Conseil d'État de Belgique — Raad van State — ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.482 (2026-08-17)
Samenvatting (NL) :
Arrest nr 267.482 van 17 augustus 2026 Openbaar ambt - Federale en lokale
politie – Aanwerving en loopbaan Beslissing : Verwerping Depersonalisatie
--- TEXTE INTÉGRAL DE L'ARRÊT ---
RAAD VAN STATE, AFDELING BESTUURSRECHTSPRAAK
VOORZITTER VAN DE XIIe VAKANTIEKAMER
ARREST
nr. 267.482 van 17 augustus 2026
in de zaak A. 248.465/XII-10.144
In zake:
XXXX
bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaat Peter Crispyn
kantoor houdend te 9030 Mariakerke
Mazestraat 16
bij wie woonplaats wordt gekozen
tegen:
de BELGISCHE STAAT, vertegenwoordigd door
de minister van Binnenlandse Zaken
woonplaats kiezend bij
de Federale politie DGR/Legal/CTX
gevestigd te 1000 Brussel
Koningsstraat 202A
-------------------------------------------------------------------------------------------------I. Voorwerp van de vordering
De vordering, ingesteld op 26 juni 2026, strekt tot de schorsing
van de tenuitvoerlegging van “[h]et besluit dd. 10/06/2026 genomen door [...],
sectiechef DGJ/ Skills binnen de federale politie, waarbij de zendingsaanvraag van
verzoeker conform het formulier F044 van 30/01/2026 is geweigerd”.
II. Verloop van de rechtspleging
Bij beschikking van 29 juni 2026 werd de procedurekalender
vastgesteld en werden de partijen opgeroepen voor de terechtzitting, die heeft
plaatsgevonden op 17 augustus 2026.
De nota met opmerkingen en het administratief dossier werden
ingediend overeenkomstig de procedurekalender.
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.482
XII-10.144-1/10
Eerste auditeur-afdelingshoofd Werner Weymeersch heeft een
verslag opgesteld.
Staatsraad Ann Coolsaet heeft verslag uitgebracht.
Advocaat Peter Crispyn, die verschijnt voor verzoeker, en
adviseur Kirsten Peeters, die verschijnt voor de verwerende partij, zijn gehoord.
Eerste auditeur-afdelingshoofd Werner Weymeersch heeft een
met dit arrest eensluidend advies gegeven.
Er is toepassing gemaakt van de bepalingen op het gebruik der
talen, vervat in titel VI, hoofdstuk II, van de wetten op de Raad van State,
gecoördineerd op 12 januari 1973.
III. Feiten
3.1.
Verzoeker is eerste hoofdinspecteur bij de dienst polygrafie van
de Federale politie.
3.2.
In 2002 volgt verzoeker bij het Canadian Police College de
opleiding tot polygrafist, die door de Federale politie wordt erkend als functionele
opleiding voor de gespecialiseerde betrekking van polygrafist. Verzoeker slaagt
voor de opleiding en behaalt zijn brevet.
3.3.
Op 30 januari 2026 dient verzoeker twee zendingsaanvragen in
voor een dienstreis. De eerste betreft “[d]eelnemen aan CPA (Canadian Polygraph
Association) Seminar om te voldoen aan de minimale voorwaarden van hun
lidmaatschap om lid te blijven van hun associatie zoals voorzien in de toelichting
wet” voor de periode van 22 tot 29 augustus 2026. De tweede betreft “[d]eelnemen
aan APA (American Polygraph Association) Seminar om te voldoen aan de
minimale voorwaarden van hun lidmaatschap om lid te blijven van hun associatie
zoals voorzien in de toelichting wet” voor de periode van 29 augustus tot 6
september 2026.
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.482
XII-10.144-2/10
3.4.
