Conseil d'État de Belgique — Raad van State — ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.261.067 (2024-10-17)
Samenvatting (NL) :
Arrest nr 261.067 van 17 oktober 2024 Justitie - Kansspelen Beslissing
: Verwerping
--- TEXTE INTÉGRAL DE L'ARRÊT ---
RAAD VAN STATE, AFDELING BESTUURSRECHTSPRAAK
VIIe KAMER
ARREST
nr. 261.067 van 17 oktober 2024
in de zaak A. 238.467/VII-41.925
In zake :
de NV DERBY
bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaten Nicolas Bonbled en Junior Geysens
kantoor houdend te 1000 Brussel
Bischoffsheimlaan 33
bij wie woonplaats wordt gekozen
tegen :
de STAD MECHELEN
bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaat Patrick Van Der Straten
kantoor houdend te 2018 Antwerpen
Mechelsesteenweg 210 A, bus 10
bij wie woonplaats wordt gekozen
-------------------------------------------------------------------------------------------------I. Voorwerp van het beroep
Het beroep, ingesteld op 20 februari 2023, strekt tot de
nietigverklaring van de beslissing van het college van burgemeester en schepenen
van de stad Mechelen van 5 december 2022 om geen convenant af te sluiten met
de nv Derby voor het verder exploiteren van een kansspelinrichting klasse IV, op
het adres Leopoldstraat 88 te Mechelen.
II. Verloop van de rechtspleging
De verwerende partij heeft een memorie van antwoord ingediend
en de verzoekende partij heeft een memorie van wederantwoord ingediend.
Eerste auditeur Wendy Depester heeft op 4 september 2023 een
verslag opgesteld.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.261.067
‡BHKYKBIBH-BFIFEDV‡
VII-41.925-1/13
De verzoekende partij heeft een verzoek tot voortzetting van het
geding en een laatste memorie ingediend. De verwerende partij heeft een laatste
memorie ingediend.
De partijen zijn opgeroepen voor de terechtzitting, die heeft
plaatsgevonden op 30 mei 2024.
Staatsraad Peter Sourbron heeft verslag uitgebracht.
Advocaat Junior Geysens, die verschijnt voor de verzoekende
partij en advocaat Christophe Coen, die loco advocaat Patrick Van Der Straten
verschijnt voor de verwerende partij, zijn gehoord.
Eerste auditeur Wendy Depester heeft een met dit arrest
eensluidend advies gegeven.
Er is toepassing gemaakt van de bepalingen op het gebruik der
talen, vervat in titel VI, hoofdstuk II, van de wetten op de Raad van State,
gecoördineerd op 12 januari 1973.
III. Feiten
3.1.
De verzoekende partij exploiteert een wedkantoor aan de
Leopoldstraat 88 te Mechelen. Zij beschikt daartoe over een vergunning F2 die op
23 april 2020 door de Kansspelcommissie werd verleend voor een
geldigheidstermijn van drie jaar.
3.2.
Op 7 juni 2022 richt de verzoekende partij een aanvraag tot het
stadsbestuur om een convenant af te sluiten voor de verdere exploitatie van de
inrichting, zoals wordt vereist door de artikelen 43/4, § 1, vierde lid, en 43/5, eerste
lid, van de wet van 7 mei 1999 ‘op de kansspelen, de weddenschappen, de
kansspelinrichtingen en de bescherming van de spelers’ (hierna: kansspelwet).
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.261.067
‡BHKYKBIBH-BFIFEDV‡
VII-41.925-2/13
3.3.
Op 27 juni 2022 neemt de gemeenteraad van de stad Mechelen
een modelconvenant voor de exploitatie van een wedkantoor aan. Er wordt beslist
om dit model als een uniform document te gebruiken zodat elk wedkantoor op het
grondgebied van de stad Mechelen onder dezelfde modaliteiten open kan zijn.
Tegelijk wordt de bevoegdheid tot het afsluiten van afzonderlijke convenanten
gedelegeerd aan het college van burgemeester en schepenen van de stad Mechelen.
In dat verband wordt gepreciseerd dat het college enkel bevoegd is “om individuele
convenanten per wedkantoor af te sluiten en dit op basis van het goedgekeurde
modelconvenant”.
