Conseil d'État de Belgique — Raad van State — ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.492 (2026-08-21)
Samenvatting (NL) :
Arrest nr 267.492 van 21 augustus 2026 Overheidsopdrachten en openbare
werken - Overheidsopdrachten Beslissing : Bevolen
--- TEXTE INTÉGRAL DE L'ARRÊT ---
RAAD VAN STATE, AFDELING BESTUURSRECHTSPRAAK
VOORZITTER VAN DE XIIe VAKANTIEKAMER
ARREST
nr. 267.492 van 21 augustus 2026
in de zaak A. 248.766/XIV-40.244
In zake:
de NV K.
bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaat Olivier Eschweiler
kantoor houdend te 4130 Esneux
rue de Mery 42
bij wie woonplaats wordt gekozen
en advocaat Gaël Tilman
kantoor houdende te 4000 Luik
Boulevard Frère Orban 43
tegen:
het VLAAMSE GEWEST
bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaten Rebecca Denys en Jeroom Joos
kantoor houdend te 9000 Gent
Coupure Links 305
bij wie woonplaats wordt gekozen
-------------------------------------------------------------------------------------------------I. Voorwerp van de vordering
1.
De vordering, ingesteld op 30 juli 2026, strekt tot de schorsing
bij uiterst dringende noodzakelijkheid van de tenuitvoerlegging van “het besluit
van 29 juni 2026, meegedeeld op 15 juli 2026, betreffende de overheidsopdracht
voor diensten met als voorwerp: ‘Groen- en netheidsonderhoud op de
autosnelwegen in de provincie Vlaams-Brabant : A-wegen West (D211, Halle –
D212, Vilvoorde)’ waarin de aanbestedende overheid de offerte van K.
onregelmatig verklaart en de opdracht gunt aan A.”.
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.492
XIV-40.244-1/16
II. Verloop van de rechtspleging
2.
Bij beschikking van 31 juli 2026 werd, in samenspraak met het
aangeduide lid van het auditoraat, de procedurekalender vastgesteld.
De verwerende partij heeft een nota met opmerkingen en een
administratief dossier ingediend.
De partijen zijn opgeroepen voor de terechtzitting, die heeft
plaatsgevonden op 20 augustus 2026.
Staatsraad Ann Coolsaet heeft verslag uitgebracht.
Advocaat Anne Custers die loco advocaten Olivier Eschweiler
en Gaël Tilman verschijnt voor de verzoekende partij en advocaat Rebecca Denys,
die verschijnt voor de verwerende partij, zijn gehoord.
Eerste auditeur–afdelingshoofd Ann Eylenbosch heeft een met
dit arrest eensluidend advies gegeven.
Er is toepassing gemaakt van de bepalingen op het gebruik der
talen, vervat in titel VI, hoofdstuk II, van de wetten op de Raad van State,
gecoördineerd op 12 januari 1973.
III. Feiten
3.1.
De verwerende partij schrijft een overheidsopdracht voor
diensten uit met als onderwerp: “Groen- en netheidsonderhoud op de
autosnelwegen in de provincie Vlaams-Brabant : A-wegen West (D211, Halle –
D212, Vilvoorde)”.
De opdracht wordt overeenkomstig artikel 36 van de wet van 17
juni 2016 ‘inzake overheidsopdrachten’ (hierna: wet van 17 juni 2016) geplaatst
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.492
XIV-40.244-2/16
met een openbare procedure. De opdracht wordt nationaal en Europees
bekendgemaakt.
3.2.
Vier offertes worden ingediend, waaronder die van de
verzoekende partij en die van de gekozen inschrijver.
3.3.
De offerte van de verzoekende partij wordt onregelmatig
bevonden en bijgevolg geweerd.
Op 29 juni 2026 wijst de aanbestedende overheid de opdracht toe
aan de gekozen inschrijver.
Dit is de bestreden beslissing.
3.4.
Bij aangetekende brief van 15 juli 2026 deelt de verwerende
partij de gemotiveerde gunningsbeslissing mee aan de verzoekende partij.
IV. Regelmatigheid van de rechtspleging
4.
De verzoekende partij heeft na de neerlegging van de nota met
opmerkingen en het administratief dossier twee nieuwe stukken neergelegd
betreffende een nieuwe vordering tot schorsing bij uiterst dringende
noodzakelijkheid die zij heeft ingediend bij de Raad van State tegen een nieuwe,
latere gunningsbeslissing van de verwerende partij.
