Conseil d'État de Belgique — Raad van State — ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.532 (2026-04-28)
Samenvatting (NL) :
Arrest nr 266.532 van 28 april 2026 Ruimtelijke ordening, stedenbouw,
leefmilieu en aanverwante aangelegenheden - Varia (ruimtelijke ordening,
stedenbouw, leefmilieu) Beslissing : Vernietiging
--- TEXTE INTÉGRAL DE L'ARRÊT ---
RAAD VAN STATE, AFDELING BESTUURSRECHTSPRAAK
Xe KAMER
ARREST
nr. 266.532 van 28 april 2026
in de zaak A. 243.695/X-18.942
In zake :
E.O.
bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaat Philippe Claeys
kantoor houdend te 1050 Brussel
Léon Cuissezstraat 33
bij wie woonplaats wordt gekozen
tegen :
de GEMEENTE DE PANNE
bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaten Gregory Vermaercke en Elouise Willems
kantoor houdend te 8200 Brugge
Dirk Martensstraat 23
bij wie woonplaats wordt gekozen
-------------------------------------------------------------------------------------------------I. Voorwerp van het beroep
Het beroep, ingesteld op 9 december 2024, strekt tot de
nietigverklaring van “de beslissing van 5 [lees: 4] november 2024 van het College
van Burgemeester en Schepenen van de Gemeente De Panne [waarbij aan
verzoeker geweigerd wordt] om tijdens de winterperiode van […] november 2024
tot […] maart 2025 een terras op het openbaar domein uit te baten” en waarbij aan
verzoeker het bevel wordt opgelegd “het bestaande terras uiterlijk op 2 december
2024 te verwijderen, op straffe van verwijdering door de gemeentelijke diensten
van De Panne, volledig op risico en kosten van verzoeker”.
II. Verloop van de rechtspleging
Bij arrest nr. 262.521 van 28 februari 2025 is de vordering tot
schorsing van de tenuitvoerlegging van de bestreden beslissing verworpen.
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.532
X-18.942-1/10
Verzoeker heeft een verzoek tot voortzetting van de
rechtspleging ingediend.
De verwerende partij heeft een memorie van antwoord ingediend
en verzoeker heeft een memorie van wederantwoord ingediend.
Eerste auditeur Sofie De Doncker heeft een verslag opgesteld.
De verwerende partij heeft een laatste memorie ingediend.
Verzoeker heeft een laatste memorie ingediend.
De partijen zijn opgeroepen voor de terechtzitting, die heeft
plaatsgevonden op 27 februari 2026.
Staatsraad David D’Hooghe heeft verslag uitgebracht.
Advocaat Philippe Claeys, die verschijnt voor verzoeker, en
advocaat Elouise Willems, die verschijnt voor de verwerende partij, zijn gehoord.
Eerste auditeur An Van den broeck heeft een met dit arrest
eensluidend advies gegeven.
Er is toepassing gemaakt van de bepalingen op het gebruik der
talen, vervat in titel VI, hoofdstuk II, van de wetten op de Raad van State,
gecoördineerd op 12 januari 1973.
III. Feiten
3.1.
Verzoeker exploiteert sedert 2019 een restaurant in De Panne
aan de Zeedijk.
3.2.
Voor de winterperiodes 2021-2022, 2022-2023 en 2023-2024
wordt aan verzoeker een toelating verleend voor het plaatsen van een winterterras.
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.532
X-18.942-2/10
3.3.
Op 28 oktober 2024 dient verzoeker opnieuw een aanvraag in
voor de inname van het openbaar domein voor een winterterras.
3.4.
