Conseil d'État de Belgique — Raad van State — ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.702 (2026-05-19)
Samenvatting (NL) :
Arrest nr 266.702 van 19 mei 2026 Overheidsopdrachten en openbare werken
- Overheidsopdrachten Beslissing : Bevolen Inwilliging tussenkomst
--- TEXTE INTÉGRAL DE L'ARRÊT ---
RAAD VAN STATE, AFDELING BESTUURSRECHTSPRAAK
VOORZITTER VAN DE XIVe KAMER
ARREST
nr. 266.702 van 19 mei 2026
in de zaak A. 247.979/XIV-40.155
In zake:
de BV C.
bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaat Elke Casteleyn
kantoor houdend te 9160 Lokeren
Sterrestraat 202
bij wie woonplaats wordt gekozen
tegen:
het VLAAMSE GEWEST
bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaten Gitte Laenen en Lander Maes
kantoor houdend te 2800 Mechelen
Antwerpsesteenweg 16-18
bij wie woonplaats wordt gekozen
Tussenkomende partij:
de NV K.
bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaat Olivier Eschweiler
kantoor houdend te 4130 Esneux
rue de Mery 42
bij wie woonplaats wordt gekozen
-------------------------------------------------------------------------------------------------I. Voorwerp van de vordering
1.
De vordering, ingesteld op 27 april 2026, strekt tot schorsing bij
uiterst dringende noodzakelijkheid van de tenuitvoerlegging van “het besluit van
03.04.2026 van Agentschap Wegen en Verkeer houdende de gunning van de
opdracht voor [Groen]onderhoud en netheidsonderhoud en ruimen van grachten en
aflagen van bermen in D412 (Oudenaarde), incl. verwerking transferten […] aan
[de nv K.] en niet aan Verzoekende Partij”.
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.702
XIV-40.155-1/18
II. Verloop van de rechtspleging
2.
Bij beschikking van 28 april 2026 werd, in samenspraak met het
aangeduide lid van het auditoraat, de procedurekalender vastgesteld.
De verwerende partij heeft een nota en een administratief dossier
ingediend.
Met een verzoekschrift van 7 mei 2026 heeft de nv K. gevraagd
om in het administratief kort geding te mogen tussenkomen.
De partijen zijn opgeroepen voor de terechtzitting, die heeft
plaatsgevonden op 13 mei 2026 om 11:00 uur.
Staatsraad Inge Vos heeft verslag uitgebracht.
Advocaat Elke Casteleyn, die verschijnt voor de verzoekende
partij, advocaat Benjamin Gorrebeeck loco advocaat Gitte Laenen en advocaat
Lander Maes, die verschijnen voor de verwerende partij, en advocaat Anne
Custers, die loco advocaat Olivier Eschweiler verschijnt voor de tussenkomende
partij, zijn gehoord.
Auditeur Frederick Ongena heeft een met dit arrest eensluidend
advies gegeven.
Er is toepassing gemaakt van de bepalingen op het gebruik der
talen, vervat in titel VI, hoofdstuk II, van de wetten op de Raad van State,
gecoördineerd op 12 januari 1973.
III. Feiten
3.1.
Het Agentschap Wegen en Verkeer, Wegen en Verkeer Oost-
Vlaanderen, van de verwerende partij schrijft een overheidsopdracht voor diensten
uit met als voorwerp ‘groenonderhoud en netheidsonderhoud en ruimen van
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.702
XIV-40.155-2/18
grachten en aflagen van bermen in D412 (Oudenaarde), incl. verwerking
transferten’.
De opdracht betreft een raamovereenkomst met een initiële
looptijd van één jaar dewelke tot driemaal toe kan worden verlengd zodat de
maximale duur van de opdracht is beperkt tot vier jaar.
Als plaatsingsprocedure wordt gekozen voor een openbare
procedure.
De opdracht wordt nationaal en Europees bekendgemaakt.
3.2.
Het bestek dat op de opdracht van toepassing is, bepaalt dat de
opdracht zal worden gegund op basis van volgende gunningscriteria: ‘het
offertebedrag’ (50 punten) en ‘de kwaliteit van de aangeboden diensten/plan van
aanpak’ (50 punten).
3.3.
Acht ondernemingen, onder wie de verzoekende partij en de
verzoekende partij tot tussenkomst, dienen een offerte in.
3.4.
Op 3 november 2025 vraagt de verwerende partij aan de nv K.
om overeenkomstig artikel 36, § 2, van het koninklijk besluit van 18 april 2017
‘plaatsing overheidsopdrachten in de klassieke sectoren’ (hierna: koninklijk besluit
van 18 april 2017) een prijsverantwoording te verstrekken voor de eenheidsprijzen
van zeven posten.
Op 14 november 2025 verstrekt de nv K. de gevraagde
prijsverantwoording voor de eenheidsprijzen van de betrokken posten.
3.5.
Op 8 december 2025 vraagt de verwerende partij aan de nv K.
om overeenkomstig artikel 36, § 2, van het koninklijk besluit van 18 april 2017 nog
een prijsverantwoording te verstrekken voor de eenheidsprijs van een andere post
(post 147).