3.4.
De verzoekende partij dient op 19 augustus 2022 een door haar
ondertekend (model)convenant in.
3.5.
Op 20 juli 2022 levert de brandweer een brandveiligheidsattest
B af.
3.6.
Het college van burgemeester en schepenen van de stad
Mechelen legt op 29 augustus 2022 een kader vast waarbij het begrip ‘nabijheid’
uit de kansspelwet nader wordt ingevuld. Voor de afbakening van “de nabijheid in
de Mechelse context” worden de volgende feitelijke elementen in aanmerking
genomen:
“- Perimeter van 500 m wandelafstand tot plaatsen waar jongeren samen
komen
(jeugdhuizen,
jeugdbewegingen,
sportclubs,
…),
onderwijsinstellingen, ziekenhuizen, …
- De focus moet liggen op locaties en verenigingen, zoals sportclubs waar
specifiek jongeren elkaar treffen (cfr. leeftijdscategorie onder bullet 4 […]).
- In het kader van locatie onderzoek zal ook steeds gekeken worden naar o.a.
looplijnen, nabijheid van openbaar vervoerknooppunten aangezien
Mechelen een centrumstad is en een uitgebreid aanbod heeft aan secundaire
en hoger onderwijsinstellingen die heel wat pendelende scholieren en
studenten aantrekt. Zo wordt ook de blootstelling aan potentieel gokken in
kaart gebracht.
- Onder jongeren verstaan we personen tussen 16 en 30 jaar.
- Onder onderwijsinstellingen verstaan we in dit kader onderwijsinstellingen
vanaf het secundair onderwijs t.e.m. hoger onderwijs. Primair onderwijs
wordt hier buiten gelaten, gezien we lagere schoolkinderen niet als jongeren
kunnen beschouwen. We verwijzen hiervoor graag naar rechtspraak van de
Raad van State waaruit blijkt dat de vaststelling dat een wedkantoor gelegen
is nabij onderwijsinstellingen voor middelbaar onderwijs op zich volstaat om
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.261.067
‡BHKYKBIBH-BFIFEDV‡
VII-41.925-3/13
het convenant te weigeren. Hier is reeds rechtspraak rond, namelijk RvS,
nr. 208.789 van 9 november 2010.
- Onder ziekenhuizen verwijst de wetgever specifiek naar ziekenhuizen of
andere soorten instellingen waar verslavingsproblematieken worden
behandeld.”
3.7.
Op 5 december 2022 weigert het college van burgemeester en
schepenen van de stad Mechelen om met de verzoekende partij een convenant af
te sluiten aangaande de exploitatie van een kansspelinrichting klasse IV, gelegen
aan de Leopoldstraat 88 te Mechelen.
Dit is de thans bestreden beslissing die als volgt is gemotiveerd:
“Voorgeschiedenis
• 27 juni 2017: Goedkeuring van de aanpassing aan de Algemene
Bestuurlijke Politieverordening (ABP) door de gemeenteraad, waarbij er
een verplichte Uitbatingsvergunning voor Wedkantoren wordt opgelegd.
• 5 augustus 2019: het college (punt 80) beslist om geen vergunningen af te
leveren voor wedkantoren.
• 25 mei 2021: Federale verplichting voor elk wedkantoor om een
convenant af te sluiten met de gemeente waarin het wedkantoor gevestigd
is, om een F2-vergunning van de Kansspelcommissie te kunnen bekomen.
• 17 februari 2020: toekenning uitbatingsvergunning wedkantoor aan
Derby/Ladbrokes voor het kantoor aan de Leopoldstraat 78 te 2800
Mechelen.
• 25 mei 2021: inwerkingtreding federale verplichting voor exploitanten
kansspelinrichtingen klasse IV die op 25 mei 2019 reeds over een
kansspelvergunning F2 (wedkantoor) beschikten om een convenant te
sluiten met de gemeente waarin het wedkantoor gevestigd is, als
noodzakelijke vereiste om een hernieuwing van de F2-vergunning van de
Kansspelcommissie te kunnen bekomen.
