Conseil d'État de Belgique — Raad van State — ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.401 (2026-04-17)
Samenvatting (NL) :
Arrest nr 266.401 van 17 april 2026 Openbaar ambt - Federale en lokale
politie – Aanwerving en loopbaan Beslissing : Verwerping
--- TEXTE INTÉGRAL DE L'ARRÊT ---
RAAD VAN STATE, AFDELING BESTUURSRECHTSPRAAK
VOORZITTER VAN DE XIIe KAMER
ARREST
nr. 266.401 van 17 april 2026
in de zaak A. 247.180/XII-10.022
In zake:
XXXX
bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaat Peter Crispyn
kantoor houdend te 9030 Mariakerke
Mazestraat 16
bij wie woonplaats wordt gekozen
tegen:
de BELGISCHE STAAT,
vertegenwoordigd door de minister van Binnenlandse Zaken
woonplaats kiezend bij
de Federale politie DGR/JUR/CTX
gevestigd te 1000 Brussel
Koningsstraat 202A
-------------------------------------------------------------------------------------------------I. Voorwerp van de vordering
De vordering, ingesteld op 28 januari 2026, strekt tot de
schorsing van de tenuitvoerlegging van “[h]et besluit dd. 28/10/2025 door […],
directeur-generaal a.i. algemene directie van het middelenbeheer en de informatie,
waarbij verzoeker […] een uitstel van pensioendatum na de leeftijd van 66 jaar is
geweigerd”.
II. Verloop van de rechtspleging
Bij
beschikking
van
25
februari
2026
werd
de
procedurekalender vastgesteld en werden de partijen opgeroepen voor de
terechtzitting, die heeft plaatsgevonden op 16 april 2026.
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.401
XII-10.022-1/9
De nota met opmerkingen en het administratief dossier werden
ingediend overeenkomstig de procedurekalender.
Eerste auditeur-afdelingshoofd Werner Weymeersch heeft een
verslag opgesteld.
Staatsraad Ann Coolsaet heeft verslag uitgebracht.
Advocaat Mats Mertens, die loco advocaat Peter Crispyn
verschijnt voor verzoeker en adviseur Kirsten Peeters, die verschijnt voor de
verwerende partij, zijn gehoord.
Eerste auditeur-afdelingshoofd Werner Weymeersch heeft een
met dit arrest eensluidend advies gegeven.
Er is toepassing gemaakt van de bepalingen op het gebruik der
talen, vervat in titel VI, hoofdstuk II, van de wetten op de Raad van State,
gecoördineerd op 12 januari 1973.
III. Feiten
3.1.
Verzoeker is eerste arts bij de Federale politie. Tot 25 november
2025 was hij diensthoofd.
3.2.
Op 1 mei 2026 zal verzoeker de wettelijke pensioenleeftijd van
66 jaar bereiken.
3.3.
Op 20 oktober 2025 dient verzoeker een aanvraag in “voor
indiensthouding na de leeftijd van 66 jaar” voor de duur van één jaar. Op het
aanvraagformulier vermeldt verzoeker dat hij eerste arts is en meer specifiek
“[d]iensthoofd” van de vermelde dienst.
3.4.
Op 22 oktober 2025 verstrekt de onmiddellijke hiërarchische
meerdere het vereiste met redenen omklede advies, dat luidt:
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.401
XII-10.022-2/9
“Wat de gepastheid van de indiensthouding voor de instelling betreft:
Gebaseerd op de niet cumulatieve criteria, vastgelegd door de CG in nota
2022/3560N
- Advies sleutelfunctie uitoefenen
- Kennis expertise overdragen (nationaal/internationaal)
- Evaluatie bezitten: goed die bekwaamheid aanduidt
- Vervanging in functie voor optimale werking
Om de optimale dienstverlening van de medische dienst te kunnen garanderen, is
het noodzakelijk om deze functie te vervangen wanneer het diensthoofd in pensioen
gaat (sleutelfunctie). In afwachting van statutair iemand, kan deze positie
waargenomen worden door een andere arts uit het team. Ik heb geen kennis van een
evaluatie die zijn bekwaamheid tot verlen[g]ing aangeeft. Belangrijk is hier tijdig in
te voorzien, zodat de overdracht van kennis kan gebeuren.
Mits deze maatregelen in plaats gesteld kunnen worden, is mijn advies voor
verlenging negatief.”
3.5.
Op 27 oktober 2025 verstrekt “de houder van de management-
of staffunctie die het dichtst bij die van de aanvrager ligt of, bij ontstentenis
daarvan, van de ambtenaar die de dienst leidt” eveneens het vereiste advies, dat
luidt:
“Wat de gepastheid van de indiensthouding voor de instelling betreft:
Rekening houdend met de analyse en het advies van het afdelingshoofd, en gelet op
de aangehaalde elementen met betrekking tot de functie en de
vervangingsvoorwaarden, geef ik een negatief advies over een verlenging in deze
functie.”
