Conseil d'État de Belgique — Raad van State — ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.269 (2026-04-02)
Samenvatting (NL) :
Arrest nr 266.269 van 2 april 2026 Ruimtelijke ordening, stedenbouw, leefmilieu
en aanverwante aangelegenheden - Bouwvergunningen en gemengde vergunningen
Beslissing : Verwerping
--- TEXTE INTÉGRAL DE L'ARRÊT ---
RAAD VAN STATE, AFDELING BESTUURSRECHTSPRAAK
VIIe KAMER
ARREST
nr. 266.269 van 2 april 2026
in de zaak A. 243.802/VII-42.738
In zake :
de BV COLUMBI SALMON
bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaten Donatienne Ryckbost en Emmanuel Ryckbost
kantoor houdend te 8400 Oostende
E. Beernaertstraat 80
bij wie woonplaats wordt gekozen
tegen :
de VZW G.A.I.A.
bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaten Stijn Vandamme en Vanessa McClelland
kantoor houdend te 9000 Gent
Kasteellaan 141
bij wie woonplaats wordt gekozen
Tussenkomende partij :
het VLAAMSE GEWEST
bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaat Michel van Dievoet
kantoor houdend te 3000 Leuven
Bondgenotenlaan 155A
bij wie woonplaats wordt gekozen
-------------------------------------------------------------------------------------------------I. Voorwerp van het beroep
Het cassatieberoep, ingesteld op 23 december 2024, strekt tot de
nietigverklaring van arrest nr. RvVb-A-2425-0227 van de Raad voor
Vergunningsbetwistingen van 28 november 2024 in de zaak 2324-RvVb-0253-A.
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.269
VII-42.738-1/18
II. Verloop van de rechtspleging
Het cassatieberoep is toelaatbaar verklaard bij beschikking van
17 februari 2025.
De verwerende partij heeft een memorie van antwoord ingediend
en de verzoekende partij heeft een memorie van wederantwoord ingediend.
Het Vlaamse Gewest heeft een verzoekschrift tot tussenkomst
ingediend. De tussenkomst is toegestaan bij beschikking van 15 april 2025. De
tussenkomende partij heeft een memorie ingediend.
Eerste auditeur-afdelingshoofd Tom De Waele heeft op
30 oktober 2025 een verslag opgesteld, op grond van artikel 16 van het koninklijk
besluit van 30 november 2006 ‘tot vaststelling van de cassatie-procedure bij de
Raad van State’ (hierna: cassatieprocedurebesluit).
De verzoekende partij heeft een verzoek tot voortzetting van de
procedure ingediend.
De partijen zijn opgeroepen voor de terechtzitting, die heeft
plaatsgevonden op 12 maart 2026.
Staatsraad Francis Van Nuffel heeft verslag uitgebracht.
Advocaat
Fitzgerald
Temmerman,
die
loco
advocaten
Donatienne Ryckbost en Emmanuel Ryckbost verschijnt voor de verzoekende
partij, en advocaat Stijn Vandamme, die verschijnt voor de verwerende partij, zijn
gehoord.
Eerste auditeur-afdelingshoofd Tom De Waele heeft een met dit
arrest eensluidend advies gegeven.
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.269
VII-42.738-2/18
Er is toepassing gemaakt van de bepalingen op het gebruik der
talen, vervat in titel VI, hoofdstuk II, van de wetten op de Raad van State,
gecoördineerd op 12 januari 1973 (hierna: RvS-wet).
III. Regelmatigheid van de rechtspleging
In haar verzoek tot voortzetting van de procedure antwoordt de
verzoekende partij op het auditoraatsverslag. Het cassatieprocedurebesluit voorziet
niet in de mogelijkheid om na de kennisgeving van het auditoraatsverslag nog een
schriftelijke uiteenzetting in te dienen. Wanneer de auditeur concludeert dat het
cassatieberoep moet worden verworpen, kan de verzoekende partij luidens artikel
18 van het cassatieprocedurebesluit vragen dat de procedure wordt voortgezet, bij
gebreke waaraan de afstand van het geding kan worden uitgesproken. Het “verzoek
tot voortzetting” van de verzoekende partij wordt slechts als procedurestuk
aanvaard in zoverre hierin wordt verzocht om de procedure voort te zetten. In
zoverre het stuk een schriftelijke voorbereiding vormt van de mondelinge
uiteenzetting op de terechtzitting, wordt het beschouwd als een loutere inlichting.
IV. Feiten
4.1.
De deputatie van de provincieraad van West-Vlaanderen
verleent aan de verzoekende partij een omgevingsvergunning voor de bouw en
exploitatie van een zalmkwekerij in Oostende. De verwerende partij stelt hiertegen
een bestuurlijk beroep in.
4.2.
Op 18 oktober 2023 verklaart de tussenkomende partij het
bestuurlijk beroep ongegrond, en verleent zij de vergunning. De verwerende partij
stelt bij de Raad voor Vergunningsbetwistingen (hierna: RvVb) een beroep in tegen
die beslissing.
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.269
VII-42.738-3/18
4.3.
