelstelling van de gemeente om het STOP-principe te onderschrijven. Dit
principe bestaat in het promoten van Stappen, Trappen, Openbaar vervoer en
Privé-vervoer, volgens deze volgorde, waarbij een bijzondere aandacht aan
het inventariseren en optimaliseren van de trage wegen ten behoeve van
wandelaars en fietsers wordt vooropgesteld.
[…]
Overeenkomstig artikel 8 van het Gemeentewegendecreet kan niemand
een gemeenteweg ‘aanleggen, wijzigen, verplaatsen of opheffen zonder
voorafgaande goedkeuring van de gemeenteraad’. Er kan dus geen sprake
van enige impliciete opheffing van een voetweg (op vandaag: gemeenteweg)
zijn. Daarvoor is steeds een uitdrukkelijke beslissing van de gemeenteraad
vereist. Uit het RUP ‘Ten Broek’ kan dan ook geenszins een
gemeenteraadsbeslissing worden afgeleid, waarin de gemeenteraad zou
hebben geoordeeld dat de gemeenteweg kan worden opgeheven, laat staan
een impliciete opheffing. Een impliciete opheffing was bovendien ook onder
de gelding van de wet van 10 april 1841 ‘op de buurtwegen’ onmogelijk.
Het RUP ‘Ten Broek’ heeft de voetweg nr. 92 evenmin opgeheven. Het
RUP bevat geen enkel uitdrukkelijk voorschrift waaruit de opheffing van de
voetweg zou blijken. Het RUP bevat evenmin een rooilijn die met de
voetweg nr. 92 strijdig zou zijn. Ook de toelichtingsnota bij het RUP
vermeldt niets in verband met de voetweg nr. 92. Het gemeenteraadsbesluit
van 16 december 2014 tot goedkeuring van het RUP ‘Ten Broek’ bepaalt
niets met betrekking tot de voetweg nr. 92. Het RUP ‘Ten Broek’ heeft
overigens slechts op een deel van het grondgebied van de gemeente
betrekking en kan bijgevolg onmogelijk worden geacht de integrale visie van
de gemeente rond trage wegen te veruitwendigen.
[…]
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.261.047
X-18.054-9/17
Op vandaag bestaat de voetweg nr. 92 nog steeds en moet deze worden
gerespecteerd.”
11.
Op 20 oktober 2022 weigert de deputatie de gevraagde
omgevingsvergunning.
IV. Samenhang
Er is reden om de zaken sub I, II en III in het belang van een
goede rechtsbedeling samen te voegen en over die beroepen in één arrest uitspraak
te doen.
V. Onderzoek van de middelen in de zaak sub III
A. Het eerste middel
Uiteenzetting van het middel
13.1.
Het eerste middel is afgeleid uit de schending van artikel 2.2.5,
§ 1, laatste lid, van de Vlaamse Codex Ruimtelijke Ordening (hierna: VCRO), van
de artikelen 2.1, 3.1 en 9 van het gemeentelijk RUP, van de artikelen 2 en 3 van de
wet van 29 juli 1991 ‘betreffende de uitdrukkelijke motivering van de
bestuurshandelingen’ (hierna: de formelemotiveringswet) en van “het patere
legem ipse quam fecisti-beginsel”, alsook uit de schending van de
materiëlemotiveringsplicht
evenals
het
redelijkheids-
en
het
rechtszekerheidsbeginsel.
13.2.
De verzoekende partijen stellen dat de verwerende partij door in
2014 artikel 9 van het gemeentelijk RUP vast te stellen ontegensprekelijk beslist
heeft dat die delen van de voetweg nr. 92 die in de bufferstrook liggen niet langer
moeten worden opengesteld voor het publiek (wandelaars en/of fietsers). In het
andere geval zou het gemeentelijk RUP nooit de inplanting van een bufferstrook
met onder andere hoogstammige bomen opgelegd hebben. Het tegenovergestelde
beweren is gewoon absurd. Volgens de verzoekende partijen heeft de verwerende
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.261.047
X-18.054-10/17
partij haar beleidsvisie over het lot van de delen van de voetweg nr. 92 die bestemd
zijn tot bufferstrook op verordenende wijze verankerd in het gemeentelijk RUP,
meer bepaald dat ze moeten ingericht worden met beplanting. Artikel 2.2.5,
§§1 en 3, VCRO en “het patere legem ipse quam fecisti-beginsel” leggen aan de
verwerende partij de verplichting op om “deze voorschriften/(beleids)regels” te
respecteren zolang ze niet zijn vervangen of opgeheven. Dat de beslissing tot
weigering van de afschaffing van het betrokken gedeelte van de voetweg artikel 9
van de stedenbouwkundige voorschriften van het gemeentelijk RUP volledig
ondergraaft kan in redelijkheid niet worden betwist.