• 7 juni 2022: aanvraag wijziging uitbatingsvergunning Derby/Ladbrokes
wegens adreswijziging. Het nieuwe adres is Leopoldstraat 88 te
Mechelen.
• 13 juni 2022: collegebeslissing – agendapunt 38: verwijzing naar de
gemeenteraad.
• 27 juni 2022: Gemeenteraad keurt het modelconvenant voor wedkantoren
goed en delegeert de bevoegdheid tot het afsluiten van een convenant naar
het college uitgezonderd de mogelijkheid tot het afwijken van de
nabijheidsregels.
• 20 juli 2022: Derby nv, gelegen aan de Waversesteenweg 1100 bus 3 te
1160 Oudergem, met ondernemingsnummer BE 0407.042.484, vraagt tot
het afsluiten van een convenant voor een wedkantoor aan de Leopoldstraat
88 te Mechelen. De vergunning F2 bij de kansspelcommissie moet in april
2023 vernieuwd worden.
Feiten en argumentatie
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.261.067
‡BHKYKBIBH-BFIFEDV‡
VII-41.925-4/13
• Met de wet van 7 mei 2019 tot wijzing van de Kansspelwet werd in artikel
43/4 §1, vierde lid van de kansspelwet de convenantverplichting
ingevoerd voor uitbatingen van vaste kansspelinrichtingen klasse IV. Het
convenant bepaalt waar de kansspelinrichting wordt gevestigd alsook de
nadere voorwaarden. Sinds 25 mei 2021 is het bijgevolg verplicht voor
elke uitbater van een wedkantoor (=vergunningshouder F2, uitbater van
een kansspelinrichting klasse IV) die op het moment van de
inwerkingtreding van voorgaande wet op 25 mei 2019 reeds over een
kansspelvergunning F2 (wedkantoor) beschikte, om bij de aanvraag tot
het verkrijgen of hernieuwen van een vergunning F2 bij de
kansspelcommissie een convenant toe te voegen dat werd gesloten tussen
de kansspelinrichting klasse IV en de gemeente waar die inrichting
gevestigd is.
• Stad Mechelen ontving een aanvraag van Derby nv, gelegen aan de
Waverse Steenweg 1100 bus 3 te 1160 Oudergem, met
ondernemingsnummer BE 0407.042.484, voor het afsluiten van een
convenant voor een wedkantoor aan de Leopoldstraat 88 te Mechelen, met
openingsuren van 10.30-22 uur. De aanvraag werd ingediend met het oog
op het bekomen van een hernieuwing van de vergunning F2 bij de
kansspelcommissie. Die vergunning laat de vergunninghouder toe om
weddenschappen aan te nemen in de vaste kansspelinrichting klasse IV
(=wedkantoor met commerciële naam Ladbrokes), gelegen te
Leopoldstraat 88.
• Artikel 43/5 5° van de Kansspelwet bepaalt dat de kansspelinrichting
klasse IV niet gevestigd wordt in de nabijheid van onderwijsinstellingen,
ziekenhuizen en plaatsen die vooral door jongeren worden bezocht, dit
met het oog op het beschermen van potentiële spelers en het beperken van
de sociale risico’s in verband met de ligging van het wedkantoor. De
wetgever heeft hiermee een principieel verbod uitgevaardigd op het
vestigen van een wedkantoor in de nabijheid van voormelde plaatsen,
waarbij de lokale overheid over een discretionaire bevoegdheid beschikt
om deze nabijheidsvoorwaarden naar eigen inzicht toe te passen bij de
beslissing om een convenant te weigeren/af te sluiten. Het kader waarin
de specifieke nabijheidsregels worden bepaald, werd op 29 augustus 2022
door het college goedgekeurd.
