Cour de cassation de Belgique — Hof van Cassatie, 2026-06-23, ECLI:BE:CASS:2026:ARR.20260623.2N.2

Cour de cassation de Belgique — Hof van Cassatie — ECLI:BE:CASS:2026:ARR.20260623.2N.2 (2026-06-23)

Sommaire (FR) : Nog niet bescvhikbaar

--- TEXTE INTÉGRAL DE L'ARRÊT --- 23 JUNI 2026

P.26.0293.N/1

Hof van Cassatie van België

Arrest

Nr. P.26.0293.N V. A., beklaagde, eiser, met als raadsman mr. Mirthe Piette, advocaat bij de balie Limburg, tegen

1. M. D. L.,
2. M. M.,
3. I. M.,
4. E. M.,
5. W. M., burgerlijke partijen, verweerders.

23 JUNI 2026 I.

P.26.0293.N/2

RECHTSPLEGING VOOR HET HOF

Het cassatieberoep is gericht tegen het arrest van het hof van beroep te Antwerpen, correctionele kamer, van 11 februari 2026. De eiser voert in een memorie die aan dit arrest is gehecht, vier middelen aan. Raadsheer Jos Decoker heeft verslag uitgebracht. Advocaat-generaal Dirk Schoeters heeft geconcludeerd.

II.

BESLISSING VAN HET HOF

Beoordeling Eerste middel 1.

Het middel voert schending aan van artikel 6 EVRM, artikel 149 Grondwet

en artikel 195 Wetboek van Strafvordering, alsook miskenning van het algemeen rechtsbeginsel van de motiveringsplicht van de rechter: het arrest beantwoordt niet eisers in appelconclusie aangevoerde verweer dat er geen sprake was van kwaadwillig opzet, aangezien hij geen opdracht gaf om de bomen omver te duwen, dat de uitvoering autonoom door een derde gebeurde en dat zijn verklaringen, gelet op zijn beperkte taalbeheersing, niet letterlijk mogen worden geïnterpreteerd; het arrest leidt het kwaadwillig karakter van de feiten enkel af uit de wijze waarop de bomen werden geveld; deze vaststellingen hebben evenwel uitsluitend betrekking op de materiële uitvoering van de feiten en op het opzet van de uitvoerder, zijnde de grondwerker; de eiser heeft in zijn appelconclusie bovendien uitdrukkelijk betwist dat hij aan de grondwerker de opdracht gaf om de bomen omver te duwen; het arrest kan zich in dat opzicht niet beperken tot een verwijzing naar de motieven van het beroepen vonnis. 2.

Het arrest (p. 7-9) verwijst naar de redenen (p. 4-6) van het beroepen

vonnis, neemt deze integraal over en vult deze aan als volgt:

• uit de elementen van het strafdossier, in hun onderlinge samenhang beschouwd, en inzonderheid uit de chronologie van de feiten en de vaststellingen ter plaatse, lijdt het voor het hof van beroep geen enkele twijfel

23 JUNI 2026

P.26.0293.N/3

dat de eiser aan de grondwerker opdracht gaf de twee berkenbomen om te duwen met een machine;

• gelet op de politionele vaststellingen (de bomen, met een stamomtrek van 130 respectievelijk 135 cm werden volledig met de wortels omgeduwd; de onderstammen van beide bomen vertoonden op meerdere plaatsen dikke recente inkepingen in de schors) is het klaar en duidelijk dat deze bomen niet per ongeluk zijn geveld, maar kwaadwillig;
• het hof van beroep ziet ook geen enkele reden om te twijfelen aan de verklaring van grondwerker Y.K. dewelke verwijst naar de uitdrukkelijke opdracht van de eiser om de bomen omver te duwen met zijn graafmachine; luidens deze verklaring was de eiser op dat moment ook aanwezig. Y.K. maakt op geen enkel moment gewag van een opdracht tot het snoeien van takken, noch tot een opdracht om takken te breken; tevens bevestigde Y.K. in zijn verklaring dat de bomen zeker niet per ongeluk zouden zijn omgevallen;
• de verklaring van de eiser dat het enkel de bedoeling was enkele in de weg hangende takken te snoeien en daardoor de ene boom op de andere was gevallen, is volstrekt ongeloofwaardig gezien het bovenvermelde en in tegenspraak met de politionele vaststellingen;
• uit de foto’s in het strafdossier, inzonderheid deze van geopunt, blijkt ook dat deze bomen helemaal niet schuin overhelden op het perceel van de eiser zoals deze tracht voor te houden, maar het twee grote gezonde berken betrof;
• de eiser benaderde voor de feiten de verweerders met de vraag om de twee berkenbomen te verwijderen, nu ze in de weg zouden staan voor een bouwkraan die hij op zijn perceel wou laten plaatsen;
• wanneer de verweerders hier niet op wensten in te gaan, en de verweerder 5 uiteindelijk toestemming gaf enkele takken die (gebeurlijk) in de weg zouden hangen te verwijderen, gaf de eiser opdracht aan zijn grondwerker de bomen omver te duwen, en trachtte dan zijn handelingen voor te doen als een ongeluk en onzorgvuldig handelen van de grondwerker (verkeerd gebruik van een graafmachine met de verkeerde klauw), waardoor de ene boom zou gevallen zijn en de andere zou hebben meegesleurd; in werkelijkheid wou de eiser de grote bomen gewoon weg;