Bij besluit van 4 november 2024 wijst het college van
burgemeester en schepenen van de gemeente De Panne deze aanvraag af, om reden
dat:
“- de voorbije jaren vastgesteld wordt dat het winterterras niet gebruikt of
uitgebaat wordt in de periode van 16 november tot en met 14 maart
- er op 7 november 2023 en 17 januari 2024 een bestuurlijk verslag werd
opgemaakt voor het onderhoud van het terras, de windschermen en het niet
naleven van artikels 522 tot 534 [van het van toepassing zijnde Algemeen
Gemeentelijk Politiereglement]
- het zomerterras wordt geplaatst in de periode van 15 maart 2025 tot en
met 15 november 2025 waardoor de startdatum van het winterterras
automatisch 16 november 2024 is;”
Dit besluit verplicht verzoeker ook om de volledige
terrasconstructie, inclusief terrasvloer, te verwijderen tegen uiterlijk 2 december
- Bij gebrek aan verwijdering tegen die datum zal er een bestuurlijk verslag
opgemaakt worden en zal de opdracht gegeven worden om het terras te verwijderen
en dit op kosten van verzoeker.
Dit is het bestreden besluit.
IV. Ontvankelijkheid van het beroep
Exceptie van de verwerende partij
De verwerende partij betwist het belang van verzoeker om reden
dat de periode waarop de bestreden beslissing betrekking heeft, verstreken is.
Zodoende heeft de bestreden beslissing geen praktische uitwerking meer.
Daarbij komt dat de verwerende partij intussen het Algemeen
Gemeentelijk Politiereglement heeft aangepast – sinds 20 mei 2025 – waardoor het
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.532
X-18.942-3/10
niet langer vereist is om voor elke winter de toelating te vragen om een winterterras
te mogen uitbaten.
Verzoeker heeft dan ook geen voordeel bij de vernietiging van
de bestreden beslissing, noch ondervindt hij hiervan enig actueel nadeel.
Beoordeling
De bestreden beslissing weigert de toelating aan verzoeker om
een winterterras uit te baten voor de periode van 16 november 2024 tot 14 maart
2025, en beveelt verzoeker om het bestaande terras uiterlijk tegen 2 december 2024
te verwijderen, op straffe van verwijdering door de gemeentelijke diensten op
kosten van verzoeker.
Een dergelijke beslissing is onmiskenbaar griefhoudend voor
verzoeker. Verzoeker heeft de nadelen ervan dienen te ondergaan en heeft dan ook
het rechtens vereiste belang om de nietigverklaring ervan te verkrijgen.
De loutere omstandigheid dat de bestreden beslissing betrekking
heeft op een periode die reeds is verstreken, ontneemt hem niet het belang om de
nietigheid ervan vastgesteld te zien.
Dat het politiereglement inmiddels werd aangepast, is niet
relevant, vermits de nieuwe aangenomen versie van het politiereglement dateert
van na de bestreden beslissing.
De exceptie wordt verworpen.
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.532
X-18.942-4/10
V. Onderzoek van het enige middel
Standpunt van de partijen
In het enige middel voert verzoeker onder meer de schending aan
van de artikelen 2 en 3 van de wet van 29 juli 1991 ‘betreffende de uitdrukkelijke
motivering van de bestuurshandelingen’ wegens “gebrek aan motivering aangezien
de motivering van het bestreden besluit ontbreekt, onjuist, ontoereikend,
onvoldoende of tegenstrijdig is en derhalve niet als rechtsgeldige grond kan worden
aanvaard”.
Verzoeker gaat nader in op elk van de drie in de bestreden
beslissing vermelde motieven, en besluit dat geen van de ingeroepen motieven de
bestreden beslissing kan verantwoorden.
Beoordeling
Het auditoraatsverslag is op grond van de volgende
overwegingen van oordeel dat het middel gegrond is:
“Bij de uiteenzetting van zijn middel viseert verzoeker de drie motieven die
het thans bestreden besluit hanteert om de aanvraag af te wijzen.