De verwerende partij verzet zich ter terechtzitting niet tegen de
neerlegging van deze stukken en ook de Raad van State ziet geen reden om deze
stukken uit het debat te weren.
V. Verzoek tot vertrouwelijke behandeling van bepaalde stukken
5.
De verzoekende partij vraagt om de vertrouwelijke behandeling
van de stukken A.1 tot A.6 die zij in de inventaris als vertrouwelijk aanduidt en
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.492
XIV-40.244-3/16
waarbij zij de redenen opgeeft waarom zij om die vertrouwelijke behandeling
vraagt.
6.
De verwerende partij vraagt in haar nota met opmerkingen om de
vertrouwelijke behandeling van de stukken 4 tot 7 en 10 tot 14 die zij in de
inventaris als vertrouwelijk aanduidt en waarbij zij de redenen opgeeft waarom zij
om die vertrouwelijke behandeling vraagt.
7.
Geen van de partijen heeft (ter terechtzitting) het lichten van de
vertrouwelijkheid van deze stukken gevraagd.
8.
Er zijn geen redenen voorhanden om de vertrouwelijkheid te
lichten.
VI. Herinnering aan de schorsingsvoorwaarden
Krachtens artikel 17, §§ 1, 5 en 6, van de gecoördineerde wetten
op de Raad van State, gelezen in samenhang met de artikelen 15 en 31 van de wet
van 17 juni 2013 ‘betreffende de motivering, de informatie en de rechtsmiddelen
inzake overheidsopdrachten, bepaalde opdrachten voor werken, leveringen en
diensten en concessies’ (hierna: de wet van 17 juni 2013), moet enkel worden
onderzocht of in de voorliggende vordering tot schorsing die is ingesteld volgens
de procedure bij uiterst dringende noodzakelijkheid, een ernstig middel waarvan
het onderzoek zich leent voor een versnelde behandeling of een klaarblijkelijke
onwettigheid wordt aangevoerd.
VII. Onderzoek van de middelen
A. Eerste middel
Standpunt van de partijen
10.
De verzoekende partij voert in het verzoekschrift onder het kopje
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.492
XIV-40.244-4/16
“[h]et motiveringsgebrek” de schending aan van artikel 84 van de wet van 17 juni
2016, van de artikelen 4 en 5 van de wet van 17 juni 2013, van de artikelen 2 en 3
van de wet van 29 juli 1991 ‘betreffende de uitdrukkelijke motivering van de
bestuurshandelingen’ (hierna: de wet van 29 juli 1991) en van de artikelen 35 en
36 van het koninklijk besluit van 18 april 2017 betreffende de plaatsing van
overheidsopdrachten in de klassieke sectoren (hierna: koninklijk besluit van 18
april 2017).
Zij vat het eerste middel samen als volgt:
“Zowel de wet van 29 juli 1991 als de wet van 17 juni 2013 leggen de aanbestedende
overheden een motiveringsplicht op.
Deze motiveringsplicht heeft tot doel de ontvanger van het besluit in staat te stellen
de redenen te begrijpen die de aanbestedende overheid ertoe hebben gebracht dit
besluit vast te stellen, en de Raad van State in staat te stellen de juistheid, de
toelaatbaarheid en de relevantie van de aangevoerde motieven te toetsen.
Door de door K. aangevoerde motiveringen voor de posten 52, 55 en 79 af te wijzen
op grond dat de aangekondigde opbrengsten onrealistisch hoog waren gezien de
uitvoeringsomstandigheden en de geconstateerde opbrengsten van voorgaande
jaren, zonder verdere toelichting, stelt de verwerende partij de Raad van State niet
in staat om na te gaan of deze beoordelingen niet zijn gebaseerd op gegevens die
onjuist zijn.
Zij stelt K. evenmin in staat de redenen te begrijpen die ten grondslag lagen aan de
vaststelling dat haar prijzen abnormaal waren.
Dit geldt des te meer omdat K. aantoont dat de betreffende rendementen
momenteel door haar worden gerealiseerd ten gunste van het AWV, hetzij op andere
bouwplaatsen, hetzij voor dezelfde opdracht in het verleden.
Hieruit volgt dat de motivering tekortschiet.
Het middel is derhalve ernstig.”