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.702
XIV-40.155-3/18
Op 18 december 2025 verstrekt de nv K. de gevraagde
prijsverantwoording voor de betrokken post.
3.6.
Op 21 januari 2026 wordt een gunningsverslag opgesteld. Daarin
worden alle inschrijvers voorlopig geselecteerd en de offertes van alle inschrijvers
regelmatig bevonden.
Inzake
het
prijs-of
kostenonderzoek
vermeldt
het
gunningsverslag:
“4.7 Prijs- of kostenonderzoek
Het prijsonderzoek werd uitgevoerd in overeenstemming met de bepalingen
van art. 35 en 36 van het KB Plaatsing en cfr. de opdrachtdocumenten.
● M.b.t. de offertebedragen - Wettelijk gemiddelde
Er werden 8 offertes geselecteerd, bijgevolg is het wettelijk criterium cfr. art.
36 §4 KB Plaatsing van toepassing. In dit geval ligt het offertebedrag van
inschrijver [nv K.] meer dan 15% onder het wettelijk gemiddelde. Dit
offertebedrag is bijgevolg belast met een wettelijk vermoeden van
abnormaliteit en verder onderzoek is noodzakelijk. De betrokken inschrijver
werd verzocht om een prijsverantwoording - voor wat betreft de totaalprijs op basis van art. 36 §4 KB Plaatsing.
De prijsverantwoording werd tijdig aangeleverd. Daaromtrent wordt het
volgende vastgesteld: De eenheidsprijzen worden opgebouwd op basis van
de bekende opbrengsten, risico’s en de ervaring die werd opgedaan bij
soortgelijke contracten die reeds werden uitgevoerd. De bijgeleverde
toelichting wordt aanvaard.
● M.b.t. de offertebedragen - Vergelijking t.o.v. de raming
Offertebedragen die 15% of meer afwijken van de raming worden
beschouwd als schijnbaar abnormaal. Dit is het geval voor het offertebedrag
van inschrijver [nv K.]. Er wordt besloten aan deze inschrijver een
prijsverantwoording te vragen voor zijn totaalprijs op basis van art. 36 §2 KB
Plaatsing. De prijsverantwoording werd tijdig aangeleverd. Daaromtrent
wordt het volgende vastgesteld: In navolging van het onderzoek van de
totaalprijs van de betrokken inschrijver en de vergelijking ervan met de
andere offertes en de raming wordt geconcludeerd dat er geen abnormale
totaalprijs wordt vastgesteld. De prijsverantwoording wordt aanvaard.
● M.b.t. de eenheidsprijzen
Voor dit onderzoek werden alle posten in aanmerking genomen die een
gewicht van minstens 1 % vertegenwoordigen t.o.v. de totale offerte.
Vervolgens werd als drempelwaarde voor afwijkingen 30 % gehanteerd voor
lage prijzen en 50 % voor hoge prijzen.
In navolging van het onderzoek van de eenheidsprijzen wordt er aan
inschrijver [nv K.] een prijsverantwoording gevraagd op basis van art. 36 §2
KB Plaatsing voor volgende posten:
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.702
XIV-40.155-4/18
Post 139 - Het in een erkend verwerkingsbedrijf verwerken (alle
milieuheffingen inbegrepen) van graszoden
Post 145 - Verwerken van uitgegraven grondspecie in een erkend
verwerkingsbedrijf (alle milieuheffingen inbegrepen)
Post 147 - Verwerken van ruimingsspecie in een erkend verwerkingsbedrijf
(alle milieuheffingen inbegrepen)
De prijsverantwoordingen werden ons door de inschrijver tijdig bezorgd. De
eenheidsprijzen werden opgebouwd op basis van de bekende opbrengsten,
risico’s en de ervaring opgedaan bij soortgelijke contracten die reeds werden
uitgevoerd. De prijsverantwoordingen worden aanvaard.
● Conclusie Bovenstaande analyse toont aan dat er geen abnormale
totaalprijzen of eenheidsprijzen werden vastgesteld. De offerte wordt
prijstechnisch regelmatig beschouwd.”
Na de toetsing van de offertes aan de gunningscriteria wordt de
offerte van de nv K. als eerste gerangschikt, met een totaal van 85,43 punten. De
offerte van de verzoekende partij staat als tweede gerangschikt, met een totaal van
80,67 punten.
Voorgesteld wordt om de opdracht te gunnen aan de nv K.
3.7.
Op 3 april 2026 beslist de verwerende partij om de opdracht te
gunnen aan de nv K.
Dit is de bestreden beslissing.
3.8.
Met een e-mailbericht van 13 april 2026 en een aangetekend
schrijven, gedateerd op 13 april 2026, stelt de verwerende partij de verzoekende
partij in kennis van de bestreden beslissing.
3.9.
Op 20 april 2026 vraagt de verwerende partij aan de nv K. om
overeenkomstig artikel 36, § 2, van het koninklijk besluit van 18 april 2017 een
prijsverantwoording te verstrekken voor het totaal offertebedrag.
Op 29 april 2026 verstrekt de nv K. de gevraagde
prijsverantwoording voor de totaalprijs van haar offerte.
