Conseil d'État de Belgique — Raad van State — ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.979 (2026-10-09)
Samenvatting (NL) :
Arrest nr 267.979 van 9 oktober 2026 Onderwijs en cultuur - Examens (onderwijs)
Beslissing : Verwerping Depersonalisatie
--- TEXTE INTÉGRAL DE L'ARRÊT ---
RAAD VAN STATE, AFDELING BESTUURSRECHTSPRAAK
VOORZITTER VAN DE IXe KAMER
ARREST
nr. 267.979 van 9 oktober 2026
in de zaak A. 248.872/IX-11.040
In zake:
XXXX
tegen:
de STAD GENT
bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaat Christophe Vangeel
kantoor houdend te 2018 Antwerpen
Lange Lozanastraat 24
bij wie woonplaats wordt gekozen
-------------------------------------------------------------------------------------------------I. Voorwerp van het beroep
Het beroep, ingesteld op 10 augustus 2026, strekt tot de nietig-
verklaring en de schorsing van de tenuitvoerlegging van “de beslissing van de delibererende klassenraad van Het Kwadrant, genomen op 25 juni 2026, waarbij werd
beslist om het voor [verzoeker] lopende spreidingstraject tijdens het schooljaar
2026-2027 voort te zetten”.
II. Verloop van de rechtspleging
Bij beschikking van 26 augustus 2026 werd de procedurekalen-
der vastgesteld.
De verwerende partij heeft een nota met opmerkingen en een administratief dossier ingediend.
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.979
IX-11.040-1/9
De verzoekende partij heeft een ‘aanvullende nota houdende mededeling van nieuwe feiten en stukken’ neergelegd.
Eerste auditeur Wendy Depester heeft een verslag opgesteld over
het beroep tot nietigverklaring op grond van artikel 93, eerste lid, van het besluit
van de Regent van 23 augustus 1948 ‘tot regeling van de rechtspleging voor de
afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State’ en over de vordering tot schorsing met toepassing van artikel 17, § 4, tweede lid, van de gecoördineerde wetten
op de Raad van State.
De verzoekende partij heeft een ‘laatste memorie: reactienota op
het auditoraatsverslag’ neergelegd.
De partijen zijn opgeroepen voor de terechtzitting, die heeft
plaatsgevonden op 5 oktober 2026, om 11.00 uur.
Kamervoorzitter Geert Van Haegendoren heeft verslag uitgebracht.
XXXX, moeder van de verzoekende partij en advocaat Tom
Peeters, die loco advocaat Christophe Vangeel verschijnt voor de verwerende
partij, zijn gehoord.
Eerste auditeur Wendy Depester heeft een met dit arrest eensluidend advies gegeven.
Er is toepassing gemaakt van de bepalingen op het gebruik der
talen, vervat in titel VI, hoofdstuk II, van de wetten op de Raad van State, gecoördineerd op 12 januari 1973.
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.979
IX-11.040-2/9
III. Feiten
Verzoeker is tijdens het schooljaar 2025-26 leerling in het eerste
jaar van de derde graad in het buitengewoon onderwijs, opleidingsvorm OV4, richting wetenschappen-wiskunde, in het Instituut Bert Carlier - Het Kwadrant, onderwijsinstelling waarvan de verwerende partij het bevoegd gezag vormt.
In een 10 maart 2026 gedateerd individueel handelingsplan
wordt bepaald wat volgt:
“[Verzoeker] spreidt zijn 3de graad over 3 jaar. Zie aangepast rooster 5de
jaar hieronder.
[Verzoeker] wordt op het einde van schooljaar 2025 -2026 geëvalueerd
voor de vakken bio, Frans, Engels, fysica, chemie en levensbeschouwing
(eerste jaar van de spreiding). Als alles verloopt zoals voorzien wordt hij
voor de overige vakken geëvalueerd op het einde van het schooljaar 20262027.”