De verwerende partij vat haar verweer zoals geformuleerd in de
nota met opmerkingen samen als volgt:
“Verwerende partij heeft een zorgvuldig prijsonderzoek gevoerd en vastgesteld dat
verzoekende partij het rendement voor de posten 52, 55 en 79 onrealistisch hoog
inschat en een onderschatting van de uitvoering maakt.
Verwerende partij kon aldus besluiten om de prijsverantwoording van verzoekende
partij niet te aanvaarden.
De motivering zoals opgenomen in het gunningsverslag is afdoende en de weerslag
ervan is terug te vinden in het administratief dossier.
De motiveringsplicht werd dan ook geenszins geschonden.”
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.492
XIV-40.244-5/16
B. Tweede middel
Standpunt van de partijen
De verzoekende partij voert in het verzoekschrift onder het kopje
“[s]chending van het transparantiebeginsel” de schending aan van de artikelen 4,
83 en 84 van de wet van 17 juni 2016, van de artikelen 35, 36 en 76 van het
koninklijk besluit van 18 april 2017, van het transparantiebeginsel en van het
beginsel patere legem quam ipse fecisti.
Zij vat het tweede middel samen als volgt:
“Het transparantiebeginsel is een van de grondbeginselen van de regelgeving inzake
overheidsopdrachten. Het is overigens vastgelegd in artikel 4 van de wet van 17 juni
2016.
Door de eenheidsprijzen in de offerte van verzoekster als abnormaal te beschouwen,
op grond dat de opgegeven rendementen onrealistisch hoog zouden zijn gezien de
vastgestelde rendementen van de afgelopen jaren, heeft de verwerende partij de
offerte van verzoekster afgewezen op basis van informatie die noch in het bestek,
noch daarna was meegedeeld, en waaraan het belang werd toegekend die eveneens
onbekend was bij verzoekster.
Hiermee heeft de verwerende partij het transparantiebeginsel en de in het middel
genoemde bepalingen geschonden.
Het middel is gegrond.
Het middel is derhalve ernstig.”
De verwerende partij vat haar verweer zoals geformuleerd in de
nota met opmerkingen samen als volgt:
“Het transparantiebeginsel houdt niet in dat verwerende partij gehouden was om de
rendementen van de voorbije jaren mede te delen. Dit betreft overigens
vertrouwelijke gegevens die niet zomaar [mogen] worden gedeeld.
De opmerking van verzoekende partij dat zij niet wist dat er belang kon worden
gehecht aan de rendementen van de voorbije jaren, kan niet worden bijgetreden.
Het arrest dat door verzoekende partij wordt aangehaald om een schending van het
beginsel “patere legem quam ipse fecisiti” en het transparantiebeginsel te duiden,
heeft betrekking op feitelijke omstandigheden die niet kunnen worden vergeleken
met huidige zaak.”
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.492
XIV-40.244-6/16
C.
Beoordeling
Het past het eerste en het tweede middel samen te behandelen.
Artikel 36, § 3, van het koninklijk besluit van 18 april 2017 luidt:
“De aanbestedende overheid beoordeelt de ontvangen verantwoordingen en:
1° stelt ofwel vast dat het bedrag van een of meer niet-verwaarloosbare posten een
abnormaal karakter vertoont en weert de offerte omwille van de substantiële
onregelmatigheid waarmee deze behept is;
2° ofwel, stelt vast dat het totale offertebedrag een abnormaal karakter vertoont en
weert de offerte omwille van de substantiële onregelmatigheid waarmee deze behept
is;
3° ofwel, motiveert in de gunningsbeslissing dat het totale offertebedrag geen
abnormaal karakter vertoont.
De aanbestedende overheid wijst de offerte eveneens af wanneer zij heeft
vastgesteld dat het totale offertebedrag abnormaal laag is omdat de offerte niet
voldoet aan de in artikel 7, eerste lid, van de wet, bedoelde verplichtingen op het
gebied van het milieu-, sociaal- of arbeidsrecht omwille van de substantiële
onregelmatigheid waarmee deze behept is. Wanneer de offerte niet voldoet aan de
verplichtingen op het gebied van het federaal sociaal- of het arbeidsrecht, deelt de
aanbestedende overheid dit mee overeenkomstig paragraaf 5, tweede lid.
In het kader van beoordeling kan de aanbestedende overheid ook rekening houden
met inlichtingen die niet afkomstig zijn van de inschrijver. Deze gegevens worden
voorgelegd aan de inschrijver teneinde hem de kans te geven hierop te reageren.
