Conseil d'État de Belgique — Raad van State — ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.683 (2026-05-13)
Samenvatting (NL) :
Arrest nr 266.683 van 13 mei 2026 Overheidsopdrachten en openbare werken
- Overheidsopdrachten Beslissing : Verwerping Inwilliging tussenkomst
--- TEXTE INTÉGRAL DE L'ARRÊT ---
RAAD VAN STATE, AFDELING BESTUURSRECHTSPRAAK
VOORZITTER VAN DE XIVe KAMER
ARREST
nr. 266.683 van 13 mei 2026
in de zaak A. 247.927/XIV-40.150
In zake:
de NV A.
bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaat Rika Heijse
kantoor houdend te 9052 Gent
Dorpsstraat 1
bij wie woonplaats wordt gekozen
tegen:
- de OPDRACHTHOUDENDE VERENIGING FARYS
- de CV CREAT
bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaten Nathanaëlle Kiekens, Matthias De Groot en Elise
Descheemaeker
kantoor houdend te 1000 Brussel
Loksumstraat 25
bij wie woonplaats wordt gekozen
Tussenkomende partij:
de BV L.
bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaat Jos Timmermans
kantoor houdend te 9300 Aalst
Leo de Béthunelaan 46
bij wie woonplaats wordt gekozen
-------------------------------------------------------------------------------------------------I. Voorwerp van de vordering
1.
De vordering, ingesteld op 17 april 2026, strekt tot de schorsing
bij uiterst dringende noodzakelijkheid van de tenuitvoerlegging van:
“- de beslissing van 25 maart 2026 van de Raad van bestuur van Farys en de
beslissing van 31 maart 2026 van het College van Bestuurders van Creat [cv],
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.683
XIV-40.150-1/35
meegedeeld bij brief van 2 april 2026 waarbij de raamovereenkomst voor het huren
van watersystemen en het aankopen van de bijhorende verbruiksproducten aan de
inschrijver [de bv L.], met zetel te […], ingeschreven in de KBO […] wordt
gegund;
- de impliciete beslissing van de Raad van bestuur van Farys en van het College
van Bestuurders van Creat [cv] om de raamovereenkomst voor het huren van
watersystemen en het aankopen van de bijhorende verbruiksproducten, niet aan [de
nv A.] te gunnen;”.
II. Verloop van de rechtspleging
Bij beschikking van 20 april 2026 werd, in samenspraak met het
aangeduide lid van het auditoraat, de procedurekalender vastgesteld.
De verwerende partijen hebben een nota met opmerkingen en
een administratief dossier ingediend.
Met een verzoekschrift van 28 april 2026 heeft [de bv L.]
gevraagd om in het administratief kort geding te mogen tussenkomen.
De partijen zijn opgeroepen voor de terechtzitting, die heeft
plaatsgevonden op 6 mei 2026, om 14.00 uur.
Staatsraad Kaat Leus heeft verslag uitgebracht.
Advocaat Rika Heijse, die verschijnt voor de verzoekende partij,
advocaten Matthias De Groot en Elise Descheemaeker, die verschijnen voor de
verwerende partijen, en advocaat Jos Timmermans, die verschijnt voor de
tussenkomende partij, zijn gehoord.
Eerste auditeur Ines Martens heeft een met dit arrest eensluidend
advies gegeven.
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.683
XIV-40.150-2/35
Er is toepassing gemaakt van de bepalingen op het gebruik der
talen, vervat in titel VI, hoofdstuk II, van de wetten op de Raad van State,
gecoördineerd op 12 januari 1973.
III. Feiten
3.1.
De verwerende partij heeft een overheidsopdracht voor
leveringen in de vorm van een raamovereenkomst in de markt geplaatst met als
voorwerp ‘het huren van watersystemen die worden aangesloten op het
drinkwaternet met een bijhorend onderhoudscontract en het aankopen van de
bijhorende verbruiksproducten’.
Er wordt gekozen voor een openbare procedure.
De opdracht wordt nationaal en Europees bekendgemaakt.
3.2.
Op de opdracht is het bijzonder bestek met referentie ‘ALL-25-
005’ van toepassing.
Wat het voorwerp en de aard van de opdracht betreft, stelt het
bestek onder meer wat volgt:
“Deze opdracht betreft een raamovereenkomst waarbij de voorwaarden van de
opdracht worden overeen gekomen, die zullen worden in acht genomen bij het
uitvoeren van de latere opdrachten. De raamovereenkomst schept een contractueel
kader met betrekking tot het vastleggen van de voorwaarden van individuele
opdrachten betreffende het leveren van watersystemen en de bijhorende
verbruiksproducten. Meer specifiek gaat het om de verhuur van watersystemen die
worden aangesloten op het drinkwaternet met een bijhorende onderhoudscontract
en de aankoop van bijhorende verbruiksproducten.
De aanbesteder wenst een duurzame overheidsopdracht uit te schrijven met
aandacht voor ecologische, sociale en beleidsprincipes. Het is voor de aanbesteder
belangrijk om een voorbeeldfunctie uit te oefenen en duurzame producten aan te
kopen alsook aan te bieden aan de afnemers van de aankoopcentrale.
Op grond van de gesloten overeenkomst(en) zal de weerhouden inschrijver tijdens
de looptijd ervan dezelfde voorwaarden ook aanbieden aan eventuele toekomstige
afnemers. Door zijn inschrijving verklaart de inschrijver zich akkoord met deze
manier van werken zonder meerkosten.
De raamovereenkomst zal met 1 opdrachtnemer gesloten worden.
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.683
XIV-40.150-3/35
De opdrachten binnen deze raamovereenkomst zullen tot stand komen door middel
van afroepen op basis van een bestelling.
[…]
Louter informatief wordt meegegeven dat op het moment van deze publicatie Farys
49 systemen huurt op 28 verschillende leveradressen.
Via de CREAT aankoopcentrale nemen op het moment van deze publicatie 202
afnemers deel aan de huidige overeenkomst; er werden voor 184 afnemers reeds
1302 systemen geplaatst op 710 leveradressen – voor de overige afnemers waren de
leveringen nog lopende. De huidige afnemers zijn actief in verschillende sectoren
(steden, gemeenten, autonome gemeentebedrijven, OCMW’s, hulpverleningszones,
politiezones, woonmaatschappijen, onderwijs- en zorginstellingen) en regio’s (alle
Vlaamse provincies en het Brussels Hoofdstedelijk Gewest).
Benadrukt wordt dat de raamovereenkomst geen exclusiviteit belooft en dat geen
minimum afnames worden gegarandeerd. Binnen de contractuele voorwaarden is de
opdrachtnemer evenwel verplicht elke opdracht te aanvaarden.”
De overeenkomst wordt afgesloten voor een periode van 4 jaar.
De looptijd van de individuele opdrachten, gesloten binnen de raamovereenkomst,
bedraagt 5 jaar, tweemaal verlengbaar met 1 jaar. Deze looptijd wordt gemotiveerd
rekening houdend met een verwachte gebruiksduur van de toestellen welke de 4
jaar overschrijdt. De beëindiging van de raamovereenkomst brengt niet de
beëindiging met zich mee van de bijzondere opdrachten die binnen de
raamovereenkomst werden afgesloten. Deze concrete opdrachten zullen tot het
einde van hun eigen termijn van kracht blijven en zullen verder beheerst worden
door de bepalingen van de raamovereenkomst.
3.3.
Wat de gunningscriteria betreft bepaalt rubriek ’13.4.
Gunningscriteria’ van het bestek dat de overeenkomst zal worden gegund aan de
inschrijver met:
“[d]e economisch voordeligste regelmatige offerte […], bepaald door toetsing van
de regelmatige offertes aan volgende gunningscriteria:
Criterium 1: de inschrijvingsprijs (ponderatie 70 %)
Voor de prijsvergelijking worden de in de inventaris opgegeven hoeveelheden
vermenigvuldigd met de ingeschreven eenheidsprijs voor de verschillende posten.
Van deze producten wordt de som berekend om zo het totale inschrijvingsbedrag te
bekomen.
Methodiek
De quoteringen worden berekend aan de hand van de volgende formule:
Quotatie = 50 + (gemiddelde van de totaalbedragen-totaalbedrag) x 50
gemiddelde van de totaalbedragen
Waarbij:
- quotatie: de score behaald door de inschrijver;
- totaalbedrag: het inschrijvingsbedrag van de inschrijver;
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.683
XIV-40.150-4/35
- gemiddelde van de totaalbedragen: het rekenkundig gemiddelde van de totale
inschrijvingsbedragen van alle inschrijvers.
De aldus bekomen quotatie wordt tenslotte gepondereerd naar 70 %.
Criterium 2: de kwaliteit van de aangeboden dienstverlening (ponderatie 20 %)
De inschrijver wordt gevraagd een nota (plan van aanpak) toe te voegen waarin hij
concreet de modaliteiten betreffende de aangeboden organisatie en dienstverlening
omschrijft. Deze nota bestaat uit max. 10 A4-bladzijden, lettertype lucida sans 10.
Verwijzingen naar externe documenten of websites worden niet bekeken en alles na
bladzijde 10 in dit document zal niet bekeken worden.
In deze nota dienen volgende aspecten aan bod te komen:
• de maximale levertermijn voor de plaatsing van de toestellen en de levering van
de verbruiksproducten (in te vullen in ‘DEEL 4 inschrijvingsbiljet’ van onderhavig
bestek);
• de bereikbaarheid van de storingsdienst;
• de maximale termijn voor contactname met de klant na melding van een storing;
• de maximale interventietermijn na melding van een storing;
• de te volgen stappen bij herstellingen opdat een systeem zo snel mogelijk terug
operationeel is (bv. remote desk support);
• de werkwijze van de planning van het preventief onderhoud en de manier van
communicatie hierover met de afnemer;
• de wijze en timing van feedback en rapportage na onderhoud of herstelling;
• de mogelijkheden om de watersystemen te beheren via een klantenportaal:
enerzijds voor de afnemer en anderzijds voor de CREAT aankoopcentrale;
• de minimale bestelhoeveelheid voor het bedrukken van glazen flessen (in te vullen
in ‘DEEL 4 inschrijvingsbiljet’ van onderhavig bestek);
• het omruil- en waarborgsysteem van de CO2-flessen en de praktische werkwijze
bij bestelling en facturatie;
• het bedrag van de waarborg van de CO2-flessen (in te vullen in ‘DEEL 4
inschrijvingsbiljet’ van onderhavig bestek);
• beschikbaarheid van een webshop en de mogelijkheden tot koppeling tussen
webshop en webportaal van CREAT via cXML-integratie;
• de mate waarin elk aangeboden systeem uit de inventaris bijdraagt aan
legionellapreventie; de kans op contaminatie of vermindering van de
drinkwaterkwaliteit probeert te voorkomen en/of beschikt over een automatische
spoeling of een antivriesmechanisme;
• andere door de inschrijver aangeboden meerwaarden, relevant voor de uitvoering
van de opdrachten in deze raamovereenkomst.
Methodiek
Voor het beoordelen van dit criterium wordt uitgegaan van een globale startscore
(50/100).