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.702
XIV-40.155-5/18
IV. Nadere omschrijving van het voorwerp van de vordering
4.
De vordering is gericht tegen “het besluit van 03.04.2026 van
Agentschap Wegen en Verkeer houdende de gunning van de opdracht voor
[Groen]onderhoud en netheidsonderhoud en ruimen van grachten en aflagen van
bermen in D412 (Oudenaarde), incl. verwerking transferten […] aan [de nv K.] en
niet aan Verzoekende Partij”.
Hierover ondervraagd ter terechtzitting, bevestigt de raadsman
van de verzoekende partij dat de vordering enkel gericht is tegen de
gunningsbeslissing en niet tegen de impliciete beslissing om de opdracht niet te
gunnen aan de verzoekende partij.
De vordering wordt hierna vanuit dat oogpunt onderzocht.
V. Tussenkomst
5.
De nv K. blijkt voordeel te halen uit de bestreden beslissing en
heeft er belang bij dat de vordering wordt afgewezen. Bijgevolg wordt haar verzoek
tot tussenkomst ingewilligd.
VI. Verzoek tot vertrouwelijke behandeling van bepaalde stukken
6.
Alle partijen vragen om de vertrouwelijke behandeling van
bepaalde door hen neergelegde stukken die zij in de inventaris als vertrouwelijk
aanduiden en waarbij zij ook de redenen opgeven waarom zij om die
vertrouwelijke behandeling vragen.
Geen van de partijen heeft het lichten van de vertrouwelijkheid
van deze stukken gevraagd.
VII. Ontvankelijkheid van de vordering
7.
De verwerende partij werpt in de nota met opmerkingen op dat
de verzoekende partij geen belang heeft bij haar vordering voor zover deze is
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.702
XIV-40.155-6/18
gericht tegen de impliciete beslissing om de opdracht niet aan de verzoekende partij
te gunnen.
Nu hiervoor is gebleken dat de vordering enkel gericht is tegen
de gunningsbeslissing en niet tegen de impliciete weigeringsbeslissing, stelt de
Raad van State vast dat de exceptie zonder voorwerp is.
VIII. Herinnering aan de schorsingsvoorwaarden
8.
Krachtens artikel 17, §§ 1, 5 en 6, van de gecoördineerde wetten
op de Raad van State, gelezen in samenhang met de artikelen 15 en 31 van de wet
van 17 juni 2013 ‘betreffende de motivering, de informatie en de rechtsmiddelen
inzake overheidsopdrachten, bepaalde opdrachten voor werken, leveringen en
diensten en concessies’ (hierna: wet van 17 juni 2013), moet enkel worden
onderzocht of in de voorliggende vordering tot schorsing die is ingesteld volgens
de procedure bij uiterst dringende noodzakelijkheid, een ernstig middel waarvan
het onderzoek zich leent voor een versnelde behandeling of een klaarblijkelijke
onwettigheid wordt aangevoerd.
IX. Onderzoek van de middelen
Vooraf
9.
Het past om het eerste en tweede middel samen te beoordelen.
Eerste en tweede middel
Standpunt van de partijen
10.
In het eerste middel, dat betrekking heeft op het prijsonderzoek
van de door de gekozen inschrijver geboden totaalprijs, voert de verzoekende partij
de schending aan van artikel 84 van de wet van 17 juni 2016 ‘inzake
overheidsopdrachten’ (hierna: wet van 17 juni 2016), de artikelen 35, 36 en 76 van
het koninklijk besluit van 18 april 2017 ‘plaatsing overheidsopdrachten in de
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.702
XIV-40.155-7/18
klassieke sectoren’ (hierna: koninklijk besluit van 18 april 2017) , de artikelen 2 en
3 van de wet van 29 juli 1991 ‘betreffende de uitdrukkelijke motivering van de
bestuurshandelingen’,
het
zorgvuldigheidsbeginsel
en
de
materiële
motiveringsplicht.
De verzoekende partij vat het middel als volgt samen:
“De hogervermelde bepalingen zijn geschonden:
Doordat het gunningsverslag geen afdoende motivering bevat waarom de
prijsverantwoording m.b.t. totaalprijs van de gekozen inschrijver kon worden
aanvaard;
Doordat het onderzoek van de prijsverantwoording onzorgvuldig is gebeurd
aangezien de motivering tot aanvaarding ervan, enerzijds, tegenstrijdigheden
en, anderzijds, loutere algemeenheden bevat waarbij niet blijkt dat
Verwerende Partij de prijsverantwoording terdege heeft onderzocht en is
nagegaan of deze is gebaseerd op concrete, onderbouwde en in de feiten
aanvaardbare elementen;
Doordat de Verwerende Partij ten onrechte abstractie heeft gemaakt van het
feit dat ook Verzoekende Partij, net zoals de overige inschrijvers, over de
nodige ervaring beschikt om de opdracht uit te voeren en bijgevolg de
gekozen inschrijver niet heeft aangetoond zich te kunnen beroepen op geheel
eigen voordelen, waarover de overige inschrijvers niet zouden beschikken en
die zijn abnormaal lage totaalprijs zouden kunnen verklaren, terwijl deze
bewijslast nochtans integraal op de gekozen inschrijver ligt;
Dat het bijgevolg duidelijk is dat Verwerende Partij niet heeft gehandeld als
een zorgvuldige aanbesteder, terwijl het zorgvuldigheidsbeginsel als
beginsel van behoorlijk bestuur de aanbestedende overheid verplicht tot een
gedegen voorbereiding van de te nemen beslissing, opdat zij met kennis van
zaken kan oordelen over de gunning van de opdracht, waarbij het aan de
aanbestedende overheid toekomt de door een inschrijver verstrekte
prijsverantwoording met de nodige zorgvuldigheid te onderzoeken en te
oordelen of deze wel is gestoeld op bestaande en concrete feiten;
Doordat de aanbestedende overheid bijgevolg heeft gehandeld in strijd met
art. 76, §3 KB Plaatsing door de opdracht te gunnen aan een inschrijver met
een substantieel onregelmatige offerte; en
Doordat alleszins de vereiste formele motieven als deugdelijke materiële
motieven ontbreken om te besluiten dat de totaalprijs van de gekozen offerte
normaal is.”