3.6.
Eveneens op 27 oktober 2025, doch ondertekend op 28 oktober
2025, brengt de directeur-generaal a.i. van de algemene directie van het
Middelenbeheer en de Informatie “een ongunstig advies uit over het verzoek tot
verlenging, overeenkomstig de negatieve adviezen van de betrokken directie”.
Dit advies is op het aanvraagformulier opgenomen onder de
rubriek “met redenen omklede beslissing van de leidend ambtenaar”.
Dit is de bestreden beslissing.
3.7.
Op 25 november 2025 herplaatst de waarnemend commissaris-
generaal van de Federale politie verzoeker naar een andere dienst in de
hoedanigheid van raadgevend arts.
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.401
XII-10.022-3/9
3.8.
Bij brief van 28 januari 2026 wijst de raadsman van verzoeker in
reactie op de bezorgde adviezen (zie supra, nrs. 3.4-3.6) erop dat verzoeker de
functie van diensthoofd niet meer uitoefent doch werd herplaatst als “lid
raadgevend arts”. Hij besluit dat een repliek op de adviezen daarom niet meer
nuttig is, net zomin als de adviezen zelf.
3.9.
Bij
e-mail
van
18
februari
2026
antwoordt
het
departementshoofd van de algemene directie van het Middelenbeheer en de
Informatie – directie van het personeel – departement van het loopbaanbeheer van
de Federale politie (hierna: het departementshoofd) aan de raadsman van verzoeker
en verzoekt hij, gelet op de nieuwe functie van verzoeker als adviserend arts, om
opnieuw een uitstel van de wettelijke pensioendatum aan te vragen en dit te
motiveren in het kader van zijn “huidige rol”.
Op 4 maart 2026 brengt het departementshoofd deze email in
herinnering.
3.10.
Op 19 maart 2026 stelt het auditoraat de volgende vraag aan de
raadsman van verzoeker:
“Geachte Meester,
Het administratief dossier in bovenvermelde zaak bevat een email van 18 februari
2026 uitgaande van […] (die meeleest) waarin hij Uw cliënt verzoekt - gelet op zijn
huidige functie als adviserend arts binnen […] – ‘een uitstel aan te vragen van zijn
wettelijke pensioendatum en dit te motiveren in het kader van deze huidige rol’
(adm. doss., st. 5). Dat emailbericht wordt op 4 maart 2026 in herinnering gebracht
(adm. doss., st. 6).
Graag had ik van U vernomen of aan dit verzoek gevolg werd gegeven en wat de
(eventuele) uiteindelijke beslissing is geworden. Mag ik U vragen mij de informatie
uiterlijk woensdag 25 maart 2026 te bezorgen.”
3.11.
In antwoord op de voormelde vraag van het auditoraat bezorgt
de verwerende partij het antwoord dat het departementshoofd heeft ontvangen in
reactie op het verzoek om een nieuwe aanvraag te doen. In dit antwoord vermeldt
verzoeker onder meer:
“Maar als ik nu een nieuwe aanvraag doe als raadgevend arts, geef ik hen een
simpele reden om nee te zegen: de aanvraag was te laat.”
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.401
XII-10.022-4/9
3.12.
De raadsman van verzoeker antwoordt op 24 maart 2026 op de
voormelde vraag van het auditoraat:
“In aansluiting op het antwoord van mevr. [P.] kan ik [bevestigen dat verzoeker]
aldus antwoord heeft gelaten aan dhr. [T.] doch dat er tot op heden nog geen
beslissing is tussengekomen.”
IV. Ontvankelijkheid van het beroep
Uiteenzetting van de exceptie
In de nota werpt de verwerende partij op dat de bestreden
beslissing geen voor de Raad van State aanvechtbare beslissing is, maar een
voorbereidende handeling die geen eigen negatieve rechtsgevolgen voor verzoeker
met zich meebrengt. Zij wijst erop dat de commissaris-generaal van de Federale
politie bevoegd is om te beslissen over de indiensthouding na het bereiken van de
wettelijke pensioenleeftijd. De door verzoeker bestreden beslissing betreft het
advies van de directeur-generaal a.i. van de algemene directie van het
Middelenbeheer en de Informatie, dat volgens de verwerende partij verkeerdelijk
in het vakje van de beslissing staat, hoewel het expliciet vermeldt dat het een advies
betreft. Bestuurshandelingen die in de loop van een administratieve procedure
worden gesteld met het oog op de totstandkoming van een bestuurlijke
rechtshandeling, maar die zelf geen rechtsgevolgen hebben, zijn volgens de
verwerende partij niet voor vernietiging vatbaar. Momenteel is er nog geen
eindbeslissing van de commissaris-generaal van de Federale politie, omdat aan
verzoeker, gelet op zijn herplaatsing, werd gevraagd om een nieuwe aanvraag in te
dienen.