Op 27 april 2026 antwoordt de directeur-generaal ad interim van
de Federale gerechtelijke politie middels een tijdelijke nota op een syndicale vraag
van 23 april 2026 betreffende de opleiding van de polygrafisten. Het in deze nota
ingenomen standpunt luidt:
“Sinds de invoering van de polygrafie in België heeft het volledige korps van
polygrafisten van de federale politie inderdaad zijn basisopleiding gevolgd bij de
Canadian Association of Police Polygraphists (CAPP).
Deze opleiding, hoewel verstrekt door een Canadese organisatie, wordt erkend door
de American Polygraph Association (APA), die in de Verenigde Staten een
bepaalde kwaliteitsstandaard toepast binnen het domein van de polygraaf.
Om lid te kunnen worden en blijven van de APA legt deze vereniging verschillende
voorwaarden op aan haar leden, waaronder met name:
• het volgen van een door de APA erkende basisopleiding;
• het volgen van een minimumaantal uren permanente vorming of bijscholing
(‘retrainer’) binnen een bepaalde periode-40 uren op 2 jaar tijd.
Op basis hiervan namen de polygrafisten tot en met 2023 jaarlijks deel aan een
collectieve missie naar de Verenigde Staten en/of Canada, ter gelegenheid van:
• het jaarlijkse seminarie georganiseerd door de CAPP;
• en/of het jaarlijkse seminarie georganiseerd door de APA.
De motivering die de polygrafisten aanhaalden om deze praktijk te rechtvaardigen,
was dat deelname aan deze ‘retrainers’ een noodzakelijke wettelijke verplichting
zou vormen om de functie van polygrafist te kunnen blijven uitoefenen.
In 2024 hebben verschillende elementen DGJ/IPS ertoe gebracht deze historische
praktijk grondig te herevalueren:
• Hoge financiële kost:
De jaarlijkse deelname aan deze seminaries vertegenwoordigt een kost tussen 2.500
€ en 4.000 € per persoon, en dit per seminarie. In sommige jaren namen de
polygrafisten aan beide seminaries (APA en CAPP) deel, wat leidde tot een
bijzonder hoge gecumuleerde kost voor het budget van de DGJ.
• Aanzienlijke operationele impact:
De collectieve deelname van het volledige team houdt een gelijktijdige afwezigheid
van minstens één week in, wat de operationele beschikbaarheid van de cel
rechtstreeks beïnvloedt.
• Conformiteit met het algemene beleid inzake buitenlandse opdrachten:
Deze praktijk stemt niet langer overeen met de principes opgenomen in de nota
CG/2016-2413, die oplegt het aantal deelnemers aan buitenlandse opdrachten,
conferenties en opleidingen te beperken en het noodzakelijkheidsprincipe strikt toe
te passen.
Op basis hiervan werd beslist om de collectieve deelname van alle polygrafisten aan
de APA- en/of CAPP-seminaries niet langer systematisch toe te staan.
Na deze beslissing stelden de polygrafisten dat zij wettelijk verplicht zouden zijn
deze jaarlijkse opleidingen te volgen en dat zij, indien dit niet gebeurt, hun
‘accreditatie’ zouden verliezen en hun functie niet langer zouden kunnen uitoefenen.
Deze bewering heeft DGJ/IPS ertoe gebracht een grondige analyse uit te voeren van
de Belgische wetgeving en de referentiedocumenten.
Hieruit bleek duidelijk dat in België:
• er geen enkele accreditatie, licentie of officieel attest bestaat dat jaarlijks of
tweejaarlijks moet worden vernieuwd om de functie van polygrafist uit te oefenen;
• het volgen en met succes afronden van een specifieke basisopleiding volstaat om
wettelijk als polygrafist binnen de Belgische politie te kunnen werken;
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.482
XII-10.144-3/10
• er geen wettelijke verplichting bestaat inzake een minimumaantal uren permanente
vorming;
• geen enkele Belgische wettelijke of reglementaire bepaling de uitoefening van de
functie van polygrafist afhankelijk maakt van het naleven van de eisen of
voorwaarden opgelegd door de APA of de CAPP.