11.
De verwerende partij vat haar verweer inzake het eerste middel
in de nota met opmerkingen als volgt samen:
“Anders dan Verzoekende Partij voorhoudt, heeft Verwerende Partij [nv K.]
wel degelijk verzocht om de in artikel 36, §2, vierde lid KB Plaatsing
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.702
XIV-40.155-8/18
bedoelde verantwoordingen inzake de eerbiediging van de in artikel 7
Overheidsopdrachtenwet vervatte verplichtingen op het vlak van sociaal,
arbeids- en milieurecht, en heeft zij van [nv K.] ook een omstandige
verantwoording in dat verband mogen ontvangen, vergezeld van de nodige
stavingstukken.
Verwerende Partij heeft, mede op grond van het bijkomend technisch advies
van ATO, een zorgvuldig prijsonderzoek gevoerd en heeft [nv K.] tot
tweemaal toe verzocht om een prijsverantwoording aan te leveren voor de
als schijnbaar abnormaal aangemerkte eenheidsprijzen.
De aldus aangeleverde verantwoording beperkt zich allerminst tot vaagheden
of algemeenheden, doch bestaat uit een omstandige cijfermatige uitsplitsing
per post – met inbegrip van de afzonderlijke kostencomponenten en de
toeslagen voor algemene kosten en winst – die bovendien wordt onderbouwd
door de nodige stavingstukken, waaronder een raamovereenkomst met een
externe leverancier, hetgeen als een uitzonderlijk gunstige omstandigheid in
de zin van artikel 36, §2, 2° KB Plaatsing kan worden aangemerkt.
Aangezien het verschil tussen het totale offertebedrag van [nv K.] en dat van
Verzoekende Partij voornamelijk te verklaren valt door het prijsverschil in
de eenheidsprijzen voor die posten waarvoor reeds een – aanvaarde –
prijsverantwoording was aangeleverd, ging Verwerende Partij niet nogmaals
over tot een afzonderlijk verzoek tot verantwoording van de totaalprijs, en
kon zij rechtmatig besluiten dat ook de totaalprijs als normaal kon worden
beschouwd.
Dat de in het verslag van nazicht opgenomen motivering tot aanvaarding van
de prijsverantwoording om voor de hand liggende redenen van
vertrouwelijkheid – zoals vervat in artikel 13, §2 Overheidsopdrachtenwet
en artikel 10 Rechtsbeschermingswet – noodzakelijk afgebakend van aard
diende te zijn, doet hieraan geen afbreuk, nu deze motivering steun vindt in
de stukken van het administratief dossier waarvan Uw Raad kennis kan
nemen.
Het eerste middel is dan ook niet ernstig en dient bijgevolg verworpen te
worden.”
12.
De tussenkomende partij vat haar argumentatie wat het eerste
middel betreft als volgt samen in haar verzoekschrift tot tussenkomst:
“De verwerende partij heeft de totale prijs van de offerte van [de nv K.]
gecontroleerd, met inachtneming van de geldende regelgeving.
Naar aanleiding van dit verzoek om prijsverantwoording heeft [de nv K.] een
gedetailleerd, nauwkeurig en concreet antwoord gegeven.
De door de verzoekende partij geuite kritiek is ongegrond.
De aanbestedende overheid heeft geen kennelijke beoordelingsfout gemaakt
bij het aanvaarden van de prijsverantwoording van [de nv K.].
De motivering van de bestreden handeling voldoet aan de wettelijke
verplichtingen, met inachtneming van de geheimhoudingsplicht waaraan de
aanbestedende overheid is gebonden.
Het middel is ongegrond.”
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.702
XIV-40.155-9/18
In het tweede middel, dat betrekking heeft op het prijsonderzoek
van bepaalde door de gekozen inschrijver geboden eenheidsprijzen, voert de
verzoekende partij de schending aan van dezelfde bepalingen en beginselen als in
het eerste middel.