• Naar aanleiding van een in concreto onderzoek van de plaatsgesteldheid
van de vestigingslocatie, nl. Leopoldstraat 88, blijken volgende gevoelige
plaatsen en instellingen waar jongeren samen komen zich in de nabijheid
van het wedkantoor te bevinden:
• Op ongeveer 190m afstand: Crescendo CVO – Campus Diploma
secundair onderwijs, een Instelling voor tweedekansonderwijs, gelegen te
Leopoldstraat 42;
• Op ongeveer 190m afstand: AP Hogeschool, een instelling voor hoger
onderwijs, gelegen te Leopoldstraat 42;
• Op minder dan 100 meter: Centraal Station (De Lijn en NMBS), een druk
openbaar vervoerknoopppunt dat dagelijks honderden pendelende
scholieren en studenten aantrekt;
• Leerlingen van Crescendo CVO en AP Hogeschool, gelegen te
Leopoldstraat 42, moeten voorbij het wedkantoor om naar het Centraal
Station (De Lijn en NMBS) te gaan;
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.261.067
‡BHKYKBIBH-BFIFEDV‡
VII-41.925-5/13
• Op minder dan 100 meter: Koning Albertplein waar verschillende cafés
gevestigd zijn die een ontmoetingsplaats voor jongeren vormen.
• De nabijheid van deze locaties is op zich voldoende om het convenant te
weigeren, in toepassing van de hierboven vermelde wetsbepaling,
aangezien het vermelden van de concrete afstand volstaat om te gewagen
van de aantrekkingskracht die de kansspelinrichting uitoefent op
scholieren en jongeren. Dit werd in het verleden reeds bevestigd door de
Raad van State (zie arrest RvS, nr. 208.789 van 9 november 2010).
Vanwege de nagestreefde sociale bescherming van jongeren betreft de
aangevraagde vestigingsplaats aldus een ongeschikte locatie gezien de
kansspelwet uitdrukkelijk verbiedt dat kansspelinrichtingen gelegen zijn
in de buurt van onderwijsinstellingen en plaatsen die vooral door jongeren
worden bezocht. Gelet op voorgaande wordt aan het college van
burgemeester en schepenen gevraagd om het afsluiten van een convenant
met de aanvrager te weigeren.
De nabijheid van deze locaties op zich volstaat om de weigering van het
gevraagde convenant te verantwoorden.
Juridische grond
• Wet van 7 mei 1999 op de kansspelen, de weddenschappen, de
kansspelinrichting en de bescherming van de spelers: artikel 43/4, §1, 4de
alinea en 43/5 5° en 6°.
• Besluit van de gemeenteraad betreffende de delegatie aan het college van
burgemeester en schepenen van de bevoegdheid tot het afsluiten van
convenanten voor wedkantoren, uitgezonderd de mogelijkheid tot het
afwijken van de nabijheidsregels, goedgekeurd op 26 juni 2022.”
3.8.
Deze beslissing wordt met een schrijven van 12 december 2022
aan de verzoekende partij ter kennis gebracht. In dit schrijven wordt nog het
volgende gesteld:
“Het college van Burgemeester en Schepenen heeft in zijn vergadering van
5 december 2022 besloten geen convenant af te sluiten met de bvba voor het
wedkantoor, met de commerciële benaming Derby nv, gelegen aan de
Leopoldstraat 88 te 2800 Mechelen.
[…]
Bovengenoemde beslissing van het college van Burgemeester en Schepenen
is gebaseerd op volgende motieven:
- Niet voldoen aan de voorwaarden van art. 43/5, 5° Kansspelwet. Op basis
van dit wetsartikel mag een kansspelinrichting klasse IV niet gevestigd
zijn in de nabijheid van onderwijsinstellingen, ziekenhuizen en plaatsen
die vooral door jongeren worden bezocht.
In casu is het wedkantoor gelegen:
• Op ongeveer 190m afstand: Crescendo CVO – Campus Diploma
secundair onderwijs, een Instelling voor tweedekansonderwijs, gelegen te
Leopoldstraat 42;
• Op ongeveer 190m afstand: AP Hogeschool, een Instelling voor hoger
onderwijs, gelegen te Leopoldstraat 42;
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.261.067
‡BHKYKBIBH-BFIFEDV‡
VII-41.925-6/13
• Op minder dan 100 meter: Centraal Station (De Lijn en NMBS), een druk
openbaar vervoerknoopppunt dat dagelijks honderden pendelende
scholieren en studenten aantrekt;
• Leerlingen van Crescendo CVO en AP Hogeschool (+18 jaar), gelegen te
Leopoldstraat 42, moeten voorbij het wedkantoor om naar het Centraal
Station (De Lijn en NMBS) te gaan;
• Op minder dan 100 meter: Koning Albertplein waar verschillende cafés
gevestigd zijn die een ontmoetingsplaats voor jongeren vormen.
