Conseil d'État de Belgique — Raad van State — ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.708 (2026-05-19)
Samenvatting (NL) :
Arrest nr 266.708 van 19 mei 2026 Onderwijs en cultuur - Examenbetwistingen
en weigeringen tot inschrijving Beslissing : Verwerping
--- TEXTE INTÉGRAL DE L'ARRÊT ---
RAAD VAN STATE, AFDELING BESTUURSRECHTSPRAAK
IXe KAMER
ARREST
nr. 266.708 van 19 mei 2026
in de zaak A. 245.300/IX-10.700
In zake:
XXX
bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaat Julie Peeters
kantoor houdend te 1050 Brussel
Louizalaan 209 A/1
bij wie woonplaats wordt gekozen
tegen:
de VRIJE UNIVERSITEIT BRUSSEL
bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaten Kristof Caluwaert en Mauro Gisgand
kantoor houdend te 1050 Brussel
Louizalaan 99
bij wie woonplaats wordt gekozen
-------------------------------------------------------------------------------------------------I. Voorwerp van het cassatieberoep
Het cassatieberoep, ingesteld op 14 juli 2025, strekt tot de nie-
tigverklaring van arrest nr. RSTVB-2425-0796 van de Raad voor betwistingen inzake studievoortgangsbeslissingen van 4 juni 2025.
II. Verloop van de rechtspleging
Bij beschikking nr. 16.416 van 4 september 2025 is het cassatie-
beroep toelaatbaar verklaard, met uitzondering van het eerste, het vierde, het vijfde,
het zevende, het achtste en het negende middel.
De verwerende partij heeft een memorie van antwoord ingediend
en de verzoekende partij heeft een memorie van wederantwoord ingediend.
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.708
IX-10.700-1/16
Eerste auditeur-afdelingshoofd Marijke Sterck heeft een verslag
opgesteld.
De verzoekende partij heeft gevraagd dat de procedure wordt
voortgezet.
De partijen zijn opgeroepen voor de terechtzitting, die heeft
plaatsgevonden op 27 april 2026.
Kamervoorzitter Geert Van Haegendoren heeft verslag uitgebracht.
De verzoekende partij en advocaat Kamille Kiebert, die loco advocaten Kristof Caluwaert en Mauro Gisgand verschijnt voor de verwerende partij,
zijn gehoord.
Eerste auditeur-afdelingshoofd Marijke Sterck heeft een met dit
arrest eensluidend advies gegeven.
Er is toepassing gemaakt van de bepalingen op het gebruik der
talen, vervat in titel VI, hoofdstuk II, van de wetten op de Raad van State, gecoördineerd op 12 januari 1973.
III. Feiten
De Raad voor betwistingen inzake studievoortgangsbeslissingen
heeft in het bestreden arrest de volgende samenvatting van de feiten gegeven:
“De verzoekende partij is tijdens het academiejaar 2023-2024 ingeschreven
in de opleidingen ‘Educatieve master of Science in de talen’ en ‘Bachelor
of Linguistics and Literary Studies’.
In november 2023 krijgt de verzoekende partij toestemming om het keuzeopleidingsonderdeel ‘Tekstrevisie’ te volgen. Tijdens het academiejaar
wordt dit opleidingsonderdeel evenwel geschrapt als keuzeopleidingsonderdeel binnen de opleiding ‘Educatieve master of Science in de talen’.
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.708
IX-10.700-2/16
Op 20 februari 2024 dient de verzoekende partij een aanvraag in om het
opleidingsonderdeel ‘Théorie et pratique de la rhétorique’ te mogen volgen
aan een andere hogeronderwijsinstelling en dit te laten opnemen in het contract van haar geïndividualiseerd traject bij de verwerende partij.
Op 14 maart 2024 laat de studietrajectbegeleider weten dat de verzoekende
partij geen toelating krijgt om dit opleidingsonderdeel op te nemen. Met
een e-mail van 21 maart 2024 bevestigt de voorzitter van de opleiding aan
de verzoekende partij dat er geen toestemming is om het opleidingsonderdeel op te nemen als onderdeel van het diplomacontract […].
De verzoekende partij schrijft zich toch in voor het opleidingsonderdeel aan
de andere hogeronderwijsinstelling, volgde de lessen en behaalde uiteindelijk een examenresultaat van 16 op 20.