Deze vaststellingen werden bovendien expliciet bevestigd door het College van
Procureurs-Generaal, dat aangaf dat er geen enkele specifieke vereiste bestaat vanuit
het openbaar ministerie op het vlak van permanente vorming of lidmaatschap van
buitenlandse verenigingen.
Uit het voorgaande blijkt dat:
• er nooit een wettelijke basis heeft bestaan die de jaarlijkse en collectieve deelname
van alle polygrafisten aan bijscholingsseminaries in de Verenigde Staten en/of
Canada verplichtte;
• de vroegere praktijk uitsluitend gebaseerd was op:
o interne standaarden van buitenlandse verenigingen;
o een foutieve interpretatie van hun juridische draagwijdte in België.
Conclusies:
• De jaarlijkse collectieve deelname van alle polygrafisten aan de APA- en/of
CAPP-seminaries berust op geen enkele Belgische wettelijke verplichting.
• De polygrafisten beschikken over geen enkele voorkeurspositie ten opzichte van
andere leden van de federale gerechtelijke politie inzake buitenlandse opdrachten,
conferenties of opleidingen.
• DGJ heeft gekozen voor een evenwichtige verdeling van budgetten, kansen en
operationele afwezigheden, in overeenstemming met de regels die gelden voor de
hele organisatie.
o De deelname aan APA- en CAPP-seminaries blijft dus mogelijk, maar op een
selectieve, proportionele en vergelijkbare basis met andere internationale
opleidingsopdrachten, zonder erkenning van een automatisch of collectief recht.”
3.5.
Bij brief van 14 mei 2026 deelt de raadsman van verzoeker aan
de directeur-generaal ad interim van de Federale gerechtelijke politie mee dat
verzoeker het standpunt ingenomen in de voormelde nota van 27 april 2026 niet
deelt en dringt hij aan op een beslissing over de voormelde zendingsaanvragen van
30 januari 2026.
3.6.
De twee zendingsaanvragen van verzoeker worden op 10 juni
2026 geweigerd.
Dit is de bestreden beslissing.
3.7.
Bij e-mail van 19 juni 2026 wordt verzoeker in kennis gesteld
van de bestreden beslissing.
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.482
XII-10.144-4/10
IV. Schorsingsvoorwaarden
Krachtens artikel 17, § 1, derde lid, van de gecoördineerde
wetten op de Raad van State kan de schorsing van de tenuitvoerlegging slechts
worden bevolen onder de dubbele voorwaarde dat de zaak te spoedeisend is voor
een behandeling ervan in een beroep tot nietigverklaring en indien minstens één
ernstig middel wordt aangevoerd waarvan het onderzoek zich leent voor een
versnelde behandeling en waarmee de nietigverklaring van deze beslissing prima
facie kan worden verantwoord.
V. Spoedeisendheid
Uiteenzetting van de spoedeisendheid
In het verzoekschrift voert verzoeker ter staving van de
spoedeisendheid drie elementen aan. Ten eerste zet verzoeker uiteen dat het kunnen
volgen van de opleidingen waarvoor hij de geweigerde aanvraag indiende, cruciaal
is om de accreditatie van de Canadian Association of Police Polygraphists (hierna:
CAPP) en het brevet polygrafie te behouden. Verzoeker wijst erop dat hij per
periode van twee jaar minimaal 40 uur opleiding moet volgen, dat hij voor de
periode 2024-2025 reeds een tekort heeft van 5 uur opleiding en hij voor de periode
2026-2027 nog geen enkel uur opleiding heeft gevolgd. Hierdoor dreigen volgens
verzoeker onherroepelijke schadelijke gevolgen, met name het verlies van de
CAPP accreditatie en, ten gevolge daarvan, het verlies van zijn brevet als
polygrafist. Dit brengt volgens verzoeker dan weer de uitoefening van zijn functie
in de gespecialiseerde betrekking als polygrafist in gevaar. Ten tweede voert
verzoeker aan dat hij de functietoelage als polygrafist dreigt te verliezen bij een
onderbreking van de rechtsgeldige uitoefening van deze gespecialiseerde
betrekking. Ten derde wijst verzoeker op een zwaar moreel nadeel. Het gebrek aan
vervolgopleidingen brengt volgens verzoeker de geloofwaardigheid en de
overtuigingskracht van de polygrafie in het gedrang en de rechterlijke macht in
diskrediet. Het is voor verzoeker moreel ondraaglijk om in concrete dossiers en
procedures te moeten worden geconfronteerd met kritiek op zijn deskundigheid
wegens een gebrek aan opleiding en een verlies van de accreditatie.