De nabijheid van deze locaties is op zich voldoende om het convenant te
weigeren, in toepassing van de hierboven vermelde wetsbepaling,
aangezien het vermelden van de concrete afstand volstaat om te gewagen
van de aantrekkingskracht die de kansspelinrichting uitoefent op
scholieren en jongeren. Dit werd in het verleden reeds bevestigd door de
Raad van State (zie arrest RvS, nr. 208.789 van 9 november 2010).
Vanwege de nagestreefde sociale bescherming van jongeren betreft de
aangevraagde vestigingsplaats aldus een ongeschikte locatie gezien de
kansspelwet uitdrukkelijk verbiedt dat kansspelinrichtingen gelegen zijn
in de buurt van onderwijsinstellingen en plaatsen die vooral door jongeren
worden bezocht.
2. De gemeenteraad van de Stad Mechelen heeft in haar vergadering van
27 juni 2022, overeenkomstig art. 43/4 §1 van de Kansspelwet, de nadere
voorwaarden bepaald waaronder een convenant kan worden afgesloten
met een kansspelinrichting klasse IV op haar grondgebied. Eén van deze
voorwaarden is dat kansspelinrichting aan alle verplichtingen inzake de
Stedenbouw- en Milieuwetgeving moet voldoen. In casu heeft het
wedkantoor echter een inbreuk op de Vlaamse Codex Ruimtelijke
Ordening begaan: er werd zonder omgevingsvergunning publiciteit
aangebracht op het gebouw Brusselsesteenweg 177 te Mechelen, hetwelk
een beschermd monument is. Hiervoor werd op 05.05.2017 een Proces
Verbaal Ruimtelijke Ordening opgesteld. Dergelijke niet vergunde
publiciteit vergroot de aantrekkingskracht voor het gokken bij passanten,
en jongeren in het bijzonder. […]”
IV. Ontvankelijkheid van het beroep
In haar laatste memorie werpt de verwerende partij op dat de
verzoekende partij niet langer over een actueel belang beschikt bij de
nietigverklaring van de bestreden beslissing aangezien zij op 10 juli 2023 een brief
van de verzoekende partij heeft ontvangen waarin sprake is van een “toekomstig
verkooppunt” op het grondgebied van de stad Mechelen en van de “verhuis van
ons bestaand verkooppunt”. De verwerende partij leidt uit de inhoud van deze brief
af dat de verzoekende partij voor het wedkantoor aan de Leopoldstraat 88 te
Mechelen geen convenant meer wenst af te sluiten.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.261.067
‡BHKYKBIBH-BFIFEDV‡
VII-41.925-7/13
Uit de niet betwiste verklaringen ter terechtzitting blijkt dat
(1) tot op heden geen convenant werd afgesloten voor de exploitatie van het
wedkantoor op een andere vestigingsplaats in de stad Mechelen en (2) de
verzoekende partij bevestigt dat zij nog steeds het wedkantoor, gelegen aan de
Leopoldstraat 88 te Mechelen, wenst verder te exploiteren.
In de gegeven omstandigheden kan aan de verzoekende partij
niet het vereiste belang bij de nietigverklaring van de bestreden beslissing worden
ontzegd.
De exceptie wordt verworpen.
V. Onderzoek van het enige middel
Standpunt van de partijen
De verzoekende partij voert in een enig middel de schending aan
van de artikelen 43/4, 43/5 en 43/6 van de kansspelwet, van de artikelen 2 en 3 van
de wet van 29 juli 1991 ‘betreffende de uitdrukkelijke motivering van de
bestuurshandelingen’ (hierna: motiveringswet), van het zorgvuldigheidsbeginsel
en van de materiëlemotiveringsplicht.