De verzoekende partij stelt op 11 juli 2024 beroep in bij de interne beroepsinstantie van de onderwijsinstelling. Op 30 juli 2024 verklaart de beroepsinstantie het intern beroep ongegrond.
Tegen deze beslissing stelt de verzoekende partij op 7 augustus 2024 een
beroep in bij de Raad. Met een arrest van 30 oktober 2024 met nummer
RSTVB-2425-0250 vernietigt de Raad de beslissing van 30 juli 2024 en
legt hij aan de interne beroepsinstantie op een nieuwe beslissing te nemen.
De interne beroepsinstantie neemt vervolgens op 28 november 2024 een
nieuwe beslissing en verwerpt opnieuw het intern beroep van de verzoekende partij. Ze motiveert haar beslissing als volgt:
‘…
De student omschrijft zijn belang bij het beroep als volgt:
‘Ik vraag een uitzonderlijke laattijdige inschrijving van
het behaalde ULB-vak in mijn masterprogramma opdat
ik de nodige studiedagen kan opvragen aan mijn werkgever teneinde mijn herexamens te kunnen bijwonen en zo
mijn jaar te kunnen redden in tweede zit’.
De student heeft zijn belang omschreven in zijn beroepschrift. De
betrachting van het beroep bij de interne beroepscommissie bestaat
erin om zijn ‘herexamens te kunnen bijwonen en zo (zijn) jaar te
kunnen redden in tweede zit’. Met deze omschrijving heeft de student zelf de grenzen van de rechtsstrijd, en dus van zijn belang, getrokken. Er is voor een student geen stelplicht om zijn belang bij het
beroep in het beroepschrift te omschrijven of toe te lichten. Echter,
doet een student zulks wel, dan heeft hij daarmee zelf de contouren
geschetst waarom het hem te doen is en moet – minstens mag – de
interne beroepscommissie met die door de student vastgelegde
grenzen van het debat in de administratieve beroepsprocedure rekening houden.
Er is geen enkele mogelijkheid meer dat de student nog de nodige
studiedagen kan opvragen aan zijn werkgever om zijn examens in
de tweede zittijd te kunnen bijwonen. Bovendien blijkt dat de student in de tweede zittijd van 2023-24 aan alle examens van de
tweede zittijd van zowel zijn bacheloropleiding als educatieve
masteropleiding hééft deelgenomen, met uitzondering van het opleidingsonderdeel ‘Professioneel leraarschap’. De student was
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.708
IX-10.700-3/16
namelijk, in toepassing van artikel 119 van het OER, uitgesloten
van de stage. De R.Stvb heeft bij arrest van 25 september 2024 met
nr. RSTVB-2425-0097 geoordeeld dat de stopzetting van de stage,
waartoe bij toepassing van artikel 119 van het OER was besloten en
die volgens de student verklaart waarom hij niet heeft voldaan aan
zijn bindende voorwaarden, terecht was omwille van ‘een ongepaste communicatie’ die de student hanteert. De R.Stvb. spreekt
over ‘een ongepaste, defensieve, aanvallende of respectloze communicatiestijl’. Die ongepaste communicatiestijl werd volgens de
R Stvb gebezigd zowel ten aanzien van de leidinggevenden van de
student als ten aanzien van de collega’s en de scholieren.
In het arrest wordt uitdrukkelijk gemotiveerd dat de student omwille
van de voornoemde omstandigheid blijk heeft gegeven van een ongeschiktheid voor de uitoefening van het beroep waartoe de opleiding die hij volgt, hem opleidt.
Een gebeurlijke hervorming van de bestreden beslissing kan de student bijgevolg het door hem nagestreefde voordeel niet meer opleveren. Hij kan geen studiedagen voor de tweede zittijd van 2023-24
meer aanvragen bij zijn werkgever én hij heeft deelgenomen aan
alle examens van die zittijd, met uitsluiting van het opleidingsonderdeel waarvoor hij was uitgesloten.