De verzoekende partij vat het tweede middel als volgt samen:
“De hogervermelde bepalingen zijn geschonden
Doordat het gunningsverslag geen afdoende motivering bevat waarom de
prijsverantwoording m.b.t. eenheidsprijzen van de gekozen inschrijver kon
worden aanvaard;
Doordat het onderzoek van de prijsverantwoording onzorgvuldig is gebeurd
aangezien de motivering tot aanvaarding loutere algemeenheden bevat
waarbij er niet blijkt dat Verwerende Partij de prijsverantwoording terdege
heeft onderzocht en is nagegaan of deze is gebaseerd op concrete,
onderbouwde en in de feiten aanvaardbare elementen;
Doordat niet blijkt dat de gekozen inschrijver zijn eenheidsprijzen überhaupt
op enige wijze heeft geduid, bv. door uitsplitsing met de nodige
onderbouwing of andere;
Doordat de Verwerende Partij ten onrechte abstractie heeft gemaakt van het
feit dat ook Verzoekende Partij, net zoals de overige inschrijvers, over de
nodige ervaring beschikt om de opdracht uit te voeren en bijgevolg de
gekozen inschrijver niet heeft aangetoond zich te kunnen beroepen op geheel
eigen voordelen, waarover de overige inschrijvers niet beschikken en die zijn
abnormaal lage eenheidsprijzen zouden kunnen verklaren, terwijl deze
bewijslast nochtans integraal op de gekozen inschrijver ligt;
Dat het bijgevolg duidelijk is dat Verwerende Partij niet heeft gehandeld als
een zorgvuldige aanbesteder, terwijl het zorgvuldigheidsbeginsel als
beginsel van behoorlijk bestuur de aanbestedende overheid verplicht tot een
gedegen voorbereiding van de te nemen beslissing, opdat zij met kennis van
zaken kan oordelen over de gunning van de opdracht, waarbij het aan de
aanbestedende overheid toekomt de door een inschrijver verstrekte
prijsverantwoording met de nodige zorgvuldigheid te onderzoeken en te
oordelen of deze wel is gestoeld op bestaande en concrete feiten;
Doordat de aanbestedende overheid bijgevolg heeft gehandeld in strijd met
art. 76, §3 KB Plaatsing door de opdracht te gunnen aan een inschrijver met
een substantieel onregelmatige offerte; en
Doordat alleszins de vereiste formele motieven als deugdelijke materiële
motieven ontbreken om te besluiten dat de eenheidsprijzen van de gekozen
offerte normaal zijn.
14.
De verwerende partij vat haar verweer inzake het tweede middel
in de nota met opmerkingen als volgt samen:
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.702
XIV-40.155-10/18
“Verwerende Partij betwist het tweede middel integraal en wijst erop dat zij
de prijsverantwoordingen van [de nv K.] met betrekking tot de bevraagde
eenheidsprijzen wel degelijk rechtmatig kon aanvaarden.
Anders dan Verzoekende Partij voorhoudt, beperkt de door [de nv K.]
aangeleverde verantwoording zich geenszins tot vaagheden of
algemeenheden, doch bestaat zij uit een omstandige cijfermatige uitsplitsing
per post – met inbegrip van de afzonderlijke kostencomponenten en de
toeslagen voor algemene kosten en winst – die bovendien wordt onderbouwd
met de nodige onderliggende stavingstukken, waaronder een
raamovereenkomst met een externe leverancier en de schriftelijke
bevestiging vanwege die leverancier dat de aldaar vermelde prijzen de
correct toegepaste prijzen omvatten.
Een dergelijke verantwoording beantwoordt aan vereiste dat een
prijsverantwoording specifiek, concreet onderbouwd en zo volledig mogelijk
gestaafd dient te zijn. [De nv K.] heeft zich aldus wel degelijk beroepen op
een geheel eigen voordeel, in het bijzonder de met een externe leverancier
gesloten raamovereenkomst die haar voor de desbetreffende posten een
aantoonbaar gunstige prijs verzekert en die als een uitzonderlijk gunstige
omstandigheid in de zin van artikel 36, §2, 2° KB Plaatsing kan worden
aangemerkt.
Dat de in het verslag van nazicht opgenomen motivering tot aanvaarding van
de prijsverantwoording om voor de hand liggende redenen van
vertrouwelijkheid – zoals vervat in artikel 13, §2 Overheidsopdrachtenwet
en artikel 10 Rechtsbeschermingswet – noodzakelijk afgebakend van aard
diende te zijn, doet hieraan geen afbreuk, nu deze motivering steun vindt in
de stukken van het administratief dossier waarvan Uw Raad kennis kan
nemen.
Het tweede middel is dan ook, net zoals het eerste middel, niet ernstig en
dient bijgevolg verworpen te worden.”
15.
Wat het tweede middel betreft, zet de tussenkomende partij in
haar verzoekschrift tot tussenkomst nog het volgende uiteen:
“De verzoekster in tussenkomst herinnert hier aan de gehele rechtspraak die
in het kader van de beoordeling van het eerste middel is ontwikkeld en die
ook in het kader van de uiteenzettingen met betrekking tot het tweede middel
volledig relevant blijft.