Met het bestreden arrest verwerpt de RvVb de exceptie van niet-
ontvankelijkheid van het beroep van de verwerende partij, verklaart hij het
eerste annulatiemiddel in de aangegeven mate gegrond, vernietigt hij de beslissing
van 18 oktober 2023, stelt hij zijn arrest in de plaats van de nieuw te nemen
beslissing, en weigert hij de omgevingsvergunning.
V. Onderzoek van de middelen tot nietigverklaring
A. Eerste middel
Uiteenzetting van het middel
De verzoekende partij voert de schending aan van artikel 105,
§ 2, eerste lid, 2°, gelezen in samenhang met artikel 2, eerste lid, 1°, van het decreet
van
25 april
2014
‘betreffende
de
omgevingsvergunning’
(hierna:
omgevingsvergunningsdecreet).
Het middel komt op tegen de beslissing van het bestreden arrest
tot verwerping van de exceptie van niet-ontvankelijkheid van het beroep van de
verwerende partij. De RvVb steunt daartoe volgens de verzoekende partij op
volgende motieven:
“De [verwerende partij in cassatie] is een niet gouvernementele organisatie
die zich specifiek inzet ter behartiging van het dierenwelzijn. Volgens haar
statutair doel […] komt ze onder [meer] op voor een ‘waardig leven en
sterven’ en de respectvolle behandeling van dieren. Daarbij wordt
aangegeven dat ze zich inzet ‘voor maatschappelijke gewoonten en
gebruiken met respect voor het welzijn en het leven van de dieren, onder
meer op het gebied van de productie en de consumptie van goederen en
diensten’.
Het kan bijgevolg niet betwist worden dat de [verwerende partij in cassatie]
te beschouwen is als een niet-gouvernementele organisatie die zich voor
milieubescherming inzet. Op grond van artikel 105 en artikel 2, 1° van het
Omgevingsvergunningsdecreet wordt ze van rechtswege geacht een
belanghebbende te zijn.”
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.269
VII-42.738-4/18
De verzoekende partij brengt hiertegen in dat de verwerende
partij een “dierenbeschermingsvereniging” is, en, minstens in haar dagelijkse
praktijk, geenszins een “milieubeschermingsvereniging”. Het contentieux van de
dierenbeschermingsrechten en het contentieux van het milieurecht zijn volgens de
verzoekende partij twee te onderscheiden en los van elkaar staande materies. De
verwerende partij zou in de procedure voor de RvVb ook louter zijn opgetreden als
dierenrechtenvereniging en geenszins als milieubeschermingsvereniging.
Het maatschappelijk doel van de verwerende partij kan volgens
de verzoekende partij niet worden nagestreefd door middel van het instellen van
het beroep bij de RvVb aangezien de dierenrechten en de regelgeving inzake het
dierenwelzijn ten tijde van het verlenen van de bestreden omgevingsvergunning,
geen beoordelingselementen zijn in het kader van een vergunningsprocedure, en
noch het omgevingsvergunningsdecreet, noch het decreet van 5 april 1995
‘houdende algemene bepalingen inzake milieubeleid’, noch het besluit van de
Vlaamse regering van 1 juni 1995 ‘houdende algemene en sectorale bepalingen
inzake milieuhygiëne’ ter zake normen bevatten.
De verzoekende partij besluit dat de RvVb dan ook tot de nietontvankelijkheid van het beroep van de verwerende partij had moeten besluiten, en
artikel 105, § 2, eerste lid, 2°, gelezen in samenhang met artikel 2, eerste lid, 1°,
van het omgevingsvergunningsdecreet heeft geschonden door dit niet te doen.
Beoordeling
Op grond van artikel 105, § 2, eerste lid, 2°, van het
omgevingsvergunningsdecreet kan het beroep bij de RvVb worden ingesteld door
‘het
betrokken
publiek’.
Artikel
2,
eerste
lid,
1°,
van
het
omgevingsvergunningsdecreet definieert ‘het betrokken publiek’ als volgt:
“elke natuurlijke persoon of rechtspersoon alsook elke vereniging,
organisatie of groep met rechtspersoonlijkheid die gevolgen ondervindt of
waarschijnlijk ondervindt van of belanghebbende is bij de besluitvorming
over de afgifte of bijstelling van een omgevingsvergunning of van
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.269
VII-42.738-5/18
vergunningsvoorwaarden waarbij niet-gouvernementele organisaties die
zich voor milieubescherming inzetten, geacht worden belanghebbende te
zijn.”
Het middel viseert enkel de overwegingen van het bestreden
arrest op grond waarvan de RvVb besluit dat de verwerende partij een nietgouvernementele organisatie is die zich inzet voor milieubescherming, zodat zij
geacht wordt een belanghebbende te zijn die een beroep kan instellen tegen de
beslissing tot afgifte van een omgevingsvergunning.