Vervolgens zal elk van bovenstaande items worden geëvalueerd. Per item zal als
volgt een score, tussen -5 en +5 worden toegekend:
- Items die t.o.v. het aanbod van de overige inschrijvers of t.o.v. wat gevraagd wordt
in het bestek een relevante meerwaarde hebben, zullen een score krijgen van +1,25.
Deze met een grote relevante meerwaarde zullen +2,5 als score krijgen. Bij zeer
grote of uiterst grote relevante meerwaarde kan een score van, respectievelijk, +3,75
of +5 gegeven worden.
- Items die t.o.v. het aanbod van de overige inschrijvers of t.o.v. wat gevraagd wordt
in het bestek een relevante minwaarde hebben, zullen een score krijgen van -1,25.
Deze met een grote relevante minwaarde zullen -2,5 als score krijgen. Bij zeer grote
of uiterst grote relevante minwaarde kan een score van, respectievelijk, -3,75 of -5
gegeven worden.
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.683
XIV-40.150-5/35
- Items zonder relevante wezenlijke meer- of minwaarden (t.t.z. items die
(nagenoeg) gelijkaardig zijn in het aanbod van alle inschrijvers of geen wezenlijke
meer- of minwaarde hebben t.o.v. wat gevraagd wordt in het bestek), zullen een
nulscore krijgen en kunnen eventueel weggelaten worden uit het gunningsverslag.
De behaalde scores voor elk van de items worden vervolgens opgeteld bij de globale
startscore om de quotatie op 100 te bepalen. Negatieve totaalscores worden herleid
naar 0/100, totaalscores hoger dan 100/100 worden herleid naar 100/100.
De aldus bekomen quotatie wordt tenslotte gepondereerd naar 20 %.
Criterium 3: MVO (ponderatie 10 %)
De inschrijver dient zijn streven naar duurzaam ondernemen m.b.t. het uitvoeren
van onderhavige opdracht toe te lichten door het invullen van de bijgevoegde
vragenlijst (DEEL 6 bijlage F_MVO). Alle vragen dienen zo volledig mogelijk te
worden beantwoord. In functie van de beoordeling zullen enkel antwoorden die
opgenomen zijn in de vragenlijst en verband houden met de uitvoering van
onderhavige opdracht in aanmerking worden genomen. Verwijzingen naar extra
bijlagen of websites zullen niet meegenomen worden in de beoordeling van dit
gunningscriterium. Het aantal tekens per antwoord wordt beperkt tot 2 500 tekens
(incl. spaties).
In deze vragenlijst komen o.a. volgende items aan bod:
• energieverbruik van de voorgestelde types watersystemen in de inventaris (SDG
7: Betaalbare en duurzame energie);
• toelichting productieketen (SDG 9: Industrie, innovatie en infrastructuur);
• keuze voor (geografisch) strategisch gelegen productie- en/of opslagplaatsen
(SDG 9: Industrie, innovatie en infrastructuur);
• samenwerking met sociale werkplaatsen en/of acties/initiatieven ter bevordering
van sociaal kwetsbare groepen (SDG 8: Eerlijk werk en economische groei);
• reduceren impact transport - voertuigen (SDG 11: Duurzame steden en
gemeenschappen);
• reduceren impact transport - optimalisatie van wagengebruik en minimaliseren van
transportbewegingen (SDG 11: Duurzame steden en gemeenschappen);
• gerecycleerd materiaal in aangeboden watersystemen, zowel in de inventaris als
de productcatalogus (SDG 12: Verantwoorde consumptie en productie);
• gerecycleerd materiaal in aangeboden verbruiksproducten, zowel in de inventaris
als de productcatalogus (SDG 12: Verantwoorde consumptie en productie);
• duurzame end-of-life acties op het einde van de levensduur van de watersystemen
(SDG 12: Verantwoorde consumptie en productie);
• mogelijkheden en voorwaarden van huur van gereviseerde, tweedekans- of demo
modellen met het oog op stimuleren van duurzame consumptie (SDG 12:
Verantwoorde consumptie en productie);
• keuze en impact van (primaire en secundaire) verpakkingen (SDG 12:
Verantwoorde consumptie en productie);
• andere door de inschrijver concrete acties/initiatieven in het kader van duurzaam
ondernemen, relevant voor de uitvoering van de opdrachten in deze
raamovereenkomst.
Methodiek
Voor het beoordelen van dit criterium wordt uitgegaan van een globale startscore
(50/100).
Vervolgens zal elk van bovenstaande items worden geëvalueerd. Per item zal als
volgt een score, tussen -5 en +5 worden toegekend:
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.683
XIV-40.150-6/35
grote of uiterst grote relevante meerwaarde kan een score van, respectievelijk, +3,75
of +5 gegeven worden.
- Items die t.o.v. het aanbod van de overige inschrijvers of t.o.v. wat gevraagd wordt
in het bestek een relevante minwaarde hebben, zullen een score krijgen van -1,25.
Deze met een grote relevante minwaarde zullen -2,5 als score krijgen. Bij zeer grote
of uiterst grote relevante minwaarde kan een score van, respectievelijk, -3,75 of -5
gegeven worden.
- Items zonder relevante wezenlijke meer- of minwaarden (t.t.z. items die
(nagenoeg) gelijkaardig zijn in het aanbod van alle inschrijvers of geen wezenlijke
meer- of minwaarde hebben t.o.v. wat gevraagd wordt in het bestek), zullen een
nulscore krijgen en kunnen eventueel weggelaten worden uit het gunningsverslag.
De behaalde scores voor elk van de items worden vervolgens opgeteld bij de globale
startscore om de quotatie op 100 te bepalen. Negatieve totaalscores worden herleid
naar 0/100, totaalscores hoger dan 100/100 worden herleid naar 100/100.
De aldus bekomen quotatie wordt tenslotte gepondereerd naar 10 %.
De uiteindelijke score van de offerte wordt bekomen door de som van de
verschillende gunningscriteria te maken.”
3.4.
Het te dezen toepasselijke bestek voorziet verder een aparte
rubriek met betrekking tot de samenstelling van het inschrijvingsbedrag waarmee
rekening gehouden zal worden bij beoordeling van het gunningscriterium
‘inschrijvingsprijs’. Deze rubriek luidt:
“10. Prijzen
10.1. Prijzen
Het betreft een overeenkomst tegen prijslijst. De geleverde hoeveelheden zullen
worden verrekend aan de hand van de opgegeven eenheidsprijzen.
Voor de verbruiksproducten wordt in de inventaris per artikel een vermoedelijke
hoeveelheid voor de volledige looptijd van zeven jaar vermeld. Wat betreft de
toestellen zal de totale kostprijs, de huurprijs per maand en het jaarlijks onderhoud,
daarbovenop worden berekend op de maximale looptijd van de huurovereenkomst
van zeven jaar.
[…]
De prijzen worden in de offerte in euro uitgedrukt, gepreciseerd tot 2 cijfers na de
komma. Enkel het totale inschrijvingsbedrag wordt voluit geschreven. Hiertoe werd
op het inschrijvingsbiljet een plaats voorbehouden.
[…].
10.2. Elementen inbegrepen in de inschrijvingsprijs
De opgegeven prijzen dekken alle kosten verbonden aan de leveringen en
bijhorende prestaties. Er worden onder geen beding bijkomende kosten aangerekend
voor gesplitste facturatie, verzekeringen, …
De opdrachtnemer is verplicht op zijn kosten alle diensten, leveringen en
bijkomende werkzaamheden uit te voeren die niet expliciet vermeld zijn in een
artikel van de inventaris, maar die noodzakelijk zijn voor de uitvoering van de
leveringen zoals ze bepaald zijn in de opdrachtdocumenten en/of voor de uitvoering
van dat artikel.
Telkens de aanbesteder het nodig acht, wordt een evaluatie- en
bijsturingsvergadering georganiseerd (zie verder: DEEL 3 – Technische
bepalingen).
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.683
XIV-40.150-7/35
In de prijzen zijn inzonderheid ingerekend:
- de administratie- en secretariaatskosten;
- de verplaatsings-, vervoers- en verzekeringskosten;
- de kosten voor de documentatie die met de leveringen verband houdt of die door
de aanbesteder wordt gevraagd;
- de levering van documenten of van stukken die gepaard gaan met de uitvoering
van de leveringen;
- de tol- en accijnsrechten betreffende het gebruikte materieel en de producten;
- de kosten voor verpakking (incl. terugname van de lege verpakkingen);
- de keurings- en de opleveringskosten;
- de kosten voor het indienst- en afstellen van de geleverde watersystemen.
[…]
10.3. Contributie Aankoopcentrale
De aankoopcentrale zorgt voor een unieke plaatsingsprocedure die de
opdrachtnemer rechtstreekse toegang biedt tot een ruime afzetmarkt. Bovendien
worden behoeftes, SLA’s en werkmethodes gestandaardiseerd en wordt het contract
gepromoot via o.a. de accountmanagers, het webportaal, vertegenwoordiging op
beurzen en congressen, infosessies en themadagen.
Voor deze voordelen (vanuit de aankoopcentrale gecreëerd) zal aan de
opdrachtnemer een bijdrage van 5 % op de gerealiseerde omzet van alle afnemers
(incl. Farys) worden gevraagd. Dit bedrag wordt berekend op de som van alle
goedgekeurde facturen opgemaakt voor alle afnemers (incl. Farys) binnen de
respectievelijke afrekenperiode.
[…]”.
3.5
De offertes moeten worden ingediend uiterlijk op 12 november
2025, voor 11u30.
Vier offertes worden tijdig ingediend waaronder deze van de
verzoekende partij en deze van de bv L., dit is de derde-belanghebbende.
3.6.
Op 5 maart 2026 wordt een gunningsverslag opgesteld. Daaruit
blijkt dat, na onderzoek, drie inschrijvers beantwoorden aan de vooropgestelde
selectiecriteria waaronder de verzoekende partij en de derde-belanghebbende.
Voorts blijkt, dat – na het gevoerde regelmatigheidsonderzoek,
inclusief (algemeen) prijsonderzoek – de overblijvende offertes regelmatig worden
bevonden en dat, met het oog op de prijsvergelijking, een rekenkundig nazicht
heeft plaatsgevonden en dat, na verbetering, volgende inschrijvingsprijzen werden
vastgesteld:
Inschrijvingsprijzen (excl. btw)
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.683
XIV-40.150-8/35
De verzoekende partij
8.629.649,14 euro
De bv L., dit is de derde-belanghebbende
6.513.663,10 euro
De nv C.
10.043.479,60 euro
Wat in het bijzonder het prijsonderzoek betreft wordt in het
gunningsverslag wat volgt gesteld:
“6.3.3. Prijsonderzoek - abnormale (eenheids)prijzen
Conform art. 35 van het KB van 18 april 2017 werd overgegaan tot het uitvoeren
van het prijsonderzoek.
Bij het prijsonderzoek werd vastgesteld dat de inschrijver [de bv L.] een significant
lagere inschrijvingsprijs heeft opgegeven in vergelijking met de andere
geselecteerde inschrijvers. Om die reden was verder onderzoek aangewezen en werd
dit ook uitgevoerd.