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.482
XII-10.144-5/10
Beoordeling
Naar eis van artikel 17, § 2, eerste lid, van de gecoördineerde
wetten op de Raad van State moet de vordering tot schorsing “een uiteenzetting
van de feiten [bevatten] die, volgens de indiener ervan, de spoedeisendheid
verantwoorden die ter ondersteuning van deze vordering wordt ingeroepen”.
Hetzelfde is te lezen in artikel 4, § 1, eerste lid, 5°, van het koninklijk besluit van
19 november 2024 ‘tot bepaling van de rechtspleging in kort geding en tot
wijziging van diverse besluiten betreffende de procedure voor de afdeling
bestuursrechtspraak van de Raad van State’. Dit houdt in dat het aan verzoeker
toevalt aan de zaak eigen, specifieke gegevens bij te brengen die in concreto
aantonen dat de zaak spoedeisend is, gelet op de gevolgen van een – voortdurende
– tenuitvoerlegging van de bestreden beslissing.
Voorts kan luidens artikel 17, § 1, derde lid, van de
gecoördineerde wetten op de Raad van State de schorsing op elk moment worden
bevolen indien de zaak te spoedeisend is voor een behandeling ervan in een beroep
tot nietigverklaring en minstens één ernstig middel wordt aangevoerd waarvan het
onderzoek zich leent voor een versnelde behandeling en waarmee de
nietigverklaring van de bestreden akte of het bestreden reglement prima facie kan
worden verantwoord. Met deze wijzigingen aan artikel 17 van de gecoördineerde
wetten op de Raad van State beoogt de wetgever de schorsingsprocedure te
optimaliseren en maatwerk mogelijk te maken op basis van de spoedeisendheid die
in de vordering tot schorsing wordt aangevoerd. (Wetsontwerp tot wijziging van
de wetten op de Raad van State, gecoördineerd op 12 januari 1973, KAMER, 20222023, 14 maart 2023, nr. 55-3220/1, 9). Het is evenwel niet de bedoeling met deze
hervorming de strekking te wijzigen van het begrip spoedeisendheid zoals dat thans
gedefinieerd is door de rechtspraak van de Raad van State. (Wetsontwerp tot
wijziging van de wetten op de Raad van State, gecoördineerd op 12 januari 1973,
KAMER, 2022-2023, 14 maart 2023, nr. 55-3220/1, 11). Bijgevolg zal de
spoedeisendheid worden vastgesteld wanneer de verzoekende partij het resultaat
van de procedure ten gronde niet kan afwachten om zijn beslissing te verkrijgen,
op straffe zich in een toestand te bevinden met onherroepelijke schadelijke
gevolgen. Wanneer de afdeling bestuursrechtspraak een vordering tot schorsing
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.482
XII-10.144-6/10
verwerpt wegens het gebrek aan spoedeisendheid, kan een nieuwe vordering
slechts worden ingediend indien die steunt op nieuwe elementen die de
spoedeisendheid
van
deze
vordering
rechtvaardigen.
De
afdeling
bestuursrechtspraak kan bovendien een termijn bepalen waarin geen enkele nieuwe
vordering tot schorsing of tot het bevelen van voorlopige maatregelen kan worden
ingediend indien het enig nieuw ingeroepen element bestaat uit het verloop van de
tijd (artikel 17, § 2, derde lid, gecoördineerde wetten op de Raad van State).