23 JUNI 2026

P.26.0293.N/4

• door op dergelijke wijze te handelen handelde de eiser zonder enige twijfel kwaadwillig;
• het gegeven dat grondwerker Y.K. niet mee werd vervolgd, doet aan de eigen betrokkenheid van de eiser geen enkele afbreuk.

Met deze redenen verwerpt en beantwoordt het arrest wel degelijk eisers in

appelconclusie aangevoerde verweer, zonder zich te beperken tot een verwijzing naar de redenen van het beroepen vonnis, zonder dat het het in artikel 537 Strafwetboek bedoelde kwaadwillig opzet enkel afleidt uit de wijze waarop de bomen werden geveld of uit het opzet van de effectieve uitvoerder en zonder dat het moet antwoorden op elk verweer dat geen zelfstandig verweer vormt. In zoverre kan het middel niet worden aangenomen. 4.

In zoverre het middel voor het overige opkomt tegen de onaantastbare

beoordeling van de feiten door het arrest, is het niet ontvankelijk. Tweede middel Eerste onderdeel 5.

Het onderdeel voert schending aan van artikel 6 EVRM en artikel 6

Gerechtelijk Wetboek, alsook miskenning van het beschikkingsbeginsel: het arrest bepaalt de schade op grond van de overweging dat het buiten kijf staat dat “bomen van dergelijke omvang niet zo maar te verkrijgen zijn in de handel”; hiermee verheft het arrest een niet-onderbouwde veronderstelling tot een vaststaand gegeven, zonder dat hierover een debat is geweest en zonder dat deze vaststelling steun vindt in stukken waarop het Hof vermag acht te slaan. 6.

Het arrest (p. 8) vermeldt dat uit de politionele vaststellingen blijkt dat de

berken stamomtrekken hadden van respectievelijk 130 en 135 centimeter. 7.

Het is van algemene bekendheid dat bomen van dergelijke omvang niet

zomaar verkrijgbaar zijn in de handel. De rechter die een dergelijk gegeven bij zijn beoordeling betrekt, dient de beklaagde niet de gelegenheid te geven daarover standpunt in te nemen, precies omdat het een gegeven is dat iedereen geacht wordt te kennen.

P.26.0293.N/5

23 JUNI 2026

Het onderdeel faalt naar recht. Tweede onderdeel 8.

Het onderdeel voert schending aan van artikel 6 EVRM en artikel 6

Gerechtelijk Wetboek, alsook miskenning van het beschikkingsbeginsel: het arrest stelt dat de schadebepaling gebeurde aan de hand van “transparante en verifieerbare criteria dewelke algemeen aanvaard worden door de rechtbanken als objectief”; met een dergelijke motivering steunt het arrest niet op een concrete beoordeling van de zaak maar op een vermeend precedent, waaraan het een algemene en als regel geldende draagwijdte verleent. 9.

De rechter die oordeelt dat een berekeningsmethode voor het bepalen van

een specifiek soort schade algemeen wordt aanvaard door rechtbanken en verzekeringsmaatschappijen als een objectieve en aanvaardbare berekeningswijze, geeft daarmee enkel de redenen waarom hij zich bij deze berekeningsmethode aansluit.

Hij

verbindt

hiermee

aan

die

rechtspraak

geen

bindende

precedentenwerking en geeft daaraan niet, in strijd met artikel 6 Gerechtelijk Wetboek, het karakter van algemene en als regel geldende beschikking. In zoverre het onderdeel uitgaat van een andere rechtsopvatting, faalt het naar recht. 10.