Op 17 december 2025 en 13 januari 2026 werd aan de inschrijver [de bv L.]
respectievelijk een eerste en tweede verzoek tot toelichting van de prijssetting
gevraagd voor watersysteem 4, watersysteem 5 en post 4.7 ‘lekbakje voor
kraanmodel’ en een algemene prijssetting voor de huur- en onderhoudsprijzen en de
totaalprijs. Aangezien de toelichtingen voor de watersystemen bijkomende
detaillering vereisten om een objectieve vergelijking mogelijk te maken werd op 4
februari 2026 en 16 februari 2026 aan de drie geselecteerde inschrijvers [de nv C],
[de verzoekende partij] en [de bv L.] gevraagd een gedetailleerd prijsbreakdown te
bezorgen voor de in de offerte opgegeven huur- en onderhoudsprijzen van de
verschillende watersystemen uit de inventaris.
Uit de ontvangen en geanalyseerde toelichtingen blijkt dat de verschillende
kostprijscomponenten (aankoopprijs van de toestellen, installatie en pick-up kosten
... ) in grote lijnen vergelijkbaar zijn tussen de drie inschrijvers. Het prijsverschil
blijkt voornamelijk toe te schrijven aan de lagere marges die de inschrijver [de bv
L.] hanteert bij de berekening van de totale huur- en onderhoudsprijzen per toestel.
De opgegeven marges van inschrijver [de bv L.] bevinden zich echter op een
aanvaardbaar niveau, waarbij zowel de dekking van algemene kosten als de
winstgevendheid gegarandeerd blijven. Er werden geen aanwijzingen gevonden dat
de marges ontoereikend zouden zijn om de opdracht op een correcte manier uit te
voeren.
Voor de verbruiksproducten hoefde geen specifieke toelichting opgevraagd te
worden aan de inschrijvers [de nv C.] en [de verzoekende partij]. Uit de verstrekte
toelichting voor post 4.7 ‘lekbakje voor kraanmodel’ van inschrijver [de bv L.] blijkt
dat het aangeboden lekbakje technisch conform is en de lage prijs wordt
verantwoord door het feit dat het een eenvoudig model betreft.
Op basis hiervan kan besloten worden dat de eenheidsprijzen en de daaruit volgende
inschrijvingsprijs van de inschrijver [de bv L.] aanvaardbaar is.”
3.7.
Uit
het
gunningsverslag
blijkt
nog
dat
na
het
regelmatigheidsonderzoek de drie offertes inhoudelijk zijn vergeleken en
beoordeeld in het licht van de in het bestek vermelde gunningscriteria en
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.683
XIV-40.150-9/35
bijhorende beoordelingsmethodiek (zie hiervoor sub 3.3), wat heeft geleid tot de
volgende rangschikking:
A. Wat het criterium ‘Prijs’ betreft:
De nv C.
De verzoekende partij
De derde-belanghebbende
8.629.649,14
6.513.663,10
10.043.479,60
Quotatie (100%)
48,61
61,21
40,19
Ponderatie (70%)
34,03
42,85
28,13
Inschrijvingsprijs (excl btw)
B. Wat het criterium ‘Kwaliteit’ betreft:
De verzoekende partij
De derde-belanghebbende
De nv C.
Score (100%)
66,25
63,75
53,75
Ponderatie (20%)
13,25
12,75
10,75
C. Wat het criterium ‘Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen’ betreft:
De verzoekende partij
De derde-belanghebbende
De nv C.
Score (100%)
63,75
56,25
50,00
Ponderatie (10%)
6,38
5,63
5,00
Wat in het bijzonder de beoordeling betreft van het tweede en
derde gunningscriterium, blijkt uit de (vertrouwelijk meegedeelde) bijlage 10b dat
de beoordelingsmethodiek zoals opgenomen in het bestek is toegepast, waarbij
rekening is gehouden met de in het bestek opgesomde beoordelingselementen,
teneinde de meer- of minwaarden vast te stellen op deze specifieke aspecten van
de offertes, evenals met mogelijke bijkomende meerwaarden die door de
inschrijvers in hun offertes werden voorgesteld. Wanneer geen relevante
verschillen konden worden vastgesteld tussen de inschrijvers op een bepaald
beoordelingselement, wordt een ‘nulscore’ toegekend voor dat element.
In het gunningsverslag worden vervolgens “de relevante
vastgestelde meer- en minwaarden in de offertes per inschrijver weergegeven” met
dien verstande dat wanneer er geen relevante verschillen werden vastgesteld tussen
de inschrijvers op een bepaald beoordelingselement, er in het vergunningsverslag
ook niet op wordt ingegaan.
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.683
XIV-40.150-10/35
De beoordeling aan de hand van deze drie gunningscriteria leidt
in het gunningsverslag tot de volgende totaalscore:
De verzoekende partij
De derde-belanghebbende
De nv C.
Inschrijvingsprijs (70%)
34,03
42,85
28,13
Kwaliteit (20%)
13,25
12,75
10,75
MVO (10%)
6,38
5,63
5,00
Totaal (100%)
53,65
61,23
43,88
In het gunningsverslag wordt vervolgens voorgesteld om de
opdracht te gunnen aan de bv. L., zijnde de derde-belanghebbende.
3.8
Aangezien de verbintenistermijn van de (in het gunningsverslag
voorgestelde) offerte van de bv L. krachtens de bepalingen van het bestek zou
verstrijken op 12 maart 2025, zijnde 120 dagen vanaf de uiterste datum van
ontvangst, wordt de bv L. met een brief van 23 maart 2026 verzocht in te stemmen
met het behoud van de ingediende offerte, en de daarin opgenomen
inschrijvingsprijs te bevestigen tot en met 30 april 2026, wat zij heeft gedaan met
een e-mail en een aangetekende schrijven van 25 maart 2026, ter waarde van
6.513.663,10 euro.
3.9.
Op 25 maart 2026 en op 31 maart 2026 neemt de raad van bestuur
van de eerste verwerende partij, respectievelijk, het college van bestuurders van de
tweede verwerende partij een gemotiveerde beslissing waarbij zij de evaluatie van
het gunningsverslag bijtreden en beslissen om de opdracht te gunnen aan de bv L.
Dit zijn de bestreden beslissingen.
Op 2 april 2026 heeft de eerste verwerende partij de
verschillende inschrijvers per aangetekende zending in kennis gesteld van de
gemotiveerde beslissing inzake de selectie, gunning of niet-gunning van de
opdracht.
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.683
XIV-40.150-11/35
IV. Tussenkomst
4.
De bv L. blijkt voordeel te halen uit de bestreden beslissing en
heeft er belang bij dat de vordering wordt afgewezen. Bijgevolg moet haar verzoek
tot tussenkomst worden ingewilligd.
V. Vertrouwelijkheid van bepaalde stukken
5.
De verzoekende partij, de verwerende partijen en de
tussenkomende partij vragen om de vertrouwelijke behandeling van bepaalde door
hen neergelegde stukken die zij in de inventaris als vertrouwelijk aanduiden en
waarbij zij de redenen opgeven waarom zij om die vertrouwelijke behandeling
vragen.
Er zijn geen gronden aangevoerd door de partijen om het
aangevoerde vertrouwelijk karakter ervan te lichten. De Raad van State mag
overigens deze stukken in zijn beoordeling betrekken.
VI. Regelmatigheid van de rechtspleging
6.
De verzoekende partij brengt omstreeks 10.00 uur op de dag van
de terechtzitting nog een pleitnota en een bijkomend stuk in het debat.
7.
Deze pleitnota wordt nog (laattijdig) in het debat gebracht opdat
de verwerende partij “er alsnog voor de zitting kennis van zou kunnen nemen” en,
zo is aan te nemen, ook de Raad van State. Daarbij argumenteert de verzoekende
partij niet om welke reden zij deze pleitnota en dit stuk niet eerder had kunnen
bijbrengen.
Daargelaten nog dat het procedureregeling kort geding niet in de
mogelijkheid tot het indienen van dergelijke nota’s voorziet, zou de pleitnota in
deze omstandigheden aanvaarden het recht op tegenspraak van de verwerende
partij op onevenredige wijze beperken en, daarenboven, onttrekt de pleitnota zich
op die wijze eveneens aan onderzoek, laat staan aan een gedegen onderzoek, door
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.683
XIV-40.150-12/35
het auditoraat. Er wordt dan ook geen rekening mee gehouden, behoudens, en
slechts in zoverre, er de neerslag in kan worden gelezen van hetgeen ter
terechtzitting is gepleit.
8.
Het bijkomend stuk ‘toelichting kosten zonder filter in preventief
onderhoud’ wordt uit het debat geweerd nu niet blijkt dat dit stuk niet eerder kon
worden bijgebracht, wat des te meer geldt nu de argumentatie van het
kostenverlagend effect bij afwezigheid van filter al in het verzoekschrift werd
ontwikkeld.
VII. Ontvankelijkheid van de vordering
9.
De verwerende partijen voeren een exceptie van niet-
ontvankelijkheid aan wat de bestreden impliciete weigeringsbeslissing betreft. Zij
stellen dat luidens de rechtspraak de vernietiging van een impliciete
weigeringsbeslissing slechts mogelijk is in het uitzonderlijke geval waarbij de
verzoekende partij specifiek in de door haar ontwikkelde kritieken aannemelijk
maakt dat het aan de derde-belanghebbende verstrekte voordeel aan haarzelf moest
worden toegekend. Deze uitzonderlijkheid moet op een overtuigende en afdoende
wijze worden aangetoond door de verzoekende partij, wat te dezen niet het geval
is. In haar verzoekschrift maakt de verzoekende partij geenszins in concreto
aannemelijk dat er te dezen dergelijke uitzonderlijke omstandigheden zouden
voorliggen op grond waarvan de verwerende partijen de opdracht – in elk geval –
aan haar hadden moeten gunnen. Zelfs indien de Raad van State op grond van (één
van) de door de verzoekende partij opgeworpen middelen zou overgaan tot de
schorsing van de bestreden beslissing, staat geenszins de gunning aan de
verzoekende partij vast.
Beoordeling
10.
Overeenkomstig de rechtspraak van de algemene vergadering
van de afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State (arresten nr. 222.357
en nr. 222.358 van 1 februari 2013 (ECLI:BE:RVSCE:2013:ARR.222.357 en
ECLI:BE:RVSCE:2013:ARR.222.358)) moet de jurisprudentiële techniek van de
bijkomende vernietiging van de impliciete weigering om een opdracht aan een
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.683
XIV-40.150-13/35
verzoekende partij te gunnen, voor uitzonderlijke gevallen voorbehouden blijven.
Het is daarbij vereist dat de verzoekende partij aantoont dat er uitzonderlijke
omstandigheden zijn die wijzen op een rechtsplicht in hoofde van de aanbestedende
overheid om de opdracht aan haar te gunnen.