Uit wat voorafgaat, volgt dat niet zal volstaan te stellen dat de
doorlooptijd van een annulatieprocedure te lang duurt of dat het resultaat van een
annulatieprocedure niet kan worden afgewacht.
Verzoeker steunt de spoedeisendheid in wezen op het
uitgangspunt dat, indien hij de geweigerde opleidingen niet kan volgen, hij zijn
CAPP accreditatie als polygrafist dreigt te verliezen, waaruit hij vervolgens afleidt
dat hij zijn brevet als polygrafist zal verliezen, zodat ook de uitoefening van zijn
gespecialiseerde functie van polygrafist in gevaar komt. De andere argumenten ter
staving van de spoedeisendheid – het verlies van de functietoelage en het moreel
nadeel – zijn daarvan een afgeleide.
De redenering van verzoeker overtuigt evenwel niet.
Vooreerst stelt de Raad van State vast dat het verlies van de
CAPP accreditatie bij gebrek aan het volgen van de geweigerde opleidingen niet
zo vaststaat, als verzoeker doet uitschijnen. Niet alleen blijkt uit de brief van de
CAPP aan de commissaris-generaal van de Federale politie van 23 december 2025
dat het verlies van de accreditatie of het lidmaatschap slechts een mogelijk gevolg
is – “may jeopardize” –, verzoeker voert zelf aan dat hij ook voor de periode 20242025 enkele uren opleiding tekortkwam, wat kennelijk niet tot de door verzoeker
gevreesde gevolgen heeft geleid. Bovendien is de periode 2026-2027 nog lang niet
verstreken en maakt verzoeker niet aannemelijk dat de geweigerde opleidingen de
enige zijn die nog in aanmerking komen om aan de opleidingsvereisten van de
CAPP te voldoen.
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.482
XII-10.144-7/10
Voorts maakt verzoeker niet aannemelijk dat – in de hypothese
dat hij de CAPP accreditatie zou verliezen – hij ook zijn brevet als polygrafist zou
verliezen of dat de uitoefening van de door hem beklede gespecialiseerde functie
in gevaar zou zijn. Verzoeker poneert dit standpunt wel, doch haalt geen enkele
rechtsnorm aan, waaruit zou blijken dat het niet volgen van de door een
buitenlandse beroepsvereniging opgelegde bijscholing, zou leiden tot het verlies
van zijn brevet of tot de onmogelijkheid om de thans door hem beklede betrekking
uit te oefenen.
Zoals de verwerende partij terecht opmerkt, verwart verzoeker
de
accreditatie-
of
lidmaatschapsvoorwaarden
van
een
buitenlandse
beroepsvereniging met de wettelijke vereisten voor de uitoefening van de door hem
beklede gespecialiseerde betrekking. Verzoeker maakt niet aannemelijk dat het niet
langer beantwoorden aan de statuten van de CAPP – wat vooralsnog evenzeer
hypothetisch is – tot gevolg zou hebben dat zijn brevet als polygrafist zou
vervallen, noch dat hij de door hem beklede betrekking niet langer zou kunnen of
mogen uitoefenen. Dit geldt te meer nu in de tijdelijke nota van de directeurgeneraal ad interim van de Federale gerechtelijke politie van 27 april 2026 (zie
supra, nr. 3.4) uitdrukkelijk het standpunt wordt gehuldigd dat uit een grondige
analyse van de Belgische wetgeving en de referentiedocumenten is gebleken dat i)
“er geen enkele accreditatie, licentie of officieel attest bestaat dat jaarlijks of
tweejaarlijks moet worden vernieuwd om de functie van polygrafist uit te oefenen”,
ii) “het volgen en met succes afronden van een specifieke basisopleiding volstaat
om wettelijk als polygrafist binnen de Belgische politie te kunnen werken”, iii) “er
geen wettelijke verplichting bestaat inzake een minimumaantal uren permanente
vorming” en iv) “geen enkele Belgische wettelijke of reglementaire bepaling de
uitoefening van de functie van polygrafist afhankelijk maakt van het naleven van
de eisen of voorwaarden opgelegd door de APA of de CAPP”. Uit dit standpunt
van de verwerende partij – dat zij uitdrukkelijk bijvalt in de nota met opmerkingen
– blijkt dat de vrees van verzoeker om, zelfs in de hypothese dat hij zijn CAPP
accreditatie zou verliezen, weldra niet langer aan de voorwaarden te beantwoorden
om de door hem beklede gespecialiseerde functie uit te oefenen, hoogst
hypothetisch is. Zij kan bijgevolg de spoedeisendheid van de vordering niet
verantwoorden.