Wanneer een aanbestedende overheid vaststelt dat een offerte abnormaal laag lijkt
ten gevolge van door de inschrijver verkregen overheidssteun, kan de offerte alleen
op die grond worden afgewezen na overleg met de inschrijver en deze niet binnen
een door de aanbestedende overheid gestelde toereikende termijn kan aantonen dat
de betrokken steun verenigbaar is met de interne markt, in de zin van artikel 107
van het Verdrag betreffende de Werking van de Europese Unie. Wanneer de
aanbestedende overheid in een dergelijke situatie een offerte afwijst, deelt zij dit
mee overeenkomstig paragraaf 5, derde lid. Onderhavig lid is enkel van toepassing
voor de opdrachten waarvan het geraamd bedrag gelijk is aan of hoger dan de
drempels voor de Europese bekendmaking.”
Het aanbestedende bestuur beschikt bij de toepassing van artikel
36, § 3, van het voornoemde koninklijk besluit over een beoordelingsruimte om de
gegeven prijsverantwoording al dan niet te aanvaarden. De Raad van State mag
zich, gesteld voor de toetsing van deze beoordeling, niet in de plaats stellen van het
bestuur en zelf de beoordeling van de prijsverantwoording overdoen. Het komt aan
de Raad van State enkel toe om desgevraagd na te gaan of het bestuur is uitgegaan
van de juiste feitelijke gegevens, of het die correct heeft beoordeeld en of het op
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.492
XIV-40.244-7/16
grond daarvan binnen de perken van de redelijkheid tot zijn besluit is kunnen
komen. Hierbij moet het bestuur op zorgvuldige wijze haar beslissing voorbereiden, hetgeen impliceert dat de beslissing dient te steunen op werkelijk bestaande
en concrete feiten die met de vereiste zorgvuldigheid werden vastgesteld.
De artikelen 2 en 3 van de wet van 29 juli 1991 verplichten het
bestuur in de akte de juridische en feitelijke overwegingen op te nemen die aan de
beslissing ten grondslag liggen, en dat op “afdoende” wijze. Voorts bepaalt, wat de
formele motivering van een gunningsbeslissing betreft, artikel 5 van de wet van 17
juni 2013 dat die beslissing een reeks vermeldingen moet bevatten, waaronder (8°)
de namen van de inschrijvers van wie de offerte onregelmatig is bevonden en de
juridische en feitelijke motieven voor hun wering, welke motieven met name
betrekking hebben op het abnormale karakter van de prijzen.
Het afdoend karakter van de motivering betekent dat de
motivering pertinent moet zijn, dit wil zeggen dat ze duidelijk met de beslissing te
maken moet hebben, en dat ze draagkrachtig moet zijn, dit wil zeggen dat de
aangehaalde redenen moeten volstaan om de beslissing te dragen. De belangrijkste
bestaansreden van de motiveringsplicht bestaat erin dat de betrokkene in de hem
aanbelangende beslissing zelf de motieven moet kunnen aantreffen op grond
waarvan ze werd genomen, opdat de betrokkene met kennis van zaken zou kunnen
uitmaken of het aangewezen is de beslissing met een annulatieberoep te bestrijden.
Aldus, wanneer het aanbestedende bestuur, zoals te dezen, een
prijsverantwoording heeft gevraagd, dient het hierover inhoudelijk standpunt in te
nemen alvorens de gunningsbeslissing te nemen. De betrokken motieven dienen
op grond van artikel 5 van de wet van 17 juni 2013 te worden veruitwendigd
teneinde een controle mogelijk te maken.
Uit het gunningsverslag, waarop de bestreden beslissing steunt,
blijkt dat de offerte van de verzoekende partij substantieel onregelmatig werd
bevonden wegens abnormaal lage eenheidsprijzen op grond van onrealistische
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.492
XIV-40.244-8/16
rendementen voor de posten 52, 55 en 79 op grond van de volgende formele
motivering:
“4.7 Prijs- of kostenonderzoek
• M.b.t. de offertebedragen - Wettelijk gemiddelde
Er werden 4 offertes geselecteerd, bijgevolg is het wettelijk criterium cfr. art. 36 §4
KB Plaatsing van toepassing. In dit geval ligt het offertebedrag van inschrijver K.
nv meer dan 15% onder het wettelijk gemiddelde. Dit offertebedrag is bijgevolg
belast met een wettelijk vermoeden van abnormaliteit en verder onderzoek is
noodzakelijk. De betrokken inschrijver werd verzocht om een prijsverantwoording
- voor wat betreft de totaalprijs - op basis van art. 36 §4 KB Plaatsing.