Een verzoekende partij die de nietigverklaring vraagt of de
schorsing
van
de
tenuitvoerlegging
vordert
van
een
impliciete
weigeringsbeslissing, moet dan ook aantonen dat er uitzonderlijke omstandigheden
zijn die wijzen op een rechtsplicht om de opdracht aan haar te gunnen. De
verzoekende partij maakt geenszins aannemelijk – en al zeker niet met de in een
procedure bij uiterst dringende noodzakelijkheid vereiste mate van prima facie
ernst – dat zulke uitzonderlijke omstandigheden voorhanden zijn die het gebruik
van die techniek verantwoorden.
11.
De uitzonderlijke omstandigheid waarop de verzoekende partij
te dezen steunt, is dat als zou blijken dat de offerte van de tussenkomende partij
onregelmatig is wegens abnormaal lage prijzen, zij als tweede gerangschikte de
economisch meest voordelige regelmatige offerte heeft ingediend zodat de
opdracht haar zou toekomen.
Dit standpunt overtuigt niet.
Immers, in de hypothese van het (in de alsdan aan te geven mate)
gegrond bevinden van het derde middel, zou niet komen vast te staan dat het aan
de tussenkomende partij verstrekte voordeel hoe dan ook aan de verzoekende partij
had moeten zijn toegekend. De verzoekende partij maakt immers niet aannemelijk
dat de verwerende partij in het kader van een hernieuwd zorgvuldig en gemotiveerd
prijsonderzoek niet anders mocht dan de offerte van de tussenkomende partij
onregelmatig te beschouwen, nu het gezag van deze (gebeurlijk) tussen te komen
vernietigingsgrond dit niet noodzakelijk impliceert.
De verzoekende partij slaagt er bijgevolg niet in aan te tonen dat
uit de voornoemde onwettigheden zou voortvloeien dat de verwerende partij de
opdracht te dezen enkel en alleen nog rechtsgeldig aan haar zou mogen gunnen,
zonder rechtens nog enige andere beslissing te mogen nemen.
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.683
XIV-40.150-14/35
De vordering is niet-ontvankelijk in zoverre zij gericht is tegen
de tweede bestreden beslissing.
De eerste bestreden beslissing wordt hierna aangeduid als de
bestreden beslissing.
VIII. Herinnering aan de schorsingsvoorwaarden
13.
Krachtens artikel 17, §§ 1, 5 en 6, van de gecoördineerde wetten
op de Raad van State, gelezen in samenhang met de artikelen 15 en 31 van de wet
van 17 juni 2013 ‘betreffende de motivering, de informatie en de rechtsmiddelen
inzake overheidsopdrachten, bepaalde opdrachten voor werken, leveringen en
diensten en concessies’, moet enkel worden onderzocht of in de voorliggende
vordering tot schorsing die is ingesteld volgens de procedure bij uiterst dringende
noodzakelijkheid, een ernstig middel waarvan het onderzoek zich leent voor een
versnelde behandeling of een klaarblijkelijke onwettigheid wordt aangevoerd.
IX. Onderzoek van de middelen
A. Eerste middel
14.
Nadat de verzoekende partij kennis heeft genomen van het
administratief dossier, doet zij ter terechtzitting afstand van het middel.
B. Tweede middel
Uiteenzetting van het middel
15.
Met het tweede middel voert de verzoekende partij een
schending van de artikelen 2 en 3 van de wet van 29 juli 1991 ‘betreffende de
uitdrukkelijke motivering van de bestuurshandelingen’ (hierna: de wet van 29 juli
1991), van de artikelen 66 en 81 van de wet 17 juni 2016 ‘inzake
overheidsopdrachten’ (hierna: wet van 17 juni 2016), van punt 13.4 van het
bijzonder bestek, evenals van de “beginselen van behoorlijk bestuur, inzonderheid
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.683
XIV-40.150-15/35
de materiële motiveringsplicht, het legaliteitsbeginsel (patere legem quam ipse
fecisti) en het zorgvuldigheidsbeginsel”.
De verzoekende partij vat (haar uiteenzetting van) het tweede
middel in het verzoekschrift als volgt samen:
“De gunningsbeslissing is niet materieel draagkrachtig gemotiveerd omdat zowel
voor het tweede als voor het derde gunningscriterium twee of meer
subgunningscriteria niet zijn beoordeeld”.
Op de terechtzitting beklemtoont zij dat de inhoudelijke
werkwijze van de beoordelingsmethodiek voor het tweede en het derde
gunningscriterium
niet
overeenstemt
met
de
evaluatie
van
een
beoordelingselement maar wel van een subgunningscriterium, namelijk “een
voorafgaand aan de toetsing bedacht gegeven, met een eigen gewicht, waarmee de
inschrijvingen min of meer stelselmatig worden vergeleken”.
Beoordeling
16.
Overeenkomstig artikel 4, eerste lid, van de wet van 17 juni 2016
dient een aanbestedende overheid de ondernemers op gelijke en nietdiscriminerende wijze te behandelen en handelen op een transparante en
proportionele wijze.
Luidens artikel 81 van dezelfde wet baseert de aanbestedende
overheid de gunning van de opdracht op de economisch meest voordelige offerte,
te dezen op basis van de beste prijs-kwaliteitsverhouding volgens de in het bestek
vervatte gunningscriteria en hun relatieve gewicht. Artikel 81, § 3, laatste zin, van
dezelfde wet, luidens welk de gunningscriteria in de aankondiging van de opdracht
of in de opdrachtdocumenten worden vermeld, is een toepassing van het
transparantiebeginsel.
Een aanbestedende overheid beschikt op het eerste gezicht over
een ruime beoordelingsbevoegdheid om de volgens haar meest geschikte
beoordelingsmethode vast te stellen. Het komt niet aan de Raad van State toe om
zich uit te spreken over de opportuniteit van de keuze voor een bepaalde
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.683
XIV-40.150-16/35
beoordelingsmethodiek. Wel mag de Raad van State desgevraagd de gebruikte
methodiek op zijn rechtmatigheid toetsen, meer bepaald betreffende de mate
waarin ze de gelijke beoordeling van de offertes eventueel zou uitsluiten en dus het
bepalen van de meest voordelige offerte onmogelijk zou maken. De gekozen
beoordelingsmethodiek dient in elk geval de kwalitatieve verschillen tussen de
offertes op correcte wijze in kaart te brengen, met aandacht voor de diverse sterke
en zwakke punten van de offertes en dient te leiden tot een puntentoekenning die
in correcte verhouding staat tot die sterkte– en zwaktebeoordeling en de
woordelijke beoordeling ervan.
Het beginsel patere legem quam ipse fecisti, tot slot, verplicht
het bestuur de algemene regels die het zelf heeft vastgesteld te eerbiedigen bij de
concrete toepassing ervan. Daaruit vloeit voort dat de verwerende partijen bij de
beoordeling van de offertes gebonden zijn door de regels die hieromtrent in het
bestek zijn vastgesteld.
17.
Te dezen voorzien de administratieve bepalingen van het bestek
onder rubriek ‘13.4 Gunningscriteria’ dat de economisch voordeligste regelmatige
offerte wordt bepaald door toetsing van de regelmatige offertes aan de volgende
gunningscriteria: (i) ‘Inschrijvingsprijs’ (ponderatie 70%), (ii) ‘Kwaliteit van de
aangeboden dienstverlening’ (20%) en (iii) ‘Maatschappelijk verantwoord
ondernemen’ (hierna soms: VMO) (ponderatie 10%). Er wordt, wat het tweede en
het derde criterium betreft, in het bestek eveneens bepaald welke aspecten in het
‘plan van aanpak’ (tweede gunningscriterium) respectievelijk de ‘vragenlijst’
(derde gunningscriterium) aan bod (moeten) komen en, voor deze beide criteria
wordt onder diezelfde rubriek van het bestek ook de beoordelingsmethodiek
uiteengezet.
Deze rubriek ‘13.4. Gunningscriteria’ van het bestek is hiervoor
onder punt 3.3 aangehaald. Er wordt naar verwezen.
18.
Uit de hiervoor onder punt 3.3 aangehaalde rubriek ‘13.4
Gunningscriteria’ wordt bij de omschrijving van het tweede gunningscriterium
(‘Kwaliteit van de aangeboden dienstverlening’) vermeld dat de inschrijver bij zijn
offerte een nota/plan van aanpak moet voegen met opgave van de concrete
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.683
XIV-40.150-17/35
modaliteiten betreffende de aangeboden organisatie en dienstverlening. Bij de
omschrijving van het derde gunningscriterium (‘Maatschappelijk verantwoord
ondernemen’) wordt vermeld dat de inschrijver een vragenlijst moet invullen in
verband met duurzaam ondernemen bij het uitvoeren van de opdracht. Vervolgens
worden verschillende elementen opgesomd die in deze nota, dan wel vragenlijst
aan bod moeten komen. Deze lijst van elementen is niet limitatief in die zin dat aan
de inschrijver de mogelijkheid wordt gelaten om zelf meerwaarden die relevant
zijn voor de uitvoering van de opdracht dan wel concrete acties of initiatieven in
het kader van duurzaam ondernemen toe te voegen en die, vervolgens, door de
verwerende partijen kunnen worden beoordeeld en (al dan niet) als een meerwaarde
gewaardeerd.
Bij de uiteenzetting van de beoordelingsmethode wordt in het
bestek toegelicht hoe de globale beoordeling zal gebeuren. Samengevat, blijkt dat
wordt uitgegaan van een globale startscore van 50% waarbij de score kan worden
verhoogd aan de hand van de verschillende aspecten die in de nota/vragenlijst aan
bod moeten komen en hoe de meer- of minwaarden van deze verschillende
aspecten tot een globale puntenscore op 100 punten zal leiden, evenwel zonder dat
aan deze elementen een afzonderlijke weging wordt toegekend. Er wordt toegelicht
dat er, vertrekkende van een globale startscore (50%), per beoordelingselement,
een score met een bandbreedte tussen -5 en +5 wordt toegekend, in functie van de
(al dan niet) relevante meerwaarde of minwaarde tegenover het aanbod van de
overige inschrijvers die in de offerte wordt aangeboden. ‘Items’ die tegenover het
aanbod van de overige inschrijvers of tegenover hetgeen wordt gevraagd in het
bestek een ‘relevante meerwaarde’ hebben, zullen een score krijgen van +1,25.
Deze met een ‘grote relevante meerwaarde’ zullen +2,5 als score krijgen. Bij ‘zeer
grote’ of ‘uiterst grote relevante meerwaarde’ kan een score van, respectievelijk,
+3,75 of +5 worden gegeven. Er wordt voorts uitdrukkelijk aangegeven dat
aspecten zonder relevante wezenlijke meer- of minwaarden (dit zijn aspecten die
(nagenoeg) gelijkaardig zijn in het aanbod van alle inschrijvers of geen wezenlijke
meer- of minwaarde hebben tegenover wat gevraagd wordt in het bestek), een
‘nulscore’
krijgen
en
eventueel
weggelaten
kunnen
worden
uit
het
gunningsverslag. De behaalde score wordt herleid tot een globale score op 100
punten waarbij negatieve scores worden herleid naar een score van 0/100 en scores
hoger dan 100 herleid worden naar een score van 100/100. Hieruit volgt opnieuw,
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.683
XIV-40.150-18/35
zo lijkt, dat geen afzonderlijke weging wordt toegekend. Ook bij de beoordeling
in het gunningsverslag wordt geen afzonderlijke weging toegekend maar wordt
slechts aan de hand van de verschillende ‘items’ een puntenscore toegekend in
functie van de aangekondigde methode.