Beoordeling
De Raad van State kan in een kort geding slechts een beperkt
onderzoek wijden aan ontvankelijkheidsexcepties. Een verzoekende partij kan er
zich immers minder behoorlijk tegen verweren dan in een procedure ten gronde.
Daarom past het in een kort geding dat de Raad van State deze excepties eerder
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.401
XII-10.022-5/9
zou verwerpen dan aannemen, tenzij indien zijn beperkt onderzoek uitwijst dat een
dergelijke exceptie een hoge graad van ernst vertoont.
In de huidige stand van het geding wordt in dat verband
vastgesteld dat verzoeker zich in zijn verzoekschrift in de rubriek betreffende de
ontvankelijkheid van het beroep beperkt tot het standpunt dat de ontvankelijkheid
ratione materiae evident is, daar de bestreden beslissing een voor vernietiging
vatbare bestuurshandeling is. In de uiteenzetting van de feiten geeft verzoeker
evenwel aan dat het bestuur hem in verwarring brengt door op het
aanvraagformulier in de ruimte bestemd voor de beslissing een advies op te nemen.
Volgens verzoeker is het onduidelijk of er nu al dan niet sprake is van een
aanvechtbare eindbeslissing, dan wel of de aanvraag zich nog in de adviesfase
bevindt. Verzoeker geeft aan – in die omstandigheden – met zijn beroep te willen
vermijden dat hij tussen twee stoelen valt.
Het auditoraat besluit tot de gegrondheid van de exceptie op grond van de
volgende overwegingen:
“2.1. Artikel 1 van het koninklijk besluit van 12 mei 1927 ‘betreffende de ouderdom
van de oppensioenstelling van de ambtenaren, de beambten en het dienstpersoneel
van den staat’ (hierna: het koninklijk besluit van 12 mei 1927) luidt:
‘De ambtenaren, de bedienden en het dienstpersoneel der beheeren van den Staat
worden van ambtswege op pensioen gesteld en kunnen hunne rechten op het
pensioen doen gelden, zoodra zij den vollen ouderdom van 65 jaar bereikt hebben.
[…].’
In afwijking van de principiële oppensioenstelling op de leeftijd van 65 jaar (lees :
66) bepaalt artikel 3 van het koninklijk besluit van 12 mei 1927:
‘Het in activiteit blijven boven de leeftijd van 65 jaar kan worden toegelaten door
de leidend ambtenaar op aanvraag van de ambtenaar. De beslissing wordt met
redenen omkleed. De periode van in activiteit blijven wordt bepaald voor de
maximumduur van één jaar. Deze kan worden hernieuwd.
De minister tot wiens bevoegdheid de Ambtenarenzaken behoren bepaalt de
procedure.’
Voormeld artikel wordt uitgevoerd door het ministerieel besluit van 11 september
2012 ‘tot uitvoering van artikel 3 van het koninklijk besluit van 12 mei 1927
betreffende de ouderdom van de oppensioenstelling van de ambtenaren, de
beambten en het dienstpersoneel van de Staat’. Het enig artikel luidt:
‘De ambtenaar die na het bereiken van de wettelijke pensioenleeftijd in dienst wenst
te worden gehouden dient hiertoe ten vroegste achttien maanden voor deze datum
en ten laatste zes maanden voor deze datum bij zijn onmiddellijke hiërarchische
meerdere een aanvraag in door middel van het bij dit besluit gevoegde formulier.
In geval van een aanvraag tot hernieuwing ingediend na het bereiken van de
wettelijke pensioenleeftijd moet de aanvraag uiterlijk zes maanden voor het
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.401
XII-10.022-6/9
verlopen van de vorige verlenging ingediend worden. De termijn wordt gereduceerd
tot drie maanden wanneer de duur van deze verlenging korter was dan zes maanden.
De ambtenaar stuurt tegelijkertijd een kopie van zijn aanvraag, en eventueel van zijn
aanvraag tot hernieuwing, naar de directeur van de stafdienst Personeel en
Organisatie of, in de diensten waar deze functie niet is toegekend, naar de directeur
of naar de verantwoordelijke van de dienst belast met het
humanresourcesmanagement of, bij gebrek hieraan, naar de verantwoordelijke van
de personeelsdienst.
De hiërarchische meerdere bezorgt de aanvraag, binnen een termijn van vijftien
dagen, alsook zijn met redenen omkleed advies aan de houder van de managementof staffunctie die het dichtst bij die van de aanvrager ligt, of, bij ontstentenis
daarvan, aan de ambtenaar die de dienst leidt.