De prijsverantwoording werd tijdig ontvangen.
K. nv voegt een gedetailleerde cijfermatige onderbouwing toe voor zijn
offertebedrag. Deze bevat een inschatting van hoeveelheden en eenheidsprijzen
voor de inzet van personeel en materieel alsook aankoopkosten voor materialen en
kosten voor het storten en verwerken van afval.
Bovendien worden deze prijzen door hem uitvoerig gestaafd met de nodige
documenten en/of berekeningen.
Vermits de te leveren diensten voornamelijk de inzet van personeel en materieel
vergen, kan bovenstaand omschreven verantwoording een aanvaardbare verklaring
bieden voor het prijsniveau van het offertebedrag. De opgenomen verkoop- en
kostprijzen voor de meest significante kostprijselementen, zijnde de verkoopprijs
inzet arbeidskrachten, de verkoopprijzen inzet materieel en stortkosten
afvalstromen, met een gezamenlijk aandeel van meer dan 90% van het
offertebedrag, werden afgetoetst met courant gangbare prijzen. Betreft deze
elementen werden geen abnormale prijsniveaus vastgesteld.
• M.b.t. de eenheidsprijzen
Bij het onderzoek van de eenheidsprijzen werden alle posten met een aandeel groter
dan 1% in beschouwing genomen. Op die manier bedraagt het totale aandeel van de
onderzochte posten ± 70%, hetgeen als voldoende representatief wordt beschouwd
voor een grondig onderzoek van de eenheidsprijzen. Vervolgens werd als
drempelwaarde voor afwijkingen 25 a 30% gehanteerd voor lage prijzen en 50%
voor hoge prijzen.
Prijsonderzoek eenheidsprijzen K. nv
T.a.v. de offerte van inschrijver K. nv werden volgende posten van het vast gedeelte
geselecteerd voor verder onderzoek: 52, 55, 79 en 191.
De overige posten werden niet geselecteerd omdat ze telkens aan minstens één van
de volgende criteria voldoen:
• Het individuele aandeel is gering (< 1%)
• De afwijking van de eenheidsprijs ten opzichte van het (getrimd) gemiddelde en/of
de raming is beperkt.
• De eenheidsprijs valt nog binnen de vork van courant gangbare prijzen.
• De aard van de post is zodanig dat een grote spreiding van de prijzen niet
ongewoon is én minstens een van de overige inschrijvers heeft een gelijkaardig
prijsniveau gehanteerd.
• De aard van de post is zodanig dat een grotere spreiding van de prijzen niet
ongewoon is én de afwijking ten opzichte van het (getrimd) gemiddelde en/of de
raming doet zich voor in positieve zin.
In navolging van het onderzoek van de eenheidsprijzen werd voor deze posten een
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.492
XIV-40.244-9/16
prijsverantwoording gevraagd op basis van art. 36 §2 KB Plaatsing.
De prijsverantwoording werd tijdig ontvangen.
De aanbesteder stelt vast dat K. nv:
• Een toeslag voor algemene kosten, winst en risico hanteert dat geheel in lijn ligt
met courant gangbare percentages en bijgevolg als normaal wordt beschouwd.
• Verkoopprijzen voor de inzet van arbeidskrachten staaft met een gedetailleerde
prijsopbouw waaruit blijkt dat de gehanteerde loonkosten nét voldoen aan de
wettelijke minimumlonen voor paritair comité 145.4. Alle verkoopprijzen voor de
inzet van eigen personeel worden vooralsnog als normaal beoordeeld.
• Verkoopprijzen voor de inzet van materieel hanteert die binnen de vork van
courant gangbare verkoopprijzen vallen. De verkoopprijs voor de inzet van klein
motorisch gereedschap is eerder laag, maar ook deze wordt vooralsnog als normaal
beschouwd.
• Stort- en verwerkingskosten hanteert die gestaafd worden met recente offertes of
prijsovereenkomsten die in lijn liggen met courant gangbare prijzen. Deze worden
als normaal beoordeeld.
• Voor post 52 uitgaat van een rendement van 40.200 m2/dag voor het maaien van
wegbermen, le algemene maaibeurt, incl. gebruik (voor)signalisatievoertuigen, dat
gezien de uitvoeringsomstandigheden en de vastgestelde rendementen van de
afgelopen jaren onrealistisch hoog is ingeschat.