In wezen bekritiseert de interveniënte de prijsverantwoording van [de nv K.]
op grond dat deze vaag zou zijn en geen cijfergegevens zou bevatten. Zij
herinnert eraan dat uit een prijsverantwoording moet blijken dat bij de
samenstelling van de prijs daadwerkelijk rekening is gehouden met alle
kosten.
Uit de beoordeling van de vertrouwelijke stukken A.3 en A.5 blijkt echter
dat deze kritiek volkomen ongegrond is.
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.702
XIV-40.155-11/18
[De nv K.] heeft in haar prijsverantwoording de eenheidsprijzen van de
betreffende posten namelijk uiterst gedetailleerd weergegeven door deze
prijs volledig uit te splitsen, teneinde aan te tonen dat alle elementen die
nodig zijn voor een perfecte uitvoering in overeenstemming met de
voorschriften van het bestek in de prijs waren opgenomen.
Aangezien de in de prijsverantwoording vermelde elementen vertrouwelijk
van aard zijn, konden zij niet in de motivering van de bestreden handeling
worden opgenomen. Niettemin blijkt uit deze motivering dat de
aanbestedende overheid de prijsverantwoording heeft gecontroleerd en dat
de prijs na afloop van deze controle als normaal werd beschouwd.
Het middel zoals het is ontwikkeld, mist elke feitelijke grondslag.
Het middel is niet serieus.”
Beoordeling
16.
Artikel 36, § 1, van het koninklijk besluit van 18 april 2017
bepaalt dat, indien uit het algemeen prijs- of kostenonderzoek blijkt dat er prijzen
of kosten worden aangeboden die abnormaal laag of hoog lijken, de aanbestedende
overheid een bevraging uitvoert. Artikel 36, §§ 2 tot 4, bevat nadere bepalingen in
verband met dat bijzonder onderzoek.
Wanneer de aanbestedende overheid, zoals te dezen, een
prijsverantwoording heeft gevraagd, dient zij hierover inhoudelijk standpunt in te
nemen alvorens de gunningsbeslissing te nemen. De formelemotiveringsplicht,
zoals zij geldt in het kader van het prijs- en kostenonderzoek bedoeld in artikel 36
van het koninklijk besluit van 18 april 2017, vereist dat in de gunningsbeslissing
afdoende redenen worden opgegeven waaruit blijkt waarom een gekozen offerte,
na het uitgevoerde prijsonderzoek, regelmatig wordt bevonden. Deze motivering
moet van dien aard zijn dat de inschrijvers in staat worden gesteld om, op basis van
de verstrekte motieven en met kennis van zaken, uit te maken of het aangewezen
is om de beslissing met een annulatieberoep te bestrijden.
De formelemotiveringsplicht moet evenwel worden verzoend
met de verplichting van de aanbestedende overheid om bepaalde gegevens
vertrouwelijk te behandelen. In dit verband kan, althans op het eerste gezicht,
worden aanvaard dat een aanbestedende overheid, onder verwijzing naar de
ingediende prijsverantwoording, om redenen van vertrouwelijkheid kan volstaan
met een beknopte motivering, waarbij zij slechts in algemene termen duidt welke
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.702
XIV-40.155-12/18
overwegingen haar hebben gebracht tot de erkenning van de relevantie en de
afdoende aard van de verstrekte prijsverantwoording. Een dergelijke formele
motivering mag evenwel niet zodanig summier of laconiek zijn dat zij het
onmogelijk maakt om na te gaan om welke redenen een bepaalde offerte, na het
gevoerde prijsonderzoek, regelmatig werd bevonden.
De aanbestedende overheid beschikt bij de toepassing van artikel
36, § 3, van het voornoemde koninklijk besluit over een beoordelingsruimte om de
gegeven prijsverantwoordingen al dan niet te aanvaarden. De Raad van State mag,
gesteld voor de toetsing van deze motieven van een aanbestedende overheid, zijn
eigen beoordeling niet in de plaats stellen van die van het bestuur. Het komt aan de
Raad van State enkel toe om desgevraagd na te gaan of de administratieve overheid
is uitgegaan van de juiste feitelijke gegevens, of zij die correct heeft beoordeeld en
of zij op grond daarvan binnen de perken van de redelijkheid tot haar besluit is
kunnen komen. Hierbij moet zij op zorgvuldige wijze haar beslissing voorbereiden,
hetgeen impliceert dat de beslissing dient te steunen op werkelijk bestaande en
concrete feiten die met de vereiste zorgvuldigheid werden vastgesteld.
17.
De motieven op grond waarvan de verwerende partij besloten
heeft om de prijsverantwoording van de gekozen inschrijver te aanvaarden en dat
geen abnormale totaalprijzen of eenheidsprijzen werden vastgesteld, zijn hoger
weergegeven onder randnummer 3.6. Er wordt naar verwezen.
18.