Op het einde van het schooljaar beslist de klassenraad over verzoeker “geen formele beslissing te nemen omdat [hij] onder toepassing [valt] van
één van volgende stelsels: […] spreiding van het lesprogramma over meerdere
schooljaren”. Hem wordt een “Attest regelmatige lesbijwoning” verleend. Dat is
de thans bestreden beslissing. De volgende motivering wordt hierbij opgenomen
(op het individuele rapport staat een licht anders geformuleerde motivering, met
dezelfde inhoudelijke draagwijdte):
“Door de spreiding tellen de resultaten van de volgende vakken mee: FRA,
BIO, CHE, ENG, FYS, LBV. In de geëvalueerde vakken […] is er geen
jaartekort. Dit betekent dat [verzoeker] voor al deze vakken voor het 5de
jaar van de richting Wetenschappen-Wiskunde geslaagd is.
De vakken die volgend schooljaar in het 5de opgenomen worden zijn: wiskunde, Nederlands, geschiedenis en aardrijkskunde.
Welke vakken naast deze nog gevolgd kunnen worden, zal bij de start van
het volgende schooljaar op de klassenraad besproken en beslist worden.
De klassenraad blijft bij de beslissing dat de keuze tot spreiding correct was
en tot nu toe het gewenste effect heeft.
Attestering: O.w.v. de spreiding R-attest (attest van regelmatige lesbijwoning).”
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.979
IX-11.040-3/9
Tussen eind juni en eind augustus volgt regelmatig e-mailverkeer tussen de moeder van verzoeker, de directie en het schoolbestuur over een
eventuele herziening van het leertraject van verzoeker.
Op 31 augustus 2026 tekent de moeder van verzoeker beroep aan
tegen de bestreden klassenraadbeslissing bij het schoolbestuur. De voorzitter van
de beroepscommissie laat haar weten dat “aan [verzoeker] door de klassenraad van
Het Kwadrant nog geen definitieve eindbeslissing in de vorm van een oriënteringsattest is toegekend. Dat betekent dat […] hiertegen geen beroep kan [worden
ingesteld]. Dat zal pas mogelijk zijn bij een eventuele toekenning van een oriënteringsattest B of C door de school op het einde van het schooljaar 2026-2027”.
Op 1 september 2026 legt de klassenraad het uurrooster van verzoeker voor het schooljaar 2026-27 vast. Het bevat de resterende vakken van het
eerste jaar van de derde graad (wiskunde, Nederlands, geschiedenis en aardrijkskunde) in combinatie met de vakken Frans, chemie en fysica uit het tweede jaar
van die graad.
IV. Regelmatigheid van de rechtspleging
Verzoeker heeft op 11 september 2026 een aanvullende nota en
op 25 september 2026 een ‘laatste memorie: reactienota op het auditoraatsverslag’
aan de Raad bezorgd. Hij preciseert hierin dat deze nota en deze memorie niet
strekken tot uitbreiding van het oorspronkelijke voorwerp van het beroep, maar
enkel beogen het dossier te actualiseren en de gevolgen te preciseren die zich sinds
de aanvang van het schooljaar concreet voordoen. Gelet op die toelichting worden
deze nota en deze memorie als een loutere inlichting aan de Raad ontvangen.
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.979
IX-11.040-4/9
V. Toepassing kortedebattenprocedure - ontvankelijkheid van het beroep
Vooraf
In de nota met opmerkingen werpt de verwerende partij op dat
de “handeling” van de klassenraad geen formele beslissing, laat staan een voor
vernietiging vatbare rechtshandeling is, omdat voor leerlingen in een stelsel van
spreiding van het lesprogramma aan het einde van het eerste jaar geen formele
beslissing valt te nemen.
Ondergeschikt werpt zij op dat het intern beroep niet is uitgeput.
In een derde exceptie betwist zij het belang van verzoeker.
Ten slotte betwist zij de hoedanigheid van de moeder van verzoeker om zonder de vader in rechte op te treden.
6.
Het auditoraatsverslag over het beroep is beperkt tot een onder-
zoek van de derde exceptie. Hierna wordt in navolging van het auditoraatsverslag
enkel de derde exceptie onderzocht en gegrond bevonden. Dat het onderzoek is
beperkt tot de derde exceptie betekent niet dat de Raad a contrario het oneens zou
zijn met de overige excepties. Meer bepaald neemt dit arrest geen stelling over het
al dan niet aanvechtbaar karakter van de bestreden beslissing.