Het bestreden arrest bevat echter ook nog volgende motieven:
“[De verzoekende partij in cassatie] kan niet gevolgd worden dat de
bestreden beslissing vreemd is aan de belangen of het statutair doel van de
[verwerende partij in cassatie]. Het verzoekschrift maakt meer dan duidelijk
dat de [verwerende partij in cassatie] vindt dat de bestreden beslissing een
toelating verleent voor een zalmkwekerij die niet voldoende oog heeft voor
het dierenwelzijn van de vissen in gevangenschap. Daarbij laakt ze de te
grote densiteit van het visbestand in de watertanks. Dat raakt wel degelijk
aan het maatschappelijk doel van de [verwerende partij]. Om de
verwezenlijking van dat doel te verzekeren bepalen de statuten uitdrukkelijk
dat de vereniging gerechtelijke procedures kan voeren over ‘een
overkoepelende omgevingsvergunning, in de mate dat de vereniging van
mening is dat het al dan niet verlenen van deze vergunningen (…) ook een
rechtstreekse of onrechtstreekse invloed kan hebben op het dierenwelzijn.”
Deze zelfstandige motieven, die door de verzoekende partij niet
worden betwist in het middel, verantwoorden de beoordeling dat de verwerende
partij gevolgen ondervindt of waarschijnlijk ondervindt van of belanghebbende is
bij de besluitvorming over de afgifte van de bestreden omgevingsvergunning in de
zin van artikel 2, eerste lid, 1°, van het omgevingsvergunningsdecreet, zodat zij bij
de RvVb een beroep kan instellen tegen de bestreden omgevingsvergunning.
Het middel wordt dan ook gericht tegen overtollige motieven
van het bestreden arrest, en kan bijgevolg niet tot cassatie leiden.
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.269
VII-42.738-6/18
B. Tweede middel
Uiteenzetting van het middel
De verzoekende partij voert de schending aan van artikel 4.3.1,
§ 1, eerste lid, 1°, van de Vlaamse Codex Ruimtelijke Ordening (hierna: VCRO),
gelezen in samenhang met artikel 2.3 van de stedenbouwkundige voorschriften van
het ruimtelijk uitvoeringsplan ‘Afbakening zeehavengebied Oostende’ (hierna:
“het RUP”), met artikel 3 van het besluit van de Vlaamse regering van 11 april
2008 ‘tot vaststelling van de nadere regels met betrekking tot de vorm en de inhoud
van de ruimtelijke uitvoeringsplannen’ (hierna: typevoorschriftenbesluit), met
bijlage 2.3 bij het typevoorschriftenbesluit, en met artikel 37, § 2, van het decreet
van 4 april 2014 ‘betreffende de organisatie en de rechtspleging van sommige
Vlaamse bestuursrechtscolleges’ (hierna: DBRC).
Zij komt in de eerste drie onderdelen van het middel op tegen de
beslissing van de RvVb dat het eerste onderdeel van het eerste annulatiemiddel dat
de verwerende partij heeft opgeworpen, in de aangegeven mate gegrond is. Het
bestreden arrest steunt daartoe op volgende motieven:
“2.
Het projectperceel situeert zich in het bestemmingsgebied ‘Regionaal
bedrijventerrein in het zeehavengebied’ (artikel 2.3). Dit gegeven wordt niet
betwist.
De stedenbouwkundige voorschriften van artikel 2.3 luiden onder meer als
volgt:
‘…
Artikel 2.3 Regionaal bedrijventerrein in het zeehavengebied
Het gebied is bestemd om te functioneren als Vlaams havengebied als
onderdeel van de haven Oostende. Het is bestemd voor
zeehavengebonden en zeehavengerelateerde industriële en logistieke
activiteiten en distributie-, opslag- en overslagactiviteiten die
gebruikmaken van en aangewezen zijn op de zeehaveninfrastructuur.
In dit gebied is de opwekking van energie toegelaten.
Tevens is het gebied bestemd voor regionale bedrijven met de volgende
hoofdactiviteiten:
- productie, opslag en verwerking van goederen;
- onderzoeks- en ontwikkelingsactiviteiten;
- op- en overslag, voorraadbeheer, groepage, fysieke distributie en
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.269
VII-42.738-7/18
groothandel;
afvalverwerking met inbegrip van recyclage;
verwerking en bewerking van grondstoffen met inbegrip van
delfstoffen.
De volgende activiteiten zijn niet toegelaten:
- kleinhandel;
- agrarische productie;
- autonome kantooractiviteit;
- verwerking en bewerking van mest
- (…)
…’
Het voorschrift bestemt het gebied dus voor zeehavengebonden en
zeehavengerelateerde industriële en logistieke activiteiten en distributie-,
opslag- en overslagactiviteiten die gebruikmaken van en aangewezen zijn op
de zeehaveninfrastructuur. Daarnaast laat het ook regionale bedrijven toe
voor zover de activiteiten ervan voldoen aan een limitatieve opsomming van
toegelaten hoofdactiviteiten. Naast wat toegelaten is, verbiedt het voorschrift
uitdrukkelijk kleinhandel, agrarische productie, autonome kantoren en
mestverwerking in het bestemmingsgebied.
De toelichtingsnota bij deze bepaling geeft nog aan dat het de bedoeling is
om het bedrijventerrein Plassendale I voor te behouden voor ‘logistieke
activiteiten die een positief effect kunnen hebben op de haventrafiek, en voor
zeehaven- of watergebonden en zeehavengerelateerde bedrijvigheid.’