Ten overvloede geeft de interne beroepscommissie nog mee dat de
student in academiejaar 2024-25 niet is ingeschreven aan de VUB,
gelet op de studievoortgangsbeslissing ‘inschrijving niet toegelaten’, die werd opgelegd en waartegen het beroep werd verworpen
door de interne beroepscommissie bij beslissing van 21 oktober
2024. Tegen die beslissing heeft de student wel extern beroep ingesteld bij de R.Stvb.
IV. Besluit
Het beroep wordt verworpen. De bestreden beslissing wordt bevestigd, op grond van de hierboven vermelde motivering
…’
Dat is de bestreden beslissing die met een e-mail van 28 november 2024 is
meegedeeld aan de verzoekende partij.”
Met het thans bestreden arrest verwerpt de Raad voor betwistingen inzake studievoortgangsbeslissingen verzoekers beroep.
IV. Niet-toelaatbaarheid van sommige middelen
Bij beschikking nr. 16.416 van 4 september 2025 is het cassatie-
beroep toelaatbaar verklaard, met uitzondering van het eerste, het vierde, het vijfde,
het zevende, het achtste en het negende middel. Die middelen worden bijgevolg
niet onderzocht.
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.708
IX-10.700-4/16
V. Onderzoek van de overige middelen
A. Tweede middel
Uiteenzetting van het middel
Het tweede middel is afgeleid uit een schending van het gezag
van gewijsde en wordt als volgt door verzoeker samengevat:
“De herstelbeslissing van verwerende partij berust op een nieuw motief en
miskent zodoende het gezag van gewijsde van het vernietigingsarrest dat
gebaseerd is op een geheel ander motief, waardoor die herstelbeslissing in
wezen een nieuwe beslissing vormt.”
Voorts luidt het in het inleidend verzoekschrift:
“Het bestreden arrest van de Raad voor Betwistingen inzake Studievoortgangsbeslissingen bevestigt een inhoudelijk gewijzigde beslissing die door
de verwerende partij als een herstelbeslissing wordt voorgesteld, hoewel
het motief in de herstelbeslissing van de verwerende partij fundamenteel
verschilt van het motief uit haar eigen eerste beslissing: van extra studielast
naar gebrek aan persoonlijk belang.
Aldus wordt het gezag van gewijsde van het vernietigingsarrest van de
Raad voor Betwistingen inzake Studievoortgangsbeslissingen, dat helemaal rust op het motief van de eerste beslissing van de verwerende partij,
miskend nu het motief in de herstelbeslissing losstaat van het motief in het
vernietigingsarrest. In casu is er dan ook geen sprake van een herstelhandeling, maar van een nieuwe beslissing op basis van een ander motief dat
een andere rechtsgrond inhoudt wat niet strookt met het rechtskader van
een herstelbeslissing. Derhalve mag een herstelprocedure niet worden ingezet ter dienste van een nieuwe weigering op een geheel gewijzigde grondslag zonder rekening te houden met de rechterlijke uitspraak en de motieven van het betrokken vernietigingsarrest dat strekt tot herstel van de vastgestelde onwettigheid.”
6.
In de memorie van wederantwoord betoogt verzoeker dat de
Raad voor betwistingen inzake studievoortgangsbeslissingen met zijn nieuwe
rechtsbeoordeling uit hoofde van gewijzigde omstandigheden een grondmotief heropende dat door zijn eerste arrest van 30 oktober 2024 reeds juridisch definitief
was afgesloten, namelijk het argument in verband met de studieverlofdagen
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.708
IX-10.700-5/16
uiteengezet in de beslissing van 21 maart 2024 van “de voorzitter van MILO”. In
het arrest van 30 oktober 2024 wordt overwogen dat laatstgenoemde beslissing uit
het rechtsverkeer is verdwenen en vervangen door de beslissing van de beroepsinstantie van 30 juli 2024. Op deze wijze bevestigt het arrest van 30 oktober 2024
dat het argument omtrent de studieverlofdagen juridisch ongeldig is verklaard. Het
bestreden arrest heeft een rechtspunt, dat ingevolge het dispositief van het arrest
van 30 oktober 2024 definitief was beoordeeld en ipso facto uit de rechtsorde was
verdwenen, alsnog opnieuw ter discussie gesteld en zelfs als dragend motief bevestigd, hoewel het geen rechtskracht meer had als weigeringsgrond.