De houder van de management- of staffunctie die het dichtst bij die van de aanvrager
ligt of, bij ontstentenis daarvan, de ambtenaar die de dienst leidt, bezorgt op zijn
beurt de aanvraag met het advies van de hiërarchische meerdere alsook zijn eigen
advies, aan de leidend ambtenaar, binnen een termijn van vijftien dagen.
De met redenen omklede adviezen hebben zowel betrekking op de gepastheid van
de indiensthouding voor de instelling als op de meest geschikte duur voor deze
indiensthouding. Indien een advies niet binnen de gestelde termijn is verstrekt,
wordt de procedure vervolgd op initiatief van de in het derde lid bedoelde […]
dienst.
De leidend ambtenaar neemt een met redenen omklede beslissing binnen de dertig
dagen na de ontvangst van het dossier.’.
Uit de permanente nota van 19 juli 2022 (adm. doss., st. 7) blijkt dat de beslissing
tot indiensthouding na het bereiken van de leeftijd van 65 (lees: 66) jaar wordt
genomen door de commissaris-generaal, als leidend ambtenaar.
Vastgesteld moet worden dat in voorliggend dossier geen dergelijke (eind)beslissing
voorligt, hetgeen trouwens ook blijkt uit het antwoord van 24 maart 2026 van de
raadsman van verzoeker. Daar waar in het vak ‘4. Met redenen omklede beslissing
van de leidend ambtenaar’ die eindbeslissing zou moeten worden veruitwendigd,
wordt er slechts het ongunstig advies van DGR vermeld. Dergelijk advies kan
geenszins worden beschouwd als de eindbeslissing, en is om de redenen zoals
weergegeven in de nota van de verwerende partij niet voor vernietiging vatbaar.
2.2. Louter volledigheidshalve kan nog de vraag worden gesteld welk belang
verzoeker nog heeft bij voorliggend beroep nu hij zelf aangeeft dat een repliek op
de verstrekte adviezen niet langer nuttig is, net zoals de adviezen zelf (adm. doss.,
st. 3). Hetzelfde kan derhalve worden gezegd van een eventueel te nemen
eindbeslissing, reden waarom deze waarschijnlijk ook niet is genomen.
Ten overvloede werd verzoeker de mogelijkheid geboden vanuit de functie waarin
hij herplaatst werd, een nieuwe aanvraag te doen, hetgeen hij evenwel niet heeft
gedaan.
2.3. De vordering is niet ontvankelijk.”
Ter terechtzitting, dit is de eerste procedurele gelegenheid na
kennisneming van het auditoraatsverslag, betwist verzoeker deze conclusie niet,
maar sluit hij zich daarentegen aan bij de bevindingen van het auditoraatsverslag.
Gelet op de door de verwerende partij gecreëerde onduidelijkheid vraagt verzoeker
evenwel om de kosten ten laste te leggen van de verwerende partij.
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.401
XII-10.022-7/9
In die omstandigheden en na eigen onderzoek ziet de Raad van
State geen reden om het anders te zien dan het auditoraat en besluit, de redenering
van het auditoraat bijvallend, dat de exceptie in de aangegeven mate gegrond is.
Wat de vraag van verzoeker betreft om de kosten ten laste te
leggen van de verwerende partij, merkt de Raad van State op dat overeenkomstig
artikel 68, vierde lid, van het besluit van de Regent van 23 augustus 1948 ‘tot
regeling van de rechtspleging voor de afdeling bestuursrechtspraak van de Raad
van State’ de kosten worden begroot en dat uitspraak wordt gedaan over de bijdrage
in de betaling ervan in het arrest waarin uitspraak wordt gedaan over het
verzoekschrift tot nietigverklaring.
Conclusie
Uit wat voorafgaat, volgt dat de exceptie van de verwerende
partij de vereiste ernst vertoont opdat ze in de huidige stand van de zaak kan
worden aangenomen en dat ze in de aangegeven mate gegrond is.
BESLISSING
-
De Raad van State verwerpt de vordering.
-
Bij de publicatie van dit arrest door de Raad van State wordt de identiteit
van verzoeker niet bekendgemaakt.
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.401
XII-10.022-8/9
Dit arrest is uitgesproken te Brussel, op zeventien april tweeduizend zesentwintig,
door de Raad van State, XIIe kamer, samengesteld uit:
Ann Coolsaet,
staatsraad, waarnemend voorzitter,
bijgestaan door
Greta Scheveneels,
griffier.
De griffier
De voorzitter
Greta Scheveneels
Ann Coolsaet
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.401
XII-10.022-9/9