De toelichting bij artikel 2.3 verduidelijkt niet wat begrepen moet worden
onder ‘zeehavengebonden’ en ‘zeehavengerelateerde’ activiteiten, maar dat
wordt wel toegelicht bij de artikelen 2.1 en 2.2 van het RUP (die ook
gebieden zijn waar deze activiteiten zijn toegelaten). Deze toelichting luidt
bij beide bepalingen (onder meer) als volgt:
‘…
Zeehavengebonden activiteiten zijn activiteiten die ofwel alleen in een
zeehaven kunnen worden uitgeoefend, ofwel nodig zijn om een
zeehaven te laten functioneren.
Zeehavengerelateerde activiteiten zijn activiteiten die heel nauw
verbonden zijn met het functioneren van een zeehaven. Het precieze
onderscheid tussen zeehavengebonden en zeehavengerelateerd is niet
altijd precies te maken.
…’
3.1
Zoals aangegeven in de feitenuiteenzetting is het voorwerp van de aanvraag
het kweken van zalmen door aquacultuur op het land via een
recirculatiesysteem in watertanks. […]
3.2
[…]
Uit [de overwegingen van de bestreden beslissing] blijkt dat de
[tussenkomende partij in cassatie] van oordeel is [dat] het aangevraagde
‘geen pure zeehavengerelateerde aanvraag is stricto sensu’ (omdat
aquacultuur ook ‘een plaats [kan] hebben in niet-zeehavengebonden
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.269
VII-42.738-8/18
gebieden’) maar toch verenigbaar is met de bestemmingsvoorschriften omdat
(1) aquacultuur niet verboden is in de voorschriften en omdat (2) water een
substantieel deel is bij aquacultuur, waarbij de [tussenkomende partij in
cassatie] verwijst naar bijlage 2.3 ‘Specifiek regionaal bedrijventerrein met
watergebonden karakter’ van het [typevoorschriftenbesluit] ‘dat de regels
voor het desbetreffende gebied verder verfijnt’.
3.3
Vooreerst moet er aan herinnerd worden dat de [tussenkomende partij in
cassatie] niet beschikt over een beoordelingsmarge om het voorwerp van een
aanvraag in overeenstemming te achten met een stedenbouwkundig
voorschrift […]. De [tussenkomende partij in cassatie] kon enkel nagaan of
de aanvraag verenigbaar is met artikel 2.3 ‘Regionaal bedrijventerrein in het
zeehavengebied’.
Een interpretatie van een stedenbouwkundig voorschrift is enkel
noodzakelijk als het onduidelijk is. Uit de bespreking hieronder zal blijken
dat het toepasselijk stedenbouwkundig voorschrift geen interpretatie behoeft
om vast te stellen dat de betrokken aanvraag er niet mee verenigbaar is.
3.4
De [tussenkomende partij in cassatie] stelt zelf niet ten onrechte vast dat het
aangevraagde geen ‘zeehavengerelateerde aanvraag’ is. Visteelt op het land
in watertanks kan niet in verband worden gebracht met (het functioneren van)
een zeehaven(infrastructuur). De [tussenkomende partij in cassatie] sluit
daarmee reeds zelf uit dat het aangevraagde verenigbaar kan worden geacht
met het voorschrift dat het betrokken gebied ‘is bestemd voor
zeehavengebonden en zeehavengerelateerde industriële en logistieke
activiteiten en distributie-, opslag- en overslagactiviteiten die gebruikmaken
van en aangewezen zijn op de zeehaveninfrastructuur’.
Er kan aan die strijdigheid niet worden voorbij gegaan omdat de
bestemmingsvoorschriften ‘aquacultuur’ niet uitdrukkelijk verbieden. Uit
het enkele feit dat ‘aquacultuur’ in artikel 2.3 niet bij naam als een verboden
activiteit wordt opgesomd, volgt niet dat die activiteit toegelaten is. De
eigenheid van bestemmingsvoorschriften is dat ze in de eerste plaats
verordenend vastleggen voor welke handelingen en activiteiten de betrokken
bestemmingszone is aangeduid. Kan een activiteit niet onder de toelaatbare
handelingen worden gebracht, dan is ze per definitie verboden. De
uitdrukkelijk verboden handelingen die in artikel 2.3 van het RUP worden
opgesomd, vullen dat verbod alleen maar aan. Anders oordelen zou
betekenen dat elke activiteit in elk bestemmingsgebied toegestaan is zolang
de voorschriften die activiteit niet uitdrukkelijk verbieden, hetgeen een
bestemmingsvoorschrift zinledig zou maken.
3.5
De [tussenkomende partij in cassatie] steunt ook nog op bijlage
‘2.3 Specifiek regionaal bedrijventerrein met watergebonden karakter’ van
het [typevoorschriftenbesluit] om te oordelen [dat] de aanvraag verenigbaar
is met de bestemmingsvoorschriften van artikel 2.3 van het RUP. Ze is van
oordeel dat deze bijlage ‘de regels voor het desbetreffende gebied verder
verfijnt’.