Zij stelt vast dat het verzoek tot het sluiten van een convenant
onder meer werd geweigerd omdat het wedkantoor gesitueerd is in de nabijheid
van een aantal “onderwijsinstellingen” en “plaatsen waar vooral jongeren
samenkomen” en dat uit de bestreden beslissing kan worden afgeleid dat “alle
plaatsen waar een vorm van onderwijs wordt aangeboden en waar potentieel
jongeren (samen)komen of passeren” worden aangegrepen om het sluiten van een
convenant te weigeren. De verwerende partij zou echter hebben nagelaten om “aan
te geven of deze plaatsen moeten worden beschouwd als onderwijsinstellingen dan
wel als plaatsen die vooral door jongeren worden bezocht”. Daardoor zou het
nabijheidsverbod van artikel 43/5 van de kansspelwet worden veralgemeend door
“zonder onderscheid elke plaats van onderricht en elke jongere in aanmerking te
nemen”.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.261.067
‡BHKYKBIBH-BFIFEDV‡
VII-41.925-8/13
Daarnaast argumenteert de verzoekende partij dat een aantal
aangehaalde plaatsen niet wettig in aanmerking kunnen worden genomen als
“onderwijsinstelling”, dan wel als “plaats waar vooral jongeren samenkomen”. Zij
bekritiseert in dat verband de verwijzing in de bestreden beslissing naar
“Crescendo CVO - Campus Diploma secundair onderwijs, een instelling voor
tweedekansonderwijs, gelegen te Leopoldstraat 42” omdat deze instelling zich tot
volwassenen richt, de verwijzing naar het “Centraal station (De Lijn en NMBS),
een druk openbaar vervoerknooppunt dat dagelijks honderden pendelende
scholieren en studenten aantrekt” omdat dit station door een zeer divers publiek
wordt gebruikt en naar het “Koning Albertplein waar verschillende cafés gevestigd
zijn die een ontmoetingsplaats voor jongeren vormen” omdat een openbaar plein
in de stad net als het station door een zeer divers publiek wordt gefrequenteerd.
Tot slot wordt gesteld dat een stedenbouwkundige inbreuk de
weigering tot het afsluiten van een convenant niet kan verantwoorden.
De verwerende partij antwoordt dat, voor zover het middel steunt
op het feit dat in de begeleidende brief bij de kennisgeving van de bestreden
beslissing gewag wordt gemaakt van een stedenbouwkundige inbreuk, geen kritiek
wordt uitgebracht op een dragend motief van de bestreden beslissing. Voorts stelt
zij dat de opsomming in de bestreden beslissing van onderwijsinstellingen en
plaatsen die vooral door jongeren worden bezocht, met vermelding van reële
afstanden, volstaat om het convenant niet af te sluiten, dat het in de opgegeven
motieven
vermelde
centrum
voor
volwassenenonderwijs
evident
een
onderwijsinstelling is en dat ook een hogeschool bezwaarlijk anders kan worden
gekwalificeerd. Daarnaast wordt specifiek verwezen naar het centraal station dat
in de onmiddellijke nabijheid van het wedkantoor gelegen is waardoor dagelijks
honderden scholieren en studenten langs de inrichting moeten passeren. Ter zake
benadrukt de verwerende partij dat het begrip ‘jongere’ niet samenvalt met
‘minderjarige’ en dat bijvoorbeeld Van Dale woordenboek refereert aan de
categorie van personen tussen de leeftijd van 16 tot 30 jaar.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.261.067
‡BHKYKBIBH-BFIFEDV‡
VII-41.925-9/13
In de memorie van wederantwoord neemt de verzoekende partij
akte van de verklaring dat de beweerde stedenbouwkundige inbreuk geen decisief
motief vormt voor de weigering om een convenant af te sluiten. Voorts blijft zij bij
het standpunt dat het nabijheidsonderzoek niet voldoende accuraat werd
uitgevoerd. Bijkomend voert zij aan dat de bestreden beslissing in wezen steunt op
een algemene beleidsoptie om wedkantoren zo veel als mogelijk te weren op het
grondgebied van de stad Mechelen en dat bij het nemen van de bestreden beslissing
het nabijheidsverbod werd veralgemeend door zonder onderscheid elke plaats in
aanmerking te nemen waar mogelijk jongeren aanwezig zijn. Tot slot herhaalt zij
dat ‘CVO Crescendo - Campus Diploma secundair onderwijs’, waar
tweedekansonderwijs wordt gegeven, niet beschouwd kan worden als een door de
kansspelwet beschermde onderwijsinstelling en dat het Centraal Station kennelijk
niet gekwalificeerd kan worden als een onderwijsinstelling of plaats die vooral
door jongeren wordt bezocht.
