Conseil d'État de Belgique — Raad van State — ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.840 (2026-05-28)
Samenvatting (NL) :
Arrest nr 266.840 van 28 mei 2026 Overheidsopdrachten en openbare werken
- Overheidsopdrachten Beslissing : Verwerping Inwilliging tussenkomst
--- TEXTE INTÉGRAL DE L'ARRÊT ---
RAAD VAN STATE, AFDELING BESTUURSRECHTSPRAAK
VOORZITTER VAN DE XIVe KAMER
ARREST
nr. 266.840 van 28 mei 2026
in de zaak A. 248.017/XIV-40.161
In zake:
de NV I.
bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaten Virginie Dor, Youri Musschebroeck en Laetitia Raux
kantoor houdend te 1170 Brussel
Terhulpsesteenweg 178
bij wie woonplaats wordt gekozen
tegen:
de VLAAMSE GEMEENSCHAP
bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaten Barteld Schutyser en Emma Renglé
kantoor houdend te 1050 Brussel
Louizalaan 99
bij wie woonplaats wordt gekozen
Tussenkomende partijen:
- de NV Y.
bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaten Gitte Laenen en Benjamin Gorrebeeck
kantoor houdend te 2800 Mechelen
Antwerpsesteenweg 16-18
bij wie woonplaats wordt gekozen
- B., NV van publiek recht
bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaat Mattias Van Schel
kantoor houdend te 1050 Brussel
Louizalaan 480
bij wie woonplaats wordt gekozen
-------------------------------------------------------------------------------------------------I. Voorwerp van de vordering
De vordering, ingesteld op 30 april 2026, strekt tot schorsing bij
uiterst dringende noodzakelijkheid van de tenuitvoerlegging van “de beslissing van
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.840
XIV-40.161-1/36
het Facilitair Bedrijf d.d. 6 april 2026 […] om in het kader van de
‘Raamovereenkomst voor aanneming van Diensten - Raamovereenkomsten voor
het
digitaliseren
van
(bestuurs)documenten’
(Bestek
nr.
024/HFB/MPMO/124856), voor perceel 1 - Digitalisering van inkomende post, de
opdracht te gunnen volgens de volgende rangschikking:
- [nv Y.];
- [B.], nv van publiek recht […];
- [nv I.]”.
II. Verloop van de rechtspleging
Bij beschikking van 4 mei 2026 werd, in samenspraak met het
aangeduide lid van het auditoraat, de procedurekalender vastgesteld.
De verwerende partij heeft een nota en een administratief dossier
ingediend.
Met een verzoekschrift van 11 mei 2026 heeft de nv Y. gevraagd
om in het administratief kort geding te mogen tussenkomen.
Met een verzoekschrift van 11 mei 2026 heeft B., nv van publiek
recht, gevraagd om in het administratief kort geding te mogen tussenkomen.
De partijen zijn opgeroepen voor de terechtzitting, die heeft
plaatsgevonden op 20 mei 2026 om 11.00 uur.
Staatsraad Inge Vos heeft verslag uitgebracht.
Advocaat Laetitia Raux, die verschijnt voor de verzoekende
partij, advocaten Barteld Schutyser en Emma Renglé, die verschijnen voor de
verwerende partij, advocaat Benjamin Gorrebeeck, die verschijnt voor de eerste
tussenkomende partij en advocaat Mattias Van Schel, die verschijnt voor de tweede
tussenkomende partij, zijn gehoord.
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.840
XIV-40.161-2/36
Auditeur Lennard Michaux heeft een met dit arrest andersluidend
advies gegeven.
Er is toepassing gemaakt van de bepalingen op het gebruik der
talen, vervat in titel VI, hoofdstuk II, van de wetten op de Raad van State,
gecoördineerd op 12 januari 1973.
III. Feiten
3.1.
De verwerende partij schrijft een overheidsopdracht voor
diensten uit met als voorwerp ‘Raamovereenkomsten voor het digitaliseren van
(bestuurs)documenten’.
Als
plaatsingsprocedure
wordt
gekozen
voor
een
mededingingsprocedure met onderhandeling.
De opdracht omvat drie percelen:
Perceel 1: Digitalisering van inkomende post;
Perceel 2: Digitaliseringsprojecten voor (bestuurs)documenten specifiek in
het kader van omgeving;
Perceel 3: Digitaliseringsprojecten voor (bestuurs)documenten.
Elk perceel betreft een raamovereenkomst, met een looptijd van
3 jaar die éénmaal kan worden verlengd met een periode van 1 jaar.
Het voorliggende geschil heeft enkel betrekking op perceel 1,
waarvoor de maximale waarde van de opdracht over de ganse looptijd bepaald
wordt op 10.500.000 euro, exclusief btw.
).
De opdracht wordt nationaal en Europees bekendgemaakt.
3.2.
Met een beslissing van 26 september 2024 worden vijf
kandidaten, onder wie de verzoekende partij en de verzoekende partijen tot
tussenkomst, geselecteerd voor perceel 1 van de opdracht.
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.840
XIV-40.161-3/36
3.3.
Het bestek, dat op de opdracht van toepassing is, bepaalt dat de
opdracht zal worden gegund op basis van volgende gunningscriteria: ‘Kwaliteit
van de dienstverlening’ (45 punten), ‘Key accountteam’ (10 punten) en ‘Prijs’ (45
punten).
Het verloop van de plaatsingsprocedure wordt in deel I van het
bestek als volgt omschreven:
“2.1 INITIËLE OFFERTES
De inschrijvers dienen hun offertes in op basis van de informatie uit de
opdrachtdocumenten. De initiële offertes zullen vooreerst op hun
regelmatigheid worden gecontroleerd.
Vervolgens heeft de aanbestedende overheid de mogelijkheid om over te
gaan tot ofwel:
- de beoordeling van de offertes en gunning op basis van de initiële offertes;
- de onderhandelingen. In dit geval biedt de aanbestedende overheid
allereerst de mogelijkheid om de offertes, die met een substantiële
onregelmatigheid behept zijn, te regulariseren. Een laattijdig ingediende
offerte of een offerte die geen eerste inhoudelijke beoordeling mogelijk
maakt, kan echter niet worden geregulariseerd. Vervolgens gaat de
aanbestedende overheid over tot onderhandeling, ofwel:
a. met één of meerdere inschrijvers. In dit geval maakt de aanbestedende
overheid een voorlopige rangschikking van alle inschrijvers op basis van de
gunningscriteria (zie titel 2.3) en onderhandelt ze met één of meerdere van
de best gerangschikte inschrijver(s).
b. met alle inschrijvers, die een regelmatige offerte hebben ingediend
(desgevallend na regularisatie). In dit geval moet geen voorlopige
rangschikking worden gemaakt.
2.2 ONDERHANDELINGEN
Over een groot deel van de bepalingen relevant voor de uitvoering van de
Opdracht kan worden onderhandeld. Indien er over een van deze bepalingen
onderhandeld wordt, kan de Aanbestedende overheid aan alle (resterende)
Inschrijvers vóór het indienen van de definitieve offerte een aangepaste
versie van desbetreffend opdrachtdocument bezorgen. Bepalingen die bij het
indienen van de definitieve offerte in de opdrachtdocumenten opgenomen
zijn, worden geacht onherroepelijk en definitief aanvaard te zijn door de
Inschrijver in het kader van deze Opdracht. De Inschrijver heeft de
mogelijkheid om aan te geven over welke elementen hij wil onderhandelen
door een document toe te voegen aan de initiële offerte (zie titel 4.6). De
Inschrijver kan tijdens de onderhandelingen geen opmerkingen formuleren
bij andere bepalingen dan degene die hij opgenomen heeft in dit document.
Het initiatief om te onderhandelen over de aan te dragen elementen blijft te
allen tijde bij de aanbestedende overheid.
De aanbestedende overheid onderhandelt met één of meerdere inschrijvers.
De aanbestedende overheid heeft de mogelijkheid om de onderhandelingen
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.840
XIV-40.161-4/36
te laten verlopen in opeenvolgende fasen, zodat het aantal inschrijvers
waarmee de aanbestedende overheid onderhandelt wordt beperkt door
toepassing van de gunningscriteria. De inschrijvers waarmee niet langer
onderhandeld wordt na toepassing van de gunningscriteria, worden in de
‘wachtkamer’ geplaatst. De Aanbestedende overheid heeft de mogelijkheid
om één of meerdere inschrijvers uit de wachtkamer te halen om deze opnieuw
in de onderhandelingen te betrekken.
In het kader van de onderhandelingsgesprekken voor perceel 1 kunnen één
of meerdere inschrijvers worden gevraagd om tijdens een
onderhandelingsgesprek ook een toelichting of demonstratie te geven van het
aangeboden softwarepakket m.i.v. de wijze waarop de gedigitaliseerde
poststukken bij de Besteller zullen worden aangeleverd.
Wanneer de aanbestedende overheid de onderhandelingen wenst af te sluiten,
stelt zij de resterende inschrijvers daarover in kennis. Met resterende
inschrijver wordt bedoeld de inschrijvers waarmee de aanbestedende
overheid op dat ogenblik nog onderhandelingen voert. Deze resterende
inschrijvers worden uitgenodigd om een definitieve offerte in te dienen.
De aanbestedende overheid kan tijdens de loop van de onderhandelingen
aangeven hoe de aangepaste offertes moeten worden ingediend. De indiening
van de definitieve offertes zal steeds via e-Procurement verlopen (zie titel 5.3
voor meer informatie).
Over de definitieve offerte kan niet meer onderhandeld worden. Indien een
definitieve offerte substantieel onregelmatig is, is regularisatie hiervan niet
mogelijk.
[…]”.
In deel II ‘uitvoeringsbepalingen’ van het bestek wordt onder
punt I.4 een overzicht gegeven van de ‘Toepasselijke Wetgeving’. Punt 1.4.3
‘Gegevensbescherming’ luidt als volgt:
“Onder gegevensbeschermingsregelgeving wordt onder meer, maar niet
uitsluitend, het volgende begrepen:
• Wet van 13 juni 2005 betreffende de elektronische communicatie;
• Decreet van 18 juli 2008 betreffende het elektronische bestuurlijke
gegevensverkeer (hierna: e-govdecreet).
• Verordening (EU) 2016/679 van het Europees Parlement en de Raad van
27 april 2016 betreffende de bescherming van natuurlijke personen in
verband met de verwerking van persoonsgegevens en betreffende het vrije
verkeer van die gegevens en tot intrekking van Richtlijn 95/46/EG (algemene
verordening gegevensbescherming), waaronder ook begrepen alle
overwegingen;
• Wet van 30 juli 2018 betreffende de bescherming van natuurlijke personen
met betrekking tot de verwerking van persoonsgegevens.