[…]
[1.] [Het] eerste weigeringsmotief: het niet gebruiken en/of uitbaten in de
voorgaande winters
Verzoeker ontkent dat hij de voorgaande winters het terras niet heeft
uitgebaat, minstens toont verwerende partij dit niet aan of mocht hij
hieromtrent enige opmerking ontvangen.
Verwerende partij van haar kant meent dat verzoeker wel degelijk op de
hoogte is van het feit dat hij zijn winterterras effectief dient uit te baten en
dat alle uitbaters hiervan op de hoogte zijn en worden gebracht. Het is dan
ook niet relevant dat verzoeker hierover geen waarschuwing kreeg of dat er
geen proces-verbaal voorhanden is.
De niet-uitbating blijkt, nog steeds volgens verwerende partij, uit de
bijgebrachte stukken 8, 9, 11 en 13.
Samen met verzoeker dient te worden vastgesteld dat deze stukken, in
weerwil van hetgeen verwerende partij voorhoudt, niet aantonen dat het
terras de voorgaande winters niet effectief werd uitgebaat.
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.532
X-18.942-5/10
Stuk 8 betreft een verslag van 21 september 2023 waarbij wordt vastgesteld
dat op 19 september 2023 getinte glazen windschermen aanwezig waren
wat in strijd is met de voorschriften van het van toepassing zijnde
reglement. Uit deze vaststellingen, bovendien gedaan op een moment dat
er nog geen sprake is van uitbating van een winterterras, kan niet afgeleid
worden dat verzoeker zijn terras niet uitbaat tijdens de voorgaande
winterperiodes.
Hetzelfde geldt voor stuk 9, zijnde een verslag van 10 november 2023 met
betrekking tot vaststellingen gedaan op 7 november 2023. Afgezien van het
feit dat op het moment van de vaststelling het ‘winterseizoen’ nog niet was
aangevangen (zijnde pas vanaf 16 november) dient ook nu weer opgemerkt
te worden dat er in het verslag enkel gewag wordt gemaakt van de getinte
wanden en de aanwezigheid van een bar. Ook uit de bijgevoegde foto’s,
zoals gezegd daterend van voor de aanvang van het ‘winterseizoen’, kan
niet worden afgeleid dat het strandterras niet wordt uitgebaat tijdens de
voorgaande winters.
Stuk 11 betreft een vaststelling gedaan op 17 januari 2024 waarbij
andermaal een opmerking wordt geformuleerd over de niet-conforme
windschermen en de aanwezigheid van de bar. Ook hieruit kan niet afgeleid
worden dat het terras de voorgaande winters niet werd uitgebaat.
Stuk 13 tot slot dateert van nà het bestreden besluit, meer bepaald betreft
het een foto genomen op 25 januari 2025. Op dat moment mocht er, gelet
op het thans bestreden besluit, geen uitbating zijn zodat deze foto
evident[…] niet kan gelden om aan te tonen dat er de voorgaande
winterperiodes geen uitbating is geweest.
Het eerste weigeringsmotief kan het thans bestreden besluit niet dragen.
[2.] [Het] tweede weigeringsmotief: betreffende de niet-conforme
windschermen en het gebrek aan onderhoud van het terras
Verzoeker betoogt dat op het moment van het thans bestreden besluit de
problematiek van de windschermen reeds verholpen was én dat zijn terras
steeds onderhouden werd. Nooit kreeg hij hieromtrent enige opmerking.
Verwerende partij betwijfelt de geloofwaardigheid van verzoeker en meent
dat zij ‘de historiek van het dossier’ mag betrekken bij de beoordeling van
een nieuwe aanvraag.
[2.1] [De] niet-conforme windschermen
Door partijen wordt niet betwist dat verzoeker de niet-conforme glazen
panelen/windschermen in de loop van de maand maart 2024 heeft
vervangen. Niet zonder pertinentie merkt verwerende partij dienaangaande
op dat deze problematiek reeds aansleept vanaf medio 2023 en dat
verzoeker zeer lang gewacht heeft om zich te conformeren. Even pertinent
is de opmerking van verzoeker dat op het ogenblik van het thans bestreden
besluit aan deze problematiek verholpen was.