Artikel 3 van het [typevoorschriftenbesluit] bepaalt:
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.269
VII-42.738-9/18
‘Bij dit besluit is een niet-normatieve bijlage gevoegd die
typebepalingen bevat die kunnen worden gebruikt bij de redactie van
stedenbouwkundige voorschriften van een gewestelijk ruimtelijk
uitvoeringsplan.’
De niet-normatieve bijlage ‘2.3 Specifiek regionaal bedrijventerrein met
watergebonden karakter’ kan dus in elk geval al niet beschouwd worden als
een verfijning van de voorschriften van het toepasselijk RUP in de
onderliggende zaak.
Het is bovendien vreemd dat in de bestreden beslissing wordt verwezen naar
bijlage 2.3 van het [t]ypevoorschriftenbesluit. De [tussenkomende partij in
cassatie] verwijst en steunt in de bestreden beslissing op de
standaardtypebepaling van bijlage 2.3, die onder meer als volgt luidt:
‘…
Het bedrijventerrein is bestemd voor regionale bedrijven met
watergebonden karakter. Het watergebonden karakter bestaat uit het
gebruik van de waterweg voor het vervoer van een substantiële
hoeveelheid basisgrondstoffen en/of (half) afgewerkte producten, of uit
het gebruik van het water als substantieel onderdeel in het
productieproces.
…’
Het toepasselijk voorschrift van het RUP in de onderliggende zaak bestemt
het betrokken gebied niet voor bedrijven met een ‘watergebonden karakter’.
Volgens het toepasselijk voorschrift in de onderliggende zaak is het gebied
bestemd voor ‘zeehavengebonden en zeehavengerelateerde industriële en
logistieke activiteiten en distributie-, opslag- en overslagactiviteiten die
gebruikmaken van en aangewezen zijn op de zeehaveninfrastructuur’.
Indien er al aansluiting zou worden gezocht bij de [t]ypevoorschriftenbesluit,
dan is eerder een verwijzing naar ‘2.7 Gebied voor zeehaven- en
watergebonden bedrijven’ relevant, waarvan de ‘standaard typebepaling’ als
volgt luidt:
‘…
Het gebied is bestemd om te functioneren als Vlaams havengebied als
onderdeel van de haven (…). Het is bestemd voor zeehavengebonden
en zeehavengerelateerde industriële en logistieke activiteiten en
distributie-, opslag- en overslagactiviteiten die gebruikmaken van en
aangewezen zijn op de zeehaveninfrastructuur. In dit gebied is de
opwekking van energie toegelaten.
…’
Evenmin als in het toepasselijk voorschrift van het RUP in de onderliggende
zaak, is in deze standaard typebepaling sprake van een ‘watergebonden
karakter’ of ‘het gebruik van de waterweg voor het vervoer van een
substantiële hoeveelheid basisgrondstoffen en/of (half) afgewerkte
producten, of uit het gebruik van het water als substantieel onderdeel van het
productieproces’.
Er wordt dus in het [t]ypevoorschriftenbesluit een duidelijk onderscheid
gemaakt tussen gebieden voor ‘zeehavengebonden en zeehavengerelateerde
activiteiten’ (bijlage 2.7) en gebieden ‘voor bedrijven met watergebonden
karakter’ (bijlage 2.3), zelfs indien in beide gevallen in de titel het begrip
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.269
VII-42.738-10/18
‘watergebonden’ wordt gebruikt. Dit laatste kan wel voor verwarring zorgen,
maar doet geen afbreuk aan het duidelijk inhoudelijk onderscheid van de
typevoorschriften. In het ene geval (bijlage 2.3) is er sprake van
‘watergebonden karakter’ van een bedrijf, in het andere geval (bijlage 2.7) is
er sprake van een ‘watergebonden bedrijf’, hetgeen niet belet dat de inhoud
van de beide standaardtypevoorschriften duidelijk verschillend is.
4.
De verwijzing naar ‘watergebonden bedrijvigheid’ in de toelichtingsnota bij
het RUP, zoals de [verzoekende partij in cassatie] opmerkt, doet geen afbreuk
aan de voorgaande bespreking en vaststellingen. De toelichting bij een
stedenbouwkundig voorschrift heeft overigens zelf geen verordenende
kracht, en kan dus niet doen voorbijgaan aan de letterlijke tekst van de
voorschriften en het grafisch plan. De toelichting kan enkel strekken ter
verduidelijking van het voorschrift.
De [verzoekende partij in cassatie] betoogt ook nog dat het aangevraagde is
toegelaten als ‘productie, opslag en verwerking van goederen’. De
[verzoekende partij in cassatie] verwijst daarmee naar het tweede lid van
artikel 2.3 van het toepasselijk RUP, dat onder meer bepaalt dat het gebied
tevens ‘bestemd (is) voor regionale bedrijven met de volgende
hoofdactiviteiten (…) productie, opslag en verwerking van goederen (…)’.