• Elke gerechtelijke of administratieve interpretatie van deze teksten, alle
richtsnoeren,
aanbevelingen,
goedgekeurde
gedragscodes
of
certificeringsmechanismen uitgegeven door een bevoegde toezichthoudende
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.840
XIV-40.161-5/36
autoriteit, zoals deze van kracht en van toepassing zijn, en, indien van
toepassing, van tijd tot tijd gewijzigd of vervangen. Onder toezichthoudende
autoriteit worden onder meer, maar niet uitsluitend, verstaan: EDPB, GBA,
VTC.”
Punt 1.5.2 ‘Verwerking persoonsgegevens’ van voormeld deel II
van het bestek bepaalt:
“1.5.2.1 KWALIFICATIES EN VERPLICHTINGEN
Bij uitvoering van Bestellingen kan het noodzakelijk blijken dat de
Deelnemer persoonsgegevens (d.w.z. alle gegevens over een
geïdentificeerde of identificeerbare natuurlijke personen) verwerkt (o.a.
verzamelen, bewaren en overdragen van persoonsgegevens).
In het kader van de uitvoering van Bestellingen verbinden de Deelnemers,
alsook de Aanbestedende overheid en de Bestellers zich er in elk geval toe
de gegevensbeschermingsregelgeving na te leven (zie titel 1.4.3). Elke daad
van verwerking van persoonsgegevens toegestaan in het kader van de
Raamovereenkomst, of de uitvoering van Bestellingen, dient te gebeuren met
inachtname van deze gegevensbeschermingsregelgeving.
[…]”.
Wat de plaatsing van bestellingen op grond van de
raamovereenkomst voor perceel 1 van de opdracht betreft, bepaalt punt 3.1. van
deel II van het bestek:
“Bestellingen met een geraamd bedrag gelijk aan of lager dan € 250.000,
excl. btw worden geplaatst via een cascadesysteem, m.u.v. complexe
bestellingen. De Deelnemers worden in cascade uitgenodigd om een
Bestelling uit te voeren. De eindrangschikking bij gunning van de
Raamovereenkomst bepaalt de volgorde van de Deelnemers in de cascade
voor het perceel.
[…]
Bestellingen met een geraamd bedrag hoger dan € 250.000, excl. btw, én
complexe Bestellingen worden geplaatst via een mini-competitie. De
Besteller organiseert de mini-competitie.
[…]”.
In deel III ‘technische bepalingen’ van het bestek dat op perceel
1 van de opdracht van toepassing is, wordt het voorwerp van perceel 1 als volgt
nader omschreven:
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.840
XIV-40.161-6/36
“In het kader van deze dienstverlening zal de Dienstverlener de poststukken
van een Besteller dagelijks ontvangen. Na ontvangst van de poststukken staat
de opdrachtnemer onder andere in voor:
- het openen van de poststukken, indien ze geopend mogen worden;
- De omzetting van een fysiek poststuk naar digitaal:
- De registratie van de vereiste metadata;
- Correctiestappen;
- Fysiek afleveren van de poststukken en andere post en/of vernietiging van
de gedigitaliseerde poststukken (indien gedigitaliseerd is met het oog op
vervanging);
[…]”.
3.4.
Vier van de vijf geselecteerde kandidaten, onder wie de
verzoekende partij en de verzoekende partijen tot tussenkomst, dienen een initiële
offerte in voor perceel 1 van de opdracht.
3.5.
Alle inschrijvers worden op 15 januari 2025 uitgenodigd voor
onderhandelingen over hun initiële offerte. Deze onderhandelingen vinden plaats
op 7 en 11 februari 2025.
3.6.
Hierna krijgen de inschrijvers de kans om tegen 11 maart 2025
een aangepaste offerte in te dienen. Een inschrijver stelt de verwerende partij op
de hoogte van zijn wens om niet verder aan de plaatsingsprocedure deel te nemen.
De overige drie inschrijvers, met name de verzoekende partij en de verzoekende
partijen tot tussenkomst, dienen een (eerste) aangepaste offerte in, waarna zij ook
worden uitgenodigd voor een demonstratie van het door hun aangeboden platform.
3.7.
Na afloop van deze demonstratie worden de inschrijvers
gevraagd om tegen 14 april 2025 een tweede aangepaste offerte in te dienen. De
drie inschrijvers, met name de verzoekende partij en de verzoekende partijen tot
tussenkomst, dienen een tweede aangepaste offerte in.
3.8.
Op 22 april 2025 vraagt de verwerende partij aan de drie
inschrijvers op grond van artikel 35 van het koninklijk besluit van 18 april 2017
‘plaatsing overheidsopdrachten in de klassieke sectoren’ om de prijssamenstelling
van een aantal posten toe te lichten, waarna de drie inschrijvers een prijstoelichting
verstrekken.
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.840
XIV-40.161-7/36
3.9.
Met een schrijven van 6 mei 2025 vraagt de verwerende partij
aan de inschrijvers om overeenkomstig artikel 66, § 3, van de wet van 17 juni 2016
‘inzake overheidsopdrachten’ een aantal aspecten te verduidelijken over het thema
AVG en informatieveiligheid.
De verzoekende partij beantwoordt dit schrijven op 8 mei 2026,
de verzoekende partijen tot tussenkomst doen dit beiden op 19 mei 2026.
3.10.
Op 20 juni 2025 richt de verwerende partij een nieuw schrijven
aan de inschrijvers met als onderwerp “uitnodiging onderhandelingen”, waarin
onder meer het volgende wordt gesteld:
“De aanbestedende overheid nodigt uw onderneming graag uit voor een
nieuwe onderhandelingsronde met betrekking tot perceel 1: ‘Digitalisering
van inkomende post’. Tijdens deze ronde ligt de focus op de bijkomende
verduidelijkingen inzake de GDPR bepalingen.”
3.11.
Het verdere verloop hiervan wordt in het gunningsverslag als
volgt beschreven:
“D. Onderhandelingen
Overzicht van het verloop van de onderhandelingen met bijgewerkte
beoordeling van de offertes.
Alle inschrijvers werden op 20 juni 2025 uitgenodigd voor een
onderhandelingsgesprek, dat plaatsvond op 18 juli 2025. Tijdens deze
gesprekken werd dieper ingegaan op de verwerking van gegevens in het
kader van de uitvoering van de opdracht. Er waren immers onduidelijkheden
die ertoe konden leiden dat de offertes van enkele inschrijvers behept waren
met een substantiële onregelmatigheid. Op basis van de
onderhandelingsgesprekken kregen de inschrijvers de mogelijkheid
bijkomende informatie te verschaffen.
Op basis van de bijkomende informatie stelde de aanbestedende overheid
vast dat:
- de aangepaste offerte van [de verzoekende partij] niet behept was met een
substantiële onregelmatigheid. De inschrijver gaf aan dat de verwerking in
het kader van de indexering zoals opgenomen in de nota dienstverlening niet
van toepassing zou zijn in het kader van deze opdracht en dat de verwerking
bijgevolg conform de bepalingen van de Uitvoeringsbepalingen zou
verlopen.
Als
bewijsstuk
stuurde
de
inschrijver
na
het
onderhandelingsgesprek een lijst met subverwerkers door op 18 juli 2025.
-de aangepaste offerte van [de tweede verzoekende partij tot tussenkomst]
behept was met een substantiële onregelmatigheid overeenkomstig artikel
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.840
XIV-40.161-8/36
76, § 1, lid 4, 3° KB Plaatsing. De verwerking van persoonsgegevens
gebeurde immers niet conform titel 1.5.2.1 van II. Uitvoeringsbepalingen.
De inschrijver werd op 18 september 2025 gevraagd om de offerte te
regulariseren op dit vlak tegen uiterlijk 3 oktober 2025. De inschrijver heeft
zijn offerte op dit vlak geregulariseerd, waardoor de offerte voor verdere
beoordeling in aanmerking kwam.
Na de regularisatie besloot de aanbestedende overheid op 8 oktober 2025 om
de onderhandelingen af te sluiten en de inschrijvers uit te nodigen om een
definitieve offerte in te dienen. [De verzoekende partij] werd er met het oog
op de onduidelijkheden in de voorgaande versies van de offertes op gewezen
te waken over het toevoegen van de correcte documenten. Limietdatum voor
indiening werd vastgelegd op 17 oktober 2025 om 13u30. Op vraag van een
inschrijver werd de limietdatum voor indiening verdaagd naar 28 oktober
2025 om 10u45. De definitieve offertes werden geopend op 29 oktober 2025
om 10u45.”
3.12.
In het gunningsverslag van 22 december 2025 worden de
definitieve offertes van de drie inschrijvers regelmatig bevonden en getoetst aan de
gunningscriteria, hetgeen leidt tot de volgende definitieve eindrangschikking:
“1. [nv Y.]: 98,89 punten
2. [nv van publiek recht B.]: 50 punten
3. [nv I.]: 37,78 punten.”
Voorgesteld wordt op de opdracht te gunnen aan de drie
inschrijvers overeenkomstig de voormelde rangschikking, waarbij de verzoekende
partij als derde gerangschikt staat.
3.13.
Op 6 april 2026 beslist de Minister-president en Vlaams minister
van Economie, Innovatie en Industrie, Buitenlandse Zaken, Digitalisering en
Facilitair Management namens de Vlaamse Regering om de motivering en het
besluit van het gunningsverslag geheel te onderschrijven en perceel 1 van de
opdracht te gunnen aan de drie inschrijvers overeenkomstig de volgende
rangschikking: 1) nv Y., 2) nv van publiek recht B. en 3) nv I.
Dit is de bestreden beslissing.
3.14.
Met een aangetekend schrijven van 15 april 2026 wordt de
verzoekende partij van de bestreden beslissing in kennis gesteld.
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.840
XIV-40.161-9/36
IV. Tussenkomst
4.
De nv Y. en de nv van publiek recht B. blijken voordeel te halen
uit de bestreden beslissing en hebben er belang bij dat de vordering wordt
afgewezen. Bijgevolg worden hun verzoeken tot tussenkomst ingewilligd.
V. Verzoek tot vertrouwelijke behandeling van bepaalde stukken
5.
Op vraag van het auditoraat, waarbij de verwerende partij
gewezen werd op de verplichting tot neerlegging van het volledige administratief
dossier, heeft de verwerende partij het administratief dossier vervolledigd.
6.
De verwerende partij en de eerste tussenkomende partij vragen
om de vertrouwelijke behandeling van bepaalde door hen neergelegde stukken die
zij in de inventaris als vertrouwelijk aanduiden en waarbij zij ook de redenen
opgeven waarom zij om die vertrouwelijke behandeling vragen.