Het arrest (p. 12-13) overweegt in verband met de schaderaming onder meer

het volgende:

• de technische raadsman van de verweerders hanteerde voor het becijferen van de waarde van de gevelde bomen de zogeheten “Uniforme Methode”, een rekenmodel dat initieel werd ontwikkeld voor schade aan het openbaar domein, doch

ondertussen

algemeen

verzekeringsmaatschappijen

wordt als

een

aanvaard

door

objectieve

rechtbanken en

en

aanvaardbare

berekeningswijze voor straatbomen, parkbomen en bomen op het openbaar domein en in particuliere tuinen en parken (met verwijzing naar CARETTE A., “Hoe bepaal je de waarde van een omgezaagde boom?”, TMR, 2020/4, p. 478);

P.26.0293.N/6

23 JUNI 2026

• de boomwaarde, dewelke verkregen werd via toepassing van de “Uniforme Methode” (2.013,48 euro voor de berk met diameter 43 en 1.656,30 euro voor de berk met diameter 39, zijnde 3.669,78 euro voor beide bomen samen) werd vervolgens door de technische raadsman van de verweerders nog aangevuld met de kosten voor het opruimen (1.200,00 euro) en de kosten voor de vervanging van de bomen met plantgoed en de heraanplant (7.420,00 euro), zodat de totale schaderaming op het bedrag van 12.289,78 euro werd bepaald;
• het hof van beroep stelt vast dat deze schadebepaling door de technische raadsman van de verweerders gebeurde aan de hand van transparante en verifieerbare criteria dewelke algemeen aanvaard worden door de rechtbanken als objectief; deze schadebepaling is dan ook nog eens lager dan de schadebepaling dewelke in het strafdossier door Stad Hasselt werd gemaakt op vraag van verbalisanten.

Met deze redenen oordeelt het arrest wettig dat de “Uniforme Methode” kan

worden gebruikt als berekeningsmethode voor de schadebepaling. In zoverre kan het middel niet worden aangenomen. Derde middel 12.

Het middel voert schending aan van artikel 1138, 4°, Gerechtelijk Wetboek,

artikel 195 Wetboek van Strafvordering, de artikelen 6.5 en 6.6 Burgerlijk Wetboek en de artikelen 1382 en 1383 oud Burgerlijk Wetboek: het arrest oordeelt, enerzijds, dat de kosten van de technische raadsman van verweerders noodzakelijk waren; het oordeelt, anderzijds, dat er reeds een objectieve schadebepaling door de Stad Hasselt was opgesteld op vraag van de verbalisanten; die motivering is tegenstrijdig; het arrest beantwoordt bovendien niet eisers in appelconclusie aangevoerde verweer dat deze kosten niet door de verweerders zelf werden

gedragen

maar

ten

laste

werden

genomen

door

hun

rechtsbijstandsverzekeraar. 13.

Artikelen 6.5 en 6.6 Burgerlijk Wetboek zijn volgens artikel 44 van de wet

van 7 februari 2024 houdende boek 6 “Buitencontractuele aansprakelijkheid” van het Burgerlijk Wetboek slechts van toepassing op feiten die tot aansprakelijkheid kunnen leiden en die zich hebben voorgedaan na de inwerkingtreding van de wet.

P.26.0293.N/7

23 JUNI 2026

Deze wet is in werking getreden op 1 januari 2025. 14.

Artikel 1138, 4°, Gerechtelijk Wetboek houdt enkel verband met een

tegenstrijdigheid tussen de beschikkingen in het dictum van een rechterlijke beslissing, niet met een tegenstrijdigheid tussen de redenen van die beslissing onderling of tussen de redenen en het dictum. 15.

In zoverre het onderdeel schending aanvoert van artikelen 6.5 en 6.6

Burgerlijk Wetboek en artikel 1138, 4°, Gerechtelijk Wetboek, faalt het naar recht. 16.

De verplichting te antwoorden op een in conclusie gevoerd verweer volgt

niet uit artikel 195 Wetboek van Strafvordering, maar wel uit artikel 149 Grondwet. Die motiveringsplicht van artikel 149 Grondwet is een vormvoorschrift waaruit volgt dat aan de verplichting is voldaan indien een verweer wordt beantwoord, ongeacht de kwaliteit van dit antwoord. 17.