• Voor post 55 uitgaat van een rendement van 15.650 m/dag voor de meerprijs bij
het vangrailmaaien, dat gezien de uitvoeringsomstandigheden en de vastgestelde
rendementen van de afgelopen jaren ook als onrealistisch hoog wordt beoordeeld.
• Voor post 79 uitgaat van een rendement van 20.175 m/dag voor het wegnemen
van overhangende takken per scheervlak van l,25m tot 5m hoogte (incl. gebruik
(voor)signalisatievoertuigen, dat gezien de uitvoeringsomstandigheden en de
vastgestelde rendementen van de afgelopen jaren eveneens als onrealistisch hoog
wordt beoordeeld.
• Post 191 verklaart aan de hand van een voldoende gedetailleerde berekening op
basis van het gemiddelde uurloon voor arbeiders volgens paritair comité 145.4. Er
zijn hierbij geen significante elementen die zouden kunnen wijzen op onregelmatige
prijsvorming.
Conclusie prijsonderzoek eenheidsprijzen K. nv
Inschrijver K. nv slaagt er niet in om het vermoeden van abnormaliteit van de
bevraagde eenheidsprijzen te weerleggen. Uit de verantwoording van de
eenheidsprijzen blijkt nl. dat rekening werd gehouden met onrealistische
rendementen voor de posten 52, 55 en 79. Bijgevolg dient deze offerte prijstechnisch
als onregelmatig te worden beschouwd.
[…]
• Conclusie
Bovenstaande analyse toont aan dat er geen abnormale totaalprijzen of
eenheidsprijzen werden vastgesteld behalve m.b.t. de offerte van inschrijver K. nv.
Deze offertes worden prijstechnisch regelmatig beschouwd.
T.a.v. inschrijver K. nv werden abnormale prijzen vastgesteld. Deze inschrijver is
er niet in geslaagd het vermoeden van abnormaliteit te weerleggen. De offerte van
deze inschrijver wordt bijgevolg onregelmatig bevonden.”
Uit de motivering in het gunningsverslag blijkt prima facie dat
de verwerende partij zich zonder onderscheid tussen de verschillende posten
hoofdzakelijk baseert op “de uitvoeringsomstandigheden en de vastgestelde
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.492
XIV-40.244-10/16
rendementen van de afgelopen jaren” om te besluiten tot de abnormaliteit van de
prijzen.
De Raad van State telt vooreerst prima facie vast dat deze in het
gunningsverslag uitgedrukte motivering aan de verzoekende partij geen voldoende
duidelijkheid verschaft over de motieven waarom de verwerende partij haar
eenheidsprijs voor de posten 52, 55 en 79 abnormaal heeft bevonden en haar offerte
als substantieel onregelmatig heeft geweerd. De verwerende partij beperkt zich
immers tot een vage verwijzing naar de “uitvoeringsomstandigheden” in
combinatie met niet nader toegelichte “rendementen van de afgelopen jaren”, die
de verzoekende partij niet toelaat zich op zicht van het gunningsverslag met kennis
van zaken te beraden over de zin van een betwisting in rechte van de genomen
beslissing.
Daar
de
verzoekende
partij
een
schending
van
de
formelemotiveringsplicht aanvoert, volstaat het niet – zoals de verwerende partij
ten onrechte aanvoert – dat de motivering is terug te vinden in het administratief
dossier.
In de nota met opmerkingen licht de verwerende partij toe dat
onder meer rekening is gehouden met een opdracht die in 2021 door de
verzoekende partij is uitgevoerd en het rendement dat de zittende dienstverlener
vorig jaar heeft behaald, beide telkens beduidend lager. Betrokken op de post 79
verwijst de verwerende partij voorts naar de inzet van mankracht.
De beperkte mededeling van deze motieven via de nota met
opmerkingen, dus nadat de vordering tot schorsing bij de Raad van State reeds
werd ingediend, maakt de miskenning van de formelemotiveringsplicht niet goed.
Het hiervóór beschreven doel van de formelemotiveringsplicht sluit in principe uit
dat de verzoekende partij vrede moet nemen met een mededeling van de motieven
nádat zij een van die rechtsmiddelen – te dezen een vordering tot schorsing van de
tenuitvoerlegging bij uiterst dringende noodzakelijkheid – bij de Raad van State
heeft aangewend.