Er zijn geen gronden aangevoerd door de partijen om het
aangevoerde vertrouwelijk karakter ervan, althans in deze fase van het geding, te
lichten.
VI. Herinnering aan de schorsingsvoorwaarden
7.
Krachtens artikel 17, §§ 1, 5 en 6, van de gecoördineerde wetten
op de Raad van State, gelezen in samenhang met de artikelen 15 en 31 van de wet
van 17 juni 2013 ‘betreffende de motivering, de informatie en de rechtsmiddelen
inzake overheidsopdrachten, bepaalde opdrachten voor werken, leveringen en
diensten en concessies’ (hierna: wet van 17 juni 2013), moet enkel worden
onderzocht of in de voorliggende vordering tot schorsing die is ingesteld volgens
de procedure bij uiterst dringende noodzakelijkheid, een ernstig middel waarvan
het onderzoek zich leent voor een versnelde behandeling of een klaarblijkelijke
onwettigheid wordt aangevoerd.
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.840
XIV-40.161-10/36
VII. Onderzoek van de middelen
A. Eerste middel
Uiteenzetting van het middel
8.
In een eerste middel voert de verzoekende partij de schending
aan van artikel 84 van de wet van 17 juni 2016 ‘inzake overheidsopdrachten’
(hierna: wet van 17 juni 2016), de artikelen 33, 35 en 36, van het koninklijk besluit
van 18 april 2017 ‘plaatsing overheidsopdrachten in de klassieke sectoren’ (hierna:
koninklijk besluit van 18 april 2017), de artikelen 2 en 3 van de wet van 29 juli
1991 ‘betreffende de uitdrukkelijke motivering van de bestuurshandelingen’
(hierna: wet van 29 juli 1991), artikel 5, 9° van de wet van 17 juni 2013, de
algemene
beginselen
van
behoorlijk
bestuur,
waaronder
het
zorgvuldigheidsbeginsel, het redelijkheidsbeginsel, het gelijkheidsbeginsel, alsook
de materiëlemotiveringsplicht.
Zij betoogt, volgens haar eigen samenvatting van het middel, dat
de voormelde bepalingen en beginselen werden geschonden,
“Doordat het Facilitair Bedrijf, ondanks de door haarzelf vastgestelde
aanzienlijke prijsverschillen tussen de offertes en ondanks het feit dat de
offerte van [eerste tussenkomende partij] 62,62% goedkoper was dan die van
[de verzoekende partij] en 83,86% goedkoper dan die van [de tweede
tussenkomende partij], heeft geoordeeld dat de aangeboden prijzen normaal
voorkwamen zonder enige prijsverantwoording te vragen, en zich daarvoor
heeft beperkt tot abstracte motieven zoals ‘(intellectuele) diensten’,
automatisering, artificiële intelligentie en schaalvoordelen,
Terwijl (i) de aanbestedende overheid verplicht is tot een zorgvuldig en
concreet prijsonderzoek van alle offertes, zodat kan worden nagegaan of de
aangeboden prijzen realistisch zijn en de conforme uitvoering van de
opdracht waarborgen, en (ii) artikel 36 van datzelfde besluit voorschrijft dat,
wanneer prijzen abnormaal hoog of laag lijken, een verzoek tot
prijsverantwoording moet worden gericht naar de inschrijver(s) die een
ogenschijnlijk abnormaal lage of hoge prijs hebben ingediend; dat dit
onderzoek bij een mededingingsprocedure met onderhandeling op de laatst
ingediende offertes moet worden uitgevoerd;”
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.840
XIV-40.161-11/36
In de toelichting bij het eerste onderdeel van het middel, dat
betrekking heeft op het algemeen prijsonderzoek overeenkomstig artikel 35 van
het koninklijk besluit van 18 april 2017, zet de verzoekende partij uiteen dat de
verwerende partij, ondanks het feit dat zij zich bewust was van het bestaan van zeer
grote prijsverschillen tussen de inschrijvers, geen verzoek tot prijsverantwoording
heeft gericht aan de eerste tussenkomende partij, dat de motieven om de prijzen als
normaal te beschouwen zoals weergegeven in het gunningsverslag niet overtuigen
en dat de formelemotiveringsplicht is geschonden omdat er geen enkel inzicht
wordt gegeven in welke prijsverschillen op postniveau bestaan, welke
toelichtingen door welke inschrijver werden gegeven, waarom de motieven voor
bepaalde posten deugdelijk zijn, enzovoorts. Ook indien de inlichtingen die in het
kader van het verzoek om prijstoelichting werden verstrekt als prijsverantwoording
zouden kunnen worden beschouwd, volstaan zij volgens de verzoekende partij in
ieder geval niet.
In de toelichting bij het tweede onderdeel van het middel verwijst
de verzoekende partij naar artikel 36, § 1, tweede lid van het koninklijk besluit van
18 april 2017 dat bepaalt dat bij een mededingingsprocedure met onderhandeling
de prijsbevraging wordt uitgevoerd op de laatst ingediende offertes. Aangezien de
verwerende partij in het gunningsverslag erkent dat de BAFO’s niet werd
onderworpen aan een “prijs- of kostenbevraging”, volstaat deze vaststelling
volgens haar om te besluiten tot een schending van artikel 36, § 1, tweede lid, van
het koninklijk besluit van 18 april 2017. Dat de prijzen van de BAFO’s verschillen
van de prijzen van de aangepaste offertes versterkt volgens de verzoekende partij
die vaststelling.
Beoordeling
Eerste onderdeel van het eerste middel
9.
Artikel 84 van de wet van 17 juni 2016 luidt:
“De aanbestedende overheid voert een prijzen- of kostenonderzoek uit op de
ingediende offertes, overeenkomstig de door de Koning te bepalen nadere
regels. De Koning kan in uitzonderingen voorzien op het prijzen- of
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.840
XIV-40.161-12/36
kostenonderzoek voor de door Hem te bepalen opdrachten. Op haar verzoek
verstrekken de inschrijvers tijdens de plaatsingsprocedure alle nodige
inlichtingen om dit onderzoek mogelijk te maken.”
Artikel 33 van het koninklijk besluit van 18 april 2017 luidt:
“Na de verbetering van de offertes overeenkomstig artikel 34, gaat de
aanbestedende overheid over tot het prijs- of kostenonderzoek
overeenkomstig artikel 35 en, in geval van vermoeden van abnormaal hoge
of lage prijzen of kosten, gaat zij over tot de in artikel 36 bedoelde prijzenof kostenbevraging.”
Artikel 35 van het koninklijk besluit van 18 april 2017 verplicht
een aanbestedende overheid om de ingediende offertes te onderwerpen aan een
prijs- of kostenonderzoek.
Een
aanbestedende
overheid
die
overeenkomstig
het
zorgvuldigheidsbeginsel wenst te handelen, is ertoe gehouden de regelmatigheid
van
een
offerte
na
te
gaan.
Een
essentieel
onderdeel
van
dit
regelmatigheidsonderzoek bestaat erin na te gaan of de offerte geen abnormale
prijzen bevat. Het algemeen prijsonderzoek is derhalve gericht op het detecteren
van eventuele abnormale prijzen, en op de aanbestedende overheid rust in dit
verband een onderzoeksplicht.
Ter beoordeling of de aanbestedende overheid zorgvuldig te
werk is gegaan bij het algemeen prijsonderzoek, moet die beoordeling worden
gekaderd binnen de onderzoeksplicht van het algemeen prijsonderzoek enerzijds
en binnen de beoordelingsbevoegdheid ter zake van de aanbestedende overheid.
De onderzoeksplicht die op de aanbestedende overheid rust in het
raam van het algemeen prijsonderzoek houdt in dat de aanbestedende overheid in
deze eerste fase alleen moet nagaan of de in de offertes aangeboden prijzen
abnormaal lijken, met andere woorden of de ingediende offertes een aanwijzing
bevatten dat deze abnormaal zouden kunnen zijn. Dat kan met name het geval zijn
wanneer de in een offerte aangeboden prijs aanmerkelijk hoger of lager is dan de
prijs van de andere offertes of dan de gebruikelijke marktprijs. Indien de
ingediende offerten geen dergelijke aanwijzing bevatten en dus niet abnormaal laag
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.840
XIV-40.161-13/36
lijken, mag de aanbestedende overheid doorgaan met de evaluatie en de procedure
tot gunning van de opdracht. De aanbestedende overheid beschikt ter zake over een
beoordelingsruimte.
De Raad van State mag, gesteld voor de toetsing van de
beoordeling van de motieven van een aanbestedende overheid om prijzen al dan
niet als schijnbaar abnormaal te beschouwen en om al dan niet met toepassing van
artikel 36 van voormeld koninklijk besluit een prijsverantwoording te vragen, zijn
eigen beoordeling niet in de plaats stellen van die van het bestuur. Het komt aan de
Raad van State wel toe om desgevraagd na te gaan of de betrokken motieven om
geen bijzonder onderzoek te voeren naar behoren zijn bewezen en of de
beoordeling van het bestuur met de vereiste zorgvuldigheid is geschied.
10.
Te dezen wordt onder punt A.2.2.3. van het gunningsverslag over
het gevoerde prijs- of kostenonderzoek overeenkomstig artikel 35 van het
koninklijk besluit van 18 april 2017 met betrekking tot de initiële offertes het
volgende opgemerkt:
“De aanbestedende overheid onderwerpt de ingediende offertes aan een prijsof kostenonderzoek conform art. 35 KB Plaatsing.
De aanbestedende overheid stelt vast dat er aanzienlijke prijsverschillen
bestaan tussen de verschillende inschrijvers. Gelet op het feit dat de in het
kader van deze opdracht verleende diensten (intellectuele) diensten zijn die
zowel manueel als automatisch (met inbegrip van artificiële intelligentie)
kunnen worden verleend, wat een aanzienlijke invloed heeft op de
prijszetting, en er bovendien schaalvoordelen kunnen bestaan, is de
aanbestedende overheid van oordeel dat er geen sprake is van abnormaal
lijkende prijzen. Uit het prijs- of kostenonderzoek blijkt bijgevolg dat er geen
prijzen of kosten worden aangeboden die abnormaal hoog of laag lijken.”
Voorts wordt onder punt C.1.2.3 van het gunningsverslag over
het gevoerde prijs- of kostenonderzoek overeenkomstig artikel 35 van het
koninklijk besluit van 18 april 2017 met betrekking tot de aangepaste offertes het
volgende opgemerkt:
“De aanbestedende overheid onderwerpt de ingediende aangepaste offertes
aan een prijs-of kostenonderzoek conform art. 35 KB Plaatsing.