In zoverre het middel uitgaat van een andere rechtsopvatting, faalt het

eveneens naar recht. 18.

Het arrest (p. 13) oordeelt, eensdeels, dat de schadebepaling door de

technische raadsman van de verweerders gebeurde aan de hand van transparante en verifieerbare criteria, die algemeen aanvaard worden door de rechtbanken als objectief en dat deze schadebepaling dan ook nog eens lager is dan de schadebepaling die in het strafdossier door de Stad Hasselt werd gemaakt op vraag van verbalisanten. Het oordeelt, anderdeels, dat de eerste rechter bijgetreden wordt in zijn beoordeling dat de kosten van de technische raadsman van de verweerders dienen ten laste te worden gelegd van de eiser, nu het maken van deze kosten noodzakelijk was om de benadeelden de mogelijkheid te bieden hun rechten op vergoeding van hun schade te doen gelden en dat het feit dat de verweerders

hierbij

zouden

gehandeld

hebben

op

verzoek

van

hun

rechtsbijstandsverzekeraar, hieraan geen enkele afbreuk doet. Deze redenen doen elkaar niet teniet en zijn bijgevolg niet tegenstrijdig. In zoverre mist het middel feitelijke grondslag. 19.

Met deze redenen verwerpt en beantwoordt het arrest voor het overige ook

eisers in appelconclusie gevoerde verweer dat deze kosten voor hun technische

23 JUNI 2026

P.26.0293.N/8

raadsman niet door de verweerders zelf werden gedragen maar ten laste werden genomen door hun rechtsbijstandsverzekeraar. In zoverre mist het middel eveneens feitelijke grondslag. Vierde middel 20.

Het middel voert schending aan van de artikelen 6.5 en 6.6 Burgerlijk

Wetboek, artikel 1382 oud Burgerlijk Wetboek, alsook miskenning van het algemeen rechtsbeginsel “dat niemand zich zonder oorzaak ten laste van een ander mag verrijken, zoals bevestigd in artikelen 1235, 1376 en 1377 oud Burgerlijk Wetboek” en het “integraliteitsbeginsel”: het arrest vergoedt de schade van de verweerders voor het verlies van de bomen dubbel; de boomwaarde zit immers vervat in de vergoeding voor de vervanging van de bomen; het arrest motiveert niet waaruit zou blijken dat deze twee schadeposten verschillende schade zouden dekken, noch dat de cumulatie noodzakelijk is om tot een correcte toepassing van het integraliteitsbeginsel te komen; het arrest leidt ertoe dat de verweerders zich in een betere toestand bevinden van vóór het schadegeval. 21.

Artikelen 6.5 en 6.6 Burgerlijk Wetboek zijn volgens artikel 44 van de wet

van 7 februari 2024 houdende boek 6 “Buitencontractuele aansprakelijkheid” van het Burgerlijk Wetboek slechts van toepassing op feiten die tot aansprakelijkheid kunnen leiden en die zich hebben voorgedaan na de inwerkingtreding van de wet. Deze wet is in werking getreden op 1 januari 2025. In zoverre het onderdeel schending aanvoert van artikelen 6.5 en 6.6 Burgerlijk Wetboek, faalt het naar recht. 22.

Het middel komt voor het overige op tegen de onaantastbare beoordeling

van de feiten door het arrest of verplicht tot een onderzoek van feiten waarvoor het Hof geen bevoegdheid heeft en is in zoverre niet ontvankelijk. Ambtshalve onderzoek 23.

De substantiële of op straffe van nietigheid voorgeschreven rechtsvormen

zijn in acht genomen en de beslissing is overeenkomstig de wet gewezen.

23 JUNI 2026

P.26.0293.N/9

Dictum Het Hof, Verwerpt het cassatieberoep. Veroordeelt de eiser tot de kosten. Bepaalt de kosten op 107,31 euro. Dit arrest is gewezen te Brussel door het Hof van Cassatie, tweede kamer, samengesteld uit sectievoorzitter Erwin Francis, als voorzitter, de raadsheren Peter Hoet, Steven Van Overbeke, Bruno Lietaert en Jos Decoker, en in openbare rechtszitting van 23 juni 2026 uitgesproken door sectievoorzitter Erwin Francis, in aanwezigheid van advocaat-generaal Dirk Schoeters, met bijstand van afgevaardigd griffier Eva Coppens.