19.
Daargelaten de vraag of het te dezen om subgunningscriteria of
beoordelingselementen gaat, moet in ieder geval worden vastgesteld dat bij de
uiteenzetting van de beoordelingsmethode op transparante wijze is aangegeven dat
items zonder relevante wezenlijke meer- of minderwaarde, die nagenoeg gelijk zijn
in elk aanbod of geen meer- of minwaarde bieden ten opzichte van het gevraagde,
een ‘nulscore’ krijgen toegekend en kunnen worden weggelaten uit het
gunningsverslag. Enkel aan hetgeen de verwerende partij als een relevante
meerwaarde zou beschouwen, zouden punten worden toegekend.
In het gunningsverslag worden de offertes van (onder meer) de
verzoekende partij en de tussenkomende partij overeenkomstig de vooropgestelde
methodiek beoordeeld waarbij, mede aan de hand van een appreciatie in woorden
zo blijkt uit het gunningsverslag, wordt uitgedrukt waarom een bepaald aspect naar
het oordeel van de verwerende partijen een (min of meer grote) meerwaarde biedt
dan wel “zonder relevante meer- of minwaarde” werd gewaardeerd, wat – in
voorkomend geval – leidt tot een ‘nulscore’, in welk geval zulke aspecten, luidens
de in het bestek aangekondigde beoordelingsmethodiek, “eventueel weggelaten
kunnen worden uit het gunningsverslag”.
Deze beoordeling luidt in het gunningsverslag als volgt wat het
(tweede) gunningscriterium ‘Kwaliteit van de aangeboden dienstverlening’ betreft:
“Inschrijver [de nv A.]
- De storingsdienst is via verschillende kanalen (telefoon, e-mail ...) bereikbaar
op werkdagen van 8u tot 1 7u wat als een relevante meerwaarde wordt
beschouwd. (+1,25)
- De afnemer wordt in minder dan één werkdag gecontacteerd na melding van
een storing wat als een relevante meerwaarde wordt beschouwd. (+1,25)
- Uit de offerte van de inschrijver is niet eenduidig af te leiden wat de maximale
interventietermijn is indien een storing niet telefonisch opgelost kan worden.
(0)
- De door de inschrijver aangeboden systemen beschikken over een display
met foutcodes waardoor de afnemer de fout vaak zelf kan oplossen.
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.683
XIV-40.150-19/35
Bijkomend biedt de inschrijver assistentie vanop afstand (telefonisch of via
Microsoft Teams). Indien het probleem niet vanop afstand opgelost kan
worden, komt een technieker ter plaatse. In geval het toestel niet ter plaatse
hersteld kan worden, wordt een vervangtoestel voorzien en indien het toestel
niet hersteld kan worden, wordt er kosteloos een nieuw toestel geplaatst.
Deze door de inschrijver aangeboden stappen om tot een herstelling van een
toestel te komen, worden als een grote relevante meerwaarde beschouwd.
(+2,50)
Binnen 24u na het ondertekenen van de werkbon wordt deze naar de afnemer
gemaild. De werkbon is ook beschikbaar op het online platform wat als een
relevante meerwaarde wordt beschouwd. (+1,25)
De inschrijver voorziet een klantenportaal met ruime beheermogelijkheden
(bv. overzicht toestellen, leveringen, onderhouden, interventies, bestellen
C02-flessen Daarbij kunnen er in het klantenportaal ook sub-accounts
aangemaakt worden. Deze verschillende mogelijkheden van het
klantenportaal worden als een grote relevante meerwaarde beschouwd,
(+2,50)
De waarborg van de C02-flessen wordt gefactureerd bij ingebruikname en
teruggestort op het einde van de overeenkomst wat voor een minimale
administratieve belasting zorgt. De afnemer kan de CO2-flessen bestellen via
het online platform. Deze zaken worden als een grote relevante meerwaarde
beschouwd. (+2,50)
De inschrijver beschikt over een webshop, wat als een relevante meerwaarde
wordt beschouwd, maar kan geen sluitend antwoord bieden op de vraag of de
integratie/ koppeling met het CREAT-portaal mogelijk is. (+1,25)
De door de inschrijver aangeboden systemen uit de inventaris zijn voorzien
van een automatische spoeling en een koolstoffilter die tot 0,2 μm filtert.
Sommige van de aangeboden systemen beschikken bijkomend over een antigermi fitting. Het door de inschrijver aangeboden buitentappunt beschikt over
een antivriesmechanisme. Deze bijkomende functionaliteiten op vlak van
legionellabestrijding, bijkomende waterzuivering en anti-vriesvoorzieningen
worden als een zeer grote meerwaarde beschouwd. (3,75)
Score: 66,25/100
Inschrijver [de bv L.]
De storingsdienst is via verschillende kanalen (telefoon, e-mail ...) bereikbaar
op werkdagen van 8u tot 1 7u en op andere momenten is de inschrijver via
een apart telefoonnummer 24u op 24 bereikbaar voor dringende gevallen wat
als een grote relevante meerwaarde wordt beschouwd. (+2,50)
De afnemer wordt binnen de 2u gecontacteerd na melding van een storing of
voor 1 0u de volgende werkdag bij een melding buiten de kantooruren wat
als een grote relevante meerwaarde wordt beschouwd. (+2,,0)
Indien de storing niet telefonisch verholpen kan worden, wordt door de
inschrijver een interventie binnen 2 werkdagen voorzien wat als een relevante
meerwaarde wordt beschouwd. (+1,25)
De inschrijver biedt assistentie aan vanop afstand (telefonisch of via
videocall). Indien het probleem niet vanop afstand opgelost kan worden,
komt een technieker ter plaatse. In geval het toestel niet ter plaatse hersteld
kan worden, wordt een vervangtoestel voorzien. Deze door de inschrijver
aangeboden stappen om tot een herstelling van een toestel te komen, worden
als een relevante meerwaarde beschouwd. (+1,25)
Na het nazicht van de werkbon door de planningsmedewerker wordt deze
dezelfde dag naar de afnemer gemaild. De werkbon is ook beschikbaar op het
online platform van de inschrijver wat als een relevante meerwaarde wordt
beschouwd. (+1,25)
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.683
XIV-40.150-20/35
De inschrijver voorziet een klantenportaal met ruime beheermogelijkheden
(bv, overzicht toestellen, start en einde huurcontract, onderhoud, interventies,
werkbonnen ...) wat als een relevante meerwaarde wordt beschouwd. Het is
echter niet duidelijk in welke mate de mogelijkheid bestaat om zowel voor
de afnemers als voor de CREAT aankoopcentrale een account te voorzien.
(+1 ,25)
De waarborg van de C02-flessen wordt verrekend per bestelling. De afnemer
kan de C02-flessen bestellen via telefoon, e-mail of via de webshop wat als
een relevante meerwaarde wordt beschouwd. (+1,25)
De inschrijver beschikt over een webshop en bevestigt dat de
integratie/koppeling van de webshop met het CREAT-portaal mogelijk is wat
als een grote relevante meerwaarde wordt beschouwd. (+2,50)
De inschrijver voorziet enkel preventiemogelijkheden in de toestellen
aangeboden in de catalogus. In de systemen aangeboden in de inventaris
werden deze niet voorzien. (0)
Score: 63,75/100”.
Met
betrekking
tot
het
(derde)
gunningscriterium
‘Maatschappelijk verantwoord ondernemen’ luidt de beoordeling als volgt:
“Inschrijver [de nv A.]
Alle in de inventaris aangeboden watersystemen en bijhorende
verbruiksproducten van de inschrijver worden geproduceerd en geassembleerd in
Europa wat als een grote relevante meerwaarde wordt beschouwd. (+2,50)
De inschrijver beschikt over strategisch gekozen opslagplaatsen om zijn
techniekers efficiënt te bevoorraden wat als een relevante meerwaarde wordt
beschouwd. (+1 ,25)
De inschrijver werkt voor de assemblage van de watersystemen en de
voorbereiding van de componenten samen met een maatwerkbedrijf en voorziet
speciale opleidingstrajecten voor schoolverlaters. Deze verschillende sociale
initiatieven worden als een grote relevante meerwaarde beschouwd. (+2,50)
De inschrijver onderneemt verschillende acties om het wagenverbruik te
optimaliseren (bv. track-and-tracesysteem, leveringen van lokale opslagplaatsen,
samenwerking met lokale partners Bijkomend maakt de inschrijver gebruik van
planningssoftware om de routes te optimaliseren en de techniekers van de
inschrijver worden ingezet in eigen regio. Deze initiatieven om de
transportbewegingen te minimaliseren worden als een relevante meerwaarde
beschouwd. (+1,25)
Enkele van de aangeboden watersystemen uit de inventaris worden voor een deel
gemaakt uit gerecycleerd materiaal wat als een relevante meerwaarde wordt
beschouwd. (+1,25)
De in de inventaris aangeboden herbruikbare fles uit de inventaris wordt uit 100
% gerecycleerd materiaal gemaakt wat als een relevante meerwaarde wordt
beschouwd. Het is niet duidelijk of er ook verbruiksproducten in de catalogus
aangeboden worden, (deels) gemaakt uit gerecycleerd materiaal. (+1,25)
Alle door de inschrijver aangeboden watersystemen uit de inventaris kunnen
hergebruikt of herbestemt worden. Verschillende onderdelen van de aangeboden
systemen zoals de behuizing, kraan, bediening, koelunits kunnen na de
ontmanteling van systeem gebruikt worden voor bv. test- of trainingsopstellingen.
De aangeboden watersystemen kunnen voor min. 95 % gerecycleerd worden.
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.683
XIV-40.150-21/35
Deze verschillende end-of-life acties van de inschrijver worden als een relevante
meerwaarde beschouwd. (+1,25)
De huur van gereviseerde, tweedekans- of demomodellen is mogelijk in onderling
overleg met de inschrijver en binnen afgelijnde voorwaarden wat als voldoende
wordt beschouwd. (0)
De inschrijver voorziet voor een deel van de aangeboden systemen herbruikbare
koffers als primair verpakking. Als secundaire verpakking maakt de inschrijver
gebruik van europaletten met opzetranden en euronorm-boxen met herbruikbare
mousse.
De verbruiksproducten worden verpakt in houten kratten of herbruikbare
blisterverpakkingen.
Deze initiatieven rond het inzetten van duurzame verpakkingen van de
watersystemen en de verbruiksproducten worden als een grote relevante
meerwaarde gezien. (+2,50)
Score: 63,75/100
Inschrijver [de bv L.]