Vooreerst moet vastgesteld worden dat de [tussenkomende partij in cassatie]
in [de] bestreden beslissing niet steunt op het tweede lid van artikel 2.3 van
het toepasselijk RUP en bovendien zelf aangeeft dat aquacultuur net als
agricultuur de teelt is van planten en dieren. Het gaat dus niet om de productie
van goederen. Dat de vissen ter plaatse worden geslacht, doet aan het
voorgaande geen afbreuk. Artikel 3.41 van het Burgerlijk Wetboek kan al
evenmin nuttig ingeroepen worden om de teelt van dieren om te buigen in
productie van goederen in stedenbouwkundige voorschriften.”
In het eerste onderdeel van het middel brengt de verzoekende
partij hiertegen in dat artikel 2.3 van de stedenbouwkundige voorschriften van het
RUP duidelijk niet bedoeld is om een strikte toepassing te kennen, maar
integendeel bedoeld is om op ruime en flexibele wijze toegepast te worden. Uit de
toelichtingsnota bij het RUP zou duidelijk blijken dat de redactie van de
stedenbouwkundige voorschriften bedoeld is “om in de toekomst voldoende
flexibiliteit voor de inrichting van het zeehavengebied te behouden”. Aquacultuur
zou in de voorbereiding bij de totstandkoming van het RUP zelfs zijn beschreven
als een in het zeehavengebied gewenste nicheactiviteit. De toelichtingen bij de
artikelen 2.1 en 2.2 van de stedenbouwkundige voorschriften van het RUP zijn
volgens de verzoekende partij niet duidelijk, en zouden alleszins ruimte laten voor
interpretatie, in tegenstelling tot wat in het bestreden arrest wordt gesteld. Dit blijkt
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.269
VII-42.738-11/18
volgens de verzoekende partij uit de omstandigheid dat in deze toelichting wordt
gesteld
dat
het
“precieze
onderscheid
tussen
zeehavengebonden
en
zeehavengerelateerd niet altijd precies te maken is”. Ook zou het bestreden arrest
ten onrechte aannemen dat de tussenkomende partij in de vergunningsbeslissing
heeft gesteld dat het aangevraagde geen zeehavengerelateerde aanvraag is, en dat
de visteelt op het land in watertanks niet in verband kan worden gebracht met (het
functioneren van) een zeehaven(infrastructuur). De verzoekende partij houdt voor
dat de aangevraagde activiteit van aquacultuur, meer bepaald de industriële kweek
van zalmen, gelet op de ligging ervan in het “regionaal bedrijventerrein in het
zeehavengebied” (op grond van artikel 2.3 van de stedenbouwkundige
voorschriften), en niet in het gebied voor “zeehaven- en watergebonden bedrijven”
(op grond van artikel 2.2 van de stedenbouwkundige voorschriften) wel degelijk
verenigbaar is met de voorschriften van voormeld artikel 2.3 als zijnde
zeehavengerelateerd en aangewezen op de zeehaveninfrastructuur, gelet op de
duidelijke bedoeling van de auteur van het stedenbouwkundig voorschrift tot ruime
invulling ervan. Het bestreden arrest zou aldus artikel 4.3.1, § 1, eerste lid, 1°,
VCRO, gelezen in samenhang met artikel 2.3 van de stedenbouwkundige
voorschriften van het RUP, schenden.
In het tweede onderdeel van het middel bekritiseert de
verzoekende partij de beoordeling van de RvVb dat artikel 2.3 van de
stedenbouwkundige voorschriften van het RUP het betrokken gebied niet bestemt
voor bedrijven met een watergebonden karakter, en dat het vreemd is dat er in de
bestreden omgevingsvergunning wordt verwezen naar bijlage 2.3 van het
typevoorschriftenbesluit. Zij brengt hiertegen in dat in de toelichting bij artikel 2.3
van de stedenbouwkundige voorschriften van het RUP vermeld wordt dat het
industriegebied Plassendale I, waar zij haar activiteiten wil uitoefenen, ook
watergebonden
bedrijven
toelaat.
Zij
wijst
op
artikel
3
van
het
typevoorschriftenbesluit dat bepaalt dat de bijlagen bij het besluit kunnen gebruikt
worden bij de redactie van stedenbouwkundige voorschriften, en naar de
verwijzing in bijlage 3 van het typevoorschriftenbesluit naar het feit dat op een
bedrijventerrein dat bestemd is voor regionale bedrijven met watergebonden
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.269
VII-42.738-12/18
karakter, het watergebonden karakter kan bestaan uit het gebruik van het water als
substantieel onderdeel van het productieproces. Ook laat zij gelden dat uit haar
aanvraagdossier duidelijk blijkt dat zij voor haar productieproces aangewezen is
op de beschikbaarheid van voldoende water, en dat zij bovendien aangewezen is
op de waterweg voor het vervoer van een substantiële hoeveelheid
basisgrondstoffen. Zij leidt hieruit af dat de beslissing dat haar aanvraag niet
verenigbaar is met het bestemmingsgebied een schending inhoudt van artikel 4.3.1,
§ 1, eerste lid, 1°, VCRO, gelezen in samenhang met artikel 2.3 van de
stedenbouwkundige voorschriften van het RUP, met artikel 3 van het
typevoorschriftenbesluit en met bijlage 2.3 bij het typevoorschriftenbesluit.