Exceptie inzake het belang
In de nota werpt de verwerende partij op dat het beroep – en de
vordering – niet ontvankelijk is bij gebrek aan belang:
“Een vernietiging of schorsing zou [verzoeker] geen nut opleveren. [Hij] is
geslaagd voor alle vakken die hij in het eerste jaar van de spreiding heeft
opgenomen. Er is hem geen oriënteringsattest geweigerd en geen studierichting ontzegd. Met de behaalde resultaten en met de attestering op het
einde van de tweede graad staat het de ouders vrij hem elders in te schrijven,
ook in een richting met dubbele finaliteit.
[…]
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.979
IX-11.040-5/9
Het gevorderde vernietigingsarrest kan [verzoeker] bovendien geen voordeel opleveren. Het leerprogramma van het vijfde leerjaar WetenschappenWiskunde omvat tien vakken. Het handelingsplan van 10 maart 2026 verdeelde die over twee schooljaren: zes vakken in 2025-2026, namelijk Frans,
biologie, chemie, fysica, Engels en levensbeschouwing, en de vier resterende vakken, namelijk wiskunde, Nederlands, geschiedenis en aardrijkskunde, in 2026-2027 (stuk A.17). Voor de zes vakken van het eerste pakket
is de leerling geslaagd (stukken A.2, A.4 en A.5).
Wordt de bestreden handeling vernietigd, dan valt de grondslag weg
waarop de leerling in 2026-2027 nog enkel de vier resterende vakken opneemt, en dient de klassenraad opnieuw te beslissen. Die beslissing kan dan
slechts vaststellen dat de leerling voor vier vakken geen resultaten
heeft/niet [geslaagd] is. Waardoor de meer dan reële kans bestaat dat hij het
volledige leerjaar opnieuw dient te doen en de zes reeds behaalde vakken
hun nut verliezen.
Dit alles leidt dus tot precies het verlies van een schooljaar dat verzoekster
zegt te willen vermijden.”
8.
Verzoeker antwoordt op de terechtzitting dat de klassenraad na
een nietigverklaring ertoe gebracht zal worden om hem beter te begeleiden en te
ondersteunen, met een nauwere betrokkenheid van zijn ouders. Hij verwacht dat
het begeleidingsplan dan op een zorgvuldige wijze wordt bijgestuurd, met oog voor
zijn belangen en zonder bijkomend verlies van onderwijstijd.
Beoordeling
9.1.
Artikel 121 van de Codex Secundair Onderwijs luidt:
“Voor leerlingen met specifieke onderwijsbehoeften of leerlingen die wegens ziekte of ongeval het geheel van de vorming van een schooljaar niet
kunnen volgen, kan de klassenraad een spreiding van het lessenprogramma
hetzij van een leerjaar over twee schooljaren hetzij van een graad over drie
schooljaren toestaan.”
9.2.
Artikel 74, 2°, d, van het besluit van de Vlaamse regering van
15 juli 2022 ‘over de organisatie van het secundair onderwijs, wat leerlingen betreft’ luidt:
“De studiebekrachtiging in de vorm van de toekenning van een attest is als
volgt:
2° attest van lesbijwoning als regelmatige leerling:
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.979
IX-11.040-6/9
d) als artikel 121 van de Codex Secundair Onderwijs van 17 december 2010
van toepassing is op de leerling en als hij het geheel van de vorming van
een schooljaar nog niet heeft voltooid.”
10.
De Raad van State kan, net zomin als de verwerende partij, be-
grijpen welk voordeel een eventuele nietigverklaring van de klassenraadbeslissing
kan opleveren. Met toepassing van artikel 121 van de Codex Secundair Onderwijs
heeft de klassenraad aan verzoeker een spreiding van het lessenprogramma van een
graad over drie schooljaren toegestaan. Het individuele handelingsplan – dat niet
het voorwerp is van huidig geschil – preciseert de vakken die verzoeker in die
spreiding tijdens het eerste jaar zal volgen.