Niet alle door de inschrijver aangeboden watersystemen in de inventaris worden
geproduceerd en geassembleerd binnen Europa. De bijhorende
verbruiksproducten worden wel binnen Europa geproduceerd wat als een
relevante meerwaarde wordt beschouwd. (+1,25)
De inschrijver voorziet voor een deel van de toestellen bij zijn leverancier op een
centrale plaats in België een strategische stock en voor de CO2-flessen op de eigen
locatie wat als voldoende wordt beschouwd. (0)
De inschrijver werkt voor de levering van de verbruiksproducten met een sociale
onderneming wat als een relevante meerwaarde wordt beschouwd. (+1,25)
De inschrijver onderneemt verschillende acties rond het wagenverbruik (vb.
rechtstreekse levering van CO2-flessen (van leverancier naar afnemer), vaste
leverdagen voor de verbruiksproducten, bundeling van leveringen en installaties
…) welke als voldoende worden beschouwd. (0)
Enkele van de door de inschrijver aangeboden watersystemen uit de inventaris
worden voor een deel gemaakt uit gerecycleerd materiaal wat als een relevante
meerwaarde wordt beschouwd. (+1,25)
De in de inventaris aangeboden herbruikbare fles wordt gemaakt uit minimaal 50
% gerecycleerd materiaal wat als voldoende wordt beschouwd. Van de
verbruiksproducten uit de catalogus bevestigt de inschrijver dat de filters niet uit
gerecycleerd materiaal gemaakt zijn. (0)
Alle door de inschrijver aangeboden watersystemen uit de inventaris kunnen
hergebruikt of herbestemt worden. Verschillende onderdelen van de aangeboden
systemen kunnen na de ontmanteling ervan gerecupereerd worden voor
hergebruik. De aangeboden watersystemen worden nergens verlijmd, waardoor
deze eenvoudig ontmanteld kunnen worden en de materialen gescheiden
aangeboden kunnen worden voor recyclage. Deze verschillende end-of-life acties
van de inschrijver worden als een relevante meerwaarde beschouwd. (+1,25)
Gereviseerde, tweedekans- of demomodellen kunnen ingezet worden voor zowel
korte als lange termijnhuur wat als een relevante meerwaarde wordt beschouwd.
De prijs voor de korte termijn ligt hoger dan deze voor de lange termijn. (+1,25)
De inschrijver voorziet voor de watersystemen als primaire verpakking karton en
piepschuim welke na de levering ingezameld worden voor recyclage. De
inschrijver voorziet geen extra secundair verpakkingsmateriaal.
Het is niet duidelijk welke verpakkingsmaterialen er precies voorzien worden voor
de verbruiksproducten.
De initiatieven rond het inzetten van duurzame verpakkingen van de
watersystemen worden als voldoende beschouwd. (0)
Score: 56,25/100”.
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.683
XIV-40.150-22/35
Uit de woordelijke weergave van de beoordeling van de offertes
in het gunningsverslag, zoals dit werd meegedeeld aan de verzoekende partij (zie
hierna), blijkt dat de offertes een onderscheiden score hebben gekregen voor het (i)
tweede gunningscriterium aan de hand van een gedifferentieerde beoordeling van
9 van de 14 aspecten die in de nota bij de offerte besproken dienden te worden.
Voor het (ii) derde gunningscriterium blijkt uit het gunningsverslag dat de offertes
voor 9 van de 12 te beoordelen ‘items’ een gedifferentieerde beoordeling met score
hebben verkregen.
Gelet op de in het bestek aangekondigde beoordelingsmethode
kon de verzoekende partij uit het gunningsverslag dan ook afleiden dat voor de
niet-vermelde ‘aspecten’, respectievelijk ‘items’, de verwerende partijen van
oordeel zijn dat de offertes op dat punt geen meer- of minwaarde boden ten
opzichte van elkaar of ten opzichte van het bestek zodat hiervoor een ‘nulscore’
werd toegekend, wat afdoende lijkt. Wat de punten betreft die wel als een (min of
meer belangrijke) relevante meerwaarde werd beschouwd, wordt daartoe in het
gunningsverslag ook de reden aangegeven.
In haar middel gaat de verzoekende partij bovendien op geen
enkele wijze in op deze aangekondigde beoordelingsmethode. Zij beperkt er zich
in het verzoekschrift toe te stellen dat voor het tweede gunningscriterium 5 van de
14 en voor het derde gunningscriterium 3 van de 12 “subgunningscriteria” niet
zouden zijn beoordeeld. Zij gaat er evenwel aan voorbij dat – conform het
toepasselijke bestek – een ‘nulscore’ toekennen of een ‘niet-vermelding’ in het
gunningsverslag omwille van een gebrek aan relevante meerwaarde, niet hetzelfde
is als “niet-beoordelen”. De verwerende partijen hebben wel degelijk een
gedetailleerde beoordeling en vergelijking van de offertes doorgevoerd en als een
afzonderlijk en vertrouwelijk stuk in het administratief dossier (de hiervoor reeds
genoemde (vertrouwelijke) bijlage 10b) neergelegd waarvan de Raad van State
kennis heeft kunnen nemen. Hieruit blijkt reeds op het eerste gezicht dat de
verwerende partij alle 14 beoordelingselementen die in het bestek werden vermeld
voor het tweede gunningscriterium en alle 12 beoordelingselementen voor het
derde gunningscriterium, wel degelijk betrokken heeft bij de beoordeling van de
offertes.
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.683
XIV-40.150-23/35
Uit het gedetailleerde beoordelingsdocument blijkt dat de
verwerende partijen omtrent de beoordelingselementen waaraan een nulscore werd
toegekend of die (daarin begrepen deze initiatieven die de inschrijvers zelf op eigen
initiatief zouden hebben aangevoerd (de zgn. catch all)) in het gunningsverslag niet
werden vermeld, conform het bestek, hebben geoordeeld dat geen van deze acties
als een relevante meerwaarde worden beschouwd.
De verzoekende partij zet in haar middel overigens op geen
enkele wijze uiteen waarom er aan de inschrijvers, waaronder aan haar eigen
offerte, voor de betreffende ‘items’ geen ‘nulscore’ mocht worden gegeven, noch
voert zij aan dat er ten onrechte zou zijn geoordeeld dat er voor die aspecten in haar
offerte geen meerwaarde was. Zij zet met andere woorden niet uiteen welke
initiatieven zij zou hebben voorzien in haar offerte waarvoor de verwerende
partijen niet anders konden dan deze als een meerwaarde beschouwen voor de
uitvoering van de opdracht.
Alleen al om die reden is het middel niet ernstig.
21.
Tot slot, in de mate de verzoekende partij op de terechtzitting
nog doet gelden dat het argument van de verwerende partijen dat de verzoekende
partij de puntenkloof met de tussenkomende partij niet kan overbruggen, niet
relevant is “omdat de beoordeling van beide gunningscriteria moet worden
overgedaan”, wordt zij niet bijgevallen. Zij lijkt met die repliek opnieuw voorbij te
gaan aan de duidelijke bepalingen van het bestek en de daarin uiteengezette
methodiek die ook in de feiten consequent werd toegepast.
Immers, zoals hiervoor reeds is uiteengezet kan de toekenning
van een ‘nulscore’ of een ‘niet-vermelding’ in het gunningsverslag omwille van
een gebrek aan relevante meerwaarde zoals in het bestek is voorzien, niet worden
gelijkgesteld met het “niet-beoordelen”. Bovendien, mocht er voor deze ‘items’ of
aspecten toch een “individuele score” zijn toegekend, zou deze, conform de
beoordelingsmethodiek, gelijk zijn geweest voor alle inschrijvers zo lijkt en zou
dit op geen enkele wijze aanleiding hebben gegeven tot een wijziging in de
rangschikking.
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.683
XIV-40.150-24/35
Om die reden valt dan ook niet in te zien welk belang de
verzoekende partij heeft bij deze kritiek.
22.
Bijgevolg, gelet op al hetgeen voorafgaat, toont de verzoekende
partij niet aan dat de in het gunningsverslag opgenomen motieven niet
draagkrachtig zijn en de toegekende scores voor de verschillen in de waarde van
de offertes niet kunnen ondersteunen of dat de offertes niet werden getoetst aan
alle gunningscriteria zoals aangekondigd in het bestek.
Het middel is niet ernstig.
C. Derde middel
Uiteenzetting van het middel
23.
In het derde middel roept de verzoekende partij de schending in
van de artikelen 2 en 3 van de wet van 29 juli 1991, de artikelen 4 en 5, §1, van de
wet van 17 juni 2016, de artikelen 10 en 11 van de Grondwet, de artikelen 36 en
76, §§ 1 en 5 van het koninklijk besluit van 18 april 2017, evenals van de
“beginselen van behoorlijk bestuur, inzonderheid de materiële motiveringsplicht,
het gelijkheidsbeginsel, het legaliteitsbeginsel (patere legem quam ipse fecisti) en
het zorgvuldigheidsbeginsel”.
Zij vat (de uiteenzetting van) het derde middel als volgt samen:
“De [tussenkomende partij] heeft een substantieel onregelmatige offerte ingediend
omdat de offerteprijs abnormaal laag is. Uit de motieven van het gunningsverslag
blijkt niet dat (1) de prijsverantwoording die door [de tussenkomende partij] is
verstrekt aantoont dat er voor alle prijscomponenten een afdoende dekking is
voorzien en dat (2) er een afdoende marge is voorzien in het licht van de contactuele
eisen die aan de uitvoering van de opdracht zijn opgelegd. Meer in het bijzonder
blijkt niet hoe de winstmarge die lager ligt dan de winstmarge van [de verzoekende
partij] een besteksconforme uitvoering kan toelaten met een voldoende rendabiliteit
gedurende de maximale duur van 7 jaar die een deelcontract kan hebben. Ten titel
van voorbeeld haalt [de verzoekende partij] de impact van de filtercapaciteit aan op
de operationele kosten die moeten gedragen worden, in het licht van de 0 score die
de begunstigde inschrijver haalt op de hygiënetoepassingen op haar aanbod”.
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.683
XIV-40.150-25/35
Beoordeling
24.
Artikel 84 van de wet van 17 juni 2016 luidt:
“De aanbestedende overheid voert een prijzen- of kostenonderzoek uit op de
ingediende offertes, overeenkomstig de door de Koning te bepalen nadere regels.
De Koning kan in uitzonderingen voorzien op het prijzen- of kostenonderzoek voor
de door Hem te bepalen opdrachten. Op haar verzoek verstrekken de inschrijvers
tijdens de plaatsingsprocedure alle nodige inlichtingen om dit onderzoek mogelijk
te maken.”
Ter uitvoering van die bepaling voorziet artikel 35 van het
koninklijk besluit van 18 april 2017 in een algemeen prijs- of kostenonderzoek dat
de aanbestedende overheid in elk geval dient te voeren en betrekking heeft op alle
bedragen van alle ingediende offertes. De aanbestedende overheid kan daarbij,
overeenkomstig artikel 84, tweede lid, van de wet van 17 juni 2016, de inschrijvers
verzoeken “alle nodige inlichtingen te verstrekken”. In het algemeen
prijsonderzoek bedoeld in artikel 35 van het koninklijk besluit van 18 april 2017
moet de aanbestedende overheid nagaan of de in de offertes aangeboden prijzen
abnormaal lijken, met andere woorden of de ingediende offertes aanwijzingen of
indiciën bevatten dat deze abnormaal zouden kunnen zijn. Dat kan met name het
geval zijn wanneer de in een offerte aangeboden prijs aanmerkelijk hoger of lager
is dan de prijs van de andere offertes of dan de gebruikelijke marktprijs, al hoeft
dat niet noodzakelijk zo te zijn. Het algemeen prijsonderzoek is derhalve gericht
op het detecteren van eventuele abnormale prijzen, en op de aanbestedende
overheid rust in dit verband een onderzoeksplicht. In het kader van dit onderzoek
kan de aanbestedende overheid, overeenkomstig artikel 84, tweede lid, van de wet
van 17 juni 2016, de inschrijvers verzoeken alle nodige inlichtingen te verstrekken.