De aanbestedende overheid stelt vast dat er in de aangepaste offertes
aanzienlijke – iets grotere dan bij de initiële offertes - prijsverschillen bestaan
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.840
XIV-40.161-14/36
tussen de verschillende inschrijvers, zowel qua totaalprijs als qua
eenheidsprijzen. De verschillen in de totaalprijs zijn te verklaren op basis van
de prijszetting voor de eenheidsprijzen. De aanbestedende overheid vroeg de
inschrijvers op basis van artikel 35 KB Plaatsing om een prijstoelichting te
geven bij enkele posten die een aanzienlijk aandeel uitmaken van de
totaalprijs.
De grootste prijsverschillen situeren zich in volgende postencategorieën:
-1001: voor deze posten zijn er grote verschillen omwille van verschillen in
managementstructuur en het verschil in het hanteren van een algemeen opzet
in house over meerdere bestellingen heen versus met tussenpersonen, waarbij
telkens per bestelling op maat wordt gewerkt.
-2001: de verschillen zijn hier voornamelijk te wijten aan een verschil qua
tijds- en risicoinschatting. Twee inschrijvers nemen meer marge in
vergelijking met de inschrijver die de scherpste prijs voorstelt. Evenwel
wordt ook de tijdsinschatting van deze laatstvermelde inschrijver door de
aanbestedende overheid als realistisch beoordeeld.
-2003: de prijsverschillen zijn te wijten aan de mate van automatisatie en
digitalisering.
-2006, 2007 en 2011: de verschillen zitten hier voornamelijk in de inzet van
AI, alsook hosting en automatisering.
Uit de prijstoelichtingen blijkt dat de prijsverschillen bijgevolg te wijten zijn
aan de gehanteerde aanpak en technologie, en anderzijds aan
schaalvoordelen en verschillen qua tijds- en risicoinschattingen. Dit leidt
ertoe dat prijzen aanzienlijk variëren, aangezien er minder, dan wel meer
personen (intellectueel) werk moeten verrichten. Uit het prijs- of
kostenonderzoek blijkt bijgevolg dat er geen prijzen of kosten worden
aangeboden die abnormaal hoog of laag lijken.”
Onder punt E.1.2.3 van het gunningsverslag wordt over het prijsof kostenonderzoek overeenkomstig artikel 35 van het koninklijk besluit van 18
april 2017 met betrekking tot de definitieve offertes het volgende opgemerkt:
“De aanbestedende overheid onderwerpt de ingediende definitieve offertes
aan een prijs-of kostenonderzoek conform art. 35 KB Plaatsing.
Uit het prijs- of kostenonderzoek blijkt dat er geen prijzen of kosten worden
aangeboden die abnormaal hoog of laag lijken. De prijzen verschillen slechts
licht van de prijzen in het kader van de aangepaste offertes. Bijgevolg wordt
geen van de inschrijvers onderworpen aan een prijs- of kostenbevraging.”
11.
De kritiek die door de verzoekende partij in het eerste onderdeel
van het eerste middel wordt aangevoerd blijkt in het bijzonder betrekking te hebben
op het gevoerde algemeen prijsonderzoek wat de totaalprijs van de offerte van de
eerste tussenkomende partij betreft. De verzoekende partij steunt haar twijfels
omtrent de zorgvuldigheid waarmee het prijsonderzoek inzake de totaalprijzen is
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.840
XIV-40.161-15/36
uitgevoerd, in essentie op de aanzienlijke prijsverschillen tussen de offertes van de
inschrijvers en klaagt aan dat de verwerende partij ondanks deze prijsverschillen
noch naar aanleiding van de initiële offerte, de aangepaste offertes of de BAFO een
verzoek tot prijsverantwoording heeft gericht aan de eerste tussenkomende partij.
De verzoekende partij wordt niet bijgevallen in haar kritiek om
de volgende redenen.
12.
Uit het gunningsverslag blijkt dat er vier initiële offertes werden
ingediend waarbij er aanzienlijke prijsverschillen bestaan tussen de verschillende
inschrijvers, dat de prijsverschillen in de aangepaste offertes die door drie
inschrijvers werden ingediend nog iets groter waren dan bij de initiële offertes en,
tot slot, dat de prijzen in de BAFO’s van deze drie inschrijvers slechts licht
verschillen van de prijzen in het kader van de aangepaste offertes.
Tevens blijkt uit het gunningsverslag dat de verwerende partij
een algemeen prijs- en kostenonderzoek heeft gevoerd. Dit vindt op het eerste
gezicht ook bevestiging in de als vertrouwelijk neergelegde stukken van het
administratief dossier, die de Raad van State heeft kunnen inzien. Daaruit blijkt op
het eerste gezicht dat de verwerende partij zowel wat de initiële en aangepaste
offertes als de definitieve offertes betreft een algemeen prijsonderzoek heeft
uitgevoerd, waarbij zij onder meer de totale offerteprijs van elke inschrijver heeft
vergeleken met de prijzen van de andere inschrijvers, het gemiddelde en de raming.
Daarnaast blijkt zij ook een prijsonderzoek te hebben uitgevoerd op de
eenheidsprijzen. Specifiek wat de (tweede) aangepaste offerte betreft, blijkt zij op
22 april 2025 ook aan alle inschrijvers een verzoek tot prijstoelichting te hebben
gericht overeenkomstig artikel 35 van het koninklijk besluit van 18 april 2017,
waarbij de inschrijvers werd gevraagd om de prijssamenstelling van een aantal
posten toe te lichten, waarna door alle inschrijvers een prijstoelichting werd
verstrekt en de verwerende partij oordeelde dat geen prijzen of kosten worden
aangeboden die abnormaal hoog of laag lijken en dat geen van de inschrijvers om
die reden diende te worden onderworpen aan een prijs- of kostenbevraging. Wat
de BAFO’s betreft, blijkt de verwerende partij bovendien nog een interne nota te
hebben opgesteld waarin de prijsverschillen tussen de offertes worden
geanalyseerd onder meer aan de hand van de verstrekte prijstoelichtingen.
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.840
XIV-40.161-16/36
Hoewel het gegeven dat de in een offerte aangeboden prijs
aanzienlijk lager is dan de prijs van de andere offertes een aanwijzing voor een
aanbestedende overheid kan zijn om te besluiten tot een schijnbaar abnormaal lage
prijs, wat dan aanleiding is om een prijsverantwoording te vragen als bedoeld in
artikel 36, § 1, van het koninklijk besluit van 18 april 2017, hoeft dit niet altijd zo
te zijn.
Het is alleszins niet omdat de verwerende partij zelf in het
gunningsverslag heeft vastgesteld dat er “aanzienlijke prijsverschillen” bestaan
tussen de inschrijvers, dat zij heeft vastgesteld dat er sprake zou zijn van een
“schijnbaar abnormale totaalprijs” in de offerte van de eerste tussenkomende partij.
Te dezen heeft de verwerende partij op basis van de informatie
waarover zij beschikte in het gunningsverslag geoordeeld dat gelet op het feit dat
de in het kader van deze opdracht verleende diensten (intellectuele) diensten zijn
die zowel manueel als automatisch (met inbegrip van artificiële intelligentie)
kunnen worden verleend, wat een aanzienlijke invloed heeft op de prijszetting, en
er bovendien schaalvoordelen kunnen bestaan, er, ondanks de aanzienlijke
prijsverschillen geen sprake is van abnormaal lijkende prijzen. Nadat de
prijsverschillen in de aangepaste offertes nog iets groter bleken te zijn, heeft zij de
inschrijvers ook om een prijstoelichting gevraagd en geoordeeld dat de
prijstoelichtingen eens te meer bevestigen dat de prijsverschillen te wijten zijn aan,
enerzijds, de gehanteerde aanpak en technologie, en, anderzijds, aan
schaalvoordelen en verschillen qua tijds- en risicoinschattingen, hetgeen ertoe leidt
dat prijzen aanzienlijk variëren, aangezien er minder, dan wel meer personen
(intellectueel) werk moeten verrichten.
De verwerende partij wijst er in haar nota voorts op dat het
voorwerp van de opdracht maakt dat een hoog niveau van automatisering van het
systeem een enorm verschil kan maken voor de vlotheid van het proces waarmee
brieven en documenten verwerkt worden en dus op de prijs van de dienstverlening.
Hetzelfde geldt volgens haar voor het gebruik van artificiële intelligentie. Een
inschrijver zoals de eerste tussenkomende partij die gebruik kan maken van een
eigen AI-model bij de uitvoering van de opdracht om poststukken te scannen, te
verdelen op soort, de metadata van deze poststukken uit te lezen of nog verder te
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.840
XIV-40.161-17/36
classificeren in specifieke categorieën, kan volgens de verwerende partij een
aanzienlijk lagere prijs aanbieden dan inschrijvers, zoals de verzoekende partij en
de tweede tussenkomende partij, die nog in belangrijke mate werken met manuele
systemen. Dit spaart volgens de verwerende partij vanzelfsprekend aanzienlijke
kosten uit, aangezien hierdoor veel minder fysieke werknemer nodig zijn om de
opdracht uit te voeren. Doordat het AI-model van de eerste tussenkomende partij
volledig zelf ontwikkeld is, dient zij hiervoor volgens de verwerende partij ook
geen licentie-of gebruikskosten te betalen.
De eerste tussenkomende partij wijst er in haar verzoekschrift tot
tussenkomst op dat de verwerende partij de functionaliteit van haar innovatieve AIoplossing eigenhandig heeft kunnen vaststellen tijdens het demonstratiemoment en
dat de verwerende partij genoegzaam bekend is met haar werkwijze nu de percelen
2 en 3 eind vorig jaar aan de eerste tussenkomende partij werden gegund.
De verzoekende partij maakt op het eerste gezicht niet
aannemelijk dat de verwerende partij door in de concrete omstandigheden van de
zaak niet over te gaan tot het vragen van een prijsverantwoording aan de eerste
tussenkomende partij over de prijzen in de initiële offerte, de aangepaste offertes
en de BAFO, haar beoordelingsruimte te buiten is gegaan. Wat de initiële en
aangepaste offertes betreft, lijkt zij er overigens ook aan voorbij te gaan dat
overeenkomstig artikel 36, § 1, tweede lid, van het koninklijk besluit van 18 april
2017 wanneer de aanbestedende overheid vaststelt dat een prijs of kost abnormaal
laag of hoog lijkt tijdens het nazicht waarvan sprake in artikel 35 en gebruik wordt
gemaakt van een mededingingsprocedure met onderhandeling, zoals te dezen, de
bevraging slechts moet worden uitgevoerd op de laatst ingediende offertes.
14.