Voorts betoogt verzoeker dat bepaalde feitelijke informatie niet
consequent en adequaat werd overgenomen uit het arrest van 30 oktober 2024 en
dat de Raad voor betwistingen inzake studievoortgangsbeslissingen in zijn feitelijke uiteenzetting van zijn herstelarrest afwijkt van de vaststellingen die in zijn
vorige arrest onherroepelijk werden bepaald.
Tot slot stelt verzoeker dat hij zijn actueel en concreet belang ex
nunc ondubbelzinnig heeft herbevestigd en nader afgebakend in de herstelprocedure voor de Raad voor betwistingen inzake studievoortgangsbeslissingen.
Beoordeling
Het gezag van gewijsde van een vernietigingsarrest van de Raad
voor betwistingen inzake studievoortgangsbeslissingen strekt zich enkel uit tot het
dictum en de onverbrekelijk met het dictum verbonden motieven. Wat de gevolgen
zijn van een vernietigingsarrest moet niet alleen in het licht van het dictum ervan
worden uitgemaakt, maar mede in het licht van de vernietigingsmotieven. Die vernietigingsmotieven zijn de onwettigheden die in de aangevoerde en gegrond bevonden middelen werden vastgesteld.
Deze onwettigheden mogen bij het overdoen van dezelfde beslissing niet opnieuw worden begaan, op straffe van schending van het gezag van
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.708
IX-10.700-6/16
gewijsde van het vernietigingsarrest. Op die manier beperken ze de handelsruimte
waarover de overheid bij dit overdoen nog beschikt.
Een vernietigingsarrest zoals is gewezen op 30 oktober 2024 tussen de huidige partijen, plaatst die partijen niet vroeger terug in de procedure dan
op het punt waarop de in het arrest vastgestelde onwettigheid werd begaan.
Wel dient de interne beroepsinstantie bij het nemen van een
nieuwe beslissing rekening te houden met de feitelijke omstandigheden zoals ze
zich voordoen op het ogenblik van het nemen van de herstelbeslissing.
De Raad voor betwistingen inzake studievoortgangsbeslissingen
vernietigt in zijn arrest van 30 oktober 2024 een beslissing van de beroepsinstantie
van de verwerende partij van 30 juli 2024. Hij overweegt daartoe dat de beroepsinstantie “het zorgvuldigheidsbeginsel en het materieel motiveringsbeginsel [heeft]
geschonden omdat ze er ten onrechte van uitging dat de opname van het extern
opleidingsonderdeel in het curriculum van de verzoekende partij haar verdere
slaagkansen in de Educatieve Master zou hypothekeren”.
Dit arrest verplicht de beroepsinstantie ertoe om zich opnieuw
uit te spreken over het administratief beroep van verzoeker.
De beroepsinstantie beslist ditmaal op 28 november 2024 dat een
inwilliging van het beroep verzoeker geen voordeel meer kan opleveren, eensdeels,
omdat hij geen studiedagen voor de tweede examenperiode van 2023-2024 meer
kan aanvragen bij zijn werkgever en, anderdeels, omdat hij heeft deelgenomen aan
alle examens van die examenperiode, met uitsluiting van het opleidingsonderdeel
waarvoor hij was uitgesloten. De beroepsinstantie ontzegt aldus, met andere woorden, verzoeker een actueel belang bij het beroep.
De beroepsinstantie beslist op 28 november 2024 om het beroep
van verzoeker opnieuw te verwerpen, maar nu wegens een ánder motief dan
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.708
IX-10.700-7/16
wanneer zij dit deed met haar beslissing van 30 juli 2024. De beroepsinstantie
steunt daarbij bovendien op feitelijke omstandigheden die zich na het vernietigingsarrest hebben voorgedaan.
De beroepsinstantie neemt daarbij geen beslissing over een in het
vroegere arrest al definitief beslecht geschilpunt dat zij in haar navolgende herstelbeslissing zou moeten respecteren, op gevaar anders de gevolgen van het eerste
arrest ongedaan te maken.
De Raad voor betwistingen inzake studievoortgangsbeslissingen
heeft dan ook terecht besloten dat de beroepsinstantie het gezag van gewijsde van
het arrest van 30 oktober 2024 niet heeft miskend.