Indien de ingediende offertes geen aanwijzing van een abnormale prijs bevatten,
en de prijzen dus niet abnormaal hoog of laag lijken, mag de aanbestedende
overheid doorgaan met de beoordeling van de inschrijvingen en de procedure tot
gunning van de opdracht.
Indien
daarentegen
uit
het
algemeen
prijsonderzoek
overeenkomstig het genoemde artikel 35 blijkt dat er prijzen worden aangeboden
die wel abnormaal laag of hoog lijken, met andere woorden indien er wel
aanwijzingen bestaan dat een offerte abnormaal hoog of laag zou kunnen zijn, moet
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.683
XIV-40.150-26/35
de aanbestedende overheid met toepassing van artikel 36 van datzelfde besluit die
prijzen nader onderzoeken om zich ervan te vergewissen dat dit niet het geval is.
Te dien einde moet zij de betrokken inschrijver overeenkomstig artikel 36, §§ 1 en
2, van het koninklijk besluit van 18 april 2017 bevragen en hem de mogelijkheid
bieden uiteen te zetten waarom zijn prijzen volgens hem niet abnormaal hoog of
laag zijn. Artikel 36, §§ 2 en 3, bevat nadere bepalingen in verband met dat
bijzonder onderzoek.
Het doel van de regeling inzake de controle op abnormale prijzen
is tweeledig. Enerzijds strekt deze regeling tot bescherming van de aanbestedende
overheid, door haar in staat te stellen zich ervan te vergewissen dat de door de
inschrijvers geboden prijs het werkelijk mogelijk maakt om te voldoen aan de
verplichtingen die voortvloeien uit de opdrachtdocumenten en geen verhoogd
risico inhoudt op uitvoeringsgeschillen ten koste van de aanbestedende overheid
en de overheidsgelden. Anderzijds, strekt deze regeling ertoe de marktwerking te
beschermen, door te voorkomen dat de aanbestedende overheid gedragingen van
inschrijvers goedkeurt die het normale spel van de mededinging verstoren. Er mag
worden aangenomen dat abnormaal lage prijzen, prijzen zijn waarmee een
inschrijver een lager prijsvoorstel doet dan wat economisch voor hem en voor de
markt mogelijk is.
25.
De aanbestedende overheid beschikt in het kader van het
algemeen prijsonderzoek als bedoeld in artikel 35 van het koninklijk besluit van 18
april 2017 over een beoordelingsruimte om al dan niet over te gaan tot een
bijzonder onderzoek naar abnormale prijzen als bedoeld in artikel 36 van het
voornoemde besluit. De Raad van State mag, gesteld voor de toetsing van de
beoordeling van de motieven van een aanbestedende overheid om prijzen al dan
niet als (schijnbaar) abnormaal te beschouwen en om al dan niet een
prijsverantwoording te vragen, zijn eigen beoordeling niet in de plaats stellen van
die van het bestuur. Het komt aan de Raad van State wel toe om desgevraagd na te
gaan of de betrokken motieven om geen bijzonder onderzoek te voeren naar
behoren zijn bewezen en of de beoordeling van het bestuur met de vereiste
zorgvuldigheid (en binnen de perken van de redelijkheid) is geschied.
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.683
XIV-40.150-27/35
In dit verband herinnert de Raad van State eraan dat indien een
aanbestedende overheid in het kader van het algemeen prijs- en kostenonderzoek
tot
de
vaststelling
komt
dat
er
geen
abnormale
prijzen
zijn,
de
formelemotiveringsplicht niet lijkt te vereisen dat dit onderzoek in extenso wordt
weergegeven in het gunningsverslag of in de bestreden beslissing.
Wel moet op grond van de materiëlemotiveringsplicht uit het
administratief dossier blijken dat de aanbestedende overheid, met inachtneming
van de op haar rustende zorgvuldigheidsplicht, een algemeen prijs- en
kostenonderzoek heeft gevoerd, onder meer dat zij de prijzen van elke offerte op
zorgvuldige wijze heeft nagekeken. Een aanbestedende overheid die met naleving
van het zorgvuldigheidsbeginsel wil handelen moet er immers op toezien niet
alleen dat het algemeen prijsonderzoek als bedoeld in artikel 35 wordt verricht, het
dient ook ernstig te worden verricht, wat een aandachtige en nauwgezette controle
inhoudt van alle bedragen van elke offerte en een onderlinge prijsvergelijking van
alle eenheids- en totaalprijzen van alle offertes. De motieven op grond waarvan zij
alsdan van oordeel is dat de aangeboden prijzen niet abnormaal zijn, dienen uit het
dossier te blijken zodat deze motieven aan de toetsing door de Raad van State
kunnen worden onderworpen.
26.
Te dezen blijkt uit het gunningsverslag dat er drie inschrijvers
werden geselecteerd die een offerte hebben ingediend met de volgende
totaalprijzen:
- 6.513.663,10 euro (de tussenkomende partij)
- 8.629.649,14 euro (de verzoekende partij)
- 10.043.479,60 euro (de derde gerangschikte)
De kritiek die door de verzoekende partij in het derde middel
wordt aangevoerd betreft in essentie dat uit het gunningsverslag niet blijkt dat de
“prijsverantwoording” die door de tussenkomende partij is verstrekt, niet aantoont
dat er (i) voor alle prijscomponenten een afdoende dekking en (ii) een afdoende
marge is voorzien in het licht van de contactuele eisen die aan de uitvoering van de
opdracht zijn opgelegd. Er zou niet blijken hoe de winstmarge die lager ligt dan de
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.683
XIV-40.150-28/35
winstmarge van de verzoekende partij een “bestekconforme uitvoering kan
toelaten met een voldoende rendabiliteit gedurende de maximale duur van 7 jaar
die een deelcontract kan hebben”.
27.
Wat reeds op het eerste gezicht moet worden opgemerkt, is dat
uit de motivering die in het gunningsverslag werd opgenomen, anders dan de
verzoekende partij stelt, niet blijkt dat de offerte van de tussenkomende partij werd
onderzocht “omwille van blijkbaar abnormale prijzen”. Immers, in het
gunningsverslag met betrekking tot het gevoerde prijsonderzoek wordt
uitdrukkelijk weergegeven dat een prijsonderzoek werd gevoerd conform artikel
35 van het koninklijk besluit van 18 april 2017 waarbij de inschrijvingsprijzen
werden vergeleken, werd opgemerkt dat de tussenkomende partij een significant
lagere inschrijvingsprijs heeft opgegeven in vergelijking met de andere
geselecteerde inschrijvers en dat, om die reden, een verder onderzoek aangewezen
was en ook werd uitgevoerd (cfr. de motivering onder punt 6.3.3. van het
gunningsverslag, hiervoor aangehaald in punt 3.6). Ook in de aan de
tussenkomende partij en de overige inschrijvers gerichte e-mails is slechts sprake
van verzoeken om verduidelijkingen en/of toelichtingen om beter inzicht te krijgen
in de prijsopbouw.
In het gunningsverslag wordt met andere woorden enkel vermeld
dat een prijsonderzoek werd gevoerd conform artikel 35 van het koninklijk besluit
van 18 april 2017, dit is het algemeen prijsonderzoek zonder dat er in het
gunningsverslag sprake is van ‘schijnbaar abnormale prijzen’. Er is, wat de
tussenkomende partij betreft, weliswaar sprake van een “significant lagere
inschrijvingsprijs” die verder onderzoek vergde, wat echter niet hetzelfde is als
vaststellen dat er sprake zou zijn van een “schijnbaar abnormale prijs” waarvoor
prijsverantwoording moet worden gevraagd. In de vraag tot prijstoelichting aan de
tussenkomende partij van 17 december 2025 werd ook uitdrukkelijk aangegeven
dat de vraag kaderde binnen het prijsonderzoek conform artikel 35 van het
koninklijk besluit van 18 april 2017 en de volgende vragen betroffen steeds verdere
vragen tot toelichting op basis van de gegeven antwoorden. Ook de andere
geselecteerde
inschrijvers
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.683
werd
gevraagd
een
gedetailleerde
XIV-40.150-29/35
prijsuitsplitsing/kostenopbouw te bezorgen voor de in de offerte opgegeven huuren onderhoudsprijzen van de watersystemen uit de inventaris.
28.
Dat er een algemeen prijs- en kostenonderzoek is uitgevoerd,
vindt op het eerste gezicht ook bevestiging in de als vertrouwelijk neergelegde
stukken van het administratief dossier, die de Raad van State heeft kunnen inzien
en die hij bij zijn beoordeling mag betrekken. Daaruit blijkt dat aan de inschrijvers
verschillende prijstoelichtingen werden gevraagd over de prijsopbouw per post, de
huur- en onderhoudsprijzen, de wijze van uitvoering en gebruikte materialen, de
vaste kosten en overige elementen die invloed hebben op de totaalprijs, waaronder
de gehanteerde marges.
In het gunningsverslag wordt vervolgens weergegeven dat uit
deze prijstoelichtingen en prijsvergelijkingen blijkt dat de verschillende
kostprijscomponenten (aankoopprijs van de toestellen, installatie en pick-up
kosten, …) in grote lijnen vergelijkbaar zijn tussen de drie inschrijvers maar dat de
tussenkomende partij lagere marges hanteert dan de andere inschrijvers, wat ook
wordt bevestigd door de vergelijkende prijzentabel opgesteld door de verwerende
partij.
De lagere marges van de gekozen inschrijver heeft de
verwerende partij niet als een aanwijzing van mogelijks abnormale prijzen
beschouwd omdat ze zich volgens de verwerende partij op een aanvaardbaar niveau
bevinden waarbij zowel de dekking van de algemene kosten als de
winstgevendheid gegarandeerd blijven. In haar nota verduidelijkt de verwerende
partij dat zij zich hiervoor ook baseert op haar eigen marktkennis waarbij er ook al
eerder werd gewerkt met offertes met een marge van 15 à 20% om nieuwe klanten
te kunnen binnenhalen.
29.
Prima facie maakt de verzoekende partij niet aannemelijk dat de
verwerende partij haar beoordelingsruimte te buiten is gegaan door op grond van
de vaststelling dat de gekozen inschrijver lage maar aanvaardbare marges hanteert
die zowel de dekking van de algemene kosten als de winstgevendheid garanderen,
te oordelen dat er geen sprake was van schijnbaar abnormale prijzen in de offerte
van de gekozen inschrijver.