Uit het gunningsverslag blijkt dat de verwerende partij haar
beoordeling om geen bijzonder prijsonderzoek te voeren in essentie steunt op (1)
het gegeven dat het voorwerp van de opdracht (intellectuele) dienstverlening
uitmaakt, waarbij het verschil in prijzen tussen inschrijvers vaker voorkomt; (2)
het beroep op artificiële intelligentie en automatisering van processen, wat de prijs
volgens de verwerende partij sterk doet dalen aangezien hierdoor minder personen
het werk moeten verrichten en (3) schaalvoordelen en verschillen qua tijd- en
risicoinschatting.
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.840
XIV-40.161-18/36
De betrokken motieven om geen bijzonder onderzoek te voeren
vinden op het eerste gezicht ook bevestiging in de vertrouwelijke stukken van het
administratief dossier die de Raad van State heeft kunnen inzien.
In de mate dat de verzoekende partij betoogt dat de algemene
verwijzing naar “intellectuele diensten” niet strookt met de concrete inhoud van
perceel 1, lijkt zij eraan voorbij te gaan dat het gunningsverslag verwijst naar
“(intellectuele) diensten […] die zowel manueel als automatisch (met inbegrip van
artificiële intelligentie) kunnen worden verleend, waarbij het gebruik van de
haakjes het gemengde karakter van de opdracht lijkt te erkennen. Voorts kan op
het eerste gezicht worden aangenomen dat de beoordelingsruimte waarover de
verwerende partij beschikt in het kader van een dergelijk prijsonderzoek, als
bedoeld in artikel 35 van het koninklijk besluit van 18 april 2017 des te ruimer lijkt
in een plaatsingsprocedure waarin onderhandelingen met de inschrijvers
plaatsvinden en zeker wanneer het gaat om een opdracht met een belangrijke
component (intellectuele) diensten, zoals te dezen, die voor een inschrijver een
ruimere marge bij de prijszetting lijken te bieden, dan, bijvoorbeeld, een
aanneming voor werken.
In de mate dat de verzoekende partij voorts doet gelden dat de
verwijzing naar artificiële intelligentie in het licht van de opdrachtdocumenten te
algemeen is om overtuigend te zijn, nu niet blijkt over welke artificiële intelligentie
het gaat en voor welke prestaties en posten zij tot gevolg heeft dat de prijzen als
normaal voorkomen, gaat zij eraan voorbij dat indien een aanbestedende overheid
in het kader van het algemeen prijs- en kostenonderzoek tot de vaststelling komt
dat er geen abnormale prijzen zijn, de formelemotiveringsplicht niet lijkt te
vereisen dat dit onderzoek in extenso wordt weergegeven in het gunningsverslag
of in de bestreden beslissing.
Dat in het bestek enkel melding zou worden gemaakt van het
gebruik van OCR (Optical Character Recognition of tekstherkenning) en ICR
(Intelligent Character Recognition) en niet van Artificiële Intelligentie (AI) en de
verwerende partij tijdens de onderhandelingen duidelijk gesteld heeft dat AI niet
noodzakelijk was, hetgeen door de verwerende partij niet wordt betwist, toont niet
aan dat de inschrijvers er niet voor konden kiezen om hiervan gebruik te maken en
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.840
XIV-40.161-19/36
dat een verschil tussen de inschrijvers wat de automatisering van processen betreft,
van aard kan zijn om mee een aanzienlijk prijsverschil tussen de offertes te
verklaren. Dat er een verschil is tussen het gebruik en de mogelijkheden van OCR
en ICR en het gebruik en de mogelijkheden van AI voor de in het kader van de
opdracht te verstrekken dienstverlening, lijkt voorts op het eerste gezicht
bevestiging te vinden in de offertes van de verzoekende partij zelf.
In zoverre de verzoekende partij nog betoogt dat het aanwenden
van AI per project zal moeten gebeuren hetgeen de prijzen van de eerste
tussenkomende partij onrealistisch maakt, dat automatisering of AI hoogstens een
rol kan spelen voor welbepaalde onderdelen van de opdracht, dat het gebruik van
AI in de offerte van de tweede tussenkomende partij niet duidelijk was en dat de
opdrachtdocumenten een aantal vaste kostendragers opleggen die niet verdwijnen
door een meer geautomatiseerde aanpak, gaat zij eraan voorbij dat het gebruik van
artificiële intelligentie en de mate van automatisering slechts één van de elementen
betreft op grond waarvan de verwerende partij, na een algemeen prijsonderzoek te
hebben gevoerd, besloten heeft dat er geen sprake was van schijnbaar abnormale
prijzen in de offerte van de eerste tussenkomende partij. Anders dan de
verzoekende partij het ziet, lijkt het voordeel inzake AI en automatisering in hoofde
van de eerste tussenkomende partij op het eerste gezicht ook niet beperkt tot slechts
enkele posten van de meetstaat. Bovendien lijkt de verzoekende partij in haar
kritiek haar eigen werkwijze en ervaring inzake de toepassing van AI, als maatstaf
naar voor te schuiven om de normaliteit van de totaalprijs en eenheidsprijzen van
de eerste tussenkomende partij af te meten, waarin zij op het eerste gezicht niet
overtuigt.
15.
In de mate dat de verzoekende partij voorts een schending van de
formelemotiveringsplicht aanvoert omdat de verwerende partij in de bestreden
beslissing of het gunningsverslag geen enkel inzicht geeft in welke prijsverschillen
op postniveau bestaan, welke toelichtingen door welke inschrijver werden gegeven
en waarom de motieven voor bepaalde posten deugdelijk zijn, wordt in herinnering
gebracht dat indien een aanbestedende overheid in het kader van het algemeen
prijs- en kostenonderzoek tot de vaststelling komt dat er geen abnormale prijzen
zijn, de formelemotiveringsplicht niet lijkt te vereisen dat dit onderzoek in extenso
wordt weergegeven in het gunningsverslag of in de bestreden beslissing.
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.840
XIV-40.161-20/36
De motieven op grond waarvan de aanbestedende overheid
alsdan van oordeel is dat de aangeboden prijzen niet abnormaal zijn, kunnen ook
uit de stukken van het dossier blijken zodat deze motieven aan de toetsing door de
Raad van State kunnen worden onderworpen.
De formelemotiveringsplicht moet bovendien worden verzoend
met de verplichting van de aanbestedende overheid om bepaalde gegevens
vertrouwelijk te behandelen.
Gelet op voorgaande overwegingen blijkt enige bijkomende
motivering naast diegene die op dit punt werd opgenomen in het gunningsverslag
dan ook niet vereist.
16.
De verzoekende partij maakt, gelet op het voorgaande, op het
eerste gezicht niet aannemelijk dat de aanbestedende overheid, door met betrekking
tot de initiële, aangepaste en definitieve offertes telkens te besluiten dat uit het
prijs-of kostenonderzoek blijkt dat er geen prijzen of kosten worden aangeboden
die abnormaal hoog of laag lijken, de aangevoerde regelgeving en beginselen zou
hebben geschonden.
Het eerste onderdeel van het eerste middel is niet ernstig.
Tweede onderdeel van het eerste middel
17.
In het tweede onderdeel van het eerste middel wordt een
schending aangevoerd van artikel 36, § 1, tweede lid, van het koninklijk besluit
van 18 april 2017.
18.
Artikel 36, § 1, van voormeld koninklijk besluit luidt:
“Indien uit het prijs- of kostenonderzoek overeenkomstig artikel 35 blijkt dat
er prijzen of kosten worden aangeboden die abnormaal laag of hoog lijken,
voert de aanbestedende overheid een bevraging van deze laatste uit.
Wanneer gebruik wordt gemaakt van de mededingingsprocedure met
onderhandeling, de vereenvoudigde onderhandelingsprocedure met
voorafgaande bekendmaking en de onderhandelingsprocedure zonder
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.840
XIV-40.161-21/36
voorafgaande bekendmaking, wordt de bevraging uitgevoerd op de laatst
ingediende offertes. Dit belet niet dat de aanbestedende overheid deze
bevraging reeds kan verrichten in een vroeger stadium van de procedure.”
19.
Onder punt E.1.2.3 van het gunningsverslag wordt over het prijs-
of kostenonderzoek overeenkomstig artikel 35 van het koninklijk besluit van 18
april 2017 met betrekking tot de definitieve offertes het volgende opgemerkt:
“De aanbestedende overheid onderwerpt de ingediende definitieve offertes
aan een prijs-of kostenonderzoek conform art. 35 KB Plaatsing.
Uit het prijs- of kostenonderzoek blijkt dat er geen prijzen of kosten worden
aangeboden die abnormaal hoog of laag lijken. De prijzen verschillen slechts
licht van de prijzen in het kader van de aangepaste offertes. Bijgevolg wordt
geen van de inschrijvers onderworpen aan een prijs- of kostenbevraging.”
Uit de beoordeling van het eerste onderdeel van het middel is
reeds gebleken dat de verwerende partij ook ten aanzien van de definitieve offerte
van de eerste tussenkomende partij een algemeen prijs- en kostenonderzoek heeft
verricht waarvan op het eerste gezicht niet blijkt dat zij haar beoordelingsruimte
daarbij is te buiten gegaan.
In zoverre de verzoekende partij in dit onderdeel van het middel
nog betoogt dat de verwerende partij in het gunningsverslag erkent dat de BAFO
niet werd onderworpen aan een prijs-of kostenbevraging, welke vaststelling zou
volstaan om tot een schending van voormeld artikel 36, § 1, tweede lid, te besluiten,
berust het onderdeel op een onjuiste lezing van het gunningsverslag en de onjuiste
premisse dat de verwerende partij te dezen in het kader van het overeenkomstig
artikel 35 gevoerde algemeen prijs- of kostenonderzoek zou hebben vastgesteld dat
een prijs of kost abnormaal laag of hoog lijkt.
20.
Het tweede onderdeel van het eerste middel is niet ernstig.
Besluit
21.
Het eerste middel is niet ernstig.
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.840
XIV-40.161-22/36
B. Tweede middel
Uiteenzetting van het middel
22.
In een tweede middel voert de verzoekende partij de schending
aan van artikel 76 van het koninklijk besluit van 18 april 2017, het algemeen
beginsel patere legem quam ipse fecisti, het zorgvuldigheidsbeginsel, het
redelijkheidsbeginsel, het gelijkheidsbeginsel en de materiëlemotiveringsplicht.