Nu op het ogenblik van het nemen van het thans bestreden besluit de
problematiek met betrekking tot de niet-conforme windschermen van de
baan was kon verwerende partij verzoekers aanvraag om deze reden niet
weigeren. Dit alles klemt des te meer nu ‘deze problematiek’ verwerende
partij niet belet heeft om op 13 november 2023 aan verzoeker een toelating
te verlenen voor het plaatsen van een winterterras voor de periode [van]
16 november 2023 tot 14 maart 2024. […] In deze toelating wordt met geen
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.532
X-18.942-6/10
woord gerept over de problematiek van de windschermen, de aanwezigheid
van de bar of het niet-onderhouden zijn van het terras. Er wordt enkel op
algemene wijze verwezen naar de verplichtingen die voortvloeien uit het
van toepassing zijnde reglement.
[2.2] [Het] niet onderhouden van het terras
Verwerende partij weigert verzoekers aanvraag omdat het terras in het
verleden niet werd onderhouden.
Dit gebrek aan onderhoud zou volgens verwerende partij blijken uit de
bestuurlijke verslagen van 7 november 2023 en 17 januari 2024.
Zoals reeds eerder gesteld tonen geen van beide verslagen aan dat het terras
niet wordt onderhouden, minstens wordt in geen van deze verslagen
hierover enige opmerking gemaakt. In weerwil van hetgeen verwerende
partij voorhoudt werd er nooit enige bestuurlijk verslag opgemaakt omtrent
een gebrek aan onderhoud.
De stukken 5, 6 en 10 betreffen de eerdere toelatingen aan verzoeker
verleend, hierin wordt op algemene wijze verwezen naar de verplichtingen,
onder meer het onderhouden van het terras, die voortvloeien uit het van
toepassing zijnde reglement.
In stuk 7 wordt inderdaad gewag gemaakt van gebarsten panelen, wat
eventueel kan wijzen op een gebrek aan onderhoud, doch deze panelen
werden door verzoeker vervangen. Deze vaststelling dateert bovendien
ruim van vóór de op 13 november 2023 verleende toelating om een
winterterras uit te baten. Indien deze vaststelling verwerende partij alsdan
niet belette om een toelating te verlenen, kan deze een weigering – meer
dan een jaar later én nadat aan de tekortkoming werd verholpen – niet
verantwoorden.
Stuk 15 betreft een schrijven van verwerende partij gericht aan alle uitbaters
van strandterrassen waarbij herinnerd wordt aan de verplichtingen zoals
opgenomen in het van toepassing zijnde reglement. Uit dit schrijven kan
evenmin een gebrek aan onderhoud in hoofde van verzoeker afgeleid
worden.
Concluderend dient gesteld dat de problematiek van de windschermen
onbestaande was op het ogenblik van het thans bestreden besluit én dat uit
geen enkel stuk blijkt dat verzoeker nalaat zijn terras te onderhouden zoals
vereist door het van toepassing zijnde reglement.
Ook het tweede weigeringsmotief is niet gesteund op pertinente en
daadkrachtige motieven.
[3.] [Het] derde weigeringsmotief: de foute vermelding van de
aanvangsdatum in verzoekers aanvraag
Verwerende partij vermeldt aangaande dit middelonderdeel dat het kritiek
betreft op een overtollig motief. Het spreekt voor zich dat een dergelijk
overtollig motief niet van aard is de thans bestreden weigering te kunnen
dragen.
Het feit dat verzoeker een verkeerde aanvangsdatum vermeldt maakt zijn
aanvraag niet foutief of onvolledig, minstens kan deze verkeerde
vermelding [g]een weigering verantwoorden.”
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.532
X-18.942-7/10
In haar laatste memorie betwist de verwerende partij de
bevindingen van het auditoraatsverslag.