Bovendien – door de verzoekende partij te verwijten in haar
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.492
XIV-40.244-11/16
prijsverantwoording niet te verklaren waarom zij meent in vergelijking met 2021
thans efficiënter te kunnen werken – lijkt verwerende partij eraan voorbij te gaan
dat zij prijsverantwoording had gevraagd voor de posten 52, 55 en 79. Het
ingeschatte rendement is naast andere – aanvaarde – elementen, een onderdeel van
de prijsverantwoording voor deze posten. Het realistisch karakter van het
rendement op zich is pas achteraf door de verwerende partij in twijfel getrokken.
De verzoekende partij heeft haar aanspraken op de naleving door verwerende partij
van de formelemotiveringsplicht dan ook niet verbeurd door in de
prijsverantwoording van de posten 52, 55 en 79 niet nader de vergelijking te maken
met de rendementen in 2021.
De Raad van State stelt voorts prima facie vast dat uit de
motivering in het gunningsverslag blijkt dat de verwerende partij zich
hoofdzakelijk baseert op gegevens die niet afkomstig zijn van de verzoekende
partij zelf om te besluiten tot de abnormaliteit van de prijzen, meer bepaald “de
uitvoeringsomstandigheden en de vastgestelde rendementen van de afgelopen
jaren”. Deze informatie lijkt immers niet vervat te zijn in de prijsverantwoording
die de verzoekende partij aan de verwerende partij heeft verstrekt, maar kennelijk
ontleend aan interne of andere gegevensbronnen waarover de verwerende partij
beschikt. Er blijkt prima facie ook niet dat deze gegevens beschikbaar werden
gesteld voor de verzoekende partij.
Overeenkomstig artikel 36, § 3, derde lid, van het koninklijk
besluit van 18 april 2017, mag het aanbestedende bestuur, in het kader van de
beoordeling van een prijsverantwoording, ook rekening houden met inlichtingen
die niet afkomstig zijn van de inschrijver zelf. Deze gegevens moeten krachtens
die bepaling dan wel eerst aan de inschrijver worden voorgelegd, teneinde hem de
kans te geven hierop te reageren.
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.492
XIV-40.244-12/16
In het verslag aan de Koning bij het koninklijk besluit van 18
april 2017 wordt over de voormelde bepaling het volgende opgemerkt:
“De aanbestedende overheid kan in een dergelijk geval deze prijs of kost zelf
rechtvaardigen rekening houdende met haar eigen kennis of met andere informatie
die niet van de inschrijver komt. Zij zal evenwel de gegevens moeten voorleggen
aan de inschrijver teneinde hem de kans te geven hierop te reageren, vooraleer hij
zijn beslissing neemt. Deze verplichting vloeit voort uit artikel 69.3 van richtlijn
2014/24/EU, waarin is bepaald dat de aanbestedende overheid bij de beoordeling in
overleg moet treden met de inschrijver. Op die wijze wordt daarenboven
gegarandeerd dat de rechten van de verdediging worden nageleefd. Er wordt aan
herinnerd dat het gelijkheidsbeginsel ook in deze context van toepassing is.”
Als een bijzondere toepassing van het transparantiebeginsel lijkt
de bepaling van artikel 36, § 3, derde lid, van het koninklijk besluit van 18 april
2017 zich te situeren in de fase na ontvangst van de prijsverantwoording en niet,
zoals de verwerende partij voorhoudt in haar nota, in de fase daaraan voorafgaand.
Hoewel de verwerende partij zich hoofdzakelijk blijkt te hebben
gesteund op inlichtingen die niet afkomstig zijn van de inschrijver zelf om diens
prijsverantwoording te verwerpen en te besluiten tot de onregelmatigheid van diens
offerte,
blijkt
niet
dat
zij
de
betrokken
informatie
inzake
“de
uitvoeringsomstandigheden en de vastgestelde rendementen van de afgelopen
jaren” eerst aan de verzoekende partij heeft voorgelegd teneinde de verzoekende
partij de kans te geven hierop te reageren.
Het gegeven dat de verwerende partij bij de toepassing van
artikel 36, § 3, van het koninklijk besluit van 18 april 2017 over een
beoordelingsruimte beschikt om de gegeven prijsverantwoording al dan niet te
aanvaarden, biedt prima facie geen vrijgeleide om voorbij te gaan aan de
voormelde verplichting.