Zij betoogt, volgens haar eigen samenvatting van het middel, dat
de voormelde bepalingen en beginselen werden geschonden,
“Doordat het Facilitair Bedrijf aan [de tweede tussenkomende partij] de
mogelijkheid heeft geboden om haar aangepaste offerte, die behept was met
een substantiële onregelmatigheid overeenkomstig artikel 76, § 1, vierde lid,
3° van het koninklijk besluit van 18 april 2017, te regulariseren op 18
september 2025;
Terwijl (i) het bestek in artikel 2.1 de mogelijkheid tot regularisatie van
substantiële onregelmatigheden uitdrukkelijk heeft beperkt tot de initiële
offertes, en (ii) artikel 76, § 4 van het koninklijk besluit bepaalt dat een
dergelijke regularisatie enkel kan plaatsvinden vóór de onderhandelingen
worden aangevat, terwijl de regularisatie in casu plaatsvond na de
onderhandelingsgesprekken;
Zodat de bestreden beslissing het algemeen beginsel patere legem quam ipse
fecisti en artikel 76, § 4 van het koninklijk besluit van 18 april 2017 schendt,
alsook de algemene beginselen van behoorlijk bestuur.”
In de toelichting bij haar middel zet de verzoekende partij uiteen
dat uit artikel 2.1 van het bestek volgt dat de aanbestedende overheid de
mogelijkheid tot regularisatie van de offertes die door een substantiële
onregelmatigheid zijn aangetast, uitdrukkelijk heeft beperkt tot de initiële offertes
en dat deze mogelijkheid niet geldt voor latere offertes/BAFO’s. Volgens artikel
76, § 4, derde lid, van het koninklijk besluit van 18 april 2017 moest de verwerende
partij de aangepaste offerte van de tweede tussenkomende partij die een
substantiële onregelmatigheid bevat dan ook nietig verklaren, wat in casu niet is
gebeurd. Aldus heeft de verwerende partij haar eigen bestek niet nageleefd en
gehandeld in strijd met artikel 76, § 4, derde lid, van het koninklijk besluit van 18
april 2017.
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.840
XIV-40.161-23/36
De verzoekende partij doet voorts gelden dat voormeld artikel
76, § 4, bepaalt dat regularisatie enkel mogelijk is “vóór de onderhandelingen”
worden aangevat. Zij benadrukt dat uit de bestreden beslissing blijkt dat de eerste
onderhandelingsgesprekken plaatsvonden op 7 en 11 februari 2025 zodat de
uitnodiging aan de tweede tussenkomende partij om haar offerte te regulariseren
op 18 september 2025 in elk geval plaatsvond na de onderhandelingen, hetgeen een
schending inhoudt van artikel 76, § 4, van het koninklijk besluit van 18 april 2017.
Beoordeling
23.
Wat het belang bij het tweede middel betreft, zet de verzoekende
partij in haar verzoekschrift uiteen dat indien het tweede middel “als ernstig wordt
beschouwd, dan zal het Facilitair Bedrijf, na intrekking van de beslissing, de offerte
van [B.] moeten weren, zodat [de verzoekende partij] tweede, of zelfs als eerste
wordt gerangschikt.”
Luidens het te dezen toepasselijke artikel 14 van de wet van 17
juni 2013, waarnaar artikel 15, eerste lid van diezelfde wet verwijst voor
vorderingen tot schorsing, moeten de beweerde schendingen de verzoekende partij
echter benadelen of dreigen te benadelen. Het staat aan de Raad van State te
oordelen of een verzoeker die een zaak voor hem brengt, doet blijken van een
belang bij het aangevoerde middel. De Raad van State dient er evenwel over te
waken dat het belangvereiste niet op een buitensporig restrictieve of formalistische
wijze wordt toegepast.
24.
In het tweede middel betoogt de verzoekende partij in essentie
dat de verwerende partij gehandeld heeft in strijd met het eigen bestek en met
artikel 76, § 4, derde lid, van het koninklijk besluit van 18 april 2017 doordat zij
de tweede tussenkomende partij heeft toegelaten haar tweede aangepaste offerte,
waarin de verwerking van persoonsgegevens volgens de verwerende partij niet in
overeenstemming was met de gegevensbeschermingsregeling, te regulariseren,
terwijl volgens de verzoekende partij overeenkomstig punt 2.1 van het bestek
regularisatie van substantiële onregelmatigheden slechts mogelijk is voor de
initiële offertes en overeenkomstig artikel 76, § 4, derde lid, slechts mogelijk is
vóór de eerste onderhandelingsgesprekken plaatsvonden op 7 en 11 februari 2025.
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.840
XIV-40.161-24/36
Uit de vertrouwelijke stukken van het administratief dossier,
meer bepaald de verslagen van de onderhandelingen over de initiële offertes van 7
februari 2025, die de Raad van State heeft kunnen inzien, blijkt evenwel dat de
verwerende partij tijdens de eerste onderhandelingsgesprekken die plaatsvonden
op 7 en 11 februari 2025 niet alleen over de initiële offerte van de tweede
tussenkomende partij maar ook over de initiële offerte van de verzoekende partij
zelf, vragen heeft gesteld wat de overeenstemming betreft met de verordening (EU)
2016/679 van het Europees Parlement en de Raad van 27 april 2016 ‘betreffende
de bescherming van natuurlijke personen in verband met de verwerking van
persoonsgegevens en betreffende het vrije verkeer van die gegevens en tot
intrekking van Richtlijn 95/46/EG’ (algemene verordening gegevensbescherming
of AVG).
Voorts blijkt op het eerste gezicht uit de vertrouwelijk stukken
van het administratief dossier eveneens dat de verzoekende partij, weliswaar niet
na een verzoek tot regularisatie van de verwerende partij, maar uit eigen beweging,
na de eerste onderhandelingsgesprekken op 7 februari 2025, haar offerte op het
vlak van gegevensverwerking heeft herzien in de aangepaste offertes, onder meer
door weglating van in de initiële offerte voorziene AI toepassingen.
Ook over de tweede aangepaste offerte van de verzoekende partij
blijkt de verwerende partij tijdens het “onderhandelingsgesprek” van 18 juli 2025
nog
vragen
te
hebben
gesteld
inzake
de
overeenstemming
met
de
gegevensbeschermingsregeling. Tevens blijkt uit het gunningsverslag dat zij pas
op 18 juli 2025, tijdens het “onderhandelingsgesprek” over de tweede aangepaste
offerte, aan de verwerende partij heeft aangegeven dat de verwerking in het kader
van de indexering zoals opgenomen in de nota dienstverlening niet van toepassing
zal zijn in het kader van deze opdracht en dat de verwerking conform de bepalingen
van de uitvoeringsbepalingen/gegevensbeschermingsregeling zou verlopen. Ook
blijkt uit het gunningsverslag, hetgeen op het eerste gezicht bevestiging vindt in de
vertrouwelijk stukken van het administratief dossier, dat de verzoekende partij pas
na het “onderhandelingsgesprek” van 18 juli 2025 de verwerende partij als
“bewijsstuk” een aangepaste lijst met subverwerkers voor perceel 1 heeft verstrekt,
die niet beperkt is tot de subverwerkers voor “vernietiging” en “transport”, maar
nu ook de subverwerker voor “hosting” vermeldt.
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.840
XIV-40.161-25/36
De verzoekende partij lijkt aldus net als de tweede
tussenkomende partij lopende de plaatsingsprocedure en na de eerste
onderhandelingsgesprekken van 7 en 11 februari 2025 in de gelegenheid te zijn
gesteld om haar aangepaste offerte in overeenstemming te brengen met de
gegevensbeschermingsregelgeving
en
titel
1.5.2.1
van
deel
II
‘Uitvoeringsbepalingen’ van het bestek.
Alle inschrijvers, en dus ook de verzoekende partij, werden
vervolgens uitgenodigd om een definitieve offerte in te dienen, die vervolgens door
de verwerende partij werd beoordeeld.
Er blijkt op het eerste gezicht dan ook niet dat de verzoekende
partij door de in middel aangevoerde schending is of dreigt te worden benadeeld.
De beweerde schending lijkt aldus niet tot nietigverklaring aanleiding te kunnen
geven bij toepassing van artikel 14 van de wet van 17 juni 2013 en bijgevolg
evenmin tot schorsing van de tenuitvoerlegging ervan.
27.
Het tweede middel is niet ontvankelijk en derhalve niet ernstig.
C. Derde middel
Uiteenzetting van het middel
28.
In een derde middel voert de verzoekende partij de schending aan
van artikel 81, § 1, van de wet van 17 juni 2016, de artikelen 2 en 3 van de wet van
29 juli 1991, artikel 5, 9° van de wet van 17 juni 2013, en “de algemene beginselen
van behoorlijk bestuur waaronder het zorgvuldigheidsbeginsel en van de materiële
motiveringsplicht”.
Zij betoogt, volgens haar eigen samenvatting van het middel, dat
de voormelde bepalingen en beginselen werden geschonden,
“Doordat het Facilitair Bedrijf voor het gunningscriterium ‘kwaliteit van de
dienstverlening’ een score heeft toegekend die niet in verhouding lijkt te
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.840
XIV-40.161-26/36
staan tot de woordelijke motieven van de beslissing, niet voldoende
inzichtelijk heeft gemaakt waarom [de eerste tussenkomende partij] beter
scoort dan de andere inschrijvers, en daarbij subgunningscriteria heeft
gebruikt om tot de eindscore te komen, hoewel dergelijke
subgunningscriteria niet vooraf werden gewogen.
Terwijl (i) artikel 81, §1 van de wet van 17 juni 2016 vereist dat de opdracht
wordt gegund aan de economisch meest voordelige offerte op basis van de in
het bestek opgenomen en gewogen (sub)gunningscriteria, (ii) de motieven de
inschrijver in staat moeten stellen te begrijpen waarom de ene inschrijver
meer punten heeft gekregen dan de andere en de toegekende scores in
verhouding moeten staan tot de woordelijke motieven van de beslissing, en
(iii) subgunningscriteria voorafgaandelijk moeten worden bekendgemaakt en
niet pas impliciet uit de puntentoekenning mogen blijken.”
Uit de toelichting van het derde middel blijkt dat het twee
onderdelen omvat.
In het eerste onderdeel van het derde middel voert de
verzoekende partij in essentie aan dat er voor het gunningscriterium ‘kwaliteit van
de dienstverlening’ een duidelijke discrepantie is tussen de toegekende scores en
de motieven van de beslissing. Zij merkt op dat de offerte van de eerste
tussenkomende partij immers de maximale score heeft behaald ondanks het feit dat
in de motivering verschillende minpunten worden opgenomen. De vaststelling dat
er sprake is van een discrepantie wordt volgens de verzoekende partij nog versterkt
doordat de motieven betreffende de offerte van de eerste tussenkomende partij ten
opzichte van de motieven voor de offertes van andere inschrijvers niet lijken te
verklaren waarom de eerste tussenkomende partij beter scoort op het
gunningscriterium ‘kwaliteit van de dienstverlening’. Bovendien staat de
motivering volgens haar vol met lege zinnen, die eigenlijk geen of nauwelijks
inzicht geven in de beoordeling door de verwerende partij, waarvan zij een aantal
voorbeelden geeft in haar verzoekschrift en waarbij zij dit ook tracht te staven aan
de hand van een eigen tabel die volgens haar aantoont dat, hoewel het gaat om een
uitgebreide motivering, zij weinig tot geen zicht geeft in de eigenlijke beoordeling.