In haar laatste memorie beklemtoont de verzoekende partij dat
het op basis van de tekst van artikel 43/5, eerste lid, punt 5, van de kansspelwet
niet volstaat om de weigering tot het sluiten van een convenant te verantwoorden
omdat “een bepaalde plaats door jongeren wordt bezocht, of dat jongeren hier
voorbij moeten”.
Beoordeling
Artikel 43/4, § 1, vierde lid, van de kansspelwet kent aan de
gemeente een discretionaire bevoegdheid toe die onder meer betrekking heeft op
de beoordeling van de plaats waar een kansspelinrichting kan worden gevestigd.
Op grond van voormelde bepaling moet de exploitatie van een vaste
kansspelinrichting klasse IV immers geschieden krachtens een convenant dat
“voorafgaandelijk wordt gesloten tussen de gemeente van vestiging en de uitbater”
waarin wordt bepaald “waar de kansspelinrichting wordt gevestigd”, alsook
waarbij “de nadere voorwaarden, de openings- en sluitingsuren, de openings- en
sluitingsdagen […] en wie het gemeentelijk toezicht waarneemt” worden
vastgesteld. De beoordelingsbevoegdheid van de gemeente houdt in wezen in dat
op grond van een in concreto onderzoek van de eigen en particuliere
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.261.067
‡BHKYKBIBH-BFIFEDV‡
VII-41.925-10/13
omstandigheden van elke zaak, geval per geval wordt uitgemaakt of al dan niet een
convenant kan worden gesloten. Artikel 43/4, § 1, vierde lid, van de kansspelwet
verplicht de gemeente van vestiging alleszins niet om elke aanvraag tot het sluiten
van een convenant in te willigen en nog minder om aan een dergelijke aanvraag
een positief gevolg te geven zonder acht te slaan op de in artikel 43/5, eerste lid,
punt 5, van dezelfde wet bedoelde prohibitieve nabijheid die vereist dat de “de
kansspelinrichting klasse IV niet gevestigd wordt in de nabijheid van
onderwijsinstellingen, ziekenhuizen, [en] plaatsen die vooral door jongeren
worden bezocht”.
De kansspelwet staat er niet aan in de weg dat de gemeente een
algemeen kader aanneemt waarin de aandachtspunten kenbaar worden gemaakt die
een rol zullen spelen bij de uitoefening van de haar door de wet toegekende
discretionaire beoordelingsbevoegdheid in particuliere gevallen. Er moet worden
erkend dat het aannemen van een dergelijke algemene gedragslijn kan bijdragen
tot een eenvormige en transparante uitoefening van de discretionaire
beoordelingsbevoegdheid door het lokaal bestuur. De gedragslijn mag evenwel niet
het karakter aannemen van een stringente en absoluut bindende regel waardoor de
inhoud en de strekking van de te nemen beslissing in een individueel geval
rechtstreeks voortvloeit uit de dwingende toepassing van de algemene beleidslijn,
zonder acht te slaan op de concrete gegevens van de zaak.
In dit geval is de weigeringsbeslissing op decisieve wijze
gestoeld op een in concreto onderzoek van de nabijheid van het wedkantoor
waarbij wordt vastgesteld dat “[zich] gevoelige plaatsen en instellingen waar
jongeren samen komen […] in de nabijheid van het wedkantoor […] bevinden”. In
het bijzonder wordt verwezen naar “Crescendo CVO – Campus Diploma secundair
onderwijs, een Instelling voor tweedekansonderwijs”, gelegen op een afstand van
190 meter, naar “AP Hogeschool, een instelling voor hoger onderwijs” eveneens
gelegen op een afstand van ongeveer 190 meter, naar “Centraal Station (De Lijn
en NMBS), een druk openbaar vervoerknoopppunt dat dagelijks honderden
pendelende scholieren en studenten aantrekt”, gelegen op minder dan 100 meter,
en tot slot naar het “Koning Albertplein waar verschillende cafés gevestigd zijn die
een ontmoetingsplaats voor jongeren vormen” op een afstand van minder dan
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.261.067
‡BHKYKBIBH-BFIFEDV‡
VII-41.925-11/13
100 meter. Bovendien wordt erop gewezen dat de “leerlingen van Crescendo CVO
en AP Hogeschool […] voorbij het wedkantoor [moeten] om naar het Centraal
Station (De Lijn en NMBS) te gaan”.