Wat de vastgestelde rendementen van de zittende dienstverlener
van het voorbije jaar betreft, blijkt uit het administratief dossier prima facie dat
deze vaststellingen de genomen beslissing tot onregelmatigverklaring mede
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.492
XIV-40.244-13/16
schragen en dus niet overtollig zijn.
De verwerende partij kan dan ook niet met goed gevolg inroepen
dat de eigen rendementen uit het verleden aan verzoekende partij gekend waren
om alsnog voorbij te gaan aan de bepaling van artikel 36, § 3, derde lid van het
koninklijk besluit van 18 april 2017.
In zoverre de verwerende partij zich in dit verband nog beroept
op artikel 13, § 2, van de wet van 17 juni 2016, maakt zij niet aannemelijk dat de
behaalde
rendementen
van
de
voorbije
jaren
vallen
onder
de
vertrouwelijkheidsplicht die op de aanbestedende overheid rust. Anders dan
verwerende partij beweert, gaat het immers prima facie niet om een fabrieks- of
bedrijfsgeheim of vertrouwelijk aspect van een offerte van een concurrent, maar
om feitelijke vaststellingen in het kader van de uitvoering van een opdracht.
Het valt prima facie dan ook niet in te zien waarom ieder
cijfermatig gegeven met betrekking tot de over de voorbije jaren feitelijk behaalde
rendementen, aan tegenspraak door de verzoekende partij in het kader van het
prijsonderzoek moest worden onttrokken.
In zoverre de verwerende partij nog betoogt dat de door de
verzoekende partij in het verzoekschrift voorgelegde uitprints van het Track &
Trace-systeem nog steeds niet van aard zouden zijn om de abnormaliteit van de
betrokken eenheidsprijzen te weerleggen, loopt zij vooruit op de zaken. Het komt
in de eerste plaats toe aan de aanbestedende overheid om de betrokken gegevens
voor te leggen aan de verzoekende partij en haar reactie hierop te beoordelen. De
Raad van State kan daar niet op vooruit lopen.
Het eerste en het tweede middel zijn in de aangegeven mate
ernstig.
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.492
XIV-40.244-14/16
VIII. Belangenafweging
29.
De verzoekende partij voert in het verzoekschrift aan dat de
belangenafweging de schorsing van de tenuitvoerlegging van de bestreden
beslissing niet in de weg staat.
Overeenkomstig artikel 17, § 2, tweede lid, van de
gecoördineerde wetten op de Raad van State houdt de afdeling bestuursrechtspraak
“[o]p verzoek van de verwerende of de tussenkomende partij […] rekening met de
vermoedelijke gevolgen van de schorsing van de tenuitvoerlegging of van de
voorlopige maatregelen voor alle belangen die geschaad kunnen worden, met
inbegrip van het openbaar belang, en kan ze besluiten de schorsing of voorlopige
maatregelen niet te bevelen indien de nadelige gevolgen ervan op een kennelijk
onevenredige wijze zwaarder wegen dan de voordelen”.
Te dezen kan worden volstaan met de vaststelling dat de
verwerende partij geen verzoek tot belangenafweging formuleert.
IX. Besluit
31.
Het eerste en het tweede middel zijn in de aangegeven mate
ernstig gebleken. De vordering tot schorsing bij uiterst dringende noodzakelijkheid
wordt dan ook ingewilligd.
BESLISSING
De Raad van State beveelt de schorsing van de tenuitvoerlegging bij uiterst
dringende noodzakelijkheid van de beslissing van de verwerende partij van
29 juni 2026 inzake de overheidsopdracht voor diensten met als voorwerp:
“Groen- en netheidsonderhoud op de autosnelwegen in de provincie VlaamsBrabant : A-wegen West (D211, Halle – D212, Vilvoorde)” waarin de
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.492
XIV-40.244-15/16
aanbestedende overheid de offerte van de verzoekende partij onregelmatig
verklaart en de opdracht gunt aan de nv A.
Dit arrest is uitgesproken te Brussel, op eenentwintig augustus tweeduizend
zesentwintig, door de Raad van State, XIIe vakantiekamer, samengesteld uit:
Ann Coolsaet,
staatsraad, waarnemend voorzitter,
bijgestaan door
Frank Bontinck,
griffier.
De griffier
De voorzitter
Frank Bontinck
Ann Coolsaet
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.492
XIV-40.244-16/16