De – overigens nieuwe – opmerkingen van verzoeker in de me-
morie van wederantwoord over het zogenaamde “verlofdagenmotief”, de overname van feitelijke gegevens in het arrest en het voortdurend belang van verzoeker
zijn vreemd aan het in het middel aangevoerde gezag van gewijsde. Ten overvloede
merkt de Raad van State op dat de Raad voor betwistingen inzake studievoortgangsbeslissingen in zijn arrest van 30 oktober 2024 over de beslissing van
21 maart 2024 enkel heeft vastgesteld dat die is vervangen door de beslissing van
de beroepsinstantie en er niet inhoudelijk de conclusies aan heeft gehecht die verzoeker erin lijkt te lezen.
Het middel, voor zover ontvankelijk, is ongegrond.
B. Derde middel
Uiteenzetting van het middel
Het derde middel is geput uit de schending van “het gelijkheids-
beginsel” en luidt samengevat:
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.708
IX-10.700-8/16
“verwerende partij handelde ongelijk in twee parallelle herstelprocedures
na vernietigingsarresten van de Raad voor Betwistingen inzake Studievoortgangsbeslissingen. In het andere arrest RSTVB-2425-0800 werd het
motief van het vernietigingsarrest gehonoreerd zoals wettelijk voorgeschreven, terwijl in het bestreden arrest RSTVB-2425-0796 het motief werd gewijzigd. Beide zaken verschenen bovendien op dezelfde zittingsdag en werden behandeld door dezelfde samenstelling van de Kamer.”
Verzoeker licht als volgt het middel nog nader toe in het inleidend verzoekschrift:
“In een ander arrest RSTVB-2425-0800 uitgesproken en gepubliceerd op
dezelfde datum als het voorliggende bestreden arrest RSTVB-2425-0796 –
met betrekking tot een medestudent uit dezelfde onderwijsinstelling als de
verzoekende partij – dat tevens op dezelfde zittingsdag d.d. 28 mei 2025
evenals door dezelfde samenstelling van de Kamer van de Raad voor Betwistingen inzake Studievoortgangsbeslissingen werd behandeld, blijkt dat
de verwerende partij in die betreffende herstelbeslissing zelf expliciet aangeeft dat het behoud van de motieven uit een vernietigingsarrest een strikte
voorwaarde vormt bij een herstelprocedure:
‘In overeenstemming met het gezag van gewijsde (…) De interne
beroepscommissie gaat nu over tot het onderzoek dat haar door de
R.Stvb. is opgedragen, daarbij rekening houdende met de motieven
van het (vernietigings)arrest’ (stuk 9, pp. 3-4)
Deze formele erkenning van het recht in een parallel lopend dossier, maar
de miskenning ervan in het bestreden arrest getuigt van een ongelijke
rechtsbedeling. Dit is strijdig met art. 14 EVRM; artt. 10, 11 en 24, § 4
Grondwet evenals art. II.276, § 1 Codex Hoger Onderwijs.”
13.
In de memorie van wederantwoord betoogt verzoeker dat uit ar-
tikel II.292, § 2, CHO volgt:
“dat, na een vernietigingsarrest geen nieuwe interne beroepsprocedure
meer kan worden ingesteld, aangezien enkel de reeds beoordeelde rechtspunten, voortvloeiend uit die uitspraak, dienen te worden geëerbiedigd. Een
herstelprocedure leent zich naar haar aard bovendien niet tot een gedifferentieerde rechtsinterpretatie: haar decretale grondslag vereist immers een
uniforme toepassing van dezelfde procedurele rechtsvraag in alle hersteldossiers, te weten de correcte implementatie van artikel II.292, § 2 CHO in
samenhang gelezen met het gezag van gewijsde.”
De gesignaleerde ongelijkheid in twee gelijktijdig behandelde
dossiers betreft volgens verzoeker geen feitelijk onderscheid in dossiers, maar een
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.708
IX-10.700-9/16
inconsistentie in rechtsopvatting bij de toepassing van een identieke decretale
rechtsnorm, “met imminente rechtsgevolgen in het bestreden arrest”.
Beoordeling
Artikel 14 EVRM waarborgt het genot van de in dat verdrag ver-
melde rechten “zonder enig onderscheid op welke grond ook”.