Zij overtuigt zij er evenwel niet van dat op basis van foto’s die
één week voor de start van het winterseizoen werden gemaakt, “redelijkerwijs
[kan] worden aangenomen dat de toestand van het terras […] zich heeft voortgezet
gedurende de volledige winterperiode 2023-2024”.
Dit bewijs wordt evenmin geleverd door foto’s die op 17 januari
2024 zijn gemaakt ter ondersteuning van de vaststelling dat de windschermen niet
conform zijn en de bar nog niet werd verwijderd. Ook al kan op basis van die foto’s
worden aangenomen dat er geen doorlopende exploitatie heeft plaatsgehad, leveren
ze niet het bewijs dat gedurende het volledige winterseizoen geen exploitatie heeft
plaatsgehad. Het loutere gegeven dat de op die dag gemaakte foto’s een met zand
bedekt terras tonen, toont voorts niet aan dat het terras niet werd onderhouden, te
meer nu de gemaakte vaststellingen daar geen melding van maken.
Ook foto’s die genomen zijn nadat de bestreden beslissing werd
genomen, kunnen bezwaarlijk aantonen dat de gefotografeerde situatie ook al
bestond vooraleer de bestreden beslissing werd genomen.
In de mate dat de verwerende partij verwijst naar de laattijdige
vervanging van de panelen, betreft het een situatie die reeds was opgelost vooraleer
de bestreden beslissing was genomen, en die bovendien eerder niet heeft
verhinderd dat een toelating werd verleend.
In haar laatste memorie werpt de verwerende partij ook nog op
dat zij bij het toekennen van vergunningen over een discretionaire bevoegdheid
beschikt, dat “de langdurige problematiek over de getinte glazen panelen is
meegenomen in de beoordeling van […] de aanvraag [van verzoeker]” en dat het
niet “kennelijk onredelijk is dat verwerende partij gegronde twijfels had bij het
naleven van de omgevingsvergunning en het (oud) Algemeen Gemeentelijk
Politiereglement door verzoekende partij”.
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.532
X-18.942-8/10
Die overwegingen kunnen evenwel niet doen voorbijzien dat de
bestreden beslissing niet nader toelicht waarom de vermelde “twijfels” en de
“langdurige problematiek over de getinte glazen”, ook al werd deze inmiddels
opgelost, te dezen verantwoorden om verzoekers aanvraag af te wijzen.
Het enige middel is gegrond.
BESLISSING
-
De Raad van State vernietigt de beslissing van het college van burgemeester
en schepenen van de gemeente De Panne van 4 november 2024 waarbij de
aanvraag ‘Inname openbaar domein. Vraag tot het plaatsen van een
winterterras ter hoogte van Zeedijk […]’ voor de periode van 16 november
2024 tot en met 14 maart 2025 wordt geweigerd en waarbij het bevel wordt
opgelegd het bestaande terras uiterlijk op 2 december 2024 te verwijderen, op
straffe van verwijdering door de gemeentelijke diensten van De Panne,
volledig op risico en kosten van verzoeker.
-
De verwerende partij wordt verwezen in de kosten van de vordering tot
schorsing en het beroep tot nietigverklaring, begroot op een rolrecht van
400 euro, een bijdrage van 48 euro en een rechtsplegingsvergoeding van
924 euro, die verschuldigd is aan verzoeker.
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.532
X-18.942-9/10
Dit arrest is uitgesproken te Brussel, op achtentwintig april tweeduizend
zesentwintig, door de Raad van State, Xe kamer, samengesteld uit:
Jan Clement,
kamervoorzitter,
Stephan De Taeye,
staatsraad,
David D’Hooghe,
staatsraad,
bijgestaan door
Karin Meerschaut,
griffier.
De griffier
De voorzitter
Karin Meerschaut
Jan Clement
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.532
X-18.942-10/10