Uit wat voorafgaat volgt dat de kritiek van de verzoekende partij
dat de bestreden beslissing enkel zou steunen op de toepassing van een algemeen
beleidskader om wedkantoren uit de stad Mechelen te weren, feitelijke grondslag
mist.
Voorts wordt in de bestreden beslissing in eerste plaats verwezen
naar de aanwezigheid van een aantal onderwijsinstellingen in de nabije omgeving
van het wedkantoor. De verzoekende partij toont niet aan dat ‘Crescendo CVO –
Campus
Diploma
secundair
onderwijs’
en
‘AP
Hogeschool’
geen
onderwijsinstellingen zijn in de zin van artikel 43/5, eerste lid, punt 5, van de
kansspelwet. Naar luid van voormelde bepaling vormen onderwijsinstellingen
trouwens een afzonderlijke categorie van te beschermen plaatsen die
onderscheiden moeten worden van “plaatsen die vooral door jongeren worden
bezocht”. In het licht van de beschermingsdoelstellingen van de kansspelwet is het
dus niet relevant dat ‘Crescendo CVO’ een instelling voor tweedekansonderwijs is
waarvan het onderwijsaanbod is gericht op (jong)volwassenen (18+). De
overweging dat de studenten van Crescendo CVO en AP Hogeschool het
wedkantoor moeten passeren op de weg naar het Centraal Station (De Lijn en
NMBS), betekent overigens niet dat de verwerende partij het Centraal Station heeft
aangemerkt als een plaats die vooral door jongeren wordt bezocht, maar wel dat
het wedkantoor door zijn specifieke ligging een bijzondere aantrekkingskracht kan
uitoefenen op de studenten van beide onderwijsinstellingen die er voorbijkomen.
De ligging van het wedkantoor in de nabijheid van twee
onderwijsinstellingen volstaat op zich om het sluiten van het gevraagde convenant
te weigeren. In die omstandigheden is het niet nodig ook de kritiek op het motief
aangaande de nabijheid van het Koning Albertplein “waar verschillende cafés
gevestigd zijn die een ontmoetingsplaats voor jongeren vormen” te onderzoeken.
De kritiek op een overtollig weigeringsmotief kan immers niet tot de
nietigverklaring van de bestreden beslissing leiden.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.261.067
‡BHKYKBIBH-BFIFEDV‡
VII-41.925-12/13
Tot slot bevat de bestreden beslissing zelf geen weigeringsmotief
dat gestoeld is op een beweerde overtreding van de stedenbouwkundige
voorschriften. Kritiek op een niet bestaand motief kan evenmin tot de
nietigverklaring van de bestreden beslissing leiden.
Het enige middel is niet gegrond.
BESLISSING
-
De Raad van State verwerpt het beroep.
-
De verzoekende partij wordt verwezen in de kosten van het beroep tot
nietigverklaring, begroot op een rolrecht van 200 euro, een bijdrage van
24 euro en een rechtsplegingsvergoeding van 700 euro, die verschuldigd is aan
de verwerende partij.
Dit arrest is uitgesproken te Brussel, op zeventien oktober tweeduizend
vierentwintig, door de Raad van State, VIIe kamer, samengesteld uit:
Carlo Adams,
kamervoorzitter,
Peter Sourbron,
staatsraad,
Frédéric Vanneste,
staatsraad,
bijgestaan door
Elisabeth Impens,
griffier.
De griffier
De voorzitter
Elisabeth Impens
Carlo Adams
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.261.067
‡BHKYKBIBH-BFIFEDV‡
VII-41.925-13/13