De verzoekende partijen benadrukken dat uit het gemeentelijk
RUP volgt dat de verwerende partij alleen nog maar over de optie beschikt om de
voetweg nr. 92 af te schaffen. Ofwel neemt zij zelf het initiatief om de voetweg af
te schaffen, ofwel schaft zij de voetweg nr. 92 deels af in het kader van een
omgevingsvergunningsaanvraag. De verwerende partij doet geen van beiden en
schendt zodoende haar eigen beleidsvisie die op verordenende wijze werd vervat in
(de voorschriften van) het gemeentelijk RUP. Uit dit RUP blijkt dat het net niet de
visie van de verwerende partij is om de voetweg nr. 92 in ere te herstellen. De
beslissing van de verwerende partij om het op verzoekers’ terrein gelegen gedeelte
van de voetweg nr. 92 niet af te schaffen miskent het rechtszekerheidsbeginsel en
is ontegensprekelijk kennelijk onredelijk.
Beoordeling
Uit de gegevens van de zaak blijkt dat de voetweg nr. 92 een
buurtweg is in de zin van de tot 31 augustus 2019 geldende wet van 10 april 1841
‘op de buurtwegen’ (hierna: de buurtwegenwet). In 2014 – toen de gemeenteraad
van de gemeente Sint-Genesius-Rode het gemeentelijk RUP heeft vastgesteld –
kon een dergelijke weg krachtens artikel 28 van de buurtwegenwet alleen
(gedeeltelijk) afgeschaft worden door een expliciete beslissing van de bestendige
deputatie van de provincieraad. De gemeenteraad was met andere woorden geen
bevoegde overheid om over deze afschaffing te beslissen. Terecht wordt in de
formele motivering van het uiteindelijke gemeenteraadsbesluit van 27 september
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.261.047
X-18.054-11/17
2022 (randnr. 10.2) gesteld dat de buurtwegenwet een (impliciete) afschaffing van
de voetweg nr. 92 door de gemeenteraad onmogelijk maakte.
Even terecht wordt in deze motivering vastgesteld dat noch de
voorschriften van het gemeentelijk RUP, noch de toelichtingsnota bij dit RUP
melding maken van de voetweg nr. 92.
Voorts gaan de verzoekende partijen er aan voorbij dat het niet
onwettig is om binnen de rooilijnen van wegen – en dus ook van de voetweg nr. 92
– publieke groenaanplantingen zoals hoogstammige bomen op te nemen.
Zelfs als met de verzoekende partijen zou worden aangenomen
dat de inrichting van de voetweg met de in artikel 9 van de stedenbouwkundige
voorschriften van het gemeentelijk RUP voorziene beplanting noodzakelijkerwijze
impliceert dat hij niet langer kan worden opengesteld voor het publiek, volgt
daaruit niet dat de gemeenteraad na het vaststellen van dat RUP alleen nog maar
over de optie zou beschikken om deze voetweg af te schaffen. In die hypothese
beschikt de – door het gemeentewegendecreet van 2019 bevoegd gemaakte –
gemeenteraad immers ook over de mogelijkheid om het tracé van voetweg nr. 92 te
verplaatsen zodat het niet meer overlapt met de bufferstrook ex artikel 9 van het
gemeentelijk RUP.
Uit een en ander volgt dat het terecht is dat de gemeente
Sint-Genesius-Rode in het bestreden besluit heeft vastgesteld dat de voetweg nr.
92 niet (impliciet) is afgeschaft door het gemeentelijk RUP.
In het licht van het voorgaande, overtuigen de verzoekende
partijen er niet van dat de verwerping van hun verzoek tot afschaffing op grond van
de in randnummer 10.2 aangehaalde motivering de grenzen van de redelijkheid te
buiten zou gaan of anderszins onwettig zou zijn.
Het eerste middel wordt verworpen.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.261.047
X-18.054-12/17
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.261.047
X-18.054-13/17
B. Het tweede middel
Uiteenzetting van het middel
18.1.
In een tweede middel voeren de verzoekende partijen de
schending aan van artikel 162, 6°, van de Grondwet en “het daarin vervatte
beginsel van het administratief toezicht op territoriaal gedecentraliseerde
besturen”.
18.2.
De verzoekende partijen lichten toe dat het door de Grondwet
gevestigd beginsel van het administratief toezicht op territoriaal gedecentraliseerde
besturen er zich tegen verzet dat een gemeente, wanneer zij geconfronteerd wordt
met een beslissing van de toezichthoudende overheid die zij – subjectief – onwettig
acht, die onwettigheid aangrijpt om eigener gezag de beslissing van de
toezichthoudende overheid naast zich neer te leggen en om met een nieuwe
beslissing een gelijk of gelijkwaardig effect te verwezenlijken als datgene wat de
toezichthoudende overheid met haar besluit verhinderd heeft. De parlementaire
voorbereiding bij het gemeentewegendecreet bevestigt dat de gemeenteraad in zijn
uiteindelijke beslissing – nadat de Vlaamse regering zich heeft uitgesproken over
het bestuurlijk beroep – rekening moet houden met de dragende motieven van de
regeringsbeslissing.