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.683
XIV-40.150-30/35
Uit de aangeleverde toelichtingen over de prijsopbouw van de
gekozen inschrijver die door de verwerende partij werden opgevraagd en
onderzocht, blijkt op het eerste gezicht dat alle contractuele verplichtingen in de
eenheidsprijzen zijn verrekend, zoals de installatiekosten, de kosten van preventief
en reactief onderhoud, evenals – en anders dan de verzoekende partij veronderstelt
en op de terechtzitting benadrukt – de kosten van interventies en storingsopvolging
en dergelijke, alsook de contributiebijdrage van 5% op de omzet voor de tweede
verwerende partij.
In de mate dat de verzoekende partij daaromtrent betoogt dat niet
zou blijken dat deze kosten op structureel haalbare wijze in de eenheidsprijzen en
de voorziene marges werden verrekend, beperkt zij zich tot een loutere bewering.
Zij zet niet uiteen waarom deze kosten “onmogelijk op een structureel haalbare
wijze” zouden kunnen zijn opgenomen in de totaalprijs van de offerte van de
gekozen inschrijver. Het loutere feit dat de winstmarge van de gekozen inschrijver
lager ligt dan de winstmarge die de verzoekende partij aanrekent, volstaat niet om
aan te nemen dat er een duidelijke aanwijzing zou zijn van schijnbaar abnormale
prijzen die de verwerende partij ertoe verplicht zou hebben een meer doorgedreven
prijsonderzoek te voeren op grond van artikel 36 van het koninklijk besluit van 18
april 2017. De verzoekende partij lijkt dat ook wel te onderkennen waar zij op de
terechtzitting nog aangeeft dat er met dergelijke winstmarges “maar weinig mag
misgaan” doch het evenmin onmogelijk lijkt te achten om onvoorzienbare
interventies zonder verlies uit te voeren, minstens maakt ze dat niet concreet.
Bovendien blijkt uit de stukken van het administratief dossier dat de
tussenkomende partij wel degelijk met (onvoorziene) interventies rekening heeft
gehouden en deze, op grond van haar ervaring, ook heeft begroot.
30.
Wat betreft de lange looptijd van de opdracht, tot 7 jaar, lijkt ook
dit op het eerste gezicht betrokken te zijn in het prijsonderzoek naar de rendabele
uitvoering van de opdracht. Aan de inschrijvers werd immers uitdrukkelijk
informatie gevraagd over de prijsopbouw van de huur- en onderhoudsprijs voor
een zesde en zevende jaar van contractsuitvoering. De verwerende partij wijst in
haar nota ook op de jaarlijkse prijsherzieningsformule (indexatie) in het bestek
zowel voor de huurprijzen van de toestellen, de prijzen van de verbruiksproducten,
de prijs van het onderhoud als de regietarieven. In de mate de verzoekende partij
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.683
XIV-40.150-31/35
op de terechtzitting daarop repliceert dat een prijsherzieningsclausule “een
abnormale prijs niet plots normaal maakt”, kan zij weliswaar worden bijgevallen
doch, zoals hiervoor is uiteengezet, bleken er na het gevoerde algemeen
prijsonderzoek en de verstrekte toelichtingen inzake prijsuitsplitsing en -opbouw
geen concrete aanwijzingen of indiciën voorhanden te zijn om te gewagen van
“schijnbaar abnormale prijzen” zodat, zo lijkt, deze kritiek doel mist.
31.
In de mate de verzoekende partij in haar verzoekschrift nog
aanvoert, en daarop op de terechtzitting insisteert, dat uit de motivering van het
gunningsverslag niet blijkt welke de door de gekozen inschrijver aangeboden
filtercapaciteit is en of de aangeboden filters voldoende kwalitatief zijn om te
kunnen volstaan met een jaarlijkse vervanging, valt niet onmiddellijk in te zien hoe
zij deze kritiek inpast in het derde middel dat betrekking heeft op het
prijsonderzoek. Deze kritiek betreft immers de beoordeling van de kwaliteit van
wat wordt aangeboden in functie van de minimale specificaties van de opdracht
dan wel het gunningscriterium met betrekking tot de kwaliteit van de
dienstverlening. Bij de minimale specificaties in het bestek wordt onder meer
aangegeven dat:
“Alle aangeboden watersystemen dienen nieuw, gebruiksvriendelijk en van
onberispelijke kwaliteit te zijn. De aangeboden watersystemen dienen ervoor te
zorgen dat de kwaliteit van het drinkwater gewaarborgd blijft na gebruik van het
systeem. De aanbesteder behoudt zich het recht voor om de door de inschrijver
aangeboden artikelen, waarvan de kwaliteit op termijn onvoldoende blijkt te zijn, te
doen vervangen/een alternatief voor te stellen aan dezelfde voorwaarden.
De filter in het watersysteem is vooral bedoeld om enerzijds vaste en zwevende
deeltjes (zand …) uit het water te filteren, gezien dit mogelijks uit de leiding kan
meekomen, en anderzijds om kalk uit het water te filteren, om de levensduur en de
werking van het systeem te optimaliseren.
Indien de inschrijver systemen aanbiedt in de inventaris die kunnen bijdragen aan
legionellapreventie, de kans op contaminatie of vermindering van de kwaliteit van
het water dat uit het watersysteem komt probeert te voorkomen of beschikt over een
automatische spoeling of anti-vriesmechanisme, waardoor de gebouweigenaar of beheerder wordt ontzorgd, kan dit als een meerwaarde worden beoordeeld in het
gunningscriterium kwaliteit van de aangeboden dienstverlening. De inschrijver licht
in zijn nota met betrekking tot de aangeboden dienstverlening per systeem uit de
inventaris concreet toe hoe het aangeboden systeem hieraan eventueel tegemoet
komt.
[…].”
Aangezien de offerte van de gekozen inschrijver regelmatig
werd bevonden, kan er worden van uitgegaan dat de voorgestelde watersystemen
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.683
XIV-40.150-32/35
voldoen aan de minimale vereisten met betrekking tot de filtering van het water.
Bovendien stelt de verwerende partij in haar nota dat de gekozen inschrijver, net
als
de
verzoekende
partij,
een
filter
voorziet
met
een
aanbevolen
vervangingsfrequentie van 12 maanden (“1 filter per jaar” – cfr. de toelichting
inzake prijsopbouw onderhoudsprijzen van de tussenkomende partij), wat prima
facie steun vindt in het administratief dossier waarbij in de offerte van de
tussenkomende partij wordt uiteengezet dat deze filters worden gehanteerd (onder
meer) ter “bescherming tegen eventuele losse deeltjes ten gevolge van
slechte/verouderde leidingen”, reden waarnaar ook de verzoekende partij in haar
uiteenzettingen verwijst. Het blijkt niet dat hierover een bijzondere motivering
moest worden opgenomen in het gunningsverslag en al zeker niet bij de bespreking
van het prijsonderzoek.
32.
Daarnaast wordt bij de omschrijving van het tweede
gunningscriterium dat betrekking heeft op de kwaliteit van de dienstverlening,
voorzien dat de inschrijvers in de nota bij hun offerte moeten uiteenzetten in welke
mate het aangeboden systeem uit de inventaris bijdraagt aan legionellapreventie,
de kans op contaminatie of vermindering van de waterkwaliteit probeert te
voorkomen en/of beschikt over een automatische spoeling of antivriesmechanisme.
Zoals uitdrukkelijk blijkt uit het gunningsverslag kreeg de gekozen inschrijver
weliswaar een ‘nulscore’ voor dit beoordelingselement omdat deze inschrijver
voor de toestellen in de inventaris geen bijkomende systemen aanbood die kunnen
bijdragen aan legionellapreventie. Deze evaluatie zegt echter niets over de
vervangingsfrequentie van de filters in de toestellen van de gekozen inschrijver en
nog minder over het al dan niet schijnbaar abnormaal karakter van de prijzen van
de gekozen inschrijver.
33.
In zoverre de verzoekende partij op de terechtzitting tot slot nog
repliceert dat in de mate in de nota van de verwerende partij wordt aangegeven dat
de tussenkomende partij rekening heeft gehouden met de restwaarde na vijf jaar en
“dat deze waarde ook in de marge zou zitten”, wat volgens haar “volkomen
onrealistisch” is, komt zij niet verder dan deze loutere bewering waarbij zij er zich
toe beperkt een aantal vragen op te werpen. Dergelijke handelwijze kan niet
overtuigen, daargelaten nog dat de Raad van State de bewering dat “de restwaarde
zou zijn opgenomen in de marge”, niet in de nota leest en op de terechtzitting door
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.683
XIV-40.150-33/35
zowel de verwerende partijen als de tussenkomende partij ook wordt weersproken
dat dit financieel gegeven in de (winst)marge zou zijn meegenomen.
34.
Bijgevolg toont de verzoekende partij niet aan noch maakt zij,
met de in een schorsingsprocedure bij uiterst dringende noodzakelijkheid vereiste
klaarblijkelijkheid, aannemelijk dat de verwerende partij geen voldoende
zorgvuldig algemeen prijsonderzoek zou hebben gevoerd, dat deze daarbij ten
onrechte geen aanwijzingen heeft gevonden die noopten tot de vaststelling dat er
in de offerte van de tussenkomende partij sprake was van schijnbaar abnormale
prijzen waarvoor een prijsverantwoording moest worden gevraagd, noch dat de
motivering die werd opgenomen in het gunningsverslag niet volstond in het kader
van een algemeen prijsonderzoek waarbij na de verstrekte toelichting door de drie
inschrijvers en de daaropvolgende prijsvergelijking, geen schijnbaar abnormale
prijzen werden gevonden.
35.
In de mate in het derde middel ook een schending wordt
aangevoerd van de artikelen 4 en 5 van de wet van 17 juni 2016 en de artikelen 10
en 11 van de Grondwet, wordt in het verzoekschrift niet uiteengezet op welke wijze
de bestreden beslissing deze bepalingen zou schenden. Het middel is wat dat betreft
niet ontvankelijk.
36.
Het (derde) middel is, in de mate het ontvankelijk is, niet ernstig.
X. Besluit
37.
Geen van beide middelen is ernstig gebleken. De vordering tot
schorsing bij uiterst dringende noodzakelijkheid wordt dan ook verworpen.
BESLISSING
- Het verzoek van de bv L. tot tussenkomst wordt ingewilligd.
- De Raad van State verwerpt de vordering.
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.683
XIV-40.150-34/35
- De verzoekende partij wordt verwezen in de kosten van de vordering tot
schorsing bij uiterst dringende noodzakelijkheid, begroot op een rolrecht van
200 euro, een bijdrage van 26 euro en een rechtsplegingsvergoeding van
770 euro, die verschuldigd is aan de verwerende partij.
De tussenkomende partij wordt verwezen in de kosten van de tussenkomst,
begroot op een rolrecht van 150 euro.
Dit arrest is uitgesproken te Brussel, op dertien mei tweeduizend zesentwintig, door
de Raad van State, XIVe kamer, samengesteld uit:
Kaat Leus,
staatsraad, waarnemend voorzitter,
bijgestaan door
Joris Casneuf,
griffier.
De griffier
De voorzitter
Joris Casneuf
Kaat Leus
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.683
XIV-40.150-35/35