In het tweede onderdeel van het derde middel betoogt de
verzoekende partij dat de verwerende partij bij haar beoordeling van hetzelfde
gunningscriterium subgunningscriteria heeft gebruikt om tot de eindscore te
komen, terwijl dergelijke subgunningscriteria voorafgaandelijk in het bestek
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.840
XIV-40.161-27/36
moeten worden bekendgemaakt en gewogen. Uit de weergave van de toegekende
scores voor dit gunningscriterium in het gunningsverslag leidt de verzoekende
partij af dat de verwerende partij subelementen afzonderlijk lijkt te hebben
gescoord. Anders is het volgens haar onverklaarbaar waarom de verzoekende partij
27 punten haalt herberekend naar 30 punten, tweede tussenkomende partij 36
punten herberekend naar 40 punten en de eerste tussenkomende partij 40,5 punten
herberekend naar 45 punten.
Beoordeling
Vooraf
29.
In het derde middel uit de verzoekende partij verschillende
kritieken op de beoordeling van het gunningscriterium “Kwaliteit van de
dienstverlening – 45 punten” dat in het bestek als volgt wordt omschreven:
“Dit gunningscriterium peilt naar de kwaliteit van de voorgestelde dienstverlening
en zal worden beoordeeld aan de hand van een nota ‘kwaliteit van de
dienstverlening’ (stuk 4a; max. 20 A4 bladzijden in totaal met min. lettergrootte 11
pt. De inschrijver dient daarbij duidelijk de vermelden welke onderdelen
persoonsgegevens bevatten). De aanbestedende overheid verwacht dat in dit stuk
o.a. volgende aspecten worden beschreven:
− De onderliggende organisatorische structuur en middelen van de Inschrijver,
waarbij minstens volgende aspecten worden uitgewerkt:
o De ervaring van de voorgestelde projectleiders die effectief tijdens de uitvoering
van de Bestellingen zullen worden ingezet;
o De tools en middelen die ter beschikking worden gesteld om te rapporteren en aan
kennisdeling te doen op het niveau van de Bestelling;
o De instrumenten (onder meer het machinepark en de tools) die de Inschrijver zal
inzetten;
o De gehanteerde calamiteitenplannen en de impact ervan voor de Aanbestedende
overheid en Bestellers in geval van een calamiteit onder meer branddetectie,
evacuatieprocedure voor documenten, voorkomen vermenging poststukken,
maatregelen ter preventie van het lekken van data,…;
o De wijze waarop de Inschrijver als partner van een Besteller een Bestelling zal
uitvoeren;
− De organisatie van de ontvangst op de centrale scanlocatie met een concrete
omschrijving van de werkwijze die zal worden gehanteerd:
o Voor het aftekenen van beveiligde zending(en), incl. hoe de volmacht geregeld
zal worden;
o Voor het omgaan met vertrouwelijke post.
− De organisatie van de verwerking van de poststukken, met een concrete
omschrijving van de wijze waarop de Inschrijver:
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.840
XIV-40.161-28/36
o Omgaat met de verschillende types post, meer specifiek: beveiligde poststukken,
gewone poststukken en retourzendingen, perszendingen en pakjes;
o Omgaat met de verwerking van fluctuerende hoeveelheden poststukken en plots
ontstaande sterke toenames. Hierbij wordt toegelicht hoe snel er kan worden
opgeschaald en welke hoeveelheden kunnen worden verwerkt;
o Omgaat met de voorbereiding van de documenten (cfr. titel 2.1.1.2 uit de
technische bepalingen van perceel 1).
− De organisatie van de omzetting van een poststuk, met een concrete omschrijving
van de wijze waarop de Inschrijver omgaat met:
o verschillende formaten gaande van postzegelformaat tot A0-formaat;
o de bewaring van fysieke stukken op een toegankelijke, georganiseerde en veilige
manier;
o de opzetting van bijkomende indexeringen en metadata-extracties;
− De organisatie van de aflevering van de poststukken, met een concrete
omschrijving van de wijze waarop de Inschrijver:
o Poststukken die gedigitaliseerd mogen worden aan de geadresseerde zal afleveren,
incl. beschrijving van de gehanteerde software. De inschrijver legt de wijze uit
waarop de minimale aflevermethodes (cfr. titel 1.2.2.1 uit de technische bepalingen
van perceel) zullen worden ingevuld. Daarnaast legt de Inschrijver uit welke andere
methodes hij desgevallend nog kan ondersteunen;
o Poststukken die niet gedigitaliseerd mogen worden gedigitaliseerd zal afleveren;
De aanbestedende overheid zal de offertes globaal beoordelen op onder andere de
kwalitatieve meerwaarde, haalbaarheid van de geformuleerde aanpak,
klantgerichtheid, coherentie en resultaatgerichtheid, rekening houdend met de
verwachte dienstverlening zoals uitgewerkt in Deel III. Technische voorschriften.
De aanbestedende overheid zal na onderzoek aan iedere regelmatige offerte een
voorlopige score toekennen op basis van het geheel van sterke en zwakke elementen
van de offerte. De aanbestedende overheid maakt hierbij geen louter wiskundige of
kwantitatieve optelling van de vastgestelde sterke en zwakke elementen maar
brengt, op basis van een globale beoordeling, haar globale inschatting van de
offertes tot uitdrukking.
Voor dit gunningscriterium moet minstens een voorlopige score van 27 op 45
punten worden gehaald. Offertes met een lagere voorlopige score komen niet in
aanmerking voor verdere beoordeling of gunning.
Op basis van de voorlopige score zal aan elke behouden offerte een definitieve score
worden toegekend, waarbij aan de kwalitatief beste offerte de maximale score voor
dit gunningscriterium wordt toegekend. Indien er twee of meerdere gelijkwaardige
beste offertes zijn, wordt aan hen allen het maximum van de punten toegekend. De
overige behouden offertes krijgen een definitieve score toegekend naar verhouding,
op basis van de volgende formule:
Definitieve score =
Voorlopige score huidige offerte___ x 45 punten
Voorlopige score kwalitatief beste offerte
”.
Eerste onderdeel van het derde middel
30.
Een onderzoek en een beoordeling van de door de verwerende
partij en de eerste tussenkomende partij aangevoerde exceptie van gebrek aan
belang bij het eerste onderdeel van het derde middel is slechts noodzakelijk indien
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.840
XIV-40.161-29/36
dit onderdeel van het middel ernstig zou worden bevonden, hetgeen, zoals hierna
zal blijken, niet het geval is.
31.
Krachtens het geschonden geachte artikel 81 van de wet van 17
juni 2016 gunt de aanbestedende overheid de opdracht aan de economisch meest
voordelige offerte.
De formelemotiveringsplicht, die de verzoekende partij afleidt
uit artikel 5 van de wet van 17 juni 2013 en de artikelen 2 en 3 van de wet van 29
juli 1991, vereist dat de inschrijver op grond van de motivering in de bestreden
beslissing of het verslag van nazicht waar zij op steunt, afdoende te weten komt
waarom de aanbestedende overheid, in het licht van de gunningscriteria, de
voorkeur geeft aan deze of gene offerte.
De aanbestedende overheid beschikt bij de inhoudelijke
beoordeling van de offertes en hun toetsing aan de gunningscriteria over een
beoordelingsruimte. Het is in de eerste plaats de aanbestedende overheid die
bepaalt wat zij als sterke en zwakke punten in de offertes beschouwt en om er
dienovereenkomstig punten aan toe te kennen. De Raad van State is niet bevoegd
om de beoordeling van de offertes over te doen en zijn eigen beoordeling in de
plaats te stellen van deze van de overheid. In de uitoefening van het hem
opgedragen rechtmatigheidstoezicht vermag hij desgevraagd wel na te gaan of deze
beoordeling berust op voldoende veruitwendigde en draagkrachtige motieven, of
het bestuur daarbij niet onzorgvuldig heeft gehandeld en of het de regels die het
zelf hieromtrent in het bestek heeft vastgesteld, heeft geëerbiedigd.
Het komt aan een verzoekende partij in de procedure voor de
Raad van State toe om aannemelijk te maken dat het onderzoek van de offertes op
onrechtmatige wijze is verricht.
32.
In het eerste onderdeel van het derde middel doet de verzoekende
partij in de eerste plaats gelden dat bij de toetsing van de definitieve offerte van de
eerste tussenkomende partij aan het gunningscriterium ‘kwaliteit van de
dienstverlening’ er sprake is van een discrepantie tussen de toegekende scores en
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.840
XIV-40.161-30/36
de motieven van de beslissing omdat zij, ondanks de vermelding van meerdere
minpunten, de maximale score heeft behaald.
Op het eerste gezicht lijkt de verzoekende partij in haar kritiek
echter voorbij te gaan aan de vooraf in het bestek aangekondigde en door haar niet
betwiste beoordelingsmethode voor dit gunningscriterium die erin voorziet dat aan
de kwalitatief beste offerte de maximale score voor dit gunningscriterium wordt
toegekend. Uit het gunningsverslag blijkt dat de eerste tussenkomende partij een
voorlopige score behaalt van 40,5 op 45 punten, die vervolgens met toepassing van
de in het bestek voorziene beoordelingsmethode en -formule wordt herberekend
naar een definitieve score van 45 punten. Dat de beoordeling van de offerte van de
eerste tussenkomende partij voor dit gunningscriterium ook een aantal minpunten
bevat, verhindert op het eerste gezicht dan ook niet dat haar in toepassing van de
voormelde beoordelingsmethode als definitieve score de maximale score werd
toegekend.
Deze kritiek wordt dan ook niet bijgevallen.
33.
Voorts wordt vastgesteld dat de offerte van de verzoekende partij
op dit gunningscriterium een voorlopige score van 27 punten behaalt, herberekend
volgens de formule van herberekening naar een definitieve score van 30 punten,
tegenover 36 punten, herberekend naar 40 punten voor de tweede tussenkomende
partij en 40,5 punten, herberekend naar 45 punten voor de eerste tussenkomende
partij.
Het gunningsverslag bevat op het eerste gezicht een uitvoerige
motivering met ook weergave van de plus- en minpunten van de offertes in het
licht van het betrokken gunningscriterium zoals omschreven in het bestek en
waarin de offertes ook onderling met elkaar worden vergeleken.