In de in het gunningsverslag uitgedrukte motivering wordt
vastgesteld dat de totaalprijs van de gekozen inschrijver schijnbaar abnormaal laag
is en dit zowel op grond van het wettelijk vermoeden vervat in artikel 36, § 4, van
het koninklijk besluit van 18 april 2017 als op grond van een vergelijking ten
opzichte van de raming van de verwerende partij. Vervolgens wordt in het
gunningsverslag gesteld dat “de betrokken inschrijver werd verzocht om een
prijsverantwoording - voor wat betreft de totaalprijs - op basis van art. 36 §4 KB
Plaatsing. De prijsverantwoording werd tijdig aangeleverd” en dat “er wordt
besloten aan deze inschrijver een prijsverantwoording te vragen voor zijn
totaalprijs op basis van art. 36 §2 KB Plaatsing. De prijsverantwoording werd tijdig
aangeleverd”.
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.702
XIV-40.155-13/18
Deze motivering mist op het eerste gezicht feitelijke grondslag.
Zo blijkt nergens uit het administratief dossier en de stukken van de tussenkomende
partij dat de verwerende partij voor de aanname van de bestreden beslissing op 3
april 2026 de tussenkomende partij bevraagd heeft over de totaalprijs van haar
offerte, noch dat de tussenkomende partij voor die datum een prijsverantwoording
voor haar totaalprijs heeft verstrekt. Het verzoek tot prijsverantwoording van de
totaalprijs en de door de gekozen inschrijver verstrekte prijsverantwoording voor
de totaalprijs die door de verwerende en tussenkomende partijen als stukken
worden neergelegd, blijken te dateren van respectievelijk 20 en 29 april 2026 zodat
de verwerende partij er bij de aanname van de bestreden beslissing op 3 april 2026
geen rekening mee kon houden.
Hieruit volgt reeds dat in zoverre in het gunningsverslag, waar
de bestreden beslissing op steunt, besloten wordt dat de prijsverantwoording voor
de totaalprijs wordt aanvaard en er geen abnormale totaalprijs wordt vastgesteld,
de bestreden beslissing niet berust op in feite en in rechte draagkrachtige motieven.
19.
In zoverre de verwerende partij in de nota met opmerkingen
betoogt dat, aangezien het verschil tussen het totale offertebedrag van de gekozen
inschrijver en dat van de verzoekende partij voornamelijk te verklaren valt door
het prijsverschil in de eenheidsprijzen voor die posten waarvoor reeds een
aanvaarde prijsverantwoording was aangeleverd, zij niet nogmaals is overgegaan
tot een afzonderlijk verzoek tot verantwoording van de totaalprijs, lijkt het te gaan
om een motivering post factum aangezien deze motieven niet terug te vinden zijn
in het gunningsverslag, noch in enig ander stuk van het administratief dossier.
Bovendien gaat de verwerende partij er in haar argumentatie aan
voorbij dat zijzelf heeft vastgesteld dat de totaalprijs van de gekozen inschrijver
schijnbaar abnormaal laag is en dit zowel op grond van het wettelijk vermoeden
vervat in artikel 36, § 4, van het koninklijk besluit van 18 april 2017 als op grond
van een vergelijking ten opzichte van de raming van de verwerende partij zodat zij
op het eerste gezicht ertoe gehouden was om een bevraging uit te voeren voor het
totale offertebedrag.
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.702
XIV-40.155-14/18
In de mate dat de tussenkomende partij ter terechtzitting aanvoert
dat artikel 36, § 4, van het koninklijk besluit van 18 april 2017, slechts van
toepassing is wanneer de economisch meest voordelige offerte enkel geëvalueerd
wordt op basis van de prijs, lijkt deze argumentatie juridisch grondslag te missen.
Luidens artikel 36, § 4, tweede zin, van het koninklijk besluit van 18 april 2017
geldt de in artikel 36, § 4, eerste zin, van hetzelfde besluit vervatte regeling immers
ook voor de opdrachten voor werken en voor de opdrachten voor diensten in een
fraudegevoelige sector, geplaatst bij openbare of niet-openbare procedure wanneer
de economisch meest voordelige offerte geëvalueerd wordt op basis van de beste
prijs-kwaliteitsverhouding waarbij het prijscriterium ten minste vijftig procent
uitmaakt van het totaal gewicht van de gunningscriteria.
20.
Wat de eenheidsprijzen betreft, wordt in het gunningsverslag
voorts gesteld dat aan de gekozen inschrijver een prijsverantwoording werd
gevraagd op basis van artikel 36, § 2, van het koninklijk besluit van 18 april 2017
voor de eenheidsprijzen van drie posten (posten 139, 145 en 147).
Ook deze motivering mist op het eerste gezicht feitelijke
grondslag nu uit de stukken van het administratief dossier, in het bijzonder de
verzoeken tot prijsverantwoording van 3 november 2025 en 8 december 2025,
blijkt, dat de verwerende partij een prijsverantwoording heeft gevraagd voor de
eenheidsprijzen voor acht posten, waaronder de voormelde posten 139, 145 en 147.
21.
In het gunningsverslag worden slechts drie van deze posten
besproken en wordt de door de gekozen inschrijver verstrekte prijsverantwoording
voor de betrokken eenheidsprijzen aanvaard op grond van de volgende motivering:
“De prijsverantwoordingen werden ons door de inschrijver tijdig bezorgd.