Verzoeker licht niet specifiek toe hoe deze bepaling door het bestreden arrest wordt geschonden. Hij brengt deze bepaling zelfs geheel niet meer
ter sprake in de memorie van wederantwoord, die nochtans de vorm moet hebben
van een samenvattende memorie op grond waarvan de Raad van State uitspraak
moet doen luidens artikel 14 van het cassatieprocedurereglement.
In zoverre is het middel onontvankelijk.
15.1.
Verzoeker verwijt de eerste rechter niet dat hij een verkeerde
toepassing heeft gemaakt van de artikelen 10, 11 en 24, § 4, van de Grondwet bij
de beoordeling van de voor hem bestreden bestuurshandeling, maar wel dat hij in
het hier bestreden arrest anders heeft geoordeeld dan in een ander, dezelfde dag
uitgesproken arrest en om die reden “het gelijkheidsbeginsel” schendt.
15.2.
De aangevoerde grondwetsbepalingen zijn gericht tot de wetge-
vende en de uitvoerende macht en betreffen niet de rechterlijke beslissingen als
zodanig. De rechter moet de hem voorgelegde geschillen beslechten aan de hand
van de bestaande rechtsregels en algemene rechtsbeginselen. De rechter die gedingvoerende partijen niet gelijk behandelt of identieke rechtsvragen niet op gelijke wijze beoordeelt, miskent mogelijk bepaalde procedurele of inhoudelijke regels en beginselen, doch niet de artikelen 10 en 11 of 24, § 4, van de Grondwet.
Het middel kan in zoverre dan ook niet tot cassatie leiden.
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.708
IX-10.700-10/16
Artikel II.276 CHO, dat de gelijke behandeling van de studenten
waarborgt, staat gerangschikt onder de “Algemene rechtsbeginselen” in de Codex
Hoger Onderwijs. Het artikel is niet gericht aan de Raad voor betwistingen inzake
studievoortgangsbeslissingen die oordeelt als rechtscollege. Verzoeker brengt deze
bepaling daarenboven geheel niet meer ter sprake in de memorie van wederantwoord, die nochtans de vorm moet hebben van een samenvattende memorie op
grond waarvan de Raad van State uitspraak moet doen luidens artikel 14 van het
cassatieprocedurereglement.
In zoverre is het middel onontvankelijk.
Voor zover verzoeker in de memorie van wederantwoord voor
het eerst artikel II.292, § 2, CHO in zijn betoog betrekt, is het middel nieuw en
bijgevolg onontvankelijk.
Het middel wordt verworpen.
C. Zesde middel
Uiteenzetting van het middel
Het zesde middel, “Schending van het wettigheidsbeginsel door
ultra vires handelen” wordt in het inleidend verzoekschrift zo samengevat:
“De Raad voor Betwistingen inzake Studievoortgangsbeslissingen overschrijdt zijn discretionaire bevoegdheid door in het bestreden arrest inhoudelijke kritiek van de verzoekende partij te eisen op een nieuw motief, terwijl de onderwijsinstantie – die daar wel toe bevoegd is – geen enkele mogelijkheid tot verweer heeft geboden op de motiefwijziging.”
En als volgt nader toegelicht:
“De Raad voor Betwistingen inzake Studievoortgangsbeslissingen heeft
zijn discretionaire bevoegdheid inzake wettigheidstoetsing overschreden
door in het bestreden arrest te oordelen over het gebrek aan inhoudelijke
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.708
IX-10.700-11/16
reactie van de verzoekende partij op het gewijzigde motief in de herstelbeslissing, terwijl die beoordeling exclusief voorbehouden is aan de interne
beroepsinstantie van de onderwijsinstelling.
Het bestuursrechtscollege mag dienaangaande onder geen beding eisen dat
de verzoekende partij in haar externe beroep een inhoudelijk standpunt inneemt over een nieuw motief waarvoor haar zelfs nooit een gelegenheid tot
weerwoord werd geboden.
Door desalniettemin te oordelen dat verzoekende partij het onrechtmatig
gewijzigde motief van de verwerende partij niet inhoudelijk heeft weerlegd,
legt de Raad voor Betwistingen inzake Studievoortgangsbeslissingen impliciet een inhoudelijke beoordelingsplicht op die [hem] wettelijk niet toekomt.