Omdat het geheel van de vorming van het schooljaar op het einde
ervan nog niet is voltooid, heeft de klassenraad aan verzoeker overeenkomstig artikel 74, 2°, d, van het voormelde besluit van 15 juli 2022 een attest van lesbijwoning als regelmatige leerling toegekend. Zo doende heeft de klassenraad enkel de
toepasselijke wetgeving toegepast.
Meer nog: verzoeker blijkt door de klassenraad geslaagd te zijn
verklaard voor alle vakken die hij tijdens het afgelopen schooljaar heeft gevolgd.
In die vaststelling valt geen nadeel te bespeuren waarvoor een nietigverklaring – of
een schorsing – hem kan behoeden. Verzoeker kan bezwaarlijk nastreven dat hij
het eerste jaar van de derde graad volledig moet hernemen. Dat verzoeker mogelijk
kritiek heeft op de begeleiding die hij tijdens het afgelopen jaar verkreeg, doet er
niet aan af dat hij voor elk opgenomen vak een slaagcijfer kan voorleggen.
De aangevoerde middelen en de aanvullende nota van verzoeker
doen ervan blijken dat er vooral onvrede bestaat over de invulling van de begeleiding van verzoeker. Dat ongenoegen treft dan evenwel het individueel handelingsplan en de uitvoering ervan, niet de thans bestreden klassenraadbeslissing.
Indien verzoeker het niet eens is met (de voortzetting van) het
afgesproken spreidingstraject en hij dit voor de toekomst wil stopzetten – de klok
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.979
IX-11.040-7/9
terugdraaien kan een arrest van de Raad geenszins – of indien hij voor zijn begeleiding bijkomende of andere zogenaamde sticordimaatregelen in het handelingsplan nodig acht, dan is een schorsing of nietigverklaring van de bestreden klassenraadbeslissing die op de afgelopen leerprestaties ziet daartoe niet het middel. Hoe
dan ook zal verzoeker eerst nog de vakken moeten opnemen die hij tot nu toe niet
heeft opgenomen, alvorens een uitspraak kan gebeuren ter bekrachtiging van zijn
studies, wat het eerste jaar van de derde graad betreft.
De Raad van State bespeurt in de bestreden beslissing geen na-
delen waarvoor de gevorderde nietigverklaring verzoeker kan behoeden, noch
voordelen die hij door middel van die nietigverklaring kan bereiken. De gevraagde
nietigverklaring van de bestreden beslissing kan voor verzoeker geen enkele uitkomst opleveren die gunstiger is dan de bestaande toestand.
Het auditoraat heeft terecht gemeend dat de zaak kan worden op-
gelost met een kort debat.
De exceptie is gegrond. Het beroep is niet ontvankelijk.
VI. De vordering tot schorsing
De verwerping van het beroep tot nietigverklaring heeft tot ge-
volg dat ook de vordering tot schorsing, die er het accessorium van is, verworpen
moet worden.
BESLISSING
-
De Raad van State verwerpt het beroep tot nietigverklaring.
-
De Raad van State verwerpt de vordering tot schorsing.
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.979
IX-11.040-8/9
-
De verzoekende partij wordt verwezen in de kosten van de vordering tot
schorsing, begroot op een rolrecht van 200 euro, een bijdrage van 26 euro en
een rechtsplegingsvergoeding van 770 euro, die verschuldigd is aan de verwerende partij.
-
Bij de publicatie van dit arrest door de Raad van State wordt de identiteit
van de verzoekende partij niet bekendgemaakt.
Dit arrest is uitgesproken op negen oktober tweeduizend zesentwintig, door de
Raad van State, IXe kamer, samengesteld uit:
Geert Van Haegendoren,
kamervoorzitter,
bijgestaan door
Frank Bontinck,
griffier.
De griffier
De voorzitter
Frank Bontinck
Geert Van Haegendoren
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.979
IX-11.040-9/9