De eenheidsprijzen werden opgebouwd op basis van de bekende
opbrengsten, risico’s en de ervaring opgedaan bij soortgelijke contracten die
reeds werden uitgevoerd. De prijsverantwoordingen worden aanvaard.”
Deze motivering verschaft aan de verzoekende partij geen
(voldoende) duidelijkheid over de motieven waarom de verwerende partij de
verstrekte prijsverantwoording aanvaardt. Zij beperkt zich immers tot de loutere
overname
van
één
enkele
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.702
algemene
overweging
uit
de
omstandige
XIV-40.155-15/18
prijsverantwoording die door de tussenkomende partij op 3 november 2025 en 8
december
2025
werd
verstrekt,
om
daaruit
te
concluderen
dat
de
prijsverantwoordingen worden aanvaard.
De motivering is zodanig summier en laconiek dat zij het
onmogelijk lijkt te maken om na te gaan om welke redenen de offerte van de
tussenkomende partij, na het gevoerde prijsonderzoek, regelmatig werd bevonden.
22.
De verwerende en tussenkomende partijen beroepen zich nog op
de vertrouwelijkheid van de gegevens vervat in de prijsverantwoordingen.
Vastgesteld dient te worden dat op grond van artikel 10 van de
wet van 17 juni 2013 “bepaalde gegevens […] niet [mogen] worden meegedeeld
indien de openbaarmaking ervan de toepassing van een wet zou belemmeren, in
strijd zou zijn met het openbaar belang, nadelig zou zijn voor de rechtmatige
commerciële belangen van publieke of private ondernemers of de eerlijke
mededinging tussen hen zou kunnen schaden.”
Zelfs indien te dezen bepaalde of alle concrete gegevens gebruikt
in de door de tussenkomende partij verstrekte prijsverantwoordingen, om de in
artikel 10 van de wet van 17 juni 2013 vermelde redenen, niet zouden mogen
worden bekendgemaakt, lijkt dit niet uit te sluiten dat een inhoudelijke beoordeling
wordt opgesteld en medegedeeld die, enerzijds, rekening houdt met het
vertrouwelijk karakter van bepaalde gegevens maar, anderzijds, ook met de
verplichting uitdrukkelijk en afdoende te motiveren.
Pas in haar nota met opmerkingen reikt de verwerende partij
meer concrete motieven aan op grond waarvan zij de prijsverantwoording heeft
aanvaard. Met voor het eerst in de nota met opmerkingen uitgedrukte motieven
mag de Raad van State evenwel geen rekening houden.
23.
Uit wat voorafgaat volgt dat de beslissing om de door de
tussenkomende partij verstrekte prijsverantwoording te aanvaarden en geen
abnormale totaalprijzen of eenheidsprijzen vast te stellen, op het eerste gezicht niet
afdoende gemotiveerd is.
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.702
XIV-40.155-16/18
Voorts blijkt noch uit het gunningsverslag, noch uit de overige
stukken van het administratief dossier, dat de verwerende partij de door de gekozen
inschrijver verstrekte (tweede) prijsverantwoording voor de eenheidsprijs van post
147 met de nodige ernst en zorgvuldigheid heeft onderzocht. Het door ATO
uitgevoerde prijstechnisch nazicht, waar de verwerende partij naar verwijst, blijkt
op het eerste gezicht immers geen betrekking te hebben op deze post. Uit het
algemeen intern prijsonderzoek en de interne communicatie, die de verwerende
partij neerlegt als vertrouwelijk stukken van het administratief dossier en de Raad
van State heeft kunnen inzien, blijkt evenmin dat hierin de geboden
prijsverantwoordingen aan een onderzoek werden onderworpen.
De verwerende partij lijkt aldus haar beoordelingsbevoegdheid
om de gegeven prijsverantwoording al dan niet te aanvaarden ook niet op
zorgvuldige wijze te hebben uitgeoefend.
25.
Het eerste en het tweede middel zijn in de aangegeven mate
ernstig.
X. Besluit
26.
Het eerste en tweede middel zijn in de aangegeven mate ernstig
gebleken. De vordering tot schorsing bij uiterst dringende noodzakelijkheid wordt
dan ook ingewilligd.
BESLISSING
- Het verzoek van de NV K. tot tussenkomst in het administratief kort geding
wordt ingewilligd.
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.702
XIV-40.155-17/18
- De Raad van State beveelt de schorsing van de tenuitvoerlegging bij uiterst
dringende noodzakelijkheid van de beslissing van het Agentschap Wegen en
Verkeer, Wegen en Verkeer Oost-Vlaanderen, van 3 april 2026 waarbij de
overheidsopdracht voor diensten ‘Groenonderhoud en netheidsonderhoud en
ruimen van grachten en aflagen van bermen in D412 (Oudenaarde), incl.
verwerking transferten’ wordt gegund aan de NV K.
Dit arrest is uitgesproken te Brussel, op negentien mei tweeduizend zesentwintig,
door de Raad van State, XIVe kamer, samengesteld uit:
Inge Vos,
staatsraad, waarnemend voorzitter,
bijgestaan door
Johan Pas,
griffier.
De griffier
De voorzitter
Johan Pas
Inge Vos
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.702
XIV-40.155-18/18