In het derde middelonderdeel voert de verzoekende partij aan dat
het bestreden arrest ten onrechte oordeelt dat aquacultuur geen productie van
goederen in de zin van artikel 2.3 van de stedenbouwkundige voorschriften van het
RUP betreft, maar een in het bestemmingsgebied niet toegelaten “agrarische
productie” uitmaakt. Met deze beoordeling heeft het bestreden arrest volgens de
verzoekende partij artikel 4.3.1, § 1, eerste lid, 1°, VCRO, gelezen in samenhang
met artikel 2.3 van de stedenbouwkundige voorschriften van het RUP, geschonden.
Het vierde middelonderdeel wordt gericht tegen de beslissing
van de RvVb om het arrest in de plaats te stellen van de te nemen beslissing. Uit
de uiteenzetting van de eerste drie onderdelen van het middel volgt volgens de
verzoekende partij dat de voor de RvVb bestreden vergunningsbeslissing noch
artikel 4.3.1, § 1, eerste lid, 1°, VCRO, noch artikel 2.3 van de stedenbouwkundige
voorschriften van het RUP, schendt zodat er geen sprake kan zijn van een
legaliteitsbelemmering en een gebonden bevoegdheid, en de RvVb bijgevolg ten
onrechte heeft geoordeeld dat hij met toepassing van artikel 37, § 2, DBRC kon
overgaan tot indeplaatsstelling en weigering van de vergunning.
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.269
VII-42.738-13/18
Beoordeling
Eerste onderdeel
Artikel 4.3.1, § 1, eerste lid, 1°, VCRO bepaalt dat de vergunning
geweigerd
wordt
wanneer
het
aangevraagde
onverenigbaar
is
met
stedenbouwkundige voorschriften, voor zover daarvan niet op geldige wijze is
afgeweken.
De vraag of het voorwerp van een aanvraag voor een
omgevingsvergunning verenigbaar is met een verordenend stedenbouwkundig
voorschrift, moet worden beantwoord aan de hand van de juiste betekenis en
draagwijdte van dat voorschrift. Wanneer de tekst van het voorschrift onduidelijk
is, of voor verschillende interpretaties vatbaar, moet de bedoeling van de auteur
worden nagegaan om de juiste betekenis en draagwijdte ervan te bepalen.
Het bestreden arrest stelt vast dat niet wordt betwist dat het
aangevraagde gelegen is in het door het RUP afgebakende “regionaal
bedrijventerrein
in
het
zeehavengebied”,
en
dat
artikel
2.3
van
de
stedenbouwkundige voorschriften van het RUP bepaalt dat dit gebied is bestemd
voor “zeehavengebonden en zeehavengerelateerde industriële en logistieke
activiteiten en distributie-, opslag- en overslagactiviteiten die gebruikmaken van
en aangewezen zijn op de zeehaveninfrastructuur”. Verder stelt het bestreden arrest
vast dat de begrippen “zeehavengebonden activiteiten” en “zeehavengerelateerde
activiteiten” in de toelichting bij het RUP als volgt worden omschreven:
“Zeehavengebonden activiteiten zijn activiteiten die ofwel alleen in een
zeehaven kunnen worden uitgeoefend, ofwel nodig zijn om een zeehaven te
laten functioneren.
Zeehavengerelateerde activiteiten zijn activiteiten die heel nauw verbonden
zijn met het functioneren van een zeehaven. Het precieze onderscheid tussen
zeehavengebonden en zeehavengerelateerd is niet altijd precies te maken.”
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.269
VII-42.738-14/18
Het bestreden arrest stelt vast dat de tussenkomende partij van
oordeel is dat het aangevraagde “geen pure zeehavengerelateerde aanvraag is
stricto sensu”, maar toch verenigbaar is met de bestemmingsvoorschriften.
De RvVb oordeelt vervolgens dat de door de verzoekende partij
aangevraagde activiteit, visteelt op het land in watertanks, niet in verband kan
worden gebracht met (het functioneren van) een zeehaven(infrastructuur), zodat de
vergunningverlenende overheid deze activiteit ten onrechte verenigbaar heeft
geacht met artikel 2.3 van de stedenbouwkundige voorschriften van het RUP.
In zoverre de verzoekende partij kritiek uitbrengt op de
beoordeling van het bestreden arrest dat:
- de tussenkomende partij zelf in de vergunningsbeslissing niet ten onrechte
heeft vastgesteld dat het aangevraagde geen “zeehavengerelateerde
aanvraag” is, en
- de visteelt op het land in watertanks niet in verband kan worden gebracht
met (het functioneren van) een zeehaven(infrastructuur),
nodigt zij de Raad van State uit om in de beoordeling van de zaak zelf te treden,
wat hem als cassatierechter niet is toegestaan (artikel 14, § 2, RvS-wet).