Wat de Raad voor Betwistingen inzake Studievoortgangsbeslissingen wél
binnen zijn discretionaire bevoegdheden – hetzij ambtshalve – had moeten
onderzoeken, maar ten onrechte heeft nagelaten, is of de verzoekende partij
procedureel in de mogelijkheid werd gesteld zich te verdedigen tegen het
gewijzigde motief, conform het beginsel van hoor en wederhoor.”
20.
In de memorie van wederantwoord wijst verzoeker erop dat ar-
tikel 44/1, tweede lid, van het decreet van 4 april 2014 ‘betreffende de organisatie
en de rechtspleging van sommige Vlaamse bestuursrechtscolleges’ “bepaalt dat de
Raad voor Betwistingen inzake Studievoortgangsbeslissingen ten enenmale geen
enkele rol mag uitoefenen in de inhoudelijke beoordeling van een studievoortgangsbeslissing”. Deze decretale bepaling beperkt de bevoegdheid van een bestuursrechtscollege tot uitsluitend de toetsing van de wettigheid van een studievoortgangsbeslissing, zonder zelf in de plaats te treden van de beoordelende onderwijsinstantie. Inhoudelijke kritiek op een (nieuw) motief mag bijgevolg niet
worden verwacht in hoofde van verzoeker aangezien de Raad voor betwistingen
inzake studievoortgangsbeslissingen de beoordeling niet ten gronde mag overdoen
zoals een beroepsinstantie binnen een georganiseerd administratief beroep.
Ook strekt artikel II.292, § 2, CHO louter tot het herstel van de
door de Raad voor betwistingen inzake studievoortgangsbeslissingen vastgestelde
onwettigheid “weshalve een nieuwe inhoudelijke beroepsfase geen deel meer uitmaakt van een herstelprocedure”. Uit deze bepaling volgt dat een herstelprocedure
niet voorziet in een nieuwe mogelijkheid tot verdediging ten behoeve van verzoeker waardoor een inhoudelijk verweer ex lege uitgesloten is. Reeds om die reden
kan de terechtwijzing in het bestreden arrest, omtrent het ontbreken van
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.708
IX-10.700-12/16
inhoudelijke kritiek op het nieuwe motief van de herstelbeslissing, geen stand houden. Vervolgens vormt dit geen nieuw middel, maar een processuele handeling in
cassatie als legitiem verweer op het bestreden arrest waarin verzoeker ten onrechte
een beweerd verzuim wordt tegengeworpen. Het uitblijven van inhoudelijke kritiek
is in deze context geen nalatigheid; a contrario strookt dit optreden ten volle met
artikel II.292, § 2, CHO.
Ten derde, zo stelt verzoeker, was het motief betreffende de studieverlofdagen reeds formeel uit het rechtsverkeer verdwenen krachtens het arrest
van 30 oktober 2024. Door verzoeker alsnog te beoordelen op het ontbreken van
inhoudelijke kritiek op een motief dat van rechtswege opgeheven was, overschrijdt
de Raad voor betwistingen inzake studievoortgangsbeslissingen zijn beoordelingsbevoegdheid en miskent hij het gezag van gewijsde van het arrest van 30 oktober
2024 door kritiek te verwachten op een motief dat zelfs geen onderdeel meer mocht
uitmaken van de rechtsverhouding.
Met zijn kritiek heeft de Raad voor betwistingen inzake studievoortgangsbeslissingen zich “gevolglijk” niet beperkt tot een wettigheidstoets,
maar “heeft hij zich vergrepen aan een inhoudelijke herbeoordeling – of op zijn
minst, al dan niet impliciet, verondersteld dat [verzoeker] gehouden was daaraan
deel te nemen waarbij de procesrechtelijke verantwoordelijkheid onterecht naar
[verzoeker] is verschoven”.