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.482
XII-10.144-8/10
Uit wat voorafgaat, volgt dat ook de vrees van verzoeker om zijn
functietoelage te verliezen hoogst voorbarig is. Nog daargelaten dat verzoeker geen
enkele toelichting geeft over de omvang van die toelage in verhouding tot zijn
basiswedde en derhalve niet aantoont dat hij dit loutere financieel verlies niet kan
dragen in afwachting van de behandeling van de grond van de zaak, kan het
gevreesde verlies van de functietoelage derhalve evenmin de spoedeisendheid
verantwoorden.
Tot slot voert verzoeker een moreel nadeel aan om de
spoedeisendheid te verantwoorden.
In zoverre verzoeker zich, in algemene bewoordingen, beroept
op een moreel nadeel, merkt de Raad van State op dat een moreel nadeel in beginsel
door een eventueel vernietigingsarrest wordt hersteld, behoudens wanneer er
bijzondere omstandigheden worden aangetoond die ervan kunnen overtuigen dat
het aangevoerde moreel nadeel van die aard is dat een later tussen te komen
vernietigingsarrest niet voldoende genoegdoening zal kunnen verschaffen, zodat
het resultaat ten gronde niet kan worden afgewacht.
Nog daargelaten dat te dezen de door verzoeker gevreesde
gevolgen van de bestreden beslissing vooralsnog hypothetisch zijn (zie supra, nrs.
9-10) en de gevreesde morele smet als afgeleide daarvan derhalve evenzeer,
overtuigt verzoeker geenszins waarom de vermeende morele schade niet kan
worden goedgemaakt door een eventueel tussen te komen vernietigingsarrest. Dat
de resultaten van de polygrafie in procedures in vraag worden gesteld en daarbij
zelfs verzoekers deskundigheid als polygrafist in vraag wordt gesteld, behoort tot
de dynamiek van een proces en de uitoefening van het recht van verdediging.
Verzoeker zet niet uiteen waarom hij dit niet kan dragen in afwachting van een
uitspraak ten gronde, wanneer die kritiek zou zijn gesteund op het eventuele verlies
van de CAPP accreditatie.
Uit wat voorafgaat, volgt dat verzoeker niet aantoont dat er
sprake is van spoedeisendheid.
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.482
XII-10.144-9/10
VI. Conclusie
Er is niet voldaan aan ten minste één van de voorwaarden gesteld
in artikel 17, § 1, van de gecoördineerde wetten op de Raad van State die cumulatief
vervuld moeten zijn, wil een vordering tot schorsing worden toegewezen.
BESLISSING
-
De Raad van State verwerpt de vordering.
-
Bij de publicatie van dit arrest door de Raad van State wordt de identiteit
van verzoeker niet bekendgemaakt.
Dit arrest is uitgesproken te Brussel, op zeventien augustus tweeduizend
zesentwintig, door de Raad van State, XIIe vakantiekamer, samengesteld uit:
Ann Coolsaet,
staatsraad, waarnemend voorzitter,
bijgestaan door
Joris Casneuf,
griffier.
De griffier
De voorzitter
Joris Casneuf
Ann Coolsaet
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.482
XII-10.144-10/10