Het bestreden arrest miskent niet artikel 4.3.1, § 1, eerste lid, 1°,
VCRO, gelezen in samenhang met artikel 2.3 van de stedenbouwkundige
voorschriften van het RUP, wanneer het oordeelt dat dit voorschrift voldoende
duidelijk is en geen verdere interpretatie behoeft om de verenigbaarheid van de
aangevraagde activiteit (visteelt op het land in watertanks) met het voorschrift te
kunnen onderzoeken. De omstandigheid dat volgens de toelichting het onderscheid
tussen “zeehavengebonden” en “zeehavengerelateerd” niet altijd precies te maken
is, heeft niet tot gevolg dat het onduidelijk zou zijn wat er noch onder het ene, noch
onder het andere valt. De beoordeling dat de aangevraagde activiteit niet in verband
kan worden gebracht met (het functioneren van) een zeehaven(infrastructuur)
volstaat om de onwettigheid van het vergunningsbesluit vast te stellen.
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.269
VII-42.738-15/18
In zoverre de verzoekende partij aanvoert dat het de bedoeling
was van de auteur dat het voorschrift op “ruime en flexibele wijze” kan worden
toegepast, zodat de door haar aangevraagde activiteit ermee wel verenigbaar zou
zijn, steunt haar kritiek op het verkeerde uitgangspunt dat het stedenbouwkundig
voorschrift onduidelijk en voor meerdere interpretaties vatbaar is, zodat die kritiek
niet verder dient te worden onderzocht.
Het eerste middelonderdeel wordt niet aangenomen.
Tweede onderdeel
Het
oordeel
dat
de
verwijzing
naar
‘watergebonden
bedrijvigheid’ in de toelichtingsnota bij het RUP geen afbreuk doet aan de
onverenigbaarheid van het aangevraagde met het stedenbouwkundig voorschrift,
wordt door de RvVb naar recht verantwoord met de overweging dat de toelichting
geen verordenende kracht heeft en niet kan voorbijgaan aan de letterlijke tekst van
de voorschriften.
Artikel 3 van het typevoorschriftenbesluit bepaalt dat bij het
besluit een “niet-normatieve bijlage [is] gevoegd die typebepalingen bevat die
kunnen worden gebruikt bij de redactie van stedenbouwkundige voorschriften van
een gewestelijk ruimtelijk uitvoeringsplan”. Deze typebepalingen zijn aldus geen
stedenbouwkundige voorschriften in de zin van 4.3.1, § 1, eerste lid, 1°, VCRO.
Het
middelonderdeel
dat
ervan
uitgaat
dat
de
aanvraag
voor
een
omgevingsvergunning dient getoetst te worden aan de typebepalingen die in de
bijlage bij het typevoorschriftenbesluit zijn vastgesteld, faalt naar recht.
Het tweede middelonderdeel is ongegrond.
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.269
VII-42.738-16/18
Derde onderdeel
De kritiek op de beoordeling van de RvVb dat de door de
verzoekende partij aangevraagde activiteit geen productie van goederen in de zin
van artikel 2.3 van de stedenbouwkundige voorschriften van het RUP betreft, maar
een in het bestemmingsgebied niet toegelaten agrarische productie uitmaakt, wordt
gericht tegen overtollige motieven van het bestreden arrest, nu de RvVb de
verwerping van het verweermiddel dat de verzoekende partij in dit verband heeft
opgeworpen ook steunt op het volgende zelfstandige motief dat de verzoekende
partij niet bekritiseert:
“Vooreerst moet vastgesteld worden dat de [tussenkomende partij in
cassatie] in [de] bestreden beslissing niet steunt op het tweede lid van artikel
2.3 van het toepasselijk RUP en bovendien zelf aangeeft dat aquacultuur net
als agricultuur de teelt is van planten en dieren.”
Het derde middelonderdeel is niet ontvankelijk.
Vierde onderdeel
De verzoekende partij steunt het vierde middelonderdeel op het
uitgangspunt dat de RvVb ten onrechte tot de onwettigheid van de voor hem
bestreden vergunningsbeslissing heeft besloten. Uit de verwerping van de
eerste drie middelonderdelen volgt dat dit uitgangspunt onjuist is, zodat ook het
vierde middelonderdeel niet kan slagen.
BESLISSING
- De Raad van State verwerpt het cassatieberoep.
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.269
VII-42.738-17/18
- De verzoekende partij wordt verwezen in de kosten van het cassatieberoep,
begroot op een rolrecht van 200 euro en een bijdrage van 24 euro en een
rechtsplegingsvergoeding van 700 euro, die verschuldigd is aan de
verwerende partij.
De tussenkomende partij wordt verwezen in de kosten van de tussenkomst,
begroot op 150 euro.
Dit arrest is uitgesproken te Brussel, op twee april tweeduizend zesentwintig, door
de Raad van State, VIIe kamer, samengesteld uit:
Carlo Adams,
kamervoorzitter,
Francis Van Nuffel,
staatsraad,
Frédéric Vanneste,
staatsraad,
bijgestaan door
Elisabeth Impens,
griffier.
De griffier
De voorzitter
Elisabeth Impens
Carlo Adams
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.269
VII-42.738-18/18