Ter conclusie, zo stelt verzoeker:
“is er sprake van een overschrijding van bevoegdheid (ultra vires), in strijd
met:
- Artikel 44/1 van het decreet van 4 april 2014 betreffende de organisatie
en de rechtspleging van sommige Vlaamse bestuursrechtscolleges dat een
inhoudelijke beoordeling door de Raad voor Betwistingen inzake Studievoortgangsbeslissingen van rechtswege uitsluit;
- Artikel II.292, § 2 van de Codex Hoger Onderwijs dat niet voorziet in
een mogelijkheid tot inhoudelijke kritiek (verdediging) aan de kant van de
verzoekende partij in het kader van een herstelprocedure; en is tevens in
strijd met:
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.708
IX-10.700-13/16
- Het gezag van gewijsde door inhoudelijke kritiek te verwachten ten aanzien van een motief dat reeds uit het rechtsverkeer is verdwenen ingevolge
het betrokken vernietigingsarrest nr. RSTVB-2425-0250. (cf. tweede middel).”
Beoordeling
In zoverre in het middel de schending wordt aangevoerd van “het
wettigheidsbeginsel” zonder aan te wijzen welke wet hiermee wordt overtreden,
mist het middel de door artikel 14, § 2, RvS-wet vereiste nauwkeurigheid en is het
niet ontvankelijk.
Artikel 44/1 van het decreet van 4 april 2014 ‘betreffende de or-
ganisatie en de rechtspleging van sommige Vlaamse bestuursrechtscolleges’ en artikel II.292, § 2, CHO worden slechts voor het eerst aangevoerd in de memorie van
wederantwoord. In zoverre is het middel niet ontvankelijk.
De schending van het gezag van gewijsde is slechts voor het
eerst aangevoerd in de memorie van wederantwoord.
In zoverre is het middel evenmin ontvankelijk. Ten overvloede
mag ook de Raad van State verwijzen, zoals ook verzoeker het doet, naar het
tweede middel.
Dat verzoeker in zijn beroep bij de Raad voor betwistingen in-
zake studievoortgangsbeslissingen geen inhoudelijke kritiek levert op de motieven
van de beroepen beslissing is een feitelijke vaststelling, die verzoeker overigens
niet tegenspreekt.
In de mate dat verzoeker hieruit afleidt dat de eerste rechter hem
verplicht inhoudelijk te reageren, geeft hij een verkeerde lezing aan het arrest.
In zoverre mist het middel feitelijke grondslag.
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.708
IX-10.700-14/16
Nu verzoeker geen inhoudelijke kritiek heeft geleverd op de mo-
tieven van de beroepen beslissing, overschrijdt de Raad voor betwistingen inzake
studievoortgangsbeslissingen niet zijn bevoegdheid – nog daargelaten dat verzoeker nalaat een wettelijke bepaling aan te voeren die de opdrachten van de Raad
voor betwistingen inzake studievoortgangsbeslissingen bepaalt – door hieruit af te
leiden dat verzoeker die motieven niet heeft weerlegd.
In zoverre is het middel, voor zover ontvankelijk, ongegrond.
Zoals reeds is vastgesteld in de beschikking over de toelaatbaar-
heid, heeft verzoeker in zijn beroepschrift bij de Raad voor betwistingen inzake
studievoortgangsbeslissingen niet de schending van het hoorrecht aangevoerd. Hij
mag de rechter dan ook niet verwijten dat hij zich daarover niet heeft uitgesproken.
In zoverre kan het middel niet tot cassatie leiden.
Het middel, voor zoveel als ontvankelijk, is ongegrond.
BESLISSING
-
De Raad van State verwerpt het cassatieberoep.
-
De verzoekende partij wordt verwezen in de kosten van het cassatieberoep,
begroot op een rolrecht van 200 euro en een rechtsplegingsvergoeding van
154 euro, die verschuldigd is aan de verwerende partij.
-
Bij de publicatie van dit arrest door de Raad van State wordt de identiteit
van de verzoekende partij niet bekendgemaakt.
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.708
IX-10.700-15/16
Dit arrest is uitgesproken te Brussel, op negentien mei tweeduizend zesentwintig,
door de Raad van State, IXe kamer, samengesteld uit:
Geert Van Haegendoren,
kamervoorzitter,
Jurgen Neuts,
staatsraad,
Jim Deridder,
staatsraad,
bijgestaan door
Tiny Temmerman,
griffier.
De griffier
De voorzitter
Tiny Temmerman
Geert Van Haegendoren
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.708
IX-10.700-16/16