Volgens de verzoekende partijen is het duidelijk dat de
gemeenteraad van de gemeente Sint-Genesius-Rode in het uiteindelijke
gemeenteraadsbesluit van 27 september 2022 geen rekening houdt met het
ministerieel vernietigingsbesluit van 26 april 2022 en dat net in dat
gemeenteraadsbesluit
van
27
september
2022
beslist
wordt
wat
de
toezichthoudende overheid heeft willen verhinderen, namelijk het herstel van de
voetweg nr. 92 in plaats van de (gedeeltelijke) afschaffing ervan.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.261.047
X-18.054-14/17
Beoordeling
Voor zoveel het ingeroepen beginsel te dezen al van toepassing
is, geldt het hoe dan ook slechts in zoverre de gemeente zich in haar nieuwe
beslissing niet op een nieuw feitelijk of juridisch gegeven beroept. In casu doet de
gemeente dat wel. Rekening houdend met het ministerieel vernietigingsbesluit van
26 april 2022, weerlegt het uiteindelijke gemeenteraadsbesluit van 27 september
2022 met de in randnummer 10.2 aangehaalde motivering immers expliciet – en
zoals bij de beoordeling van het eerste middel is gebleken terecht – het dragende
motief van dat ministerieel vernietigingsbesluit als zou de voetweg nr. 92
(impliciet) afgeschaft zijn door het gemeentelijk RUP.
De conclusie is dat de verzoekende partijen geen schending van
de aangevoerde rechtsregels aannemelijk maken.
Ook het tweede middel wordt verworpen.
Gelet op de verwerping van de beide aangevoerde middelen
dient het beroep in de zaak sub III te worden verworpen.
VI. Onderzoek van de ontvankelijkheid in de zaak sub II
Zoals in het auditoraatsverslag is vastgesteld, heeft de
verzoekende partij met het uiteindelijke gemeenteraadsbesluit van 27 september
2022 gerealiseerd wat zij met haar beroep in de zaak sub II beoogde, zodat zij haar
belang bij dit beroep heeft verloren.
Het past daarom de kosten, met inbegrip van de door de
verwerende partij gevraagde rechtsplegingsvergoeding, ten laste te leggen van de
verzoekende partij.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.261.047
X-18.054-15/17
VII. Onderzoek van de ontvankelijkheid in de zaak sub I
De verzoekende partijen stellen in hun laatste memorie terecht
dat hun beroep in de zaak sub I “zonder voorwerp” is geworden ten gevolge van de
vernietiging ervan door het ministerieel vernietigingsbesluit van 26 april 2022.
Het past de kosten, met inbegrip van de door de verzoekende
partijen gevraagde rechtsplegingsvergoeding, ten laste te leggen van de
verwerende partij.
BESLISSING
-
De zaken met nrs. A. 235.265/X-18.054 (I), A. 236.744/X-18.188 (II) en
A. 237.835/X-18.287 (III) worden samengevoegd.
-
De Raad van State verwerpt de beroepen.
-
In de zaak sub I wordt de verwerende partij verwezen in de kosten van het
beroep tot nietigverklaring, begroot op een rolrecht van 400 euro en een
bijdrage van 22 euro en een rechtsplegingsvergoeding van 770 euro, die
verschuldigd is aan de verzoekende partijen gezamenlijk.
-
In de zaak sub II wordt de verzoekende partij verwezen in de kosten van
het beroep tot nietigverklaring, begroot op een rolrecht van 200 euro, een
bijdrage van 22 euro en een rechtsplegingsvergoeding van 770 euro, die
verschuldigd is aan de verwerende partij.
De tussenkomende partij wordt verwezen in de kosten van de tussenkomst,
begroot op 150 euro.
- In de zaak sub III worden de verzoekende partijen, elk voor de helft,
verwezen in de kosten van het beroep tot nietigverklaring, begroot op een
rolrecht
van
400
euro,
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.261.047
een
bijdrage
van
24
euro
en
een
X-18.054-16/17
rechtsplegingsvergoeding van 770 euro, die verschuldigd is aan de
verwerende partij.
Dit arrest is uitgesproken te Brussel, op vijftien oktober tweeduizend
vierentwintig, door de Raad van State, Xe kamer, samengesteld uit:
Johan Lust,
kamervoorzitter,
Jan Clement,
staatsraad,
Stephan De Taeye,
staatsraad,
bijgestaan door
Karin Meerschaut,
griffier.
De griffier
De voorzitter
Karin Meerschaut
Johan Lust
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.261.047
X-18.054-17/17