Wat de definitieve offerte van de verzoekende partij betreft, leidt
deze omstandige motivering tot de volgende conclusie:
“Over het algemeen voldoet de offerte slechts middelmatig aan de
verwachtingen van de aanbestedende overheid. De offerte van de inschrijver
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.840
XIV-40.161-31/36
biedt op meerdere vlakken een onvoldoende concrete invulling. Ze blijft
overwegend theoretisch en algemeen van aard. De kwalitatieve meerwaarde
is eerder beperkt gezien de organisatie van de verwerking, omzetting en
aflevering van de poststukken minder innovatief is in vergelijking met andere
inschrijvers. De haalbaarheid van de geformuleerde aanpak evenals de
resultaatsgerichtheid wordt ook als negatief beoordeeld gezien de beperkte
inzet op automatisatie voor classificatie en indexatie, de eerder omslachtige
werkwijze van archivering, de afwijkingen i.v.m. de omzetting van
poststukken, … De klantgerichtheid komt ook te beperkt aan bod doordat de
toelichting te summier blijft om een goed beeld te krijgen van de
daadwerkelijke invulling hiervan.”
Voor de offerte van de tweede tussenkomende partij, die een
hogere score dan de verzoekende partij behaalt voor dit gunningscriterium, luidt
de conclusie van de beoordeling als volgt:
“Over het algemeen voldoet de offerte aan de verwachtingen van de
aanbestedende overheid. De offerte van de inschrijver getuigt van een
degelijke aanpak. De kwalitatieve meerwaarde is goed, alle
documentformaten die worden gevraagd kunnen worden verwerkt. De
inschrijver scoort goed op basis van het machinepark waardoor de
haalbaarheid en resultaatgerichtheid van de geformuleerde aanpak als
positief wordt geformuleerd. De klantgerichtheid van de voorgestelde aanpak
komt eerder beperkt aan bod. De toelichting met betrekking tot de
projectplanning en projectstructuur blijft beperkt, waardoor het minder
duidelijk is hoe de inschrijver inspeelt op de specifieke noden en
verwachtingen van de Besteller binnen een concrete projectcontext. Hierdoor
blijft dit onderdeel wat onderbelicht in een verder degelijke offerte.”
Voor de definitieve offerte van de eerste tussenkomende partij,
die de hoogste score behaalt voor dit gunningscriterium, luidt de conclusie van de
beoordeling als volgt:
“Over het algemeen heeft de inschrijver een sterke offerte aangeboden. De
offerte van de inschrijver getuigt van een degelijke aanpak. De kwalitatieve
meerwaarde is voldoende, alle documentformaten die worden gevraagd
kunnen worden verwerkt. De inschrijver scoort goed op basis van het
machinepark waardoor de haalbaarheid en resultaatgerichtheid van de
geformuleerde aanpak als positief wordt geformuleerd. De klantgerichtheid
van de voorgestelde aanpak komt ook duidelijk aan bod met de verschillende
communicatielijnen duidelijk toegelicht.”
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.840
XIV-40.161-32/36
In zoverre de verzoekende partij op algemene wijze stelt dat “de
motieven betreffende de offerte van [de eerste tussenkomende partij] ten opzichte
van de motieven voor de offertes van andere inschrijvers eigenlijk niet lijken te
verklaren waarom [de eerste tussenkomende partij] beter scoort op het
gunningscriterium ‘kwaliteit van de dienstverlening’” blijft zij in gebreke om deze
kritiek nader te onderbouwen.
Voorts kan een verzoekende partij die kritiek wil leveren op de
toetsing door de aanbestedende overheid van de offertes aan de hand van de
gunningscriteria, er niet mee volstaan één of meer uit hun context gehaalde
onderdelen van de motivering selectief te citeren en te bekritiseren. Het is immers
de motivering van de toetsing van de offertes in haar geheel genomen die afdoende
moet zijn.
Op het eerste gezicht verschaft de in het gunningsverslag
uitgedrukte motivering, waar de bestreden beslissing op steunt, de verzoekende
partij voldoende duidelijkheid over de motieven waarom de definitieve offerte van
de verzoekende partij voor het voormelde gunningscriterium beduidend minder
goed scoort dan de definitieve offerte van de eerste tussenkomende partij en ook
minder dan de definitieve offerte van de tweede tussenkomende partij.
Uit de motivering blijkt ook dat het verschil in toegekende
puntenscore blijkt te steunen op verschillende motieven.
De verzoekende partij maakt op het eerste gezicht niet
aannemelijk dat het geheel van deze motivering niet van aard is om het verschil in
toegekende scores te kunnen verantwoorden.
35.
De argumentatie van de verzoekende partij dat de motivering
“vol” staat van lege zinnen, die geen of nauwelijks inzicht geven in de beoordeling
door de verwerende partij wordt op het eerste gezicht niet bijgetreden. Naast de
vaststelling dat de verzoekende partij zich lijkt te beperken tot het bekritiseren van
enkele uit hun context gehaalde onderdelen van de motivering, terwijl het de
motivering in zijn geheel is die afdoende dient te zijn, lijkt zij eraan voorbij te gaan
dat de zogenaamde “lege zinnen”, waarvan zij voorbeelden aanhaalt, net als de
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.840
XIV-40.161-33/36
algemene beschouwingen in de slotconclusies, samen gelezen dienen te worden
met het geheel van de motieven, evenals met de beoordeling van de offertes van de
andere inschrijvers, en dat de formelemotiveringsplicht moet worden verzoend met
de verplichting van de aanbestedende overheid om bepaalde gegevens
vertrouwelijk te behandelen.
36.
In de mate dat de verzoekende partij voorts in het verzoekschrift
een eigen tabel weergeeft, blijkt op het eerste gezicht alleen al uit de vermelding
“Enz…” op het einde van de tabel dat het ook hier slechts gaat om een selectieve
weergave van het geheel van de motivering in het gunningsverslag. Vast staat dat
de
verzoekende
partij
in
deze
zelf
samengestelde
tabel
heel
wat
beoordelingselementen onbesproken laat en - ook in het licht van het verweer van
de verwerende partij in de nota - er niet van overtuigt dat de motivering in het
gunningsverslag weinig tot geen zicht geeft in de eigenlijke beoordeling.
Tegenover de door de verzoekende partij in haar verzoekschrift opgestelde eigen
tabel, plaatst de eerste tussenkomende partij in haar verzoekschrift tot tussenkomst
bovendien een door haar opgestelde tabel, waaruit volgens haar blijkt dat wanneer
de formele motivering per element naast elkaar wordt geplaatst de woordelijke
motivering bij de eerste tussenkomende partij (bijna) steeds positiever is.
37.
De verzoekende partij maakt, gelet op al het voorgaande, niet
aannemelijk dat de aanbestedende overheid, door bij de beoordeling van het
gunningscriterium ‘Kwaliteit van de diensteverlening’ een score van 30/45 aan de
definitieve offerte van de verzoekende partij toe te kennen tegenover 40/45 voor
de tweede tussenkomende partij en 45/45 voor de eerste tussenkomende partij, de
aangevoerde regelgeving en beginselen zou hebben geschonden.
Het eerste onderdeel van het derde middel is niet ernstig.
Tweede onderdeel van het derde middel
38.
In een tweede onderdeel van het derde middel voert de
verzoekende partij aan dat de verwerende partij bij haar beoordeling van het
gunningscriterium
‘kwaliteit
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.840
van
de
dienstverlening’
ten
onrechte
XIV-40.161-34/36
subgunningscriteria heeft gebruikt om tot de eindscore te komen, zonder dat deze
voorafgaandelijk in het bestek werden bekendgemaakt en gewogen.
Ook deze kritiek wordt niet bijgevallen.
39.
De verzoekende partij lijkt immers niet te kunnen worden
bijgevallen in haar betoog waar zij uit het enkele gegeven dat de eerste
tussenkomende
partij
voor
het
gunningscriterium
‘Kwaliteit
van
de
dienstverlening’ een voorlopige score van 40,5 heeft behaald, die vervolgens met
toepassing van de in het bestek voorziene beoordelingsmethode werd herberekend
naar 45 punten, afleidt dat bij de effectieve beoordeling van de definitieve offertes
zou zijn afgeweken van de in het bestek voorziene wijze van globale beoordeling
van de offertes.
Het
gunningsverslag
beschrijft
in
woorden
waarin
de
inhoudelijke verschillen te vinden zijn die de verwerende partij hebben bewogen
om de offerte van de best gerangschikte inschrijver een score van 40,5,
herberekend naar 45/45 punten toe te kennen en de offerte van de verzoekende
partij een score van 27 herberekend naar 30 punten. Aldus blijkt uit het
gunningsverslag dat de offertes werden beoordeeld op basis van de respectieve
beoordelingselementen die niet-exhaustief werden opgelijst in het bestek en met
elkaar werden vergeleken. Uit die beoordeling blijkt, op het eerste gezicht, niet dat
aan elk element een weging werd toegekend op basis waarvan vervolgens een
totaalscore is berekend.
Aldus toont de verzoekende partij op het eerste gezicht niet aan
dat de beoordelingselementen zijn gehanteerd als subgunningscriteria die
voorafgaand aan de toetsing zijn bedacht, noch dat aan elk van die
beoordelingselementen een weging werd toegekend op basis waarvan vervolgens
een totaalscore is berekend.
40.
Het tweede onderdeel van het derde middel is niet ernstig.
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.840
XIV-40.161-35/36
Besluit
41.
Het derde middel is niet ernstig.
VIII. Besluit
42.
Geen van de middelen is ernstig gebleken. De vordering tot
schorsing bij uiterst dringende noodzakelijkheid wordt dan ook verworpen.
BESLISSING
- Het verzoek van de NV Y. en van B., NV van publiek recht, tot tussenkomst
in het administratief kort geding wordt ingewilligd.
- De Raad van State verwerpt de vordering.
- De verzoekende partij wordt verwezen in de kosten van de vordering tot
schorsing bij uiterst dringende noodzakelijkheid, begroot op een rolrecht van
200 euro, een bijdrage van 26 euro, en een rechtsplegingsvergoeding van
770 euro, die verschuldigd is aan de verwerende partij.
De tussenkomende partijen worden verwezen in de kosten van de
tussenkomst, begroot op een rolrecht van 300 euro, elk voor de helft.
Dit arrest is uitgesproken te Brussel, op achtentwintig mei tweeduizend
zesentwintig, door de Raad van State, XIVe kamer, samengesteld uit:
Inge Vos,
staatsraad, waarnemend voorzitter,
bijgestaan door
Joris Casneuf,
griffier.
De griffier
De voorzitter
Joris Casneuf
Inge Vos
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.840